İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderDekstroz , Dekstroz Monohidrat, D-Glikoz Monohidrat, Dextrose Monohydrate, D-Glucose Monohydrate, Glucose Monohydrate, 5996-10-1
DEKSTROZ MONOHİDRAT (D-GLİKOZ MONOHİDRAT)
ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Dekstroz Monohidrat |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | D-Glukoz Monohidrat |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Dekstroz Monohidrat, D-Glikoz Monohidrat, Glikoz Monohidrat, Pentahidroksiheksanal Hidrat |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Dextrose Monohydrate, D-Glucose Monohydrate, Glucose Monohydrate, Pentahydroxyhexanal Hydrate |
| CAS Numarası | 5996-10-1 |
| EC Numarası (EINECS) | 200-075-1 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₄O₇ |
| Moleküler Ağırlık | 198.17 g/mol |
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya renksiz kristaller |
| Koku | Kokusuz |
KİMYASAL YAPI
Dekstroz Monohidrat (D-Glikoz Monohidrat)
CHO
|
H—C—OH
|
HO—C—H
|
H—C—OH
|
H—C—OH
|
CH₂OH
Moleküler Formül: C₆H₁₄O₇
SMILES: C(C1C(C(C(C(O1)O)O)O)O)O.O
InChI: InChI=1S/C6H12O6.H2O/c7-1-2-3(8)4(9)5(10)6(11)12-2;/h2-11H,1H2;1H2/t2-,3-,4+,5-,6?;/m1./s1
InChIKey: SPFMQWBKAUJJVU-DVKNGEFBSA-N
Yapı: Monosakkarit; Aldoheksoz; Bir molekül kristal suyu içeren D-glukoz (monohidrat); Canlı organizmalar için birincil enerji kaynağı; Doğal olarak oluşan karbonhidrat.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Dekstroz Monohidrat |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | D-Glukoz Monohidrat |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Dekstroz Monohidrat, D-Glikoz Monohidrat, Glikoz Monohidrat, Pentahidroksiheksanal Hidrat |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Dextrose Monohydrate, D-Glucose Monohydrate, Glucose Monohydrate, Pentahydroxyhexanal Hydrate |
| CAS Numarası | 5996-10-1 |
| EC Numarası (EINECS) | 200-075-1 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₄O₇ |
| Moleküler Ağırlık | 198.17 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Monosakkarit; Karbonhidrat; Aldoheksoz |
| Kaynak | Mısır nişastası (hidroliz) |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (kristal toz veya granüller) |
| Koku | Kokusuz |
| Renk | Beyaz |
| Tat | Tatlı (sakkarozun yaklaşık %70-75'i) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya renksiz kristaller | Görsel |
| Koku | Kokusuz | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 198.17 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20°C) | 1.54 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 83°C (dehidrate olur) | DSC |
| Spesifik Rotasyon | +52.5° ila +53.0° | Polarimetri |
| pH (%5 Çözelti) | 5.0 – 6.5 (tipik ~5.9) | pH Metre |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 1 g / 1.1 mL su (çok çözünür) | Genel Metot |
| Etanolde Çözünürlük | Az çözünür | Genel Metot |
| Metanolde Çözünürlük | Az çözünür | Genel Metot |
| Kırılma İndisi (20°C) | 1.537 | – |
| Tatlılık | Sakkarozun ~%70-75'i | – |
| Su İçeriği | %7.5 – 9.5 | Karl Fischer |
| Tayin (Dekstroz) | ≥ %99.5 (kuru bazda) | Titrimetrik |
| Dekstroz Eşdeğeri (DE) | ≥ %99.5 | – |
| Sülfatlanmış Kül | ≤ %0.1 | Gravimetrik (800°C) |
| Ağır Metaller (Pb Olarak) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.01 | Türbidimetrik |
