Kalsiyum Propiyonat, Kalsiyum Propanoat, Calcium Propionate, Calcium Propanoate, Calcium Dipropanoate, E282, 4075-81-4
KALSİYUM PROPİYONAT (E282)
CAS Numarası: 4075-81-4
EC Numarası (EINECS): 223-795-8
Moleküler Formül: C₆H₁₀CaO₄
Moleküler Ağırlık: 186.22 g/mol
Kimyasal Sınıfı: Organik asit tuzu (karboksilat)
E Numarası: E282
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
Kalsiyum propanoat |
| Diğer İsimler |
Kalsiyum Propiyonat, Kalsiyum Propanoat, Kalsiyum Dipropanoat, Propanoik Asit Kalsiyum Tuzu, Propiyonik Asit Kalsiyum Tuzu Hidratı |
| CAS Numarası |
4075-81-4 |
| EC Numarası (EINECS) |
223-795-8 |
| E Numarası |
E282 |
| Moleküler Formül |
C₆H₁₀CaO₄ |
| Moleküler Ağırlık |
186.22 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
Organik asit tuzu (karboksilat) |
| Yapı |
(CH₃CH₂COO)₂Ca |
| Görünüm |
Beyaz toz veya monoklinik kristaller |
| Koku |
Soluk, hafif karakteristik |
| pH (Sulu çözelti) |
6.0 – 9.0 |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Aralık |
| Moleküler Formül |
C₆H₁₀CaO₄ |
| Moleküler Ağırlık |
186.22 g/mol |
| Görünüm |
Beyaz toz veya monoklinik kristaller |
| Koku |
Soluk, hafif karakteristik |
| Erime Noktası |
~300°C (bozunarak) |
| Yoğunluk |
~1.40 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük |
1 g/10 mL (iyi çözünür) |
| Etanolde Çözünürlük |
Az çözünür |
| pH (Sulu çözelti) |
6.0 – 9.0 |
| Higroskopiklik |
Higroskopiktir (nem çeker) |
| Kararlılık |
Oda sıcaklığında kararlı |
| Termal Bozunma |
Isıtıldığında ayrışır; asitli ve tahriş edici dumanlar yayar |
| Depolama Sıcaklığı |
< 30°C |
| Geçimsizlikler |
Güçlü oksitleyiciler |
BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR
| Özellik |
Açıklama |
| Kimyasal Sınıfı |
Organik asit tuzu (karboksilat) |
| Fonksiyonel Grup |
Karboksilat (-COO⁻) |
| Reaktivite |
Normal koşullarda düşük |
| Asidik Ortam |
Serbest propiyonik asit oluşturur (antifungal etki) |
| Termal Bozunma |
> 300°C'de ayrışır; asitli dumanlar yayar |
| Higroskopiklik |
Nemi absorbe eder |
| Geçimsizlikler |
Güçlü oksitleyiciler |
4.1. Antimikrobiyal Mekanizma
Kalsiyum propiyonat, asidik ortamda serbest propiyonik aside hidroliz olur:
-
Serbest Propiyonik Asit: Aspergillus niger ve gaz basilleri üzerinde antibakteriyel etki
-
Fungal İnhibisyon: Asetik asitten daha güçlü, sorbik asitten daha zayıf
-
Maya Üzerinde Etki: Mayalara karşı sınırlı etki (fırıncılık ürünlerinde tercih sebebi)
BÖLÜM 5: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
5.1. Gıda Endüstrisi (En Önemli Uygulama)
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Ekmek ve Unlu Mamüller |
Koruyucu, küf önleyici |
Yüksek |
| İşlenmiş Et Ürünleri |
Koruyucu, raf ömrü uzatıcı |
Yüksek |
| Süt Ürünleri ve Peynir |
Koruyucu, besin takviyesi |
Yüksek |
| Peynir Altı Suyu |
Koruyucu |
Yüksek |
| Yufka |
Nem ve pH kontrolü, küf önleyici |
Yüksek |
| Düşük Mayalı Fırıncılık Ürünleri |
Koruyucu |
Yüksek |
| İçecekler |
İnhibe edici ajan (mikroorganizma önleyici) |
Yüksek |
5.2. Hayvan Yemi ve Veterinerlik
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| İnek Yemi |
Antimikotik, koruyucu |
Yüksek |
| Köpek ve Kedi Mamaları |
