Süksinik Asit, Succinic Acid, Butanedioic Acid, Amber Acid, Dihydrofumaric Acid, Ethylene Succinic Acid, Wormwood Acid, E363, 110-15-6
SÜKSİNİK ASİT (E363)
CAS Numarası: 110-15-6
EC Numarası (EINECS): 203-740-4
Moleküler Formül: C₄H₆O₄
Moleküler Ağırlık: 118.09 g/mol
Kimyasal Sınıfı: Dikarboksilik asit
E Numarası: E363
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
Bütandioik asit |
| Diğer İsimler |
Süksinik Asit, Amber Asit, 1,4-Bütandioik asit, Dihidrofumarik asit, Etilen Süksinik asit, Kehribar Asit, Bernsteinsäure, Acidum succinicum |
| CAS Numarası |
110-15-6 |
| EC Numarası (EINECS) |
203-740-4 |
| E Numarası |
E363 |
| Moleküler Formül |
C₄H₆O₄ |
| Moleküler Ağırlık |
118.09 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
Dikarboksilik asit |
| Yapı |
HOOC–CH₂–CH₂–COOH |
| Görünüm |
Beyaz kristal toz |
| Koku |
Kokusuz |
| Tat |
Hafif asidik, tuzlu |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Aralık |
| Moleküler Formül |
C₄H₆O₄ |
| Moleküler Ağırlık |
118.09 g/mol |
| Görünüm |
Beyaz kristal toz |
| Koku |
Kokusuz |
| Tat |
Hafif asidik, tuzlu |
| Erime Noktası |
184–190°C |
| Kaynama Noktası |
~235°C (bozunarak) |
| Yoğunluk |
~1.56 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (20°C) |
~80 g/L |
| Etanolde Çözünürlük |
Çözünür |
| Eterde Çözünürlük |
Az çözünür |
| pKa (25°C) |
pKa₁: 4.21, pKa₂: 5.64 |
| pH (1% sulu çözelti) |
~3.0 (asidik) |
| Higroskopiklik |
Higroskopik değil |
| Kararlılık |
Normal koşullarda kararlı |
| Termal Bozunma |
> 200°C'de CO₂, CO ve su buharı açığa çıkarır |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü |
Çözünürlük |
Koşul |
| Su |
Çözünür (~80 g/L) |
20°C |
| Etanol |
Çözünür |
- |
| Metanol |
Çözünür |
- |
| Aseton |
Az çözünür |
- |
| Eter |
Az çözünür |
- |
| Benzen |
Çözünmez |
- |
Kritik Not: Süksinik asit suda ve alkolde çözünür ancak eter ve benzen gibi apolar çözücülerde çözünmez. Higroskopik değildir, bu da depolama kolaylığı sağlar.
BÖLÜM 4: ÜRETİM YÖNTEMLERİ
4.1. Biyoteknolojik Üretim (Sürdürülebilir Yöntem)
| Parametre |
Açıklama |
| Yöntem |
Mikrobiyal fermantasyon |
| Hammaddeler |
Glikoz, nişasta, lignoselülozik biyokütle |
| Mikroorganizmalar |
Escherichia coli, Actinobacillus succinogenes, Anaerobiospirillum succiniciproducens |
| Avantaj |
Yenilenebilir kaynaklar, çevre dostu, düşük karbon ayak izi |
| Ürün |
Biyobazlı süksinik asit |
4.2. Kimyasal Üretim
| Parametre |
Açıklama |
| Yöntem 1 |
Maleik anhidritin hidrojenasyonu |
| Yöntem 2 |
Adipik asitin oksidasyonu |
| Yöntem 3 |
Fumarik asitin hidrojenasyonu |
| Dezavantaj |
Petrokimyasal kaynaklar, yüksek karbon ayak izi |
BÖLÜM 5: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR
| Özellik |
Açıklama |
| Kimyasal Sınıfı |
Dikarboksilik asit |
| Fonksiyonel Gruplar |
İki karboksil grubu (-COOH) |
| Reaktivite |
Tipik karboksilik asit reaksiyonları gösