İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderAspartam, Aspartame, Methyl Aspartylphenylalanate, Dipeptide Sweetener, E951, 22839-47-0
ASPARTAM – ASPARTAME
CAS Numarası: 22839-47-0
EC Numarası (EINECS): 245-261-3
Moleküler Formül: C₁₄H₁₈N₂O₅
Moleküler Ağırlık: 294.30 g/mol
E Kodu: E951
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Metil (3S)-3-amino-3-[[(1S)-1-karboksi-2-feniletil]amino]propanoat |
| Diğer İsimler | Aspartam, L-Aspartil-L-fenilalanin metil ester, Asp-Phe Metil Ester, Metil Aspartilfenilalanat, Dipeptid Tatlandırıcı, Aspartik Asit Fenilalanin Metil Ester |
| Kimyasal Formül | C₁₄H₁₈N₂O₅ |
| Moleküler Ağırlık | 294.30 g/mol |
| CAS Numarası | 22839-47-0 |
| EC Numarası (EINECS) | 245-261-3 |
| E Kodu | E951 (Tatlandırıcı) |
| Kimyasal Sınıfı | Dipeptid metil esteri |
| Görünüm | Beyaz, kristal toz |
| Koku | Kokusuz |
| Tat | Tatlı (sükrozdan yaklaşık 200 kat daha tatlı) |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (kristal toz) |
| Keşif Yılı | 1965 |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz, kristal toz |
| Koku | Kokusuz |
| Moleküler Ağırlık | 294.30 g/mol |
| Erime Noktası | 246 – 247 °C (ayrışır) |
| Yoğunluk (20°C) | ~1.35 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (25°C, pH 2) | Çözünür (~20 mg/mL) |
| Suda Çözünürlük (25°C) | Az çözünür |
| Alkolde Çözünürlük | Düşük |
| Etanolde Çözünürlük | Az çözünür |
| pH (%1 çözelti) | 4.5 – 6.0 |
| Tatlılık (Sükroz = 100) | ~200 |
| Kalori Değeri | ~4 kcal/g (ancak çok küçük miktarlarda kullanılır) |
| pKa | ~3.0 (karboksil grubu) |
BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | C₁₄H₁₈N₂O₅ |
| Moleküler Ağırlık | 294.30 g/mol |
| Kimyasal Sınıf | Dipeptid metil esteri |
| Yapı | Aspartik asit + Fenilalanin metil esteri |
| SMILES | COC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CC1=CC=CC=C1)N |
| InChI Key | IAOZJIPTCAWIRG-QWRGUYRKSA-N |
| Kararlılık | Kuru koşullarda kararlıdır |
| Hidroliz | Nem varlığında hidrolize olur; aspartilfenilalanin ve diğer bileşiklere ayrışır |
| Isı Hassasiyeti | Isıya duyarlıdır; yüksek sıcaklıkta ayrışır (pişirmede kullanımı sınırlıdır) |
| pH Kararlılığı | Asidik ve nötr pH'da kararlı; alkali koşullarda kararsızdır |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar, nem |
Kimyasal Yapı:
O O
|| ||
HOOC-CH₂-CH-C-NH-CH-C-OCH₃
| |
NH₂ CH₂
|
C₆H₅
(L-Aspartil-L-fenilalanin metil ester / Aspartam)
BÖLÜM 4: KARARLILIK VE BOZUNMA
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Nem Hassasiyeti | Nem varlığında hidrolize olur; tat kaybı yaşanır |
| Isı Hassasiyeti | 120°C üzerinde ayrışır; pişirme için uygun değildir |
| pH Kararlılığı | pH 3.0 – 5.0 aralığında en kararlıdır; alkali koşullarda kararsızdır |
| Hidroliz Ürünleri | Aspartilfenilalanin ve metanol |
| Depolama Kararlılığı | Kuru, serin koşullarda kararlıdır; raf ömrü 24-36 aydır |
| Bozunma Koşulları | Yüksek sıcaklık, yüksek nem, alkali pH |
BÖLÜM 5: ETKİ MEKANİZMASI (TAT ALGISI)