Koruyucu, küf önleyici |
Yüksek |
| Granül Yemler |
Antimikotik madde |
Yüksek |
| Vitamin Kapsülleri |
2. Glikojen kaynağı |
Yüksek |
| Süt Humması Önleme |
İneklerde süt hummasını önleme |
Yüksek |
5.3. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Kozmetik Ürünler |
Bakteri üremesini önleme |
Yüksek |
| Kişisel Bakım Ürünleri |
pH kontrolü |
Yüksek |
5.4. Farmasötik
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Toz Formülasyonlar |
Antimikrobiyal ajan |
Yüksek |
| Aloevera Terapisi |
Küf oluşumunu geciktirme |
Yüksek |
| Enfeksiyon Tedavileri |
Anahtar rol |
Yüksek |
5.5. Fotoğrafçılık ve Kaplamalar
| Uygulama |
Fonksion |
Uygunluk |
| Fotoğraf Kimyasalları |
Üretim ve işleme |
Yüksek |
| Fotoğrafik Malzemeler |
İşleme |
Yüksek |
| Boya ve Kaplama Kimyasalları |
Yüzey işlem maddesi |
Yüksek |
5.6. Tarım
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Böcek İlaçları |
Pestisit kimyasalı |
Orta |
| İşlenmiş Sebze ve Meyve |
Esmerleştirme ajanı |
Yüksek |
BÖLÜM 6: SEKTÖREL UYGUNLUK MATRİSİ
| Sektör |
Uygunluk |
Açıklama |
| Gıda Endüstrisi |
Yüksek |
Koruyucu, küf önleyici (E282) |
| Fırıncılık |
Yüksek |
Ekmek, yufka, unlu mamüller |
| Hayvan Yemi |
Yüksek |
Antimikotik, koruyucu |
| Veterinerlik |
Yüksek |
Süt humması önleme, vitamin katkıları |
| Kozmetik |
Yüksek |
Bakteri önleyici, pH kontrolü |
| Farmasötik |
Yüksek |
Antimikrobiyal, enfeksiyon tedavisi |
| Fotoğrafçılık |
Yüksek |
Kimyasal üretim ve işleme |
| Kaplamalar |
Yüksek |
Yüzey işlem maddesi |
| İçecek |
Yüksek |
İnhibe edici ajan |
| Tarım |
Orta |
Pestisit, esmerleştirme ajanı |
BÖLÜM 7: DİĞER İSİMLER VE TANIMLAR
| Türü |
İsim / Açıklama |
| IUPAC Adı |
Kalsiyum propanoat |
| E Numarası |
E282 |
| Ticari İsimler |
Kalsiyum Propiyonat, Kalsiyum Propanoat |
| Eşanlamlılar |
Kalsiyum Dipropanoat, Propanoik Asit Kalsiyum Tuzu, Propiyonik Asit Kalsiyum Tuzu Hidratı |
| CAS Numarası |
4075-81-4 |
| EC Numarası |
223-795-8 |
| HS Kodu |
29155000 |
BÖLÜM 8: TOKSİKOLOJİ VE SAĞLIK ETKİLERİ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| GHS Sınıflandırması |
Sınıflandırılmamıştır (düşük toksisite) |
| Oral LD50 (Sıçan) |
> 5,000 mg/kg |
| Dermal LD50 (Tavşan) |
> 2,000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Cilt Duyarlılaşması |
Duyarlılaştırıcı değil |
| Mutajenite |
Negatif |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Hedef Organlar |
Cilt, gözler, solunum sistemi (toz) |
| Metabolizma |
Hayvan metabolizmasında normal ara ürün |
BÖLÜM 9: GÜVENLİK VE DEPOLAMA
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Sıcaklık |
< 30°C |
| Kap |
Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj |
| Özel Gereksinimler |
Higroskopiktir; nemden koruyun |
| Kaçınılması Gerekenler |
Güçlü oksitleyiciler, nem |
| Raf Ömrü |
24 ay (önerilen koşullarda) |
| Ambalaj |
25 kg torba, 500 kg big bag |
BÖLÜM 10: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| Doğru Taşıma Adı |
Kalsiyum Propiyonat |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
BÖLÜM 11: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı toz |
| Söndürme Maddeleri |
Su sisi, CO₂, kuru kimyasal, köpük |
