Plastik, Kauçuk, Polimer
Sorularınız mı var?
İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderMentol, Mentil Alkol, Menthol, L-Menthol, DL-Menthol, Mentyl Alcohol, Peppermint Camphor, 15356-70-4, 1490-04-6, 2216-51-5
MENTOL (MENTHOL)
Mentol / Mentil Alkol / Menthol / L-Menthol / DL-Menthol / Peppermint Camphor
CAS Numaraları: 2216-51-5 (L-Mentol); 1490-04-6 (DL-Mentol); 15356-70-4 (D-Mentol)
EC Numaraları: 218-690-9 (L-Mentol); 208-759-1 (DL-Mentol); 239-389-9 (D-Mentol)
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 2-İzopropil-5-metilsikloheksanol |
| Diğer İsimler | Mentol, Mentil Alkol, 3-p-Mentanol, Hekzahidrotimol, Nane Kafuru, Hexahydrothymol, Peppermint Camphor |
| Kimyasal Formül | C₁₀H₂₀O |
| Moleküler Ağırlık | 156.27 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Siklik terpen alkolü |
| Görünüm | Beyaz ila renksiz, iğne şeklinde kristaller |
| Koku | Karakteristik, ferahlatıcı, nanemsi, hafif tatlı |
| Tat | Nanemsi, yakıcı, serinletici |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (kristal) |
Mentol, nane (Mentha) türlerinin uçucu yağlarında doğal olarak bulunan, siklik terpen alkolü sınıfına ait organik bir bileşiktir. Karakteristik nanemsi kokusu ve serinletici hissi ile bilinir. Gıda, ilaç, kozmetik ve tütün endüstrilerinde yaygın olarak kullanılır.
BÖLÜM 2: İZOMERLER VE KİMYASAL KİMLİK
| İzomer | CAS Numarası | EC Numarası | Erime Noktası | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| L-Mentol (Levomentol) | 2216-51-5 | 218-690-9 | 41 – 44 °C | Doğada en bol bulunan form; karakteristik serinletici ve ferahlatıcı özelliğe sahiptir; ticari olarak en değerli formdur. |
| D-Mentol | 15356-70-4 | 239-389-9 | ~34-37 °C | Daha az yaygın; acımsı, nanemsi olmayan, baharatlı ve kafur benzeri tada sahiptir. |
| DL-Mentol (Rasemik) | 1490-04-6 | 208-759-1 | 34 – 38 °C | L ve D formlarının eşit karışımı; daha zayıf tat ve koku profiline sahiptir; daha düşük maliyetlidir. |
| Neomentol | - | - | ~40-45 °C | Farklı stereokimyaya sahip izomer |
| İzomentol | - | - | ~40-45 °C | Farklı stereokimyaya sahip izomer |
| Neoizomentol | - | - | ~40-45 °C | Farklı stereokimyaya sahip izomer |
BÖLÜM 3: KİMYASAL YAPI
3.1. Moleküler Yapı
Mentol, üç asimetrik karbon atomuna sahip bir sikloheksanol türevidir. Molekül, bir sikloheksan halkasına bağlı hidroksil (-OH), metil (-CH₃) ve izopropil (-CH(CH₃)₂) grupları içerir.
