İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderBütil Hidroksi Anisol, Bütillenmiş Hidroksianisol, Butylated Hydroxyanisole, Butyl Hydroxy Anisole, E320, BHA, 25013-16-5
BÜTİL HİDROKSİ ANİSOL (BHA - E320)
ÜRÜN TANIMLAMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Bütillenmiş Hidroksianisol |
| Kimyasal Adı | 2(3)-tert-Butil-4-metoksifenol |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Bütillenmiş Hidroksianisol, BHA, Bütil Hidroksi Anisol, Antioksidan B |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Butylated Hydroxyanisole, BHA, Antioxyne B, 2(3)-tert-Butyl-4-hydroxyanisole |
| E Numarası | E320 |
| CAS Numarası | 25013-16-5 |
| Moleküler Formül | C₁₁H₁₆O₂ |
| Moleküler Ağırlık | 180.247 g/mol |
| Görünüm | Beyaz ila soluk sarı, kristal pul veya mumlu katı |
| Koku | Hafif aromatik koku |
KİMYASAL YAPI
BHA (2- ve 3-tert-butil-4-metoksifenol karışımı)
Baskın İzomer (3-tert-butil-4-hidroksianisol - yaklaşık %90):
OCH₃
|
OH |
| |
(CH₃)₃C—C₆H₃—C—H
|
H
Yapı Açıklaması:
-
Monohidrik fenolik bir antioksidandır.
-
2-tert-butil-4-metoksifenol ve 3-tert-butil-4-metoksifenol'ün karışımıdır.
-
Karışım oranı yaklaşık olarak %90 3-tert-butil izomeri ve %10 2-tert-butil izomeridir.
-
Serbest radikalleri toplama ve stabilize etme özelliği gösterir.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Bütillenmiş Hidroksianisol |
| Kimyasal Adı | 2(3)-tert-Butil-4-metoksifenol |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Bütillenmiş Hidroksianisol, BHA, Bütil Hidroksi Anisol, Antioksidan B |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Butylated Hydroxyanisole, BHA, Antioxyne B, 2(3)-tert-Butyl-4-hydroxyanisole |
| E Numarası | E320 |
| CAS Numarası | 25013-16-5 |
| Moleküler Formül | C₁₁H₁₆O₂ |
| Moleküler Ağırlık | 180.247 g/mol |
| Kimyasal Sınıf | Fenolik antioksidan; Monohidrik fenol; Gıda katkı maddesi |
| Kaynak | Sentetik (tert-bütilasyon ve metilasyon reaksiyonları) |
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (mumlu, kristal pul veya toz) |
| Koku | Hafif aromatik koku |
| Renk | Beyaz ila soluk sarı |
| Tat | Hafif acı, buruk |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila soluk sarı kristal pul veya mumlu katı | Görsel |
| Koku | Hafif aromatik koku | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 180.247 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20°C) | ~1.00 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 58 – 60°C | DSC |
| Kaynama Noktası | 264 – 270°C (bozunur) | – |
| Parlama Noktası | ~131°C | – |
| Suda Çözünürlük | Çözünmez | Genel Metot |
| Etanolde Çözünürlük | Serbestçe çözünür | Genel Metot |
| Metanolde Çözünürlük | Serbestçe çözünür | Genel Metot |
| Propilen Glikolde Çözünürlük | Serbestçe çözünür | Genel Metot |
| Yağlarda/Katılarda Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| Log P (Oktanol/Su) | ~3.5 | – |
| pH (Doymuş Çözelti) | ~5.5 – 6.5 | pH Metre |
