Plastik, Kauçuk, Polimer
Sorularınız mı var?
İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderMono ve Digliseritlerin Yağ Asitleri Karışık Tartarik ve Asetik Asit Esterleri, Mixed Tartaric and Acetic Acid Esters, Mono and Diglyceride Mixed Tartrate and Acetate Ester, E472f, 68002-18-6
E472f – MONO VE DİGLİSERİTLERİN YAĞ ASİTLERİ KARIŞIK TARTARİK VE ASETİK ASİT ESTERLERİ
CAS Numarası: 68002-18-6
EC Numarası (EINECS): Kayıtlı değil
Moleküler Formül: Değişken
Moleküler Ağırlık: ~400-800 g/mol
E Kodu: E472f
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Mono ve Digliseritlerin Yağ Asitleri Karışık Tartarik ve Asetik Asit Esterleri |
| Diğer İsimleri (Türkçe) | Karışık Tartarik ve Asetik Asit Esterleri, Yağ Asidi Karışık Tartarik ve Asetik Asit Mono ve Digliserit Esterleri, Tartarik ve Asetik Asit Gliseritleri |
| Diğer İsimleri (İngilizce) | Mixed Tartaric and Acetic Acid Esters, Mono- and Diglyceride Mixed Tartrate and Acetate Esters, Mixed Acid Esters of Mono- and Diglycerides |
| Kimyasal Sınıfı | Non-iyonik, amfifilik emülgatör |
| CAS Numarası | 68002-18-6 |
| EC Numarası (EINECS) | Kayıtlı değil (polimerik karışım) |
| E Kodu | E472f |
| Görünüm | Beyazdan açık sarıya, mumsu katı, boncuk veya ince toz |
| Koku | Hafif asidik, karakteristik |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (mumsu) |
| Hammadde Kaynağı | Bitkisel veya hayvansal yağ asitleri (değişken) |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (mumsu) |
| Görünüm | Beyazdan açık sarıya, mumsu katı, boncuk veya ince toz |
| Koku | Hafif asidik, karakteristik |
| Erime Noktası | 45 – 60 °C |
| Yoğunluk (60°C) | ~0.95 – 1.05 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (Soğuk) | Dağılabilir (opak emülsiyon) |
| Suda Çözünürlük (Sıcak, >50°C) | Kısmen çözünür / dağılabilir |
| Bitkisel Yağda Çözünürlük | Çözünür (sıcak) |
| Etanol (%96) Çözünürlüğü | Sıcakta çözünür (>40°C) |
| Asetonda Çözünürlük | Çözünür (sıcak) |
| Kloroformda Çözünürlük | Çözünür |
| HLB Değeri | ~8 – 12 |
| pH (1:10 dispersiyon) | 3.5 – 5.5 |
3. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Sınıf | Mono/digliserit esteri (non-iyonik, amfifilik) |
| Fonksiyonel Gruplar | Ester (-COOR), hidroksil (-OH), karboksil (-COOH) |
| Kimyasal Yapı | Gliserol + Yağ Asitleri + Tartarik Asit + Asetik Asit |
| Kararlılık | Normal depolama koşullarında kararlı; ışıktan ve nemden koruyun |
| Higroskopiklik | Yüksek (nem çekicidir) |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar |
Kimyasal Yapı (Şematik):
CH₂-O-CO-R (Yağ Asidi)
CH-O-CO-R (Yağ Asidi) veya -OH
CH₂-O-CO-CHOH-CHOH-COOH (Tartarik Asit) ve -O-CO-CH₃ (Asetik Asit)
4. ETKİ MEKANİZMASI (TEKNOLOJİK)
4.1. Emülsiyon Stabilizasyon Mekanizması
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Arayüzey Aktivitesi | Amfifilik yapı (hidrofobik yağ asidi zincirleri + hidrofilik tartarik/asetik asit grupları) |
| Emülsiyon Tipi | Su içinde yağ (O/W) emülsiyonlarını stabilize eder |
| HLB Değeri | ~8-12 (hidrofilik karakter baskın) |
| Mekanizma | Yağ-su arayüzeyinde adsorbe olarak arayüzey gerilimini düşürür; sterik bariyer oluşturarak koalesansı (birleşmeyi) engeller |
4.2. Gluten Etkileşim Mekanizması
