İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderZEOLİT, Zeolit, Zeolite, Clinoptilolite, Alüminyum Silikat, Aluminum Silicate, 1318-02-1, 69912-79-4
Frederick Mumpton, ünlü “Zeolitlerin Tarımda ve Endüstride Kullanımı” makalesinde zeoliti “Sihirli Taş” olarak tanımlar. Bunun nedeni, zeolitin çok farklı alanlarda etkili biçimde kullanılabilmesidir.
Beton ve çimento üretimi
Hava ve gaz saflaştırma
İçme ve atık sulardan amonyak giderimi
Nükleer atıklardan Sezyum ve Stronyum uzaklaştırma
Hayvan yemi katkısı
Tarım topraklarının ıslahı
Hayvan altlığı ve kedi kumu
Kötü kokuların giderilmesi
Günümüzde kullanım alanları daha da genişlemiştir. Zeolit artık şu ürünlerde de karşımıza çıkıyor:
Diş macunları
Sabun ve kozmetik ürünleri
Tekstil ürünleri
Buzdolabı ve klima filtreleri
Duvar sıvaları ve boyalar
Mumpton’a göre zeolitler: “Üç boyutlu kristal yapılara sahip, alkali ve toprak metallerinin hidratlanmış aluminosilikatlarıdır.”
Bu yapı sayesinde zeolitler:
Su kaybedip geri kazanabilir,
Katyon değiştirme özelliğine sahiptir,
Gözenekli yapılarıyla suyu tutabilir,
Katyonların etrafında su küreleri oluşturabilir.
Zeolitler sünger gibi davranarak şu maddeleri tutabilir:
Ağır metaller (Pb²⁺, Cd²⁺)
Amonyum (NH₄⁺)
Radyoaktif elementler (Cs⁺, Sr²⁺)
Toksinler ve petrokimyasallar
Kötü kokular
Gazlar ve çözeltiler
Gözenekli yapısı sayesinde ağırlığının %40’ına kadar su tutabilir.
Zeolitin “sihri” şu iki özelliğin birleşiminden gelir:
Kafes yapısı
Alüminyum ve Silikon içeriği → Yüksek katyon değiştirme kapasitesi sağlar.
Doğada 50’nin üzerinde doğal zeolit minerali bulunur. Bunlar arasında Hölandit grubuna ait Klinoptilolit, en yaygın ve en değerli türdür. Özellikle endüstriyel ve ticari uygulamalar açısından en uygun zeolit formudur.
Avrupa Birliği ve Türkiye yem yönetmeliklerine göre, yem katkısı ve premiks uygulamaları için tek izin verilen zeolit türü klinoptilolittir.
Dünya doğal zeolit üretiminin yaklaşık %90’ı klinoptilolit türüdür.
Doğal zeolitlerin yanı sıra, özel uygulamalar için sentetik zeolitler de geliştirilmektedir.
4 adet tetrahedral (üçgensel) çerçeveye sahiptir.
Hölandit grubu zeolitlerde bu yapı düzenli ve sürekli tekrar eder.
Katyon değişim kapasitesi yüksektir.
Gözenekli yapısı sayesinde su ve gaz moleküllerini tutabilir.
Yapısı bozulmadan su kaybedip geri kazanabilir.
Piyasadaki birçok zeolit ürünü klinoptilolit içerir, ancak yüksek saflıkta ürün sayısı sınırlıdır.
%65–70 saflıktaki ürünler teknik uygulamalar için pazarlanmaktadır.
%50 saflıktaki ürünler dahi talep görebilmektedir, ancak bu durumda ürünün yarısı sıradan taştır.
Önerilen saflık: Teknik ve endüstriyel uygulamalarda minimum %85, ideal olarak %90–95.
| Tür | Baskın Element | Özellik |
|---|---|---|
| Klinoptilolit-K | Potasyum (K⁺) | Ağır metal ve amonyak bağlama |
| Klinoptilolit-Na | Sodyum (Na⁺) | Toksin ve gaz adsorpsiyonu |
| Klinoptilolit-Ca | Kalsiyum (Ca²⁺) | Radyoaktif iyon tutucu |
Katyon değişimi sırasında bu elementler, daha çekici olan toksinler, ağır metaller ve amonyak ile yer değiştirir.
| Bileşen | Ortalama Değer (%) |
|---|---|
| SiO₂ | 69,95 |
| Al₂O₃ | 11,00 (Fe₂O₃ ile) |
| Fe₂O₃ | 0,99 |
| CaO | 1,99 |
| MgO | 0,67 |
| Na₂O | 2,69 |
| K₂O | 0,04 |
| LOI | 9,42 ± 0,07 |
Si/Al oranı, iyon değişim kapasitesini ve termal stabiliteyi belirler.
Negatif yüklü kafes yapısı, katyon değişimini mümkün kılar.