| Kararlılık | Işığa, ısıya ve oksitleyici maddelere duyarlı; Uzun süre güneş ışığına maruz kalırsa bozunur. | – |
| Antioksidan Aktivite | Çok yüksek; Gıda onaylı antioksidanlar arasında en etkililerden biridir. | – |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Sülfatlanmış Kül | ≤ 0.1% | Gravimetrik |
| Kurutma Kaybı | ≤ 0.5% | Gravimetrik (105°C) |
| Tayin (BHA) | ≥ %98.5 – %100.5 | HPLC / Titrimetrik |
BÖLÜM 3: BHA (E320) vs DİĞER SENTETİK ANTİOKSİDANLAR
| Özellik | BHA (E320) | Propil Gallat (E310) | BHT (E321) | TBHQ (E319) |
|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 25013-16-5 | 121-79-9 | 128-37-0 | 1948-33-0 |
| Çözünürlük | Yağda çözünür | Yağda çözünür | Yağda çözünür | Yağda çözünür |
| Antioksidan Gücü | Çok yüksek | Çok yüksek | Yüksek | Çok yüksek |
| Isı Kararlılığı | İyi | Orta | İyi | Mükemmel |
| Renk Kararlılığı | İyi | Orta (renk bozulması olabilir) | İyi | İyi |
| Suda Çözünürlük | Çözünmez | Düşük | Çözünmez | Düşük |
| Güvenlik Profili | Tartışmalı/Kanserojen endişesi | Orta | Tartışmalı/Toksik endişesi | Kabul edilebilir |
| Başlıca Kullanım Alanı | Yağlar, katı yağlar, kozmetik, ilaç | Yağlar, katı yağlar, kozmetik | Yağlar, katı yağlar, yem | Kızartma yağları |
BÖLÜM 4: ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Antioksidan Mekanizması | Serbest radikalleri toplar ve stabilize eder; Lipid peroksil radikalleri ile reaksiyona girerek zincir reaksiyonunu kırar; Lipid peroksidasyonunu önler. |
| Fenolik Yapı | Monohidrik fenol yapısı; Hidrojen atomu bağışlayarak kararlı fenoksil radikalleri oluşturur; Serbest radikalleri nötralize eder. |
| Lipofilik Karakter | Yüksek yağda çözünürlük; Yağ ve katı yağ sistemlerinde mükemmel dağılım gösterir. |
| Metal Şelasyonu | Sınırlı metal şelasyon özelliği; Sitrik asit gibi sinerjistlerle birlikte kullanımı önerilir. |
| Sinerjistik Etki | Diğer antioksidanlarla (BHT, askorbik asit, sitrik asit, tokoferoller) sinerjistik etki gösterir. |
| Otoksidasyon İnhibisyonu | Uçucu yağların tat ve rengini korur; Yağda çözünen vitaminleri (A, D, E, K) korur; Gıdaların sertleşmesini engeller. |
BÖLÜM 5: ÜRETİM PROSESİ
Yöntem 1: p-Metoksifenolün tert-Bütilasyonu
Reaksiyon: p-Metoksifenol + İzobütilen / tert-Bütil alkol → BHA (2- ve 3-izomer karışımı)
Açıklama: p-Metoksifenol, asit katalizörü (sülfürik asit veya fosforik asit) varlığında izobütilen veya tert-bütil alkol ile reaksiyona sokulur; Reaksiyon sonucunda 2-tert-butil ve 3-tert-butil izomerlerinin karışımı (%10:90) elde edilir; Ürün distilasyon ve kristallendirme ile saflaştırılır.
Yöntem 2: Hidrokinon Metil Eterin Alkilleştirilmesi
Proses: Hidrokinon → Metilasyon → p-Metoksifenol → Alkilleştirme → BHA
Açıklama: Hidrokinon metil eteri, tert-bütil alkol veya izobütilen ile alkilleştirilir; Asit katalizörü kullanılır; İzomer karışımı elde edilir; Saflaştırma ile beyaz ila soluk sarı kristal ürün elde edilir.