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Etkileşim Tipi | Hidrojen bağları, iyonik etkileşimler, hidrofobik etkileşimler |
| Hedef Moleküller | Gluten proteinleri (gliadin ve glütenin) |
| Etki | Gluten ağının mukavemetini ve elastikiyetini artırır |
| Sonuç | Gaz tutma kapasitesi artar; daha yüksek hacim, daha ince ve eşit gözenek yapısı |
4.3. Nişasta Retrogradasyonu Geciktirme Mekanizması
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Etkileşim Tipi | Nişasta granül yüzeyinde adsorpsiyon |
| Etki | Amiloz ve amilopektin zincirlerinin yeniden kristalleşmesini (retrogradasyon) engeller |
| Sonuç | Bayatlama gecikir; ürün raf ömrü uzar |
4.4. Yağ Kristalizasyon Kontrol Mekanizması
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Etkileşim Tipi | Trigliserit kristal büyüme yüzeylerinde adsorpsiyon |
| Etki | β' formunda kalmasını teşvik eder; istenmeyen β formuna geçişi engeller |
| Sonuç | Pürüzsüz doku, homojen kristalizasyon, daha iyi yayılabilirlik |
5. GIDA UYGULAMALARI VE DOZAJ
| Uygulama | Etki | Önerilen Dozaj | Uygunluk |
|---|---|---|---|
| Ekmek (Tost, Sandviç) | Hacim artışı, gluten güçlendirme, yumuşaklık | Unun %0.2-0.5'i | Yüksek |
| Kek ve Pandispanya | İnce gözenek, eşit kabarma, doku sıkılığı | Unun %0.3-0.8'i | Yüksek |
| Lavaş, Tortilla, Yufka | Esneklik, yırtılma direnci, katlanabilirlik | Unun %0.2-0.4'ü | Yüksek |
| Margarin | Emülsiyon stabilizasyonu, pürüzsüz yayılabilirlik | Toplam yağın %0.5-1.5'i | Yüksek |
| Soslar (Mayonez, Ketçap) | Viskozite kontrolü, ayrışmayı önleme | Toplam ürünün %0.1-0.3'ü | Yüksek |
| Dondurma | Buz kristali büyümesini sınırlama, ağız hissi | Karışımın %0.05-0.15'i | Yüksek |
| Çikolata Kaplama | Akıcılık, parlaklık | Toplam ürünün %0.1-0.2'si | Orta |
| Şekerleme | Kristalizasyon kontrolü, doku iyileştirme | Toplam ürünün %0.2-0.5'i | Orta |
6. GIDA DIŞI UYGULAMALAR
| Uygulama | Etki | Uygunluk |
|---|---|---|
| Kozmetik | O/W krem ve losyonlarda yardımcı emülgatör | Orta |
| Farmasötik (Topikal) | Krem ve merhemlerde kıvam artırıcı | Orta |
| Tarım İlaçları | Konsantre emülsiyon (EC) formüllerinde yardımcı emülgatör | Orta |
| Biyoplastik | Nişasta bazlı biyoplastiklerde iç yağlayıcı | Düşük |
7. E472F VS DİĞER EMÜLGATÖRLERLE KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | E472f | E472e (DATEM) | E471 | E477 (PGME) |
|---|---|---|---|---|
| HLB Değeri | ~8-12 | ~8-12 | ~3-6 | ~2-4 |
| Emülsiyon Tipi | O/W | O/W | W/O | W/O |
| Gluten Etkileşimi | Güçlü | Çok Güçlü | Zayıf | Yok |
| Suda Dağılım | Dağılabilir | Dağılabilir | Dağılmaz | Dağılmaz |
| Asidik Ortam Aktivitesi | Yüksek | Orta | Düşük | Düşük |
| Sıcaklık Direnci | >180°C | >200°C | >200°C | >200°C |
| Köpük Stabilizasyonu | İyi | İyi | Orta | Mükemmel |
| Bayatlama Geciktirme | İyi | Orta | Zayıf | Zayıf |
| Ana Kullanım | Ekmek, tortilla, sos | Endüstriyel ekmek | Margarin, ekmek | Kek, krema |
8. KALİTE SPESİFİKASYONLARI (GIDA SINIFI)
| Parametre | Spesifikasyon (E472f) |
|---|---|
| Görünüm | Beyazdan açık sarıya, mumsu katı, boncuk veya toz |
| Tanımlama (IR) | Pozitif (ester ve asit pikleri) |
| Asit Değeri (mg KOH/g) | ≤ 6.0 |
| Sabunlaşma Değeri (mg KOH/g) | 320 – 360 |
| Toplam Tartarik Asit (molar) | ≥ %15.0 |
| Toplam Asetik Asit (molar) | ≥ %10.0 |
| İyot Değeri | Değişken (yağ asidi kaynağına bağlı) |