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Tat Algısı | Tatlı tat; sükrozdan 200 kat daha tatlı |
| Reseptör | Dil üzerindeki tatlı tat reseptörlerine (T1R2/T1R3) bağlanır |
| Tat Başlangıcı | Sükroza göre hafif gecikmeli |
| Süre | Sükroza göre daha uzun süreli tat |
| Ard Tat | Bazı kişilerde hafif acı veya metalik tat bırakabilir |
| Sinerji | Diğer tatlandırıcılarla (asetulfam K, sakkarin) sinerjik etki gösterir |
BÖLÜM 6: GIDA ENDÜSTRİSİ UYGULAMALARI (E951)
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Gazlı İçecekler | Düşük kalorili tatlandırıcı (diyet gazozlar) |
| Sakız | Tatlandırıcı |
| Şekersiz Yoğurtlar | Tatlandırıcı |
| Düşük Kalorili Gıdalar | Tatlandırıcı |
| Sofra Tatlandırıcıları | Tatlandırıcı (toz veya tablet formunda) |
| Dondurma | Tatlandırıcı |
| Tatlılar ve Pudingler | Tatlandırıcı |
| Kahvaltılık Gevrekler | Tatlandırıcı |
| Farmasötik Şuruplar | Tatlandırıcı |
| Çiğnenebilir Tabletler | Tatlandırıcı |
| Jelatin Tatlıları | Tatlandırıcı |
| Toz İçecek Karışımları | Tatlandırıcı |
| Çay ve Kahve | Tatlandırıcı |
BÖLÜM 7: FARMASÖTİK UYGULAMALAR
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Öksürük Şurupları | Tatlandırıcı; tat maskeleme |
| Sıvı Formülasyonlar | Tatlandırıcı; tat maskeleme |
| Çiğnenebilir Tabletler | Tatlandırıcı; tat iyileştirme |
| Şekersiz Sıvı Formülasyonlar | Tatlandırıcı |
| Antibiyotik Şurupları | Tatlandırıcı; tat maskeleme |
BÖLÜM 8: DİĞER TATLANDIRICILARLA KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | Aspartam (E951) | Sukraloz (E955) | Sakkarin (E954) | Asesulfam K (E950) |
|---|---|---|---|---|
| Tatlılık (Sükroz=100) | ~200 | ~600 | ~300-400 | ~200 |
| Kalori | ~4 kcal/g | 0 | 0 | 0 |
| Isı Dayanıklılığı | Düşük (pişirme için uygun değil) | Yüksek (pişirme için uygun) | Yüksek | Yüksek |
| Ard Tat | Hafif acı/mentalik | Yok | Metalik | Hafif acı |
| PKU Kısıtlaması | Evet (fenilalanin içerir) | Hayır | Hayır | Hayır |
| Sinerji | Asetulfam K, sakkarin ile | Diğer tatlandırıcılarla | Diğer tatlandırıcılarla | Aspartam ile |
BÖLÜM 9: METABOLİZMA
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Emilim | Gastrointestinal sistemden hızla emilir |
| Metabolizma | Bağırsakta aspartik asit, fenilalanin ve metanole hidrolize olur |
| Aspartik Asit | Diyet aspartik asidi gibi metabolize edilir |
| Fenilalanin | Esansiyel amino asit; sağlıklı bireylerde normal metabolize edilir |
| Metanol | Absorbe edilir ve formaldehit ve formik aside metabolize edilir; normal alımda toksik seviyenin altındadır |
| Atılım | İdrar (metabolitler) |
| ADI (Kabul Edilebilir Günlük Alım) | 40 mg/kg vücut ağırlığı/gün (JECFA, EFSA) |
BÖLÜM 10: GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| PKU Uyarısı | Fenilalanin içerir; PKU hastaları tarafından tüketilmemelidir |
| IARC Sınıflandırması | Grup 2B (İnsanlar için muhtemelen kanserojen) – 2023 sınıflandırması |
| WHO/EFSA Güvenliği | ADI (40 mg/kg vücut ağırlığı/gün) dahilinde güvenli kabul edilir |