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Antioksidan (Gıda) | Yağların ve katı yağların oksidasyonunu önler; Yağlı gıdaların raf ömrünü uzatır; Ransiditeyi (acılaşma) önler; Yağda çözünen vitaminleri korur. |
| Kozmetik Bileşen | Kozmetik ürünlerde oksidasyonu önler; Raf ömrünü uzatır; Kremer, losyonlar, makyaj ürünlerinde kullanılır. |
| Farmasötik Stabilizatör | İlaç formülasyonlarında (vitamin D3, izotretinoin, lovastatin, simvastatin) oksidasyonu önler; Aktif bileşenleri stabilize eder. |
| Endüstriyel Stabilizatör | Kauçuk ve petrol ürünlerinde oksidasyonu önler; Biyodizel üretiminde antioksidan olarak kullanılır; Yakıt kalitesini artırır. |
| Yem Katkısı | Hayvan yemlerinde oksidasyonu önler; Kuru katı parçacık mamalarının imalatında kullanılır. |
| Sinerjistik Ajan | BHT, askorbik asit, sitrik asit ve tokoferoller ile birlikte kullanıldığında etkinliği artar. |
BÖLÜM 7: ANA UYGULAMA ALANLARI
| Endüstri / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Gıda Endüstrisi (E320) | Antioksidan, koruyucu | Yenilebilir yağlar, katı yağlar, margarin, et ürünleri, atıştırmalık gıdalar, sakız, kahvaltılık gevrekler; Maksimum 200 mg/kg yağ (ülkeye göre değişir) |
| Kozmetik | Antioksidan, raf ömrü uzatıcı | Kremler, losyonlar, makyaj ürünleri, rujlar, güneş kremleri; Dozaj: %0.01 – 0.1 |
| Farmasötik | Stabilizatör, antioksidan | Vitamin D3, izotretinoin, lovastatin, simvastatin içeren ilaçlar; Kremler, jeller, jelatin kapsüller, tabletler; Dozaj: %0.01 – 0.1 |
| Hayvan Yemi | Antioksidan | Hayvan yemleri, kuru mamalar; Dozaj: 50 – 150 mg/kg yem (düzenlemelere tabi) |
| Endüstriyel | Stabilizatör | Kauçuk ürünleri, petrol ürünleri, biyodizel, yağlayıcılar, plastikler; Dozaj: %0.1 – 0.5 |
| Uçucu Yağlar | Antioksidan | Uçucu yağların tat ve rengini korumak için en etkili antioksidan |
BÖLÜM 8: ÖRNEK FORMÜLASYONLAR
Yağ Antioksidan Karışımı:
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| BHA (E320) | 100 – 200 mg/kg yağ |
| Bitkisel Yağ | %100 |
| Sitrik Asit (Sinerjist) | 50 – 100 mg/kg yağ |
| BHT (opsiyonel, sinerjist) | 50 – 100 mg/kg yağ |
Talimatlar: BHA'yı hafif ısıtma (40-50°C) ile yağda çözün; Sinerjistik etki için sitrik asit ve/veya BHT ekleyin; Işıktan ve ısıdan koruyun.
Kozmetik Krem (100 g):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| BHA (E320) | 0.01 – 0.1 g |
| Emülgatörler | Gerektiği kadar |
| Yağlar (Taşıyıcı) | Gerektiği kadar |
| Su | 100 g'a tamamlayın |
| Koruyucular | Gerektiği kadar |
Talimatlar: BHA'yı yağ fazında çözün; Su fazı ile emülsifiye edin; Karıştırarak soğutun.
BÖLÜM 9: KALİTE ÖZELLİKLERİ
| Parametre | Gıda Sınıfı (E320) | Farmasötik Sınıf | Kozmetik Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila soluk sarı pul veya mumlu katı | Beyaz ila soluk sarı pul | Beyaz ila soluk sarı pul | Görsel |
| Tayin (BHA) | ≥ %98.5 – %100.5 | ≥ %99.0 | ≥ %98.5 | HPLC / Titrimetrik |
| Erime Noktası | 58 – 60°C | 58 – 60°C | 58 – 60°C | DSC |
| Kurutma Kaybı | ≤ %0.5 | ≤ %0.5 | ≤ %0.5 | Gravimetrik |
| Sülfatlanmış Kül | ≤ %0.1 | ≤ %0.1 | ≤ %0.1 | Gravimetrik |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | ≤ 5 ppm | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | ≤ 1 ppm | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | ≤ 1 ppm | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| İzomer Oranı (3-tert / 2-tert) | ≥ 90:10 | ≥ 90:10 | ≥ 90:10 | HPLC |
| Partikül Boyutu | Müşteri gereksinimi | Müşteri gereksinimi | Müşteri gereksinimi | Elek / Lazer |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 2,000 – 5,000 mg/kg (düşük ila orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite | Düşük toksisite; Hafif tahriş |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş; Duyarlılaştırma mümkün |
| Göz Tahrişi | Hafif tahriş |
| Kronik Toksisite | Yüksek dozlarda karaciğer ve böbrek etkileri |
| Karsinojenisite | ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) raporuna göre deney hayvanlarında kanserojen bulgular vardır; İnsan kanserojeni olabileceği belirtilmektedir. |
| Mutajenisite | Bazı çalışmalarda mutajenik potansiyel gösterilmiştir |
| Üreme Toksisitesi | Yüksek dozlarda üreme etkileri görülebilir |