| Hidroksil Değeri | 20 – 80 mg KOH/g |
| Serbest Gliserol | ≤ %1.0 |
| Su İçeriği | ≤ %2.0 |
| Kül İçeriği | ≤ %0.5 |
| Erime Noktası | 45 – 60 °C |
| pH (1:10 dispersiyon) | 3.5 – 5.5 |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm |
| Kalıntı Çözücüler | ICH Q3C gereksinimlerini karşılar |
9. MİKROBİYOLOJİK SPESİFİKASYONLAR
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Toplam Mezofilik Aerobik Bakteri | ≤ 1.000 KOB/g |
| Maya ve Küf | ≤ 100 KOB/g |
| Salmonella spp. | 25g'de Negatif |
| Escherichia coli | 10g'de Negatif |
| Enterobacteriaceae | ≤ 10 KOB/g |
| Staphylococcus aureus | 1g'de Negatif |
| Bacillus cereus | ≤ 100 KOB/g |
| Koliform Bakteri | ≤ 10 KOB/g |
10. ÜRETİM METODU
| Aşama | İşlem | Koşullar |
|---|---|---|
| 1 | Gliserol + Yağ Asitleri → Mono/Digliserit (E471) | 200-250°C, inert atmosfer (N₂), alkali katalizör |
| 2 | Mono/Digliserit + Tartarik Asit + Asetik Anhidrit → E472f | 100-150°C, vakum, asidik katalizör (p-TSA) |
| 3 | Nötralizasyon | Alkali çözelti ile pH nötralizasyonu |
| 4 | Yıkama | Sıcak su ile yıkama (fazla asit ve katalizörün uzaklaştırılması) |
| 5 | Kurutma | Vakum altında kurutma (su içeriği ≤ %2.0) |
| 6 | Saflaştırma | Moleküler distilasyon (monoester oranını artırmak için, opsiyonel) |
| 7 | Soğutma ve Formlandırma | Soğutma + Boncuk/Pul/Toz haline getirme |
11. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj (higroskopiktir) |
| Korunması Gerekenler | Nem (higroskopik), direkt güneş ışığı (UV degradasyonu), kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü | 24 ay (açılmamış orijinal ambalajında, önerilen koşullarda) |
| Kararlılık Notu | Renk değişimi (sarılaşma) gözlenebilir; ışıktan ve nemden koruyunuz |
12. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar |
|---|---|
| PE iç torbalı kraft torba | 25 kg |
| Plastik kova (toz/boncuk) | 20 kg |
| Big-Bag (büyük torba) | 500 – 1000 kg |
| IBC Tank (erimiş, sıcak döküm) | 1000 kg |
| İzotank (erimiş, sıcak döküm) | 20 – 25 ton |
13. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
GHS Sınıflandırması (Dökme toz için)
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 (H302) |
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 (H315) |
| Göz Tahrişi | Kategori 2A (H319) |
Zararlılık İfadeleri (H-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
Önlem İfadeleri (P-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozunu solumaktan kaçının |
| P280 | Koruyucu eldiven/gözlük kullanın |
| P301+P312 | Yutulduğunda: Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİNİ/DOKTORU arayın |
| P302+P352 | Cilt ile temasında: Bol su ve sabunla yıkayın |
| P305+P351+P338 | Göz ile temasında: Su ile yıkayın; kontakt lensleri çıkarın; hemen tıbbi yardım alın |
Yan Etkiler (Endüstriyel Maruziyet)
| Tip | Etkiler |
|---|---|
| Soluma | Toz tahrişine bağlı solunum yolu tahrişi |
| Cilt Teması | Hafif tahriş (tekrarlı maruziyette dermatit) |
| Göz Teması | Mekanik tahriş, kızarıklık |
| Yutma | Düşük toksisite; büyük miktarlarda gastrointestinal rahatsızlık |
İlk Yardım Önlemleri
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla yıkayın. Kontamine giysileri çıkarın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağızı çalkalayın. Kusmayı tetiklemeyin. Tıbbi yardım alın. |