| Özellik | Değer Aralığı |
|---|---|
| Isıya dayanıklılık | 1200 °C’ye kadar |
| Su emme kapasitesi | 95–135 g/100 g |
| Yağ emme kapasitesi | 66–72 cm³/100 g |
| Katyon değişim kapasitesi | 1,5–2,1 meq/100 g |
| Birim hacim ağırlığı | 2150–2250 kg/m³ |
| Beyazlık oranı | %85,7–90,7 |
| Gözenek hacmi | Toplam hacmin %50’sine kadar |
| pH (sulu süspansiyon) | 7–9 (nötr–hafif bazik) |
| Tür | Özellikler ve Kullanım Alanları |
|---|---|
| Clinoptilolite | En yaygın tür; su arıtma, yem katkısı, tarım |
| Mordenite | Yüksek Si/Al oranı; petrokimya ve gaz ayrıştırma |
| Heulandite | Tarım ve çevre uygulamaları |
| Chabazite | CO₂ adsorpsiyonu, gaz ayrımı |
| Phillipsite | Koku kontrolü, iyon değişimi |
| Analcime | Seramik ve cam endüstrisi |
| Natrolite | Takı ve süs eşyası üretimi |
| Scolecite | Estetik ve koleksiyon değeri |
| Tür | Özellikler ve Kullanım Alanları |
|---|---|
| Zeolit A | Deterjan katkısı, su yumuşatma |
| Zeolit X ve Y | Petrokimya, FCC katalizörü |
| ZSM-5 | Yüksek sıcaklık katalizi, aromatik üretimi |
| SAPO-34 | Metanol-to-olefin (MTO) proseslerinde |
| Beta Zeolit | İnce kimyasallar, ilaç sentezi |
| Genel İsimler | Bilimsel/Ticari Türler |
|---|---|
| Zeolit | Clinoptilolite |
| Aluminyum Silikat | Mordenit |
| Aluminum Silicate | Heulandite |
| Hidrasyona uğramış aluminosilikat | Faujasite |
| Moleküler elek | Stilbit |
| Katyon değiştirici mineral | Erionit |
| Sentetik Zeolit | Zeolit X, Zeolit A |
| Doğal mineral adsorban | Natrolit, Laumonit |
| Zeolit tozu/kapsülü | Filipsit, Analsim |
Clinoptilolite, endüstriyel ve sağlık alanında en yaygın kullanılan türdür.
Sentetik zeolitler, özellikle deterjan ve petrokimya sektöründe tercih edilir.
Aluminyum silikat ifadesi, zeolitin kimyasal bileşimini tanımlar ve teknik dokümanlarda sıkça geçer.
İyon değişim kapasitesi sayesinde amonyum, ağır metaller (Pb²⁺, Cd²⁺, Zn²⁺), nitrat ve fosfat gibi kirleticileri tutar.
İçme suyu arıtımı: Zeolit, doğal filtre olarak kullanılır; özellikle clinoptilolite türü tercih edilir.
Atık su arıtımı: Endüstriyel tesislerde, özellikle tekstil ve kimya sektöründe, renk giderimi ve metal iyonlarının tutulmasında kullanılır.
Gaz arıtımı: SO₂, NOx gibi zararlı gazların adsorpsiyonu için kullanılır.
Radyoaktif madde tutucu: Nükleer tesislerde Cs⁺ ve Sr²⁺ iyonlarının tutulmasında kullanılır.
Toprak düzenleyici: Zeolit, su tutma kapasitesini artırır, drenajı iyileştirir.
Gübre taşıyıcı: Azotlu gübrelerin yavaş salınımını sağlar, buharlaşma ve yıkanma kayıplarını azaltır.
Ağır metal kontaminasyonu azaltıcı: Topraktaki toksik metallerin bitki köklerine ulaşmasını engeller.
Bitki hastalıklarına karşı direnç artırıcı: Kök bölgesinde mikrobiyal dengeyi destekler.
Organik tarımda katkı maddesi: EC regülasyonlarına uygun doğal mineral olarak kullanılır.
Sindirim düzenleyici: Zeolit, mide asidini tamponlar, bağırsak florasını dengeler.
Toksin bağlayıcı: Mikotoksinleri (örneğin aflatoksin) bağlayarak hayvan sağlığını korur.
Koku giderici: Hayvan dışkısındaki amonyak ve sülfür bileşiklerini tutarak koku azaltır.
Yem verimliliği artırıcı: Besin emilimini optimize eder, yemden alınan enerji artar.
Kümes hayvancılığı: Altlık malzemesi olarak kullanılır; nem ve koku kontrolü sağlar.
Kedi kumu: Zeolitin yüksek adsorpsiyon kapasitesi sayesinde sıvı ve koku tutma özelliği vardır.
Akvaryum filtreleri: Nitrat ve amonyum giderimi sağlar.
Evcil hayvan yem katkısı: Özellikle sindirim destekleyici olarak kullanılır.
Beton katkısı: Zeolit, puzolanik özellik gösterir; dayanımı artırır, sülfat direncini yükseltir.
Yalıtım malzemesi: Gözenekli yapısı sayesinde ısı ve ses yalıtımında kullanılır.
Zemin stabilizasyonu: Yol yapımında, dolgu malzemesi olarak kullanılır.
Moleküler elek: Zeolitin gözenek çapı belirli molekülleri ayırmak için kullanılır (örneğin C₆ ve C₇ hidrokarbonlar).
Katalizör taşıyıcı: FCC (Fluid Catalytic Cracking) proseslerinde kullanılır.
Gaz ayrıştırma: H₂, CO₂, CH₄ gibi gazların ayrıştırılmasında görev alır.
Detoks etkisi: Zeolit, sindirim sisteminde toksinleri bağlayarak dışarı atılmasını sağlar.
Bağışıklık destekleyici: Serbest radikalleri bağlayarak hücre sağlığını korur.
Gıda katkısı: EC regülasyonlarına uygun olarak bazı ülkelerde gıda katkısı olarak kullanılır.
Kozmetik ürünleri: Cilt maskelerinde yağ ve toksin emici olarak görev yapar.
Hidrojen üretimi: Zeolit destekli katalizörlerle reforming proseslerinde kullanılır.
Biyogaz arıtımı: CH₄ ve CO₂ ayrıştırmasında görev alır.
Lityum iyon batarya katkısı: Elektrot stabilizasyonunda araştırma aşamasında kullanımı vardır.
Cevher zenginleştirme: Zeolit, flotasyon proseslerinde yüzey aktif madde olarak kullanılır.
Asit nötralizasyonu: Maden sahalarında çevresel koruma amacıyla kullanılır.
