Sorbitan Monopalmitat, Sorbitan Monopalmitate, Sorbitan Mono Palmitate, Sorbitan Palmitate, SMP, Span 40, E495, 26266-57-9
SORBİTAN MONOPALMİTAT (SPAN 40 / E495)
CAS Numarası: 26266-57-9
EC Numarası (EINECS): 247-568-8
Moleküler Formül: C₂₂H₄₂O₆
Moleküler Ağırlık: 402.57 g/mol
HLB Değeri: ~6.7
E Kodu: E495
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
Sorbitan monopalmitat |
| Diğer İsimler |
Sorbitan Monopalmitate, Sorbitan Mono Palmitate, Palmitic Acid Ester of Sorbitan, Sorbitan Palmitate, SMP, Span 40 |
| CAS Numarası |
26266-57-9 |
| EC Numarası (EINECS) |
247-568-8 |
| E Kodu |
E495 |
| Moleküler Formül |
C₂₂H₄₂O₆ |
| Moleküler Ağırlık |
402.57 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
Sorbitan yağ asidi esteri (non-iyonik yüzey aktif madde) |
| HLB Değeri |
~6.7 |
| Görünüm |
Krem renginde, balmumu benzeri katı veya boncuk formu |
| Koku |
Hafif, karakteristik |
| Fiziksel Hal |
Katı (balmumu benzeri) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Aralık |
| Moleküler Formül |
C₂₂H₄₂O₆ |
| Moleküler Ağırlık |
402.57 g/mol |
| Görünüm |
Krem renginde, balmumu benzeri katı |
| Koku |
Hafif, karakteristik |
| HLB Değeri |
~6.7 |
| Erime Noktası |
~45-50°C |
| Yoğunluk |
~1.0 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük |
Çözünmez |
| Yağlarda Çözünürlük |
Çözünür |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük |
Etanol, aseton, eter, kloroformda çözünür |
| Asit Değeri |
≤ 10 mg KOH/g |
| Saponifikasyon Değeri |
140-155 mg KOH/g |
| İyot Değeri |
≤ 2.0 g I₂/100g |
| Hidroksil Değeri |
250-290 mg KOH/g |
| Su İçeriği |
≤ %2.0 |
| Kül İçeriği |
≤ %0.5 |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü |
Çözünürlük |
Koşul |
| Su |
Çözünmez |
- |
| Mineral Yağ |
Çözünür |
Sıcak |
| Bitkisel Yağlar |
Çözünür |
Sıcak |
| Etanol |
Çözünür |
Sıcak |
| Aseton |
Çözünür |
Sıcak |
| Kloroform |
Çözünür |
- |
| Propilen Glikol |
Az çözünür |
- |
| Gliserin |
Çözünmez |
- |
Kritik Not: Sorbitan monopalmitat suda çözünmez ancak yağlar ve organik çözücülerde çözünür. Düşük HLB değeri (~6.7) ile yağ içinde su (W/O) emülsiyonları için uygundur.
BÖLÜM 4: SPAN SERİSİ KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
| Özellik |
Span 20 |
Span 40 |
Span 60 |
Span 80 |
Span 85 |
| Kimyasal Adı |
Sorbitan monolaurat |
Sorbitan monopalmitat |
Sorbitan monostearat |
Sorbitan monooleat |
Sorbitan trioleat |
| Yağ Asidi |
Laurik asit (C12) |
Palmitik asit (C16) |
Stearik asit (C18) |
Oleik asit (C18:1) |
Üç oleik asit |
| E Kodu |
E432 |
E494 |
E491 |
E493 |
E476 |
| HLB Değeri |
~8.6 |
~6.7 |
~4.7 |
~4.3 |
~1.8 |
| Görünüm |
Sarımsı sıvı |
Krem katı |
Beyaz/krem katı |
Koyu sarı sıvı |
Koyu sarı sıvı |
| Emülsiyon Tipi |
W/O (yağ içinde su) |
W/O |
W/O |
W/O |
W/O |
| Ana Kullanım |
Gıda, kozmetik |
Gıda, farmasötik |
Çikolata, kozmetik |
Kozmetik, veteriner |
Çok düşük HLB |
BÖLÜM 5: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Açıklama |
| Emülgatör Tipi |
Non-iyonik yüzey aktif madde |
| Emülsiyon Tipi |
Yağ içinde su (W/O) emülsiyonları |
| HLB Değeri |
~6.7 (yağ fazlı sistemler için uygun) |
| Dispersiyon |
Yağ fazında dağılabilir |
| Stabilizasyon |
Emülsiyonları stabilize eder, ayrışmayı önler |