| Alerjenisite | Hassas bireylerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir |
| Kabul Edilebilir Günlük Alım (ADI) | 0 – 0.5 mg/kg vücut ağırlığı (EFSA) / 0.5 mg/kg (JECFA) |
| Özel Toksisite Notu | Kanserojen endişesi nedeniyle birçok ülkede kullanımı kısıtlanmıştır veya yasaklanmıştır. ; Avrupa Birliği'nde gıda katkı maddesi olarak kullanımı kısıtlıdır; Bazı ülkelerde tamamen yasaktır; Çocuk gıdalarında kullanımı önerilmez; Hamile/emziren kadınlar için dikkatli olun. |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS uyarınca):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek Maruziyet) | Kategori 3 | H335 |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 | H318 (bazı formülasyonlarda) |
Sinyal Kelimesi: UYARI (DİKKAT)
Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)
Tehlike İfadeleri (H-Kodları):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur (bazı formülasyonlarda) |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Parlayıcılık | Tepkime | Özel |
|---|---|---|---|
| 2 | 1 | 0 | - |
| (Orta sağlık tehlikesi) | (Tutuşabilir) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Toz/duman/gaz/sis/buhar/sprey solumaktan kaçının |
| P264 | Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın |
| P271 | Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış bir alanda kullanın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın |
| P302+P352 | CİLTTE İSE: Bol sabun ve suyla yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için dinlenme pozisyonunda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZE TEMAS EDERSE: Suyla birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmezseniz ZEHİR MERKEZİ'ni/doktoru arayın |
| P332+P313 | Cilt tahrişi olursa: Tıbbi yardım/alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi kalırsa: Tıbbi yardım/alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruz Kalma Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Derhal temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi gelişirse tıbbi yardım isteyin. |
| Cilt Teması | Bol sabun ve suyla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika boyunca bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım isteyin. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Büyük miktarlarda yutulduysa veya rahatsızlık hissediliyorsa tıbbi yardım isteyin. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı organik malzeme. İnce dağılmış toz bulutu hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir. |
| Yangından Kaynaklanan Tehlikeler | Termal bozunma, karbon monoksit, karbon dioksit ve tahriş edici dumanlar üretir. |
| Uygun Söndürme Ortamı | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük. |
| Uygun Olmayan Söndürme Ortamı | Su jeti (tozu yayabilir) |
| Özel Koruyucu Ekipman | Kendinden nefes alabilen cihaz (SCBA), tam koruyucu giysi. |
| Özel Önlemler | Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. Toz bulutu oluşumundan kaçının. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; IŞIKTAN ve ISIDAN KORUYUN; Doğrudan güneş ışığından, ısıdan ve oksitleyici maddelerden uzak tutun. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, ışık geçirmez, neme dayanıklı kaplar (alüminyum folyo astarlı torbalar, HDPE kaplar, amber cam). |
| Korunması Gereken Maddeler | Işık, ısı, güçlü oksitleyici ajanlar, nem, yanıcı maddeler |
| Raf Ömrü | 24 – 48 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Işığa ve ısıya duyarlı; Uzun süre güneş ışığına maruz kalırsa bozunur; Kabı sıkıca kapalı tutun. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Karanlık, serin, kuru bir yerde saklayın; Havaya, ışığa ve oksitleyici maddelere maruziyetten kaçının. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Çok Katlı Kağıt Torba | 10 kg, 20 kg, 25 kg | PE astarlı kraft kağıt torba (neme dayanıklı) |
| Plastik Torba | 5 kg, 10 kg, 25 kg | PE torba (iç astarlı, sızdırmaz, neme dayanıklı) |
| Lif Varil | 20 kg, 25 kg | PE astarlı lif levha varil |
| Plastik Varil | 25 kg, 50 kg | HDPE / Polipropilen (neme dayanıklı) |
| Alüminyum Folyo Torba | 1 kg, 5 kg, 10 kg | Alüminyum folyo lamine torba (ışık ve neme dayanıklı) |