BÖLÜM 3: DEKSTROZ vs SAKAROZ vs FRUKTOZ KARŞILAŞTIRMASI
| Özellik | Dekstroz (Glukoz) | Sakaroz (Şeker) | Fruktoz |
|---|---|---|---|
| Tür | Monosakkarit | Disakkarit | Monosakkarit |
| Tatlılık | %70-75 | %100 | %120-170 |
| Glisemik İndeks | 100 | 65 | 23 |
| Metabolizma | Doğrudan hücresel enerji | Sindirim gerektirir | Karaciğer metabolizması |
| Kristalizasyon | Kolay kristalleşir | Kristalleşir | Kristalleşmez |
| Higroskopiklik | Orta | Düşük | Yüksek |
| Birincil Kullanım | Enerji kaynağı, gıda, ilaç | Tatlandırıcı | Tatlandırıcı, içecekler |
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | İndirgeyici şeker; Monosakkarit; Aldoheksoz; Metabolizma için birincil enerji kaynağı |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır; Higroskopiktir; Isıtıldığında karamelize olabilir |
| Reaktivite | Fehling ve Benedict çözeltilerini indirger; Aminlerle Schiff bazları oluşturur; Maya ile fermente olur; Yüksek sıcaklıklarda karamelize olur |
| Geçimsiz Maddeler | Güçlü oksitleyiciler (yanmaya neden olabilir), güçlü asitler (dehidrasyon), güçlü bazlar |
| Polimerizasyon | Polimerleşmez (monomer) |
| Bozunma Ürünleri (Isıtma) | Karamelizasyon ürünleri, furfural, hidroksimetilfurfural (HMF) |
| Fermantasyon | C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂ (maya ile) |
| Oksidasyon | C₆H₁₂O₆ + O₂ → CO₂ + H₂O (enerji salınımı) |
| Glikosilasyon | Proteinlerle reaksiyona girer (Maillard reaksiyonu) |
| Mutarotasyon | Çözeltide α- ve β- formlarında bulunur |
| İndirgeme Özelliği | Kuprik iyonları küprous iyonlarına indirger; Fehling çözeltisi ile pozitif reaksiyon verir |
BÖLÜM 5: ÜRETİM YÖNTEMİ
Proses: Mısır → Islatma → Öğütme → Ayırma → Hidroliz → Filtrasyon → Saflaştırma → Kristalizasyon → Kurutma → Dekstroz Monohidrat
Açıklama: Mısır taneleri ıslatılır ve öğütülerek nişasta ayrılır; Nişasta hidrolize edilir (asit veya enzimlerle) ve glukoza dönüştürülür; Glukoz çözeltisi saflaştırılır, filtrelenir ve konsantre edilir; Kristalizasyon ile dekstroz monohidrat oluşturulur; Kurutularak son ürün elde edilir. En yaygın endüstriyel yöntemdir.
Alternatif Kaynaklar: Patates nişastası, buğday nişastası, tapyoka nişastası; yaygın kullanılmaz.
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Birincil Enerji Kaynağı | Doğrudan kan dolaşımına emilir; Hücreler tarafından hızla metabolize edilir; Anında enerji sağlar; Beyin fonksiyonu ve kas aktivitesi için kritiktir |
| Metabolik Yakıt | Glikoliz yoluna girer; ATP (hücresel enerji) üretir; Hücresel solunumda kullanılır; Tüm canlı organizmalar için gereklidir |
| Glikosilasyon | Glikosilasyon reaksiyonlarında yer alır; Hücre yapısı için glikanlar oluşturur; Protein ve lipid modifikasyonu için gereklidir |
| Ozmotik Ajan | Ozmotik basıncı kontrol eder; Farmasötik formülasyonlarda kullanılır; Sıvı dengesini korur |
| Tat Verici | Tatlı tat sağlar; Gıda ve içeceklerde kullanılır; Genel lezzet profilini iyileştirir |
| Kristalizasyon Kontrolü | Şekerlemede kristalizasyonu kontrol eder; Şeker kristalizasyonunu önler; Dokuyu iyileştirir |
| Fermente Edilebilir Şeker | Maya tarafından kolayca fermente edilir; Alkollü içecek üretiminde kullanılır; Fırıncılık için gereklidir |