| Doku İyileştirme |
Ürünlere pürüzsüz doku sağlar |
| Kombinasyon |
Yüksek HLB'li yüzey aktif maddelerle (Tween serisi) sinerjistik etki |
BÖLÜM 6: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
6.1. Gıda Endüstrisi (En Önemli Uygulama)
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Margarin |
Emülgatör, stabilizatör |
Yüksek |
| Süt Tozu |
Dispersiyon yardımcısı |
Yüksek |
| Kahve Kreması |
Emülsiyon stabilizatörü |
Yüksek |
| Çikolata |
Viskozite düzenleyici |
Yüksek |
| Dondurma |
Pürüzsüz doku sağlar |
Yüksek |
| Fırın Ürünleri |
Doku ve stabilite iyileştirici |
Yüksek |
| Soslar |
Emülsiyon stabilizatörü |
Yüksek |
| Tatlılar |
Ayrışmayı önler, doku sağlar |
Yüksek |
6.2. İlaç Endüstrisi
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Farmasötik Emülsiyonlar |
Emülgatör, stabilizatör |
Yüksek |
| Tablet Bağlayıcı |
Bağlayıcı ajan |
Yüksek |
| Kapsül Formülasyonları |
Yardımcı madde |
Yüksek |
| Topikal Preparatlar |
Emülgatör |
Yüksek |
6.3. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Kremler ve Losyonlar |
Emülgatör, kıvam artırıcı |
Yüksek |
| Makyaj Ürünleri |
Emülsiyon stabilizatörü |
Yüksek |
| Güneş Koruyucular |
Emülgatör |
Yüksek |
| Saç Bakım Ürünleri |
Emülgatör |
Yüksek |
| Vücut Losyonları |
Emülgatör, nemlendirici |
Yüksek |
BÖLÜM 7: SEKTÖREL UYGUNLUK MATRİSİ
| Sektör |
Uygunluk |
Açıklama |
| Gıda Endüstrisi |
Yüksek |
Emülgatör (E495), stabilizatör |
| İlaç Endüstrisi |
Yüksek |
Emülgatör, tablet bağlayıcı |
| Kozmetik |
Yüksek |
Emülgatör, kıvam artırıcı |
| Tekstil |
Düşük |
Doğrudan kullanım yok |
| Tarım |
Düşük |
Sınırlı kullanım |
| Boya |
Düşük |
Sınırlı kullanım |
BÖLÜM 8: GIDA UYGUNLUK MATRİSİ
| Gıda Kategorisi |
Uygunluk |
Açıklama |
| Margarin |
Yüksek |
Emülgatör, stabilizatör |
| Süt Tozu |
Yüksek |
Dispersiyon yardımcısı |
| Kahve Kreması |
Yüksek |
Emülsiyon stabilizatörü |
| Çikolata |
Yüksek |
Viskozite düzenleyici |
| Dondurma |
Yüksek |
Pürüzsüz doku sağlar |
| Fırın Ürünleri |
Yüksek |
Doku ve stabilite iyileştirici |
| Soslar |
Yüksek |
Emülsiyon stabilizatörü |
| Tatlılar |
Yüksek |
Ayrışmayı önler |
BÖLÜM 9: DİĞER İSİMLER VE TANIMLAR
| Türü |
İsim / Açıklama |
| Türkçe İsimler |
Sorbitan Monopalmitat, Sorbitan Yağ Asidi Esterleri, Yağ Asidi Sorbitan Esterleri |
| İngilizce İsimler |
Sorbitan Monopalmitate, Sorbitan Palmitate, Palmitic Acid Ester of Sorbitan, Span 40 |
| E Kodu |
E495 |
| CAS Numarası |
26266-57-9 |
| EC Numarası |
247-568-8 |
| HLB Değeri |
~6.7 |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİ VE GÜVENLİK
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| GHS Sınıflandırması |
Sınıflandırılmamıştır |
| Oral LD50 (Sıçan) |
> 10,000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Cilt Duyarlılaşması |
Duyarlılaştırıcı değil |
| Mutajenite |
Negatif |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Düzenleyici Durum |
AB (E495), ABD (GRAS), JECFA onaylı |
| Güvenlik |
Önerilen kullanım limitleri dahilinde güvenli |
| Hedef Organlar |
Cilt, gözler (hafif tahriş) |
BÖLÜM 11: GÜVENLİK VE DEPOLAMA
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Sıcaklık |
15-25°C (oda sıcaklığı) |
| Kap |
Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj |
| Işık Koruması |