| ADI (JECFA) | 40 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| ADI (EFSA) | 40 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| ADI (FDA) | 50 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| FDA GRAS | Onaylı |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Sınıflandırılmamıştır | (Tehlikeli madde değil) |
Zararlılık İfadeleri
| Kod | İfade |
|---|---|
| Yok | Tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır |
Önlem İfadeleri
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozunu solumaktan kaçının |
| P280 | Koruyucu eldiven/gözlük kullanın |
| P305+P351+P338 | Göz ile temasında: Su ile yıkayın; kontakt lensleri çıkarın; hemen tıbbi yardım alın |
BÖLÜM 12: TOKSİKOLOJİK BİLGİLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (Sıçan) | > 5.000 mg/kg |
| ADI (Kabul Edilebilir Günlük Alım) | 40 mg/kg vücut ağırlığı/gün (JECFA/EFSA) |
| Kanserojenite | IARC Grup 2B (Muhtemelen kanserojen) – 2023 |
| Mutajenite | Standart testlerde negatif |
| Üreme Toksisitesi | ADI seviyelerinde olumsuz etki kanıtı yoktur |
| FDA GRAS | Onaylı |
| Metanol Oluşumu | Normal alımda toksik seviyenin altındadır |
| Fenilalanin | PKU hastaları tarafından tüketilmemelidir |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla yıkayın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağızı çalkalayın. Bol su için. Tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 14: KALİTE SPESİFİKASYONLARI (GIDA SINIFI)
| Parametre | Spesifikasyon (FCC / USP / Ph. Eur.) |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz, kristal toz |
| Tanımlama | Pozitif (Aspartam testleri) |
| Tayin (kuru bazda) | %98.0 – 102.0 |
| Kurutma Kaybı | ≤ %4.5 |
| Kızdırma Kalıntısı | ≤ %0.2 |
| pH (%1 çözelti) | 4.5 – 6.0 |
| Spesifik Rotasyon [α]D²⁰ | +14.5° ila +16.5° |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm |
| Arsenik (As) | ≤ 3 ppm |
| Cıva (Hg) | ≤ 1 ppm |
| Kadmiyum (Cd) | ≤ 1 ppm |
| Serbest Fenilalanin | ≤ %0.5 |
| Metanol | ≤ %0.1 |
| Diketopiperazin | ≤ %1.5 |
| Diğer İlgili Maddeler | ≤ %2.0 |
BÖLÜM 15: MİKROBİYOLOJİK SPESİFİKASYONLAR
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Toplam Mezofilik Aerobik Bakteri | ≤ 1.000 KOB/g |
| Maya ve Küf | ≤ 100 KOB/g |
| Salmonella spp. | 25g'de Negatif |
| Escherichia coli | 10g'de Negatif |
BÖLÜM 16: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj |
| Korunması Gerekenler | Nem (hidrolize olur), ısı, kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü | 24-36 ay (açılmamış orijinal ambalajında) |
| Kararlılık Notu | Nem varlığında hidrolize olur; tat kaybı yaşanır |
BÖLÜM 17: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| PE iç torbalı kraft torba | 25 kg | Kraft kağıt + PE |
| Plastik kova | 20-25 kg | HDPE |
| Alüminyum folyo torba | 1-5 kg | Lamine alüminyum |
| Fiber varil | 25-50 kg | HDPE + PE |
| Big-Bag | 500-1000 kg | Polipropilen |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | E951 olarak onaylı |
| ABD (FDA) | Onaylı (21 CFR 172.804) |
| Türkiye | Türk Gıda Kodeksi'nde onaylı |