| Nem Tutucu | Nemi emer ve tutar; Gıdalarda kurumayı önler; Raf ömrünü uzatır |
| Hacim Verici | Tablet ve tozlara hacim sağlar; Farmasötik formülasyonlarda kullanılır; Sıkıştırılabilirliği iyileştirir |
BÖLÜM 7: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Gıda Endüstrisi | Tatlandırıcı, nem tutucu, hacim verici | Şekerleme, unlu mamuller, içecekler, dondurma, reçeller, jöleler, konserve meyveler, kahvaltı gevrekleri; Lezzet artırıcı; Doku iyileştirici |
| İlaç Endüstrisi | Yardımcı madde, enerji kaynağı | Tablet formülasyonları (bağlayıcı, dolgu maddesi); İntravenöz çözeltiler (IV glukoz); Oral rehidrasyon tuzları; Besin takviyeleri; Enerji içecekleri |
| Klinik Beslenme | Enerji yenileme | Hastanede yatan hastalar için IV sıvıları; Parenteral beslenme; Oral besin takviyeleri; Ameliyat sonrası iyileşme |
| Sporcu Beslenmesi | Enerji kaynağı, karbonhidrat yüklemesi | Spor içecekleri, jeller ve tozlar; Antrenman öncesi ve sonrası formülasyonlar; Karbonhidrat yükleme ürünleri |
| İçecek Endüstrisi | Tatlandırıcı, enerji kaynağı | Enerji içecekleri, gazlı içecekler, spor içecekleri; Meyve suları; Fermente içecekler |
| Şekerleme | Tatlandırıcı, kristalizasyon kontrolü | Şekerler, çikolatalar, karameller; Sakızlar; Marşmalov; Fondanlar |
| Bebek Mamaları | Karbonhidrat kaynağı | Bebek mamaları; Çocuk beslenme ürünleri |
| Nutrasötikler | Karbonhidrat kaynağı, tatlandırıcı | Diyet takviyeleri; Fonksiyonel gıdalar; Protein barları |
| Hayvan Yemi | Enerji kaynağı | Yarı nemli evcil hayvan mamaları; Çiftlik hayvanı yemi; Balık yemi; Genç hayvan beslenmesi |
| Fermantasyon Endüstrisi | Fermente edilebilir substrat | Alkollü içecek üretimi (etanol, bira, şarap); Fırıncı mayası üretimi; Enzimatik prosesler |
| Kozmetik | Nemlendirici, nem tutucu | Cilt bakım ürünleri; Saç bakım ürünleri; Diş macunları |
BÖLÜM 8: ÖRNEK REÇETELER
Oral Rehidrasyon Çözeltisi (ORS) - 1 L:
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Dekstroz Monohidrat | 13.5 g |
| Sodyum Klorür | 2.6 g |
| Potasyum Klorür | 1.5 g |
| Trisodyum Sitrat | 2.9 g |
| Su | 1 L'ye tamamlayın |
Talimatlar: Tüm bileşenleri saf suda çözün; Dehidrasyon (ishal, sıvı kaybı) için kullanılır.
Spor İçeceği (Enerji) - 1 L:
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Dekstroz Monohidrat | 30 – 60 g |
| Sodyum Sitrat | 1 – 2 g |
| Potasyum Klorür | 0.5 – 1 g |
| Aroma | Gerektiği kadar |
| Su | 1 L'ye tamamlayın |
Tablet Formülasyonu (API - 1000 tablet):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Dekstroz Monohidrat | %50 – 80 |
| Aktif Farmasötik Bileşen | Değişken |
| Bağlayıcı, Kaydırıcı | Gerektiği kadar |
BÖLÜM 9: KULLANIM TALİMATLARI
Genel Dozaj Kılavuzu:
| Uygulama | Dozaj | Form |
|---|---|---|
| Oral Rehidrasyon | 10 – 20 g/L | Toz |
| Spor İçecekleri | 30 – 60 g/L | Toz |
| IV Çözeltiler | %5 – 50 (a/h) | Steril çözelti |
| Tabletler | %50 – 80 | Toz |
| Gıda Ürünleri | %1 – 20 | Toz/Granül |
Talimatlar:
-
Çözünme: Dekstroz suda kolayca çözünür; Daha hızlı çözünme için ılık su kullanın; Karamelizasyonu önlemek için 60°C'yi aşmayın.
-
Depolama: Serin ve kuru yerde saklayın; Nemden koruyun (higroskopik).
-
Konsantrasyon: Enerji içecekleri için 30-60 g/L tipiktir.
-
pH: pH 5-6.5 aralığında kararlıdır; Düşük pH'da ısı ile karamelize olabilir.