Yapısal Formül:
CH₃
|
CH₃-C
|
CH - C₆H₁₀ - OH
|
CH₃
Daha Detaylı Gösterim (Sikloheksan Halkası):
OH
|
CH₃--C
|
(CH₃)₂CH-C
|
C₆H₁₀
3.2. Moleküler Formül
C₁₀H₂₀O
3.3. Moleküler Ağırlık
156.27 g/mol
3.4. Temel Yapısal Özellikler
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Fonksiyonel Grup | Hidroksil (-OH) (alkol) |
| Halka Yapısı | Sikloheksan (altı üyeli halka) |
| Sübstitüentler | Metil (-CH₃), İzopropil (-CH(CH₃)₂), Hidroksil (-OH) |
| Stereokimya | 3 asimetrik karbon; 8 stereoizomer mümkündür |
| Optik Dönme (L-Mentol) | -45° ila -51° [α]D²⁰ |
| Optik Dönme (DL-Mentol) | 0° (rasemik) |
BÖLÜM 4: FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | L-Mentol | DL-Mentol | D-Mentol |
|---|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila renksiz, iğne şeklinde kristaller | Beyaz ila renksiz, iğne şeklinde kristaller | Beyaz ila renksiz, iğne şeklinde kristaller |
| Koku | Karakteristik nanemsi, ferahlatıcı | Karakteristik nanemsi (daha zayıf) | Kafur benzeri, baharatlı |
| Erime Noktası | 41 – 44 °C | 34 – 38 °C | ~34 – 37 °C |
| Kaynama Noktası | ~212 °C | ~212 °C | ~212 °C |
| Yoğunluk (20°C) | 0.890 g/cm³ | 0.890 g/cm³ | 0.890 g/cm³ |
| Parlama Noktası | 93 °C | 93 °C | 93 °C |
| Suda Çözünürlük (20°C) | ~0.4 g/L (çok az) | ~0.4 g/L (çok az) | ~0.4 g/L (çok az) |
| Etanolde Çözünürlük | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Kloroformda Çözünürlük | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Eterde Çözünürlük | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Heksanda Çözünürlük | Yüksek | Yüksek | Yüksek |
| Kırılma İndisi (nD²⁰) | 1.459 – 1.462 | 1.459 – 1.462 | 1.459 – 1.462 |
| Spesifik Rotasyon [α]D²⁰ | -45° ila -51° | 0° | ~+45° ila +51° |
| Buhar Basıncı (25°C) | ~0.8 mmHg | ~0.8 mmHg | ~0.8 mmHg |
| Süblimleşme | Oda sıcaklığında süblimleşir | Oda sıcaklığında süblimleşir | Oda sıcaklığında süblimleşir |
BÖLÜM 5: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Zayıf asidik (alkol) |
| Kararlılık | Normal depolama koşullarında kararlıdır |
| Süblimleşme | Oda sıcaklığında süblimleşir (önemli!) |
| Reaktivite | Oksidasyona duyarlıdır; esterleşme ve eterleşme reaksiyonlarına girer |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar |
| Oksidasyon | Havada yavaşça oksitlenir (menton ve diğer ürünlere) |
| Esterleşme | Asitlerle ester oluşturur (mentil asetat, mentil salisilat) |
BÖLÜM 6: ETKİ MEKANİZMASI (SERİNLETİCİ HİS)
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Birincil Hedef | TRPM8 (Geçici Reseptör Potansiyeli Melastatin 8) iyon kanalı |
| Konum | Deri ve mukozalardaki duyu nöronları |
| Normal Aktivasyon | 25°C'nin altındaki sıcaklıklarda aktive olur |
| Mentol Etkisi | Aktivasyon eşiğini 30-35°C'ye düşürür |
| İyon Akışı | Kalsiyum iyonları (Ca²⁺) nörona akar |
| Sinyal | Aksiyon potansiyeli başlatılır; beyne "soğuk" sinyali gönderilir |
| Sonuç | Gerçek sıcaklık değişimi olmaksızın serinlik hissi |
| Anestezik Etki | Hafif lokal anestezik etki; karıncalanma hissi |
BÖLÜM 7: KAYNAKLAR VE ÜRETİM
7.1. Doğal Kaynaklar
| Kaynak | Açıklama |
|---|---|
| Mentha arvensis (Tarla Nanesi) | Birincil doğal kaynak; soğuk kristalizasyon veya damıtma ile elde edilir. |
| Mentha piperita (Kıvırcık Nane) | Yüksek kaliteli mentol; uçucu yağ ekstraksiyonu ile elde edilir. |
| Mentha aquatica (Su Nanesi) | Daha düşük mentol içeriği. |
| Diğer Mentha Türleri | Değişken mentol içeriği. |
7.2. Üretim Yöntemleri
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Doğal Ekstraksiyon | Nane uçucu yağlarından soğuk kristalizasyon veya damıtma ile elde edilir. |
| Sentetik Üretim | Timol, sitronellal veya petrol türevi bileşiklerden kimyasal sentez ile üretilir. |
| Doğal vs Sentetik | Doğal mentol, özellikle gıda ve aromaterapide daha değerlidir. |
BÖLÜM 8: GIDA ENDÜSTRİSİ UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Sakız | Aroma verici; serinletici his |
| Şeker ve Şekerlemeler | Aroma verici; nane aroması |