| JECFA (FAO/WHO) | Onaylı; ADI: 0-40 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| EFSA | Onaylı; ADI: 0-40 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
| Codex Alimentarius | Onaylı (INS 951) |
| FCC | Monograf mevcuttur |
| USP | Monograf mevcuttur |
| Ph. Eur. | Monograf mevcuttur |
BÖLÜM 19: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici | Hayır |
BÖLÜM 20: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı organik katı |
| Uygun Söndürücüler | Su sisi (buğu), CO₂, kuru kimyasal toz |
| Özel Tehlikeler | Isıtıldığında toksik dumanlar (azot oksitler) açığa çıkarır |
| Bozunma Ürünleri | NOx, CO, CO₂ |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
BÖLÜM 21: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kişisel Koruma | Nitril eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi (N95) |
| Temizleme Yöntemleri | Mekanik olarak toplayın (süpürme veya spatül ile) |
| Çevresel Önlemler | Drenajlara, toprağa ve yüzey sularına girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre; lisanslı bertaraf tesislerinde yakma veya gömme |
BÖLÜM 22: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Aspartam, Aspartik Asit Fenilalanin Metil Ester, Dipeptid Tatlandırıcı |
| İngilizce İsimler | Aspartame, L-Aspartyl-L-phenylalanine methyl ester, Methyl Aspartylphenylalanate |
| Kısaltmalar | APM |
| E Kodu | E951 |
| CAS Numarası | 22839-47-0 |
| EC Numarası | 245-261-3 |
| INCI | Aspartam |
Ticari İsimler (Kısmi Liste):
-
NutraSweet®
-
Equal®
-
Canderel®
-
Pal Sweet® (Japonya)
-
Çeşitli jenerikler
BÖLÜM 23: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Aspartam |
| CAS Numarası | 22839-47-0 |
| E Kodu | E951 |
| Görünüm | Beyaz, kristal toz |
| Moleküler Ağırlık | 294.30 g/mol |
| Tatlılık | Sükrozun 200 katı |
| Birincil Fonksiyon | Düşük kalorili tatlandırıcı |
| ADI | 40 mg/kg vücut ağırlığı/gün |
KRİTİK UYARILAR
-
Yapay Tatlandırıcı: Aspartam, 1965 yılında ülser tedavisi araştırmaları sırasında keşfedilen düşük kalorili, yapay bir tatlandırıcıdır.
-
Dipeptid Yapısı: Aspartik asit ve fenilalanin metil esterinden oluşur; amino asitlerine metabolize olur.
-
200 Kat Daha Tatlı: Sükrozdan yaklaşık 200 kat daha tatlıdır; çok küçük miktarlarda kullanılır.
-
Nem Hassasiyeti: Nem varlığında hidrolize olur; tat kaybı yaşanır; kuru koşullarda saklanmalıdır.
-
Isı Hassasiyeti: Pişirme için uygun değildir; yüksek sıcaklıkta (>120°C) ayrışır.
-
PKU Kısıtlaması: Fenilalanin içerir; fenilketonüri (PKU) hastaları tarafından tüketilmemelidir.
-
ADI: Kabul Edilebilir Günlük Alım miktarı 40 mg/kg vücut ağırlığı/gündür (JECFA/EFSA).
-
IARC Sınıflandırması: 2023 yılında Grup 2B (insanlar için muhtemelen kanserojen) olarak sınıflandırılmıştır; sınırlı kanıtlara dayanmaktadır.
-
Geniş Kullanım: Gazlı içecekler, sakız, yoğurt, sofra tatlandırıcıları ve farmasötiklerde kullanılır.
-
Düzenleyici Durum: AB (E951), FDA, JECFA ve Türk Gıda Kodeksi'nde onaylıdır.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge tıbbi tavsiye yerine geçmez. Fenilketonüri (PKU) hastaları bu ürünü tüketmemelidir.