BÖLÜM 10: KALİTE SPESİFİKASYONLARI
| Parametre | Gıda Sınıfı | Farmasötik Sınıf | USP/NF Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz | Görsel |
| Tayin (Dekstroz, kuru bazda) | ≥ %99.5 | ≥ %99.5 | ≥ %99.5 | Titrimetrik |
| Su İçeriği | %7.5 – 9.5 | %7.5 – 9.5 | %7.5 – 9.5 | Karl Fischer |
| Spesifik Rotasyon | +52.5° ila +53.0° | +52.5° ila +53.0° | +52.5° ila +53.0° | Polarimetri |
| pH (%5 Çözelti) | 5.0 – 6.5 | 5.0 – 6.5 | 5.0 – 6.5 | pH Metre |
| Sülfatlanmış Kül | ≤ %0.1 | ≤ %0.1 | ≤ %0.1 | Gravimetrik |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | ≤ %0.01 | ≤ %0.01 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.01 | ≤ %0.01 | ≤ %0.01 | Türbidimetrik |
| Ağır Metaller (Pb Olarak) | ≤ 10 ppm | ≤ 5 ppm | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 1 ppm | ≤ 1 ppm | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 1 ppm | ≤ 0.5 ppm | ≤ 0.5 ppm | AAS / ICP |
| Protein | ≤ %0.01 | ≤ %0.01 | ≤ %0.01 | – |
| Kükürt Dioksit (SO₂) | ≤ 10 ppm | ≤ 10 ppm | ≤ 10 ppm | – |
| Partikül Boyutu | Müşteri gereksinimine göre | Müşteri gereksinimine göre | Müşteri gereksinimine göre | Elek / Lazer |
BÖLÜM 11: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | > 10.000 mg/kg (pratik olarak toksik değil) |
| Akut Dermal Toksisite | Tahriş edici değil |
| Cilt Tahrişi | Tahriş edici değil |
| Göz Tahrişi | Hafif mekanik tahrişe neden olabilir (toz) |
| Kronik Toksisite | Toksik değil; FDA GRAS statüsü |
| Kanserojenite | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite | Mutajen değildir |
| Üreme Toksisitesi | Üreme toksisitesi yok |
| Alerjenite | Yaygın bir alerjen değildir |
| Hedef Organlar | Yok (toksik değil) |
| Özel Toksisite Notu | Toksik değil; FDA GRAS; İnsan tüketimi için güvenlidir; Yüksek glisemik indeks (100) – kan şekerini yükseltebilir; Diyabetikler alımı izlemelidir; Gıda ve farmasötik kullanım için güvenlidir; Bilinen kanserojen etkisi yoktur |
BÖLÜM 12: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır | – | – |
SİNYAL KELİMESİ: YOK (tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır)
Tehlike Piktogramları: YOK
Zararlılık İfadeleri (H-Codes): GHS düzenlemeleri kapsamında tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır.
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Yanıcılık | Reaktivite | Özel |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 0 | - |
| (Hafif sağlık tehlikesi – toz) | (Tutuşabilir – toz bulutu patlayıcı karışım oluşturabilir) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 13: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının |
| P264 | Kullandıktan sonra elleri iyice yıkayın |
| P271 | Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış alanda kullanın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın |
| P302+P352 | CİLT ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve solunum için rahat bir pozisyonda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZ ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P332+P313 | Cilt tahrişi oluşursa: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 14: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Hemen temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi (toz inhalasyonu) gelişirse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol sabun ve su ile yıkayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Bol su için. Genellikle toksik değildir. Büyük miktarlar yutulursa ve semptomlar oluşursa tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 15: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Tutuşabilir organik malzeme. İnce dağıldığında havada patlayıcı karışım oluşturabilir. |
| Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler | Termal bozunma karbon monoksit, karbon dioksit ve su üretir. |
| Uygun Söndürücüler | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük. |
| Uygunsuz Söndürücüler | Su jeti (tozu yayabilir) |
| Özel Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi (çevredeki yangın için). |
| Özel Önlemler | Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. Toz bulutu oluşumundan kaçının. |