| Şekersiz Ürünler | Aroma verici; serinletici |
| Alkolsüz İçecekler | Aroma verici; ferahlatıcı tat |
| Likörler | Aroma verici |
| Diş Ürünleri (Yenilebilir) | Aroma verici; ferahlık |
| Aroma Artırıcı | Vanilya ve turunçgillerden sonra en önemli aroma maddesi |
BÖLÜM 9: FARMASÖTİK VE TIBBİ UYGULAMALAR
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Topikal Analjezikler | Kas ve eklem ağrılarında; serinletici etki; geçici anestezik etki |
| Öksürük Şurupları | Balgam söktürücü; boğaz tahrişini yatıştırır |
| Soğuk Algınlığı İnhalerleri | Burun açıcı; burun yollarını açar |
| Göğüs Ovma Kremleri | Dekonjestan etki |
| Ağız ve Diş Bakımı | Ferahlık; ağız kokusunu önler; ağız tahrişlerini (aft) yatıştırır |
| Boğaz Pastilleri | Boğaz tahrişini yatıştırır |
| Yanık ve Kaşıntı Kremleri | Serinletici etki; kaşıntıyı azaltır |
| Kaşıntı Önleyici Kremler | Kaşıntıyı azaltır |
| Migren Tedavisi (Topikal) | Serinletici etki; ağrıyı hafifletir |
BÖLÜM 10: KOZMETİK VE KİŞİSEL BAKIM UYGULAMALARI
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Diş Macunları | Aroma verici; ferahlık |
| Ağız Çalkalama Suları | Aroma verici; ferahlık |
| Diş Jelleri | Ferahlık; yatıştırıcı etki |
| Tıraş Losyonları | Serinletici; ferahlatıcı |
| Duş Jelleri | Serinletici; ferahlatıcı |
| Şampuanlar | Serinletici; kepek önleyici |
| Vücut Losyonları | Serinletici; ferahlatıcı |
| Ayak Kremleri | Serinletici; deodorize edici |
| Deodorantlar | Serinletici; ferahlatıcı |
| Güneş Koruyucular | Bazı formülasyonlarda serinletici etki |
BÖLÜM 11: DİĞER ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Tütün Endüstrisi | Mentollü sigaralar; boğaz tahrişini azaltır; içimi kolaylaştırır |
| Tekstil Endüstrisi | Spor giyimde mikro kapsüllenmiş mentol; serinletici etki |
| Parfüm ve Kokular | Sabitleyici; koku bileşeni |
| Aromalar | Aroma bileşeni |
BÖLÜM 12: KALİTE SPESİFİKASYONLARI
12.1. L-Mentol (USP / Ph. Eur. / FCC)
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila renksiz, iğne şeklinde kristaller |
| Tanımlama | Pozitif (Mentol testleri) |
| Tayin (kuru bazda) | %98.0 – 101.0 |
| Erime Noktası | 41 – 44 °C |
| Spesifik Rotasyon [α]D²⁰ | -45° ila -51° |
| Kurutma Kaybı | ≤ %1.0 |
| Kızdırma Kalıntısı | ≤ %0.1 |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm |
| İlgili Maddeler | ≤ %1.0 |
| Uçucu Olmayan Kalıntı | ≤ %0.05 |
12.2. DL-Mentol (Rasemik)
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila renksiz, iğne şeklinde kristaller |
| Erime Noktası | 34 – 38 °C |
| Spesifik Rotasyon | 0° (rasemik) |
| Diğer Spesifikasyonlar | L-Mentol ile aynı |
BÖLÜM 13: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj (süblimleşir) |
| Korunması Gerekenler | Süblimleşme, ışık, ısı, kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü | 24-60 ay (açılmamış orijinal ambalajında) |
| Kararlılık Notu | Oda sıcaklığında süblimleşir; sıkıca kapalı kaplarda saklayın |
BÖLÜM 14: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| PE iç torbalı kraft torba | 25 kg | Kraft kağıt + PE |
| Plastik kova | 20-25 kg | HDPE |
| Alüminyum folyo torba | 1-5 kg | Lamine alüminyum |
| Fiber varil | 25-50 kg | HDPE + PE |
| Cam şişe | 1-5 kg | Kehribar cam (yüksek saflık için) |
BÖLÜM 15: GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ
15.1. GHS Sınıflandırması
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2A | H319 |
| STOT - TE | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur. |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur. |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir. |
15.2. Toksikolojik Bilgiler
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~3.300 mg/kg |
| Akut Dermal Toksisite (LD50, Tavşan) | > 5.000 mg/kg |
| Cilt Hassaslaşması | Hassas bireylerde duyarlılığa neden olabilir |
| Kanserojenite | Sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite | Standart testlerde negatif |
| GRAS Durumu (FDA) | Evet (21 CFR 172.230) |