14. KRİTİK UYUM BEYANLARI
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Helal/Koşer Uygunluğu | Hammadde kaynağına bağlıdır (bitkisel/hayvansal). Sertifika talep edilmelidir. |
| GDO Durumu | GDO-Free sertifikasyonu mümkündür (hammadde kaynağına bağlıdır). |
| Nanoparçacık İçeriği | İçermez (EU 1169/2011 uyumlu). |
| Allerjen Uyarısı | Gluten içermez. Ancak buğday bazlı ürünlerde kullanılıyorsa etiketlenmelidir. |
| Vegan/Vejetaryen | Hammadde kaynağına bağlıdır (bitkisel ise uygundur). |
| Asetik Asit Kaynağı | Sentetik veya fermantasyon (doğal) kökenli olabilir. |
15. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Kurum | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | E472f olarak onaylı gıda katkı maddesi (Regulation (EC) No 1333/2008) |
| ABD (FDA) | GRAS (21 CFR 184.1101) |
| JECFA (FAO/WHO) | Onaylı; ADI: 0-25 mg/kg vücut ağırlığı |
| Türkiye (Tarım ve Orman Bk.) | Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği'nde onaylı |
| AB REACH | Gıda katkı maddesi olduğu için genellikle muafiyet veya kısıtlı kayıt yükümlülüğü |
| Türkiye KKDİK | Kayıt zorunluluğu değerlendirilmelidir; tedarikçiden uygunluk beyanı talep edilmelidir |
| WGK (Almanya) | 1 (suya hafif tehlike) |
16. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı (Katı) | Oda sıcaklığı |
| Taşıma Sıcaklığı (Erimiş) | 60-70°C (sıcak döküm) |
17. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı katı (mumsu yapı) |
| Uygun Söndürücüler | Su sisi (buğu), CO₂, kuru kimyasal toz, alkol köpüğü |
| Özel Tehlikeler | Isıtıldığında asetik asit buharları, CO, CO₂ açığa çıkar |
| Bozunma Ürünleri | CO, CO₂, asetik asit buharları, tartarik asit türevleri |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Patlama Riski | Toz patlaması riski düşük; tozun havada yoğunlaşması önlenmelidir |
18. KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kişisel Koruma | Nitril eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi (N95) |
| Temizleme Yöntemleri | Mekanik olarak toplayın (süpürme veya spatül ile) |
| Önemli Uyarı | SU İLE YIKAMAYIN (kanalizasyona karışır, atık su yükü oluşturur) |
| Çevresel Önlemler | Drenajlara, toprağa ve yüzey sularına girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre; lisanslı bertaraf tesislerinde yakma veya gömme |
19. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Biyobozunabilirlik | Kolay biyobozunur (ester bağları hidrolize olur) |
| Sucul Toksisite | Düşük toksisite |
| Biyobirikim | Beklenmez (log P düşük) |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin (gıda katkı atığı) |
20. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Karışık Tartarik ve Asetik Asit Esterleri, Yağ Asidi Karışık Tartarik ve Asetik Asit Mono ve Digliserit Esterleri, Tartarik ve Asetik Asit Gliseritleri |
| İngilizce İsimler | Mixed Tartaric and Acetic Acid Esters, Mono- and Diglyceride Mixed Tartrate and Acetate Esters, Mixed Acid Esters of Mono- and Diglycerides |
| E Kodu | E472f |
| CAS Numarası | 68002-18-6 |
| EC Numarası (EINECS) | Kayıtlı değil |
| HLB Değeri | ~8-12 |
Ticari İsimler (Kısmi Liste):
-
Grindsted® DATEM (benzer ürünler, farklı asit profili)
-
Palsgaard® 3000 serisi (E472f içeren ürünler)
-
ADM® E472f (jenerik)