BÖLÜM 16: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; NEMDEN ve yüksek nemden koruyun; Doğrudan güneş ışığı ve yüksek sıcaklıklardan uzak tutun. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, neme dayanıklı kaplar (plastik torbalar, fiber variller, PE astarlı kağıt torbalar). |
| Korunması Gerekenler | Nem, yüksek nem, güçlü oksitleyiciler, doğrudan ısı kaynakları |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Higroskopiktir – nem çeker; Yüksek neme maruz kalırsa topaklanabilir; Açıldıktan sonra kabı sıkıca kapalı tutun; Aşırı nemden koruyun. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Kuru, iyi havalandırılmış depoda saklayın; Yağmur, güneş ve nemden koruyun; Açılan paketler hemen yeniden kapatılmalıdır. |
BÖLÜM 17: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Çok Katmanlı Kağıt Torba | 10 kg, 20 kg, 25 kg | PE astarlı kraft kağıt torba (neme dayanıklı) |
| Plastik Torba | 5 kg, 10 kg, 25 kg | PE torba (iç astarlı, sızdırmaz, neme dayanıklı) |
| Fiber Varil | 20 kg, 25 kg | PE astarlı fiber levha |
| Plastik Varil | 25 kg, 50 kg | HDPE / Polipropilen (neme dayanıklı) |
| FIBC / Big Bag | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı, neme dayanıklı PP dokuma torba |
| Küçük Ambalaj | 1 kg, 5 kg | Folyo astarlı plastik torbalar (laboratuvar/numune) |
BÖLÜM 18: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanabilir değil |
| Ambalaj Grubu | Uygulanabilir değil |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nemden koruyun. |
BÖLÜM 19: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Gıda bileşeni onaylı; Farmasötik yardımcı madde; Tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır |
| ABD (TSCA) | Listelenmiş (TSCA Envanteri) |
| ABD (FDA) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) – 21 CFR 184.1857; Gıda bileşeni; Farmasötik yardımcı madde |
| Türkiye | Gıda bileşeni; Farmasötik yardımcı madde; KKDIK yönetmeliğine tabidir |
| IARC | Sınıflandırılmamıştır (toksik değil, kanserojen değil) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Toksik veya kanserojen madde olarak düzenlenmemiştir |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
| USP/NF | Farmasötik yardımcı madde olarak listelenmiştir |
| FCC (Gıda Kimyasalları Kodeksi) | Listelenmiştir |
| Helal | Evet |
| Koşer | Evet |
| Vegan | Evet |
BÖLÜM 20: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Dekstroz Monohidrat, D-Glikoz Monohidrat, Glikoz Monohidrat, Pentahidroksiheksanal Hidrat |
| İngilizce İsimler | Dextrose Monohydrate, D-Glucose Monohydrate, Glucose Monohydrate, Pentahydroxyhexanal Hydrate |
| Kimyasal İsimler | D-Glukoz monohidrat; Dekstroz; Mısır şekeri; Üzüm şekeri |
| CAS Numarası | 5996-10-1 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₄O₇ |
| HS Kodu | 1702.30 |
| Eşanlamlılar | D-Glukoz, Dekstroz, D-Glukopiranoz monohidrat, Dekstroz USP |
BÖLÜM 21: ÖZET TABLOSU
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Dekstroz Monohidrat |
| CAS Numarası | 5996-10-1 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₄O₇ |
| Moleküler Ağırlık | 198.17 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya renksiz kristaller |
| Yoğunluk | 1.54 g/cm³ |
| Erime Noktası | 83°C (dehidrate olur) |
| pH (%5 Çözelti) | ~5.9 |
| Birincil Fonksiyon | Enerji kaynağı, tatlandırıcı, yardımcı madde |
| Ana Kullanım Alanları | Gıda, farmasötik, sporcu beslenmesi, içecekler, şekerleme, klinik beslenme, hayvan yemi |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | YOK (tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır) |
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir |
| Özel Özellikler | Birincil enerji kaynağı; Yüksek glisemik indeks; Suda çözünür; Higroskopik; İndirgeyici şeker; FDA GRAS |
BÖLÜM 22: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
GHS kapsamında tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır. Toksik değil, kanserojen değil. FDA GRAS statüsü.
-
Higroskopiktir – havadan nem çeker. Sıkıca kapalı, neme dayanıklı kaplarda saklayın.
-
Toz gözler, cilt ve solunum sisteminde mekanik tahrişe neden olabilir. Uygun toz kontrol önlemlerini kullanın.
-
Tutuşabilir (organik malzeme). Açık alev ve yüksek ısıdan uzak tutun. Toz bulutu patlayıcı karışım oluşturabilir.
-
Yüksek glisemik indeks (100) – kan şekerinde hızlı yükselmeye neden olabilir; Diyabetikler alımı izlemelidir.