Atık su arıtımı: Boya ve kimyasal kalıntıların giderilmesinde kullanılır.
Koku kontrolü: Zeolit katkılı tekstil ürünleri (örneğin spor giysileri) koku tutmazlık sağlar.
| Zeolitin Görevi | Alternatif Ürünler |
|---|---|
| Amonyum ve ağır metal tutucu | Aktif karbon, bentonit, perlit, biyokömür |
| Fosfat ve nitrat giderimi | Demir hidroksit, alüminyum sülfat (PAC), lanthanum bazlı filtreler |
| Radyoaktif iyon tutucu | Prusya mavisi, titanyum silikat, sentetik iyon değiştiriciler |
| Zeolitin Görevi | Alternatif Ürünler |
|---|---|
| Su tutucu ve toprak düzenleyici | Perlit, vermikülit, bentonit, biochar |
| Gübre taşıyıcı | Leonardit, humik asit, zeoponik karışımlar |
| Ağır metal bağlayıcı | Bentonit, aktif karbon, organik madde katkıları |
| Zeolitin Görevi | Alternatif Ürünler |
|---|---|
| Mikotoksin bağlayıcı | Bentonit (montmorillonit), aktif karbon, esterifiye edilmiş glukan |
| Sindirim düzenleyici | Probiyotikler, prebiyotikler, maya türevleri |
| Koku giderici altlık | Perlit, silika granülleri, kalsiyum karbonat bazlı altlıklar |
| Zeolitin Görevi | Alternatif Ürünler |
|---|---|
| FCC katalizörü | Alumina, silika-alumina, mesoporoz karbon |
| Moleküler elek | Metal-organik kafesler (MOF), karbon nanotüpler, sentetik polimerler |
| Zeolitin Görevi | Alternatif Ürünler |
|---|---|
| Toksin bağlayıcı | Bentonit, aktif karbon, chlorella, spirulina |
| Detoks etkisi | MSM (metilsülfonilmetan), sodyum bikarbonat, elma sirkesi |
| Mineral destekleyici | Kalsiyum bentonit, dolomit, magnezyum oksit |
| Zeolitin Görevi | Alternatif Ürünler |
|---|---|
| Puzolanik katkı | Silis dumanı, uçucu kül, mikrosilika |
| Yalıtım malzemesi | Perlit, cam yünü, taş yünü |
Alternatif seçiminde dikkat edilmesi gerekenler:
Adsorpsiyon kapasitesi (meq/g)
Termal stabilite
pH aralığı
Regülasyon uyumu (REACH, EC 1831/2003)
| Kullanım Alanı | Alternatif Ürün | Teknik Uygunluk Durumu | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Su arıtma – ağır metal tutucu | Aktif karbon | ✅ Yüksek | Geniş yüzey alanı, Pb²⁺ ve Hg²⁺ tutucu |
| Bentonit | ⚠️ Orta | Şişme kapasitesi yüksek, metal bağlama sınırlı | |
| Perlit | ❌ Düşük | Fiziksel filtre, kimyasal bağlama yok | |
| Sentetik iyon değiştirici | ✅ Yüksek | Özelleştirilmiş iyon seçiciliği | |
| Amonyum giderimi | Clinoptilolite dışı zeolit | ✅ Yüksek | Doğal zeolit türleri arasında farklılıklar var |
| PAC (Polyalüminyum klorür) | ⚠️ Orta | Koagülant olarak etkili, iyon değişimi yok | |
| Toprak düzenleme | Vermikülit | ✅ Yüksek | Su tutma ve havalandırma sağlar |
| Biochar | ✅ Yüksek | Karbon bazlı, mikrobiyal aktiviteyi destekler | |
| Leonardit | ⚠️ Orta | Organik madde katkısı, iyon değişimi yok | |
| Hayvan yemi – mikotoksin bağlayıcı | Bentonit (montmorillonit) | ✅ Yüksek | EC 1831/2003 onaylı, aflatoksin bağlayıcı |
| Aktif karbon | ✅ Yüksek | Geniş spektrumlu toksin adsorpsiyonu | |
| Esterifiye glukan | ✅ Yüksek | Organik mikotoksin bağlayıcı | |
| Koku giderici (altlık/yem) | Silika granül | ✅ Yüksek | Nem ve amonyak tutucu |
| Kalsiyum karbonat | ⚠️ Orta | pH tamponlayıcı, adsorpsiyon sınırlı | |
| Petrokimya – katalizör taşıyıcı | Alumina | ✅ Yüksek | FCC proseslerinde yaygın |
| Silika-alumina | ✅ Yüksek | Termal stabilite yüksek | |
| MOF (Metal-organik kafes) | ⚠️ Araştırma aşamasında | Yüksek seçicilik, maliyetli | |
| Sağlık – detoks/gıda takviyesi | Bentonit | ✅ Yüksek | Toksin bağlayıcı, EC uyumlu |
| Chlorella/Spirulina | ⚠️ Orta | Antioksidan etkili, iyon bağlama yok | |
| MSM (Metilsülfonilmetan) | ❌ Düşük | Detoks etkisi sınırlı, mineral bağlama yok | |
| İnşaat – puzolanik katkı | Uçucu kül | ✅ Yüksek | Dayanım artırıcı, TS EN uyumlu |
| Silis dumanı | ✅ Yüksek | Sülfat direnci sağlar | |
| Mikrosilika | ✅ Yüksek | Beton performansını artırır |
✅ Yüksek Uygunluk: Zeolitin görevini teknik olarak eşdeğer veya üstün şekilde yerine getirir.
⚠️ Orta Uygunluk: Kısmi görev karşılar, bazı proseslerde sınırlı etki gösterir.
❌ Düşük Uygunluk: Zeolitin teknik işlevini karşılamaz, sadece fiziksel katkı sağlar.