| FIBC / Big Bag | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı, neme dayanıklı PP dokuma torba |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nem ve ışıktan koruyun. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ DURUM
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Gıda katkı maddesi olarak kullanımı kısıtlıdır; Birçok AB ülkesinde yasaktır veya sıkı limitlerle izinlidir. |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir (TSCA Envanteri) |
| ABD (FDA) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir); Gıda katkı maddesi; 21 CFR 172.110, 21 CFR 172.115 |
| ABD (NIH/NTP) | "İnsan kanserojeni olabileceği" rapor edilmiştir (deney hayvanlarında kanserojen bulgular) |
| Türkiye | Gıda katkı maddesi E320; Tarım Bakanlığı onayı gereklidir; Kullanımı kısıtlıdır, belirli ürünlerde sınırlıdır. |
| IARC | Grup 2B - İnsanlar için muhtemel karsinojen (sınırlı kanıt) |
| NTP | "Kanserojen olarak makul şekilde öngörülür" listesinde |
| OSHA | Tahriş edici olarak düzenlenmiştir |
| California (Prop 65) | Listelenmiştir - Kanserojen olarak bilinir |
| Helal | Evet (sertifika ile) |
| Koşer | Evet (sertifika ile) |
| Vegan | Evet |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Tür | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Bütillenmiş Hidroksianisol, Bütil Hidroksi Anisol, BHA, Antioksidan B |
| İngilizce İsimler | Butylated Hydroxyanisole, BHA, Antioxyne B, Butyl Hydroxy Anisol |
| Kimyasal İsimler | 2(3)-tert-Butil-4-metoksifenol; tert-Butil-4-hidroksianisol; 2-tert-Butil-4-metoksifenol; 3-tert-Butil-4-metoksifenol |
| E Numarası | E320 |
| CAS Numarası | 25013-16-5 |
| Moleküler Formül | C₁₁H₁₆O₂ |
| HS Kodu | 2907.19 |
| Eş Anlamlılar | tert-Butil-4-metoksifenol, Antioxyne B, Tenox BHA |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLO
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Bütillenmiş Hidroksianisol (BHA - E320) |
| CAS Numarası | 25013-16-5 |
| E Numarası | E320 |
| Moleküler Formül | C₁₁H₁₆O₂ |
| Moleküler Ağırlık | 180.247 g/mol |
| Görünüm | Beyaz ila soluk sarı kristal pul veya mumlu katı |
| Erime Noktası | 58 – 60°C |
| Birincil Fonksiyonu | Antioksidan, koruyucu |
| Ana Uygulama Alanları | Gıda (E320), kozmetik, farmasötik, hayvan yemi, endüstriyel |
| Raf Ömrü | 24 – 48 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir |
| Özel Özellikler | Monohidrik fenolik antioksidan; Yağda çözünür; Güçlü serbest radikal toplayıcı; ADI: 0-0.5 mg/kg; ABD NIH/NTP raporuna göre insan kanserojeni olabileceği belirtilmiştir. ; AB'de kısıtlı, ABD'de GRAS |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
KANSEROJEN ENDİŞESİ: ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH/NTP), BHA'nın deney hayvanlarında kanserojen bulgularına dayanarak insan kanserojeni olabileceğini rapor etmektedir. IARC Grup 2B (muhtemel karsinojen) olarak sınıflandırılmıştır.
-
California Prop 65 listesinde kanserojen olarak yer almaktadır.
-
Cilt tahrişine (H315) ve ciddi göz tahrişine (H319) neden olur. Koruyucu ekipman kullanın.
-
Solunum yolu tahrişine neden olabilir (H335). Tozunun solunmasından kaçının.
-
Işığa, ısıya ve oksitleyici maddelere duyarlıdır.
-
Yanıcıdır – açık alevlerden ve yüksek ısıdan uzak tutun.
-
AB'de gıda katkı maddesi olarak kullanımı kısıtlıdır veya yasaktır. Bazı ülkelerde tamamen yasaklanmıştır.
-
Çocuk gıdalarında kullanımı önerilmez.
-
Hamile/emziren kadınlar için dikkatli olun.
-
Diğer antioksidanlarla (BHT, askorbik asit, sitrik asit) sinerjistik etki gösterir.
EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:
-
Gıda Endüstrisi (E320): Yağlarda ve katı yağlarda antioksidan olarak kullanın; Yenilebilir yağlar, margarin, et ürünleri, atıştırmalık gıdalar; Kullanım miktarlarını ulusal düzenlemelere göre ayarlayın (genellikle maksimum 200 mg/kg yağ) ; Hafif ısıtma ile yağda çözün; Sinerjistik etki için BHT, askorbik asit veya sitrik asit ile birleştirin.
-
Kozmetik: Antioksidan olarak kullanın; Kremler, losyonlar, makyaj ürünleri; Dozaj %0.01-0.1; Yağ fazında çözün; Raf ömrünü uzatır; Oksidasyonu önler.
-
Farmasötik: Stabilizatör ve antioksidan olarak kullanın; Vitamin D3, izotretinoin, lovastatin, simvastatin içeren ilaçlar; Dozaj %0.01-0.1; Aktif bileşenleri stabilize eder; Kremler, jeller, kapsüller, tabletler.