BÖLÜM 16: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozunu solumaktan kaçının. |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu kullanın. |
| P302+P352 | Cilt ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın. |
| P305+P351+P338 | Göz ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın. |
| P501 | İçeriği/kabı yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin. |
BÖLÜM 17: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla yıkayın. Kontamine giysileri çıkarın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Kusturmayın. Tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 18: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı organik katı |
| Parlama Noktası | 93 °C |
| Uygun Söndürücüler | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, alkole dayanıklı köpük |
| Özel Tehlikeler | Isıtıldığında toksik dumanlar açığa çıkarır |
| Bozunma Ürünleri | CO, CO₂ |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
BÖLÜM 19: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kişisel Koruma | Nitril eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi (N95) |
| Temizleme Yöntemleri | Mekanik olarak toplayın (süpürme veya spatül ile) |
| Çevresel Önlemler | Drenajlara, toprağa ve yüzey sularına girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre; lisanslı bertaraf tesislerinde yakma veya gömme |
BÖLÜM 20: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici | Hayır |
BÖLÜM 21: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Gıda katkı maddesi ve aroma olarak onaylı |
| ABD (FDA) | GRAS (21 CFR 172.230) |
| Türkiye | Türk Gıda Kodeksi'nde onaylı |
| JECFA (FAO/WHO) | Onaylı |
| Avrupa Konseyi | Gıda aroması olarak onaylı |
BÖLÜM 22: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Mentol, Mentil Alkol |
| İngilizce İsimler | Menthol, Mentyl Alcohol, 3-p-Menthanol, Peppermint Camphor, Hexahydrothymol |
| Kimyasal İsimler | 2-İzopropil-5-metilsikloheksanol |
| CAS (L-Mentol) | 2216-51-5 |
| CAS (DL-Mentol) | 1490-04-6 |
| CAS (D-Mentol) | 15356-70-4 |
| EC (L-Mentol) | 218-690-9 |
| EC (DL-Mentol) | 208-759-1 |
| INCI | Mentol |
BÖLÜM 23: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
ÜRÜN ÖZETİ:
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Mentol |
| CAS (L-Mentol) | 2216-51-5 |
| CAS (DL-Mentol) | 1490-04-6 |
| Görünüm | Beyaz ila renksiz, iğne şeklinde kristaller |
| Moleküler Ağırlık | 156.27 g/mol |
| Erime Noktası (L-Mentol) | 41 – 44 °C |
| Erime Noktası (DL-Mentol) | 34 – 38 °C |
| Birincil Fonksiyon | Aroma verici, serinletici ajan, analjezik |
KRİTİK UYARILAR:
-
CAS Numaraları - L-Mentol: L-Mentolün doğru CAS numarası 2216-51-5'tir. 1490-04-6 DL-Mentol (rasemik karışım) CAS numarasıdır.
-
CAS Numaraları - DL-Mentol: DL-Mentolün doğru CAS numarası 1490-04-6'dır. 15356-70-4 D-Mentol CAS numarasıdır.
-
EC Numaraları: L-Mentolün EC numarası 218-690-9; DL-Mentolün EC numarası 208-759-1'dir.
-
Erime Noktaları: L-Mentol 41-44°C; DL-Mentol 34-38°C aralığında erir.
-
Süblimleşme: Mentol oda sıcaklığında süblimleşir. Sıkıca kapalı kaplarda saklanmalıdır.
-
Optik İzomerler: L-Mentol doğal olarak bulunan en değerli formdur; DL-Mentol rasemik karışımdır.
-
Serinletici His: TRPM8 iyon kanallarını aktive ederek gerçek sıcaklık değişimi olmaksızın serinlik hissi yaratır.
-
Doğal Kaynaklar: Başta Mentha arvensis (tarla nanesi) ve Mentha piperita (kıvırcık nane) olmak üzere nane türlerinden elde edilir.
-
Vücut Sıcaklığında Erir: 37°C'de (vücut sıcaklığı) erir; benzersiz duyusal özellikler sağlar.
-
GRAS Durumu: FDA tarafından GRAS olarak onaylanmıştır (21 CFR 172.230).
-
Cilt Hassasiyeti: Yüksek konsantrasyonlarda tahrişe neden olabilir; uygun konsantrasyonlarda kullanın.
-
Uygulama Çeşitliliği: Gıda, ilaç, kozmetik, tütün ve tekstil endüstrilerinde yaygın olarak kullanılır.
ÖNEMLİ BEYAN:
Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge tıbbi tavsiye yerine geçmez.