Klinoptilolit, çok fonksiyonlu ve doğal bir toksin bağlayıcıdır. Sadece mikotoksinleri değil, aynı zamanda sindirim sistemindeki serbest amonyağı ve ağır metalleri de tutar. Hölandit tipi zeolitler arasında en etkili tür olarak öne çıkar.
Zeolit, oldukça gözenekli bir yapıya sahiptir.
Bu yapı, kimyasal reaksiyonlar ve katyon değişimi için geniş yüzey alanı sunar.
Doğal olarak negatif yüklüdür, bu da yüksek KDK (Katyon Değiştirme Kapasitesi) sağlar.
Bu sayede amonyum, toksinler ve Ni, Pb, Hg, Cd gibi ağır metaller etkili şekilde tutulur.
Katyon Değiştirme Kapasitesi, bir kilin ne kadar pozitif yüklü iyon (katyon) yakalayabileceğini gösterir.
Mikotoksinler, toksinler, ağır metaller ve amonyum katyonik oldukları için zeolit tarafından kolayca yakalanırlar.
Zeolit, yem katkıları içinde yüksek KDK değeriyle öne çıkar.
Özellikle Manisa – Gördes bölgesindeki klinoptilolit rezervleri, dünya çapında en kaliteli ve en yüksek KDK’ya sahip kaynaklar arasında yer alır.
✅ Mikotoksin Bağlayıcı ✅ Amonyum Giderici ✅ Ağır Metal Giderici ✅ Topaklaşmayı Önleyici
Diğer bağlayıcılar mikotoksinlerle birlikte vitamin, amino asit ve besinleri de tutarken, klinoptilolit yalnızca pozitif yüklü iyonları (toksin, amonyum, ağır metal) seçici olarak bağlar.
Antibiyotikler, antikoksidiyaller, vitaminler ve amino asitler için çekiciliği yoktur.
Zeolit’in gözenek çapı yalnızca 4 Ångstrom (0,4 nm)’dir.
Bu çapın üzerinde olan moleküller zeolitin kafes yapısına sığamaz.
Mikotoksin, toksin ve ağır metalleri bağlar
Aflatoksinlere karşı yüksek etkinlik gösterir
Yemin akışkanlığını sağlar, topaklaşmayı önler
Karışım homojenliğini artırır
Raf ömrünü ve kaliteyi yükseltir
Taşıma ve depolamayı kolaylaştırır
Fazla nemi emer
Küçük maliyetle büyük fayda sağlar
Üretimi artırır
Mikotoksikoz kaynaklı ölümleri ve maliyetleri azaltır
Daha değerli gübre üretimi sağlar
Üre içeren yemlerde olmazsa olmaz bir katkıdır
Rasyon etkinliğini, sindirimi ve yararlanımı artırır
Sodyum Bentonit gibi rumen tamponlarının yerine rahatlıkla kullanılabilir
%100 doğal ve çevre dostu
Sızıntı sularının kirlenmesini önler
Hava kalitesini artırır
Toprağın Su Tutma Kapasitesini ve Katyon Değiştirme Kapasitesini Yükseltir
Doğal zeolit, özellikle klinoptilolit formunda oldukça gözenekli bir yapıya ve yüksek katyon değiştirme kapasitesine (KDK) sahiptir. Bu yapı sayesinde:
Su ve besinler için depo görevi görür
Katyon değişimi ile besinleri tutar ve geri verir
Toprağın fiziksel ve kimyasal yapısını iyileştirir
Su kullanımını ve tutumunu artırır
Sulama maliyetlerini düşürür
Kuru ve kumlu arazilerde suyun buharlaşmasını ve sızmasını önler
Yararlı mikroorganizmalar için yaşam alanı sağlar
Fazla suyu tutarak kök çürümelerini ve mantar hastalıklarını engeller
Toprağı havalandırır
Amonyak, nitrojen, potasyum ve fosforu tutar
Yavaş salınımla sıradan gübreyi kontrollü salınımlı gübreye dönüştürür
Buharlaşma ve sızma ile gübre kaybını önler
Gübreden tasarruf sağlar
Fazla amonyağı tutarak kök yanmalarını engeller
Bitki ve ağaçların dengeli gelişimini destekler
Toprağı toksik maddelerden ve ağır metallerden arındırır
Zirai ilaçlar için taşıyıcı görevi görür
| Durum | Zeolit Olmadan | Zeolit Kullanılarak |
|---|---|---|
| Besin kaybı | Yüksek | Düşük |
| Su kaybı | Fazla | Minimum |
| Besin salınımı | Kontrolsüz | Yavaş ve dengeli |
| Toprak verimliliği | Düşük | Yüksek |
Organik tarım için sertifikalıdır
Toprak kalitesini artırır, istenmeyen maddeleri giderir
Sert ve kalıcı yapıya sahiptir
Ekonomiktir, yıllarca etkinliğini korur
Gübre etkinliğini artırır, maliyetleri düşürür
Uygulaması, taşıması ve depolaması kolaydır
Toksik değildir, fazla kullanımda zarar vermez
%100 doğal ve çevre dostudur
Aşırı gübre kullanımına bağlı yer altı suyu kirliliğini önler
Kumlu topraklarda rüzgar erozyonunu azaltır
Tuzlu topraklarda kök yanmalarını engeller
Zeolit – Klinoptilolit minerali, bitkiler için su ve besin deposu görevi görür. ➡️ En iyi sonuçlar için zeolit, gübre ile birlikte veya öncesinde/toprağa karıştırılarak uygulanmalıdır.
Kök bölgesindeki katyon değişimini destekler
Gübre kullanımını azaltır
Besinleri yavaş salınımla geri verir
Besin alışverişini dengeler
Derinlere sızmayı önler → yer altı suyu kirliliğini engeller
Negatif yüklü petek yapısı sayesinde KDK’yı artırır
%50’ye kadar su tutabilir → kuru mevsimlerde nemli toprak sağlar
Kumlu toprakları canlandırır, nemli ve canlı tutar
Gübre ve besinlerin kaybını önler
Besin tutma kapasitesini yükseltir
Killi toprakları havalandırır, çamurlaşmayı önler
Köklerin besinlere ulaşmasını kolaylaştırır
Mikroorganizmaların canlılığını destekler
Kompostla karıştırıldığında kaliteyi artırır, kötü kokuları ve sızıntı sularını engeller
Zeolit tozu ile bitkilerin tüm yüzeyleri (gövde, dal, yaprak, meyve) ince bir katmanla kaplanmalıdır. Bu uygulama:
Güneş yanıklarını önler
Sıcaklık stresini ve meyve kayıplarını azaltır
Böcek, mayt ve zararlılara karşı koruma sağlar
Meyve kalitesini ve ağırlığını artırır
Mantar hastalıklarını engeller
Dona karşı koruma sağlar
Fotosentezi ve bitki canlılığını artırır
Hayvan çiftliklerinde hava kirliliğinin en belirgin göstergesi amonyak kokusudur. İyi bir havalandırma sisteminin yanında, bu sorunu çözmek için en etkili yöntemlerden biri altlık seçimidir.
Amonyak kokusunun kaynağı: hayvan dışkısındaki azot
Azotu yeterince absorbe edemeyen altlık → havaya amonyak yayılır
✅ Zeolit – Klinoptilolit, bu soruna karşı en ideal hayvan altlığıdır
Hayvan idrarı ve dışkısındaki amonyakı yüksek oranda tutar
Gözenekli yapısı sayesinde idrardan kaynaklı ıslaklığı emer
Altlığın asidik etkisini kırar, pH seviyesini dengeler
Gaz halindeki amonyağı da tutarak hava kalitesini artırır
Sinek oluşumunu engeller
Yüksek amonyak gazı → ❌ Hayvan sağlığını bozar ❌ Ürün kalitesini ve çiftlik verimini düşürür ❌ Altlığın asit seviyesi yükselir → ayak ve göğüs yanıkları
✅ Zeolit kullanımı ile:
Altlığın asiditesinin artması önlenir
Ayak ve göğüs yanıkları engellenir
Altlığın sertleşmesi önlenir → kuru ve sağlıklı zemin
İshal vakaları azalır
Göz ve solunum yolu hastalıkları engellenir
Fosfor kaynaklı yanıklar önlenir
Hayvanların strese girmesi engellenir
Zeolit, hem çiftlik hem de toprak için çok yönlü bir üründür:
Daha kuru, az kokulu, değerli gübre elde edilir
Toprağın katyon değiştirme kapasitesi ve su tutma kapasitesi artar
Zararlı mikroorganizmaları ve toksinleri tutar
Dışkı ve toprağın tuzluluk seviyesini düşürür
Gübrenin taşınmasını ve depolanmasını kolaylaştırır
Altlığın ve çiftliğin temizlenmesini kolaylaştırır
Temizlik ve taşıma için gereken iş gücünü azaltır
Hayvanların kilo alımı, büyüme ve yemden faydalanma oranlarını artırır
Bütçe ve çevre dostu, etkili bir çözümdür
Zeolit, doğal olarak topaklaşmayan kedi kumu işlevi görür:
Sentetik kumlardan önce en yaygın kullanılan formdur
Kedi tarafından yutulsa bile zararsızdır, toksik değildir
%100 doğal ve çevre dostudur
Tek başına veya karışım halinde kullanılabilir
Amonyak ve kötü kokuları tutar
Üreyi emer, ıslaklığı giderir
Bakteri, parazit ve mayt oluşumunu engeller
Kolay temizlenir, uzun ömürlüdür
Topaklaşmayan yapısı sayesinde patilere yapışmaz
❗ Topaklaşan kumlar patilere yapışır → 😿 Kediler için yalama yoluyla sağlık riski 🏠 Ortama yayılan kum → kedi sahipleri için hijyen sorunu
Zeolit, kuş altlığı olarak da popülerdir. Pelet formu, temizlik ve nem kontrolü açısından avantaj sağlar.
