Sade Karamel, Kostik Sülfit Karamel, Amonyum Karamel, Sülfit-Amonyum Karamel, Caramel, E150a, E150b, E150c, E150d, 8028-89-5

Sade Karamel, Kostik Sülfit Karamel, Amonyum Karamel, Sülfit-Amonyum Karamel, Caramel, E150a, E150b, E150c, E150d, 8028-89-5

Karamel (CAS No.: 8028-89-5, EINECS: 232-435-9), dünya çapında en yaygın kullanılan doğal renklendiricilerden biridir. Şekerin kontrollü şekilde yüksek sıcaklıklarda ısıtılmasıyla elde edilir ve ısıya, ışığa ve pH değişimlerine karşı oldukça dayanıklıdır. Türk Gıda Kodeksi’ne göre dört ana sınıfa ayrılır:

Karamel Sınıfları ve Özellikleri

Kimyasal ve Fiziksel Özellikler

• Moleküler Formül: C6H8O3

• Moleküler Ağırlık: 128.126 g/mol

• Yoğunluk: 1.35 g/cm³

• Kaynama Noktası: 312.0 ± 42.0 °C (760 mmHg)

• Parlama Noktası: 149.2 ± 20.7 °C

• LogP: -0.44 (hidrofilik özellik gösterir)

• Kırılma İndeksi: 1.513

Özet

• E150a en doğal ve güvenli karamel türüdür.

• E150b ve E150d sülfit içerdiği için hassas kişilerde alerji riski taşır.

• E150c ve E150d üretim sırasında 4-MEI oluşabileceği için uluslararası düzenlemelerle sınırlandırılmıştır.

E150a – Sade Karamel (Sınıf I)

• Nasıl Üretilir? Şeker, hiçbir kimyasal katkı olmadan sadece ısıtılarak karamelize edilir.

• Nerelerde Kullanılır? Çikolata, şekerleme, kek, meyve suları, çay, soslar ve dondurmalar.

• Neden Tercih Edilir? En doğal ve saf karamel türüdür, kimyasal işlem görmez.

• Ne İşe Yarar? Hafif kahverengi renk ve doğal tat verir. Sağlık açısından en güvenli karamel türü kabul edilir.

E150b – Kostik Sülfit Karamel (Sınıf II)

• Nasıl Üretilir? Şeker, sülfit bileşenleri ve hafif alkali ortamda işlenerek koyu renk elde edilir.

• Nerelerde Kullanılır? Bira, şarap, bazı kekler, soya sosu gibi hazır soslar.

• Neden Tercih Edilir? Daha yoğun ve koyu renk sağlar, özellikle içeceklerde görsel etki için kullanılır.

• Ne İşe Yarar? Ürünlere daha güçlü kahverengi ton kazandırır. Ancak sülfit hassasiyeti olan kişilerde alerji riski taşır.

E150c – Amonyum Karamel (Sınıf III)

• Nasıl Üretilir? Şeker, amonyaklı ortamda ısıtılarak karamelize edilir. Bu işlem daha koyu renk ve belirgin aroma oluşturur.

• Nerelerde Kullanılır? Kola ve gazlı içecekler, barbekü sosu, soya sosu, kekler, çikolatalar, işlenmiş et ürünleri (sosis, salam).

• Neden Tercih Edilir? Çok koyu renk ve karakteristik tat sağlar, özellikle gazlı içeceklerde tercih edilir.

• Ne İşe Yarar? Ürünlere güçlü kahverengi ton ve aroma verir. Ancak üretim sırasında 4-MEI (4-Metilimidazol) oluşabilir; bu bileşik yüksek dozlarda sağlık riski taşır.

E150d – Sülfit-Amonyum Karamel (Sınıf IV)

• Nasıl Üretilir? Şeker, hem sülfit hem de amonyak içeren ortamda işlenir. Bu yöntem en koyu ve yoğun karamel rengini oluşturur.

• Nerelerde Kullanılır? Kola, viski, rom, koyu renkli soslar (soya, barbekü), işlenmiş et ürünleri, çikolata ve tatlılar.

• Neden Tercih Edilir? En güçlü ve kalıcı renk sağlar, özellikle uzun raf ömrü gereken ürünlerde kullanılır.

• Ne İşe Yarar? Ürünlere derin kahverengi ton ve stabilite kazandırır. Ancak hem 4-MEI hem de sülfit kaynaklı alerji riski nedeniyle dikkatle düzenlenir.

Genel Değerlendirme

• E150a → En doğal, en güvenli, hafif renk.

• E150b → Daha koyu renk, bira ve soslarda tercih edilir, sülfit riski vardır.

• E150c → Kola ve soslarda yoğun renk, 4-MEI riski nedeniyle sınırlı kullanım.

• E150d → En koyu ve stabil renk, gazlı içecekler ve alkollü içkilerde yaygın, hem 4-MEI hem sülfit riski taşır.