Doğrudan güneş ışığından koruyun |
| Nem Hassasiyeti |
Nemden koruyun |
| Raf Ömrü |
24 ay (önerilen koşullarda) |
| Ambalaj |
25 kg torba, 50 kg varil |
BÖLÜM 12: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| Doğru Taşıma Adı |
Sorbitan Monopalmitat |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
BÖLÜM 13: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı katı |
| Söndürme Maddeleri |
Su sisi, CO₂, kuru kimyasal, köpük |
| Özel Tehlikeler |
Isıtıldığında CO, CO₂ açığa çıkarır |
| Bozunma Ürünleri |
CO, CO₂ |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
BÖLÜM 14: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre |
Bilgi |
| Kişisel Koruma |
Eldiven, koruyucu gözlük |
| Temizleme Yöntemleri |
Mekanik olarak toplayın; kapalı kaplarda bertaraf edin |
| Çevresel Önlemler |
Drenajlara girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı |
Yerel düzenlemelere göre |
BÖLÜM 15: MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge / Kurum |
Durum |
| AB REACH |
Kayıtlı |
| Türkiye KKDİK |
Kayıt zorunluluğu vardır |
| ABD TSCA |
Listelenmiştir |
| ABD FDA |
GRAS (gıda katkı maddesi) |
| AB Gıda Katkıları |
E495 olarak onaylı |
| JECFA |
Onaylı |
| EINECS |
247-568-8 |
| WGK (Almanya) |
1 (suya hafif tehlike) |
BÖLÜM 16: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Sorbitan Monopalmitat (Span 40 / E495) |
| CAS |
26266-57-9 |
| Görünüm |
Krem renginde, balmumu benzeri katı |
| HLB Değeri |
~6.7 |
| Erime Noktası |
~45-50°C |
| Ana Sektörler |
Gıda, ilaç, kozmetik |
KRİTİK UYARILAR
-
Düşük HLB Değeri (~6.7): Sorbitan monopalmitat düşük HLB değeri ile yağ içinde su (W/O) emülsiyonları için uygundur. Yüksek HLB'li yüzey aktif maddelerle (Tween serisi) kombinasyonu ile istenen emülsiyon dengesi sağlanabilir.
-
Gıda Emülgatörü (E495): Gıda endüstrisinde margarin, süt tozu, kahve kreması, çikolata, dondurma ve fırın ürünlerinde emülgatör ve stabilizatör olarak kullanılır.
-
Yağ Fazlı Sistemlerde Etkin: Suda çözünmez ancak yağlarla iyi karışır. Yağ fazlı sistemlerde dispersiyon ve stabilizasyon sağlar.
-
Span Serisi Farkı: Span 40 (palmitik asit), Span 20 (laurik asit) ve Span 60 (stearik asit) arasındaki fark, yağ asidi zincir uzunluğu ve HLB değeridir. Palmitik asit zinciri (C16) orta uzunlukta olup, dengeli özellikler sağlar.
-
Farmasötik Uygulamalar: İlaç endüstrisinde emülsiyon taşıyıcı, tablet bağlayıcı ve kapsül formülasyonlarında yardımcı madde olarak kullanılır.
-
Kozmetik Uygulamalar: Kremler, losyonlar, makyaj ürünleri ve güneş koruyucularda emülgatör ve kıvam artırıcı olarak kullanılır.
-
Güvenlik: Düşük toksisiteli bir bileşiktir (LD₅₀ > 10,000 mg/kg). Gıda, ilaç ve kozmetik uygulamalarında güvenli kabul edilir.
-
Katı Form: Oda sıcaklığında balmumu benzeri katı formdadır. Kullanım öncesi ısıtılması gerekebilir.
-
Tween ile Kombinasyon: Tween 20, 40, 60, 80 gibi yüksek HLB'li yüzey aktif maddelerle kombinasyonu, geniş bir emülsiyon yelpazesi sağlar.
-
Düzenleyici Durum: AB (E495), ABD (GRAS) ve JECFA tarafından onaylanmıştır. Gıda katkı maddesi olarak yaygın kullanıma sahiptir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur. Sorbitan Monopalmitat ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.