Zeolit – Klinoptilolit, mükemmel bir filtre ve arıtma malzemesidir. Aynı anda üç farklı filtreleme mekanizması sunar:
Kum filtreleri yalnızca 20–40 mikron boyutundaki partikülleri tutabilir
Zeolit ise 4 mikron küçüklüğündeki partikülleri bile filtreleyebilir
Doğru parçacık boyutu ve miktarda kullanıldığında kumdan daha etkilidir
Zeolitin yüksek katyon değiştirme kapasitesi (KDK) sayesinde:
Amonyak (NH₄⁺)
Ağır metaller (Pb, Cu, Cd, Zn, Co, Cr, Mn, Fe)
Düşük düzeyde radyoaktif elementler (Cs, Sr, Co, Ag)
Petrokimyasallar ve toksinler → Etkin şekilde tutulur
Zeolitin geniş yüzey alanı, nitrifikasyon bakterileri için ideal ortam sağlar
Amonyak → Nitrit → Nitrat dönüşümünü destekler
Ekosistem sağlığını iyileştirir
Toksik elementleri ve amonyağı tutar
4 mikron boyutuna kadar filtreleme sağlar
Nitrifikasyon için geniş yüzey alanı sunar
Alg ve yosun oluşumunu engeller
Kötü koku ve gazları giderir
Gözle görülür şeffaflıkta su sağlar
Çevre dostu ve düşük maliyetlidir
Çözünmüş oksijen
Amonyak konsantrasyonu
Amonyak, balık ve karides dışkısı ile artar → NH₄⁺ formuna dönüşür → ❌ Hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini düşürür ❌ Solungaçlara zarar verir ❌ Yavru balık ölümlerini %90’a kadar artırabilir
✅ Zeolit kullanımı ile:
Amonyak ve toksinler tutulur
Çözünmüş oksijen oranı artar
Askıda kalan dışkı ve yem artıklarını mekanik olarak filtreler
Balık ve karides çiftliklerinde sağlıklı ortam sağlar
Düşük kaliteli zeolit ürünler amonyak tutumunda yetersizdir
Katyon değişim kapasitesi suyun sıcaklığı ve pH’ı ile değişmez
Zeolit, kum yerine daha etkin bir filtre malzemesidir:
| Özellik | Zeolit | Kum |
|---|---|---|
| Filtreleme | > 4 mikron | > 30–40 mikron |
| Gözeneklilik | +++++ | ++ |
| Yüzey Alanı | +++++ | +++ |
| Amonyak Tutumu | ✅ Evet | ❌ Hayır |
| Ağır Metal Tutumu | ✅ Evet | ❌ Hayır |
| Kötü Koku Giderimi | ✅ Evet | ❌ Hayır |
| Yoğunluk | ≈ 0,8 kg/lt | ≈ 1,2 kg/lt |
📌 Zeolit, kumdan %15 daha hafiftir → 120 kg kum yerine 85 kg zeolit yeterlidir
Kötü kokular, cilt tahrişleri ve göz yanıkları genellikle kloramin kaynaklıdır
Kloramin = Klor + Serbest amonyak
Zeolit, ter, idrar ve vücut yağı kaynaklı amonyağı %95 oranında tutar
Klorun etkinliğini artırır
Fazla klor kullanımını engeller
Göz ve cilt yanıklarını önler
Zeolit oldukça gözenekli bir malzemedir. 🧽 İlk kullanımda gözenek içindeki toz suyu bulandırabilir. 💦 Kullanımdan önce iyice yıkayarak tozun giderilmesi önerilir.
Doğal zeolit minerali, hafifliği ve dayanıklılığı sayesinde binlerce yıl boyunca yapı taşı olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise çimento, beton, sıva, boya, alçı, asfalt, seramik ve kaplama sektörlerinde yaygın olarak tercih edilmektedir.
Zeolit, Avrupa Standardı EN 197-1’e göre puzolan sınıfında yer alır. Puzolanlar, tek başlarına su ile sertleşmez; ancak toz halinde öğütüldüklerinde, çözünmüş kalsiyum hidroksit (Ca(OH)₂) ile etkileşime girerek:
Kalsiyum silikat ve kalsiyum alüminat bileşikleri oluşturur
Bu bileşikler, çimentonun sertleşmesini ve dayanımını artırır
SiO₂ (Silisyum dioksit)
Al₂O₃ (Alüminyum oksit)
Fe₂O₃ ve diğer oksitler
📌 Aktif silisyum dioksit oranı %25’ten az olmamalıdır
Çimentonun performansını artırır
Stabilizatör görevi görür
Viskoziteyi ve sağlamlığı artırır
Taşımayı kolaylaştırır
Alkali–silika reaksiyonunu azaltır
Betonun çatlamasını önler
Deniz suyuna maruz kalan betonlarda kimyasal direnç sağlar
Sülfat ve aşınma direncini artırır
Krom seviyesini düşürür
Çimento miktarı azaltılabilir → maliyet ve CO₂ salımı düşer
Doğal zeolit, ekolojik boya, sıva ve yapıştırıcılar için ideal bir katkı maddesidir.
Yüksek katyon değiştirme kapasitesi sayesinde kötü kokuları emer
Tutulan gazlar:
Sigara dumanı
Kızartma yağı
Bozulmuş yemek
Amonyak
Kanalizasyon kokusu
%50’ye kadar nem tutabilir
Küf ve mantarlara karşı direnç sağlar
Bakteri oluşumunu engeller
Hava kalitesini iyileştirir
Toksik değildir, çevre dostudur
Zeolit, hidrate olmuş aluminosilikat yapısıyla asfalt uygulamalarında çok yönlü avantajlar sunar:
Asfaltlama sıcaklığını düşürür
Düşük sıcaklıkta bile dayanımı artırır
Enerji tasarrufu sağlar
CO₂ salımını azaltır
Koku, buhar ve aerosol tutar
Uygulamayı kolaylaştırır
Zeolit, aşağıdaki ürünlerde katkı maddesi veya katalizör olarak kullanılır:
Seramik
Tuğla
Yalıtım malzemeleri
Kaplama ve zemin ürünleri
Mukavemet artırıcı
Esneklik ve elastikiyet sağlar
Isı ve ses yalıtımı sağlar
Kalıcı ve dayanıklı yapı sunar
Piyasada birçok dolgu malzemesi bulunsa da çoğu yalnızca hacim doldurur, ürüne ekstra değer katmaz. Doğal zeolit – klinoptilolit ise:
Katalizör ve sabitleyici ajan olarak iş görür
Koku tutma özelliği sayesinde son üründe kötü kokuları engeller
Gazları ve fazla nemi absorbe eder
Son ürünün mukavemetini, esnekliğini, sıcağa ve aşınmaya karşı direncini artırır
Diğer katkı maddelerine olan ihtiyacı azaltır → maliyet düşer
Toksik değildir, çevre dostudur
Zararlı bileşikleri bağlayarak insan ve çevre sağlığını korur
Farklı porozite ve emicilikte kağıt üretiminde kullanılır
Su ve nem kontrolü sağlar
Zeolit katkısı ile kağıtların fiziksel dayanımı artar
Zeolit katkılı kartonlar nem, koku ve gazları tutar
Gıda ambalajlarında (örneğin pizza kutuları) kullanıldığında ürünlerin gevrekliğini korur
Hijyenik ve raf ömrü artırıcı etki sağlar
Zeolit katkılı polietilen torbalar etilen gazını emer
Meyve ve sebzelerin raf ömrünü uzatır
İhracat ambalajlarında yaygın olarak tercih edilir
Katyon değişimi ile içerideki atmosferi dengeler
Kauçuğun yoğunluğunu azaltır → sertlik artar
Uzama, germe ve gerilme direnci yükselir
Standart kauçuklara göre mekanik dayanım avantajı sağlar
Doğal zeolit minerali, aşağıdaki ürünlerin ana hammaddesidir:
Sentetik zeolitler
Moleküler elekler
Özel desikantlar (nem tutucular)
📌Özel üretim tesislerinde, doğal zeolitten uygulamaya özel sentetik nihai ürünler geliştirilmektedir.