-
Hayvan Yemi: Antioksidan olarak kullanın; Dozaj 50-150 mg/kg yem; Düzenleyici kontrole tabidir; Bölgesel düzenlemeleri kontrol edin.
-
Endüstriyel: Stabilizatör olarak kullanın; Kauçuk, petrol ürünleri, biyodizel; Dozaj %0.1-0.5; Biyodizel üretiminde yakıt kalitesini artırır.
-
Elleçleme: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Toz maskesi (N95/FFP2) ve koruyucu ekipman kullanın.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: Toz maskesi (N95/FFP2 veya üstü), güvenlik gözlüğü, kimyasallara dayanıklı eldivenler (nitril, neopren), koruyucu giysi.
-
Hijyen: Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın; Yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin.
-
Depolama: Sıkıca kapatılmış, ışık geçirmez, neme dayanıklı kaplarda saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; Işıktan, ısıdan ve oksitleyici maddelerden koruyun; Raf ömrü: uygun koşullar altında 24-48 ay.
-
Döküntü Yönetimi: Süpürün veya vakumlayın (HEPA) ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Toz oluşumundan kaçının; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin.
-
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uygun olarak bertaraf edin; Tehlikesiz atık; Düzenlemelere uygun olarak yakılabilir.
TESPİT YÖNTEMLERİ:
| Metot | Açıklama | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|
| HPLC | Gıda, kozmetik ve ilaçta en yaygın yöntem | Yüksek hassasiyet, güvenilir, izomer ayrımı | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| GC | Uçucu türevlerin analizi | Çok düşük konsantrasyonları tespit eder | Karmaşık numune hazırlığı |
| UV-Vis Spektrofotometresi | Fenolik yapının UV absorbsiyonu | Hızlı, düşük maliyet | Düşük seçicilik, girişim |
| LC-MS/MS | Yüksek hassasiyetli kantitatif analiz | Çok düşük tespit limitleri, yüksek özgüllük | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| Elektrokimyasal Sensörler | Hızlı tarama yöntemi | Hızlı, taşınabilir | Laboratuvar dışında sınırlı |
BHA (E320) vs ALTERNATİFLER KARŞILAŞTIRMASI:
| Ürün | Kimyasal Adı / E Kodu | Uygulama | Güçlü Yön | Zayıf Yön | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| BHA (E320) | Bütillenmiş Hidroksianisol | Yağlı gıdalar, kozmetik, ilaç | Ucuz, yaygın, güçlü antioksidan | Kanserojen endişesi, bazı ülkelerde yasak | Türkiye'de kısıtlı, AB'de kısıtlı/yasak, ABD'de GRAS |
| Propil Gallat (E310) | Propil 3,4,5-trihidroksibenzoat | Yağlı gıdalar, kozmetik, ilaç | Güçlü antioksidan, çok yönlü | Yan etkiler, sınırlı gıda kullanımı | Türkiye'de kısıtlı, AB'de sıkı |
| BHT (E321) | Bütillenmiş Hidroksitoluen | Yağlı gıdalar, kozmetik, yem | Düşük maliyet, yüksek kararlılık | Toksisite endişeleri, bazı pazarlarda yasak | Türkiye'de izinli, AB'de kısıtlı |
| TBHQ (E319) | Tersiyer Bütül Hidrokinon | Kızartma yağları, gıda | Mükemmel ısı kararlılığı | Güvenlik endişeleri | Bazı ülkelerde yasak, AB'de izinli |
| Tokoferoller (E306-309) | E vitamini doğal türevleri | Gıda, kozmetik, ilaç | Doğal, tüketici dostu | Daha yüksek maliyet, daha düşük kararlılık | Yaygın olarak kabul görür |
| Askorbik Asit (E300) | C vitamini | Gıda (su fazı), kozmetik | Doğal, güvenli | Yağlı ürünlerde etkisiz | Yaygın olarak kabul görür |
YASAL UYARI:
Bu belgede sağlanan bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanmaktadır ve iyi niyetle sunulmuştur. Ancak, tüm kullanım koşulları bizim kontrolümüz dışında olduğundan, bağlayıcı bir özellik veya garanti teşkil etmez. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar, kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekten ve tüm yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uymaktan sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, elleçleme, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kanserojen riski nedeniyle BHA kullanımı konusunda özellikle dikkatli olunması ve düzenleyici gerekliliklerin yakından takip edilmesi önerilir.