-
Çeşitli jenerik tedarikçiler
21. E472F VS E477 – HANGİSİ NE ZAMAN?
| Kriter | E472f Tercih Edilir | E477 (PGME) Tercih Edilir |
|---|---|---|
| Ürün Tipi | Ekmek, tost, lavaş, tortilla, mayalı hamurlar | Kek, pandispanya, çırpılmış krema, pasta yağları |
| Temel Sorun | Düşük hacim, zayıf gluten, bayatlama | Sönük kek, kararsız krema, yetersiz köpük |
| Emülsiyon İhtiyacı | O/W (su içinde yağ) | W/O (yağ içinde su) |
| HLB Değeri | ~8-12 | ~2-4 |
| pH Sensitivitesi | Asidik ürünler (sos, ketçap) için uygun | Nötr ürünler için uygun |
| Sıcaklık Direnci | Orta (>180°C) | Yüksek (>200°C) |
| Suda Dağılım | Dağılabilir | Dağılmaz |
| Gluten Etkileşimi | Güçlü | Yok |
22. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Mono ve Digliseritlerin Yağ Asitleri Karışık Tartarik ve Asetik Asit Esterleri (E472f) |
| CAS | 68002-18-6 |
| Görünüm | Beyazdan açık sarıya, mumsu katı, boncuk veya toz |
| Erime Noktası | 45-60 °C |
| HLB Değeri | ~8-12 |
| Ana Sektör | Gıda (fırıncılık, süt ürünleri, soslar) |
Temel Özellikler
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Emülgatör Tipi | Non-iyonik, amfifilik (O/W) |
| HLB Değeri | ~8-12 (hidrofilik) |
| Birincil Etki | Gluten güçlendirme, hacim artışı, bayatlama geciktirme |
| İkincil Etki | Emülsiyon stabilizasyonu, yağ kristalizasyon kontrolü |
| Asidik Karakter | pH 3.5-5.5 (tartarik asit içeriği) |
Kritik Uyarılar
| No | Uyarı |
|---|---|
| 1 | HLB ~8-12, O/W emülsiyonlar ve gluten güçlendirme için idealdir. E477'den farklı mekanizma ile çalışır. |
| 2 | E477 (PGME) ile karıştırmayın: E472f ekmek, tortilla ve mayalı hamurlar içindir; E477 kek, krema ve pasta yağları içindir. |
| 3 | Dozaj aşımı (%1.0 üzeri) hamuru zayıflatır ve yapışkan yapar. Önerilen dozajlara (Madde 5) kesinlikle uyulmalıdır. |
| 4 | Tartarik asit içeriği nedeniyle asidik ürünlerde (sos, ketçap) sinerji sağlar ve anti-mikrobiyal yan etki gösterir. |
| 5 | Helal/Koşer sertifikasyonu için tedarikçiden hammadde kaynağı (bitkisel/hayvansal) ve sertifika talep edilmelidir. |
| 6 | Higroskopiktir (nem çekicidir). Ambalaj açıldıktan sonra hava almayan kaplarda, kuru ortamda saklanmalıdır. |
| 7 | 180°C üzerinde termal bozunma başlar; asetik asit buharlaşabilir. Yüksek sıcaklık işlemleri (>200°C) için DATEM (E472e) veya PGME (E477) alternatifi değerlendirilmelidir. |
| 8 | Renk değişimini (sarılaşma) önlemek için direkt güneş ışığından koruyunuz. |
| 9 | AB (E472f), ABD (GRAS), JECFA (ADI: 0-25 mg/kg) onaylıdır. Türkiye Gıda Kodeksi'nde onaylıdır. |
| 10 | GDO-Free sertifikasyonu mümkündür. Gluten içermez; ancak buğday bazlı ürünlerde etiketlenmelidir. |
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Yağ asitlerinin kaynağı (bitkisel veya hayvansal) Helal ve Koşer sertifikasyonunu etkiler! Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur.