Kristal yapılı, hidrate olmuş aluminosilikat
Doğal olarak negatif yüklü → katyon değişimi yapabilir
Gözenekli yapısı hacminin %50’sini kaplar
4 mikron boyutuna kadar askıdaki partikülleri filtreler
Gaz, koku, nem, petrokimyasallar, amonyak, ağır metaller ve radyoaktif elementleri tutar
Yatırım ve işletme maliyetlerini düşürür
Kötü kokuları ve gazları absorbe eder
%100 doğal ve çevre dostudur
Su, toprak ve hava kirliliğini önler
Toksik değildir, güvenlidir
Mekanik aşınmaya karşı dayanıklıdır
Pratik ve ekonomiktir
Amonyak emilimi → enerji üretim kapasitesi artar
Bakteri ve mikroorganizmalara uygun habitat sağlar
H₂S giderimi → biyogaz saflaştırılır
Methan gazı oranı yükselir
%10 klinoptilolit → optimal verimlilik
Organik asitlerin parçalanmasını hızlandırır
Ağır metaller (Pb, Cd, Cr, Ni, Cu, Zn) ve amonyum (NH₄⁺) giderilir
Katyon değişimi ile toksik iyonlar tutulur
Çıktı su kalitesi artar
KOİ ve BOİ değerleri düşer
NO₃⁻ ve H₂S seviyeleri azalır
Askıdaki katı maddeler filtrelenir → berraklık artar
Çözünmüş oksijen oranı yükselir
pH sabitlenir
Zararlı bakteriler ve mavi-yeşil algler baskılanır
Kimyasal kullanım ve maliyetler azalır
Tesis kapasitesi artar
Elektroliz: Cr, Cu, Fe
Deri: Cr
Metal işleme: Cu, Fe
Tekstil/boya: Boya
Katı atık: Amonyum
Batarya: Pb, As
Seramik/cam: Metaller
Gıda: Organik atıklar
Amonyum ve ağır metaller tutulur
Çıktı su kalitesi artar
COD ve BOD değerleri düşer
Depolama alanı çevresinde bariyer işlevi görür
Yer altı suyu kirliliğini önler
İnorganikler: NH₄-N, Ca, Mg, Na, K, Fe, SO₄, Cl
Ağır metaller: Ni, Cu, Cd, Pb, Cr, Zn
Çözünmüş organikler ve ksenobiyotikler
Amonyum ve ağır metaller giderilir
Çamur kalitesi artar
Susuzlaştırma ve stabilizasyon sağlanır
Taşınabilir ve yeniden kullanılabilir hale gelir
Maliyetler düşer
Nem ve koku giderimi sağlanır
Formaldehit, kloroform, CO₂, CO, SO₂, H₂S gibi gazlar tutulur
Dioksin, furan ve uçucu ağır metaller giderilir
Çelik, egzoz, gaz tesisleri ve depolama alanlarında kullanılır
Kötü kokular ve gaz halindeki amonyak absorbe edilir
Toz zerrecikleri filtrelenir → filtre ömrü uzar
Sezyum (Cs), Uranyum (U), Stronyum (Sr) gibi nüklidler tutulur
Por çapı → hidrade iyonlara yüksek çekicilik sağlar
Radyoaktif fizyon parçacıklarını hapseder
Reaktif bariyer olarak kullanılır
Radyasyon stabilize edilir
Çimento ve cam ile etkileşerek matriks içinde güvenli hapsolma sağlar
Geniş yüzey alanı ve yüksek emme kapasitesi
Sızıntıları hızlıca emer
Kötü kokuları giderir
Endüstriyel kazalarda güvenle kullanılır
Doğal zeolit minerali, tüm killer gibi toksin giderici ve detoks malzemesi olarak kozmetik ürünlerde yaygın şekilde kullanılmaktadır. 🌿 Doğal ürünlere olan talebin artmasıyla birlikte zeolitin bu alandaki kullanımı da hızla yaygınlaşmaktadır.
Yanıklar, döküntüler, kötü kokular ve hafif kanamalar
Sabun, şampuan, yüz maskesi, banyo tuzu
Diş macunu, vücut kremi ve losyonlar
Bebek pudrası, pet ve bez ürünleri
| Ürün Türü | Zeolitin Katkısı |
|---|---|
| Ayak & Bebek Pudrası | Kötü kokuları tutar, yanıklarda etkilidir |
| Vücut Kremi | Detoks malzemesi olarak görev alır |
| Sabun | Killi sabun üretiminde kullanılır |
| Yüz Maskesi | Toksinleri giderir, gözenekleri açar, cildin nefes almasını sağlar |
| Diş Macunu | Sigara içenler ve kötü nefes için etkilidir |
| Pet ve Bezler | Yüksek su tutma kapasitesi sağlar |
| Banyo Tuzu | Yorgunluğu atmak ve yumuşak cilt için idealdir |
İlgili yönetmelikler çerçevesinde zeolit – klinoptilolit minerali, detoks malzemesi ve gıda takviyesi olarak kullanılabilir
Bu tür kullanımlar için mutlaka doktorunuza danışınız
Avrupa ve ABD’de zeolit içeren ilaçlar, çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır
Tıbbi ve tedavi amaçlı kullanımlar için doktor tavsiyesi gereklidir
Zeolitin tıbbi ve tedavi amaçlı kullanımı, yalnızca uzman görüşü ile yapılmalıdır. 📌 Herhangi bir sağlık uygulamasında doktorunuza danışmadan kullanmayınız.