-
Higroskopik doğa – yüksek neme maruz kalırsa topaklanabilir; Kabı sıkıca kapalı tutun.
-
Isıya duyarlı – yüksek sıcaklıklarda karamelize olabilir; Aşırı ısıtmaktan kaçının.
-
İnsan tüketimi için güvenlidir – gıda ve farmasötik ürünlerde yaygın olarak kullanılır.
-
Yaygın bir alerjen değildir – çoğu birey için güvenlidir.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
Gıda Endüstrisi: Tatlandırıcı ve nem tutucu olarak kullanın; Dozaj %1-20; Suda kolayca çözünür; Hızlı enerji sağlar; Şekerleme, unlu mamuller, içecekler ve dondurmada kullanılır; Şeker kristalizasyonunu önler.
İlaç Endüstrisi: Yardımcı madde (bağlayıcı, dolgu maddesi, tatlandırıcı) olarak kullanın; Tablet formülasyonları: %50-80; IV çözeltiler: %5-50; Oral rehidrasyon tuzları; Enerji yenileme; Saf suda çözün; IV kullanımı için steril filtrasyon.
Sporcu Beslenmesi: Hızlı enerji kaynağı olarak kullanın; Spor içeceklerinde dozaj 30-60 g/L; Antrenman öncesi ve sonrası; Karbonhidrat yükleme; Optimal hidratasyon için elektrolitlerle karıştırın.
Klinik Beslenme: Enerji yenileme için kullanın; Oral besin takviyeleri; Hastanede yatan hastalar için IV sıvılar; Parenteral beslenme; Ameliyat sonrası iyileşme.
Şekerleme: Tatlandırıcı ve kristalizasyon kontrolü olarak kullanın; Şeker kristalizasyonunu önler; Dokuyu iyileştirir; Şekerler, çikolatalar, karameller, marşmalov, fondanlarda kullanılır.
İçecek Endüstrisi: Tatlandırıcı ve enerji kaynağı olarak kullanın; Dozaj %1-20; Enerji içecekleri, gazlı içecekler, spor içecekleri; Meyve suları; Fermente içecekler.
Hayvan Yemi: Enerji kaynağı olarak kullanın; Dozaj %2-5; Yarı nemli evcil hayvan mamaları; Çiftlik hayvanı yemi; Balık yemi; Genç hayvan beslenmesi.
Kullanım: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Toz maskesi (N95/FFP2) kullanın; Eldiven ve güvenlik gözlüğü kullanın.
Kişisel Koruyucu Donanım: Toz maskesi (N95/FFP2 veya üzeri), güvenlik gözlüğü, koruyucu eldivenler (nitril, neopren). Çözelti işleme için gerekli değildir.
Hijyen: Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın.
Depolama: Sıkıca kapalı, neme dayanıklı kaplarda saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın; Nem, yağmur, güneş ışığı ve yüksek nemden koruyun; Açılan paketler hemen yeniden kapatılmalıdır; Raf ömrü: uygun koşullarda 24-36 ay.
Dökülme Müdahalesi: Süpürün veya vakumlayın (HEPA) ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Toz oluşumundan kaçının; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin.
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal mevzuata uygun şekilde bertaraf edin; Tehlikesiz atık; Biyobozunur; Mevzuata uygun olarak atılabilir.
TIBBİ VE KLİNİK UYGULAMALAR HAKKINDA ÖZEL NOT:
Dekstroz monohidrat klinik beslenmede kritik öneme sahiptir:
-
IV Çözeltiler: %5 dekstroz (D5W) hidratasyon için; %10, %25, %50 enerji takviyesi için; Yemek yiyemeyen hastalar için hastanelerde kullanılır.
-
Oral Rehidrasyon: Dehidrasyon tedavisi için gereklidir; Elektrolit replasmanı; ORS formülasyonlarında kullanılır.
-
Parenteral Beslenme: Total parenteral beslenmede (TPN) kullanılır; Kalori sağlar; Uzun süreli hastalar için kritiktir.
-
Ameliyat Öncesi: Hipoglisemiyi önler; Ameliyat öncesi enerji sağlar.
-
Ameliyat Sonrası: İyileşmeyi destekler; Kaybedilen enerjiyi yeniler; İyileşmeyi teşvik eder.
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