| Özel Tehlikeler |
Isıtıldığında asitli ve tahriş edici dumanlar yayar |
| Bozunma Ürünleri |
CO, CO₂, propiyonik asit buharları |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
BÖLÜM 12: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre |
Bilgi |
| Kişisel Koruma |
Eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi |
| Havalandırma |
Havalandırmayı artırın |
| Temizleme Yöntemleri |
Toz oluşumunu önleyerek süpürün; kapalı kaplarda toplayın |
| Çevresel Önlemler |
Drenajlara girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı |
Yerel düzenlemelere göre |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Belirtiler devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Kirlenmiş giysileri çıkarın. Bol su ve sabun ile yıkayın. |
| Göz Teması |
Bol su ile en az 15 dakika durulayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Kusturmayın. Bol su için. Tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 14: MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge / Kurum |
Durum |
| AB REACH |
Kayıtlı |
| Türkiye KKDİK |
Kayıt zorunluluğu vardır |
| ABD TSCA |
Listelenmiştir |
| ABD FDA |
GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) - 21 CFR 184.1221 |
| AB Gıda Katkıları |
E282 olarak onaylı |
| AB Hayvan Yemi |
Onaylı |
| EINECS |
223-795-8 |
| WGK (Almanya) |
1 (suya hafif tehlike) |
BÖLÜM 15: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Kalsiyum Propiyonat (E282) |
| CAS |
4075-81-4 |
| Görünüm |
Beyaz toz |
| Moleküler Ağırlık |
186.22 g/mol |
| Suda Çözünürlük |
1 g/10 mL (iyi) |
| Ana Sektörler |
Gıda, hayvan yemi, kozmetik, farmasötik |
KRİTİK UYARILAR
-
Gıda Koruyucu (E282): Kalsiyum propiyonat, ekmek, unlu mamüller, işlenmiş et ve süt ürünlerinde yaygın olarak kullanılan bir gıda koruyucudur. Küf ve bakteri oluşumunu engeller.
-
Antifungal Etki Mekanizması: Asidik ortamda serbest propiyonik aside hidroliz olur. Aspergillus niger ve gaz basilleri üzerinde antibakteriyel etki gösterir. Mayalara karşı sınırlı etkisi, fırıncılık ürünlerinde tercih sebebidir.
-
Sodyum Alternatifi: Ekmeğin içerisindeki sodyum seviyesinin düşürülmesine yardımcı olur. Sodyum propiyonat alternatif olarak kullanılabilir.
-
Higroskopik: Nem çekme özelliğine sahiptir. Depolama sırasında nemden korunmalıdır.
-
Hayvan Yemi: İnek yemi, köpek ve kedi mamalarında antimikotik ve koruyucu olarak kullanılır. İneklerde süt hummasını önlemede etkilidir.
-
Güvenli Toksikoloji: Hayvan metabolizmasında normal bir ara üründür. LD₅₀ > 5,000 mg/kg ile düşük toksisiteye sahiptir.
-
Yüksek Sıcaklık Hassasiyeti: Isıtıldığında ayrışır ve asitli tahriş edici dumanlar yayar. Yangın durumunda SCBA kullanılmalıdır.
-
Depolama: Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda depolayın. Güçlü oksitleyicilerden uzak tutun.
-
Düzenleyici Durum: FDA GRAS, AB E282 olarak onaylıdır. REACH kapsamında kayıtlıdır.
-
Alternatifler: Sodyum propiyonat (E281), potasyum sorbat (E202), sorbik asit (E200) benzer uygulamalarda kullanılabilir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur. Kalsiyum Propiyonat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.