Doğal zeolit minerali, yalnızca endüstriyel değil, gündelik yaşamda da çok yönlü faydalar sunar. Aşağıda en yaygın uygulama alanları özetlenmiştir:
Zeolit, kötü kokuları fiziksel ve kimyasal olarak absorbe eder
Buzdolabı: Gıda kaynaklı kokuları tutar
Tuvalet: Amonyak ve kanalizasyon kokularını azaltır
Mutfak: Kızartma yağı ve bozulmuş gıda kokularını emer
Ayakkabılık: Ter ve nem kaynaklı kokuları engeller
Zeolit, yüksek su tutma kapasitesi sayesinde doğal desikant olarak kullanılır
Ambalaj, elektronik ve ilaç sektörlerinde nem kontrolü sağlar
Gözenekli yapısı sayesinde nemi fiziksel olarak hapseder
Toksik değildir, çevre dostudur
Zeolit, buzlu yollarda tuz alternatifi olarak kullanılabilir
Yüzeydeki buzun çözülmesini hızlandırır
Mekanik tutunma sağlar → araç ve yaya güvenliğini artırır
Tuz kullanımına göre çevreye daha az zarar verir
Betakim müşterilerinin farklı sektörlerdeki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla zeolit ürünleri iki ayrı tesiste üretilmektedir:
Bir tesis yalnızca mikronize toz ürünlere odaklanırken,
Diğeri tüm granül ürünleri üretmektedir.
Aynı anda 11 farklı boyutta ürün üretilebilmektedir. Aşağıda standart ürünler listelenmiştir. Özel boyut talepleriniz için lütfen bizimle iletişime geçiniz.
| Boyut Aralığı | Açıklama | Ambalaj Seçenekleri | Kullanım Alanları |
|---|---|---|---|
| 0,3 – 0,7 mm | En ince granül, kum boyutunda | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | İnşaat ve yapı malzemeleri |
| 0,7 – 1,6 mm | Çim uygulamaları için özel USGA onaylı | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | Toprak düzenleyici, çim, su arıtımı, altlık |
| 1,6 – 3 mm | Tarım için özel, uygun fiyatlı | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | Toprak düzenleyici, su arıtımı, altlık |
| 3 – 5 mm | Ağaç ve peyzaj uygulamalarında popüler | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | Toprak düzenleyici, su arıtımı, altlık |
| 5 – 9 mm | Orta boy granül | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | Su arıtımı, peyzaj |
| 9 – 16 mm | Kalın granül | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | Su arıtımı, peyzaj |
| 16 – 50 mm | En kalın granül | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | Su arıtımı |
| Pelet | Silindirik form | Bigbag: 1 ton PP torba: 25 kg Dökme | Su arıtımı, yem katkısı |
Tanecik dağılımı, ürünün performansı ve kalitesi açısından kritik öneme sahiptir. Madencilik sektöründe mikronize ürünler genellikle şu üç parametreyle tanımlanır:
Dv10: Taneciklerin %10’u bu boyuttan küçüktür
Dv50: Taneciklerin %50’si bu boyuttan küçüktür
Dv90: Taneciklerin %90’ı bu boyuttan küçüktür
📌 Betakim olarak ürünlerimizi Dv90 değerine göre adlandırıyoruz. ⚠️ Piyasadaki birçok tedarikçi Dv50 değerine göre adlandırma yapmaktadır. Örneğin: Dv50 = 100 mikron olan bir ürün, Dv90 ile ölçüldüğünde 400 mikron olabilir.
Mikronize ürün alırken mutlaka tane dağılım analizini talep ediniz.
| Ürün | Açıklama | Ambalaj Seçenekleri | Kullanım Alanları |
|---|---|---|---|
| 10 mikron | Aktive edilmiş, zenginleştirilmiş En ince toz | Bigbag: 500 kg PP torba: 10 kg Kova | Tıbbi ve kozmetik |
| 25 mikron | Aktive edilmiş, çok ince toz | Bigbag: 650 kg PP torba: 15 kg Kova | Tıbbi, kozmetik, yem katkısı |
| 50 mikron | Endüstriyel uygulamalar için özel | Bigbag: 800 kg PP torba: 20 kg Kova | Tıbbi, kozmetik |
| 100 mikron | Ara boy toz | Bigbag: 1000 kg PP torba: 25 kg | Tıbbi, kozmetik, yem katkısı |
| 200 mikron | İnce toz | Bigbag: 1000 kg PP torba: 25 kg | Tıbbi, kozmetik, yem katkısı, dolgu malzemesi |
| 300 mikron | Orta boy toz | Bigbag: 1000 kg PP torba: 25 kg | Yem katkısı, endüstriyel dolgu |
| 400 mikron | Popüler yem katkısı<br>Uygun fiyatlı | Bigbag: 1000 kg PP torba: 25 kg | Yem katkısı, dolgu, yapı malzemesi, arıtma |
| 0 – 1 mm | En kaba toz | Bigbag: 1000 kg PP torba: 25 kg | Yem katkısı, dolgu, yapı malzemesi, arıtma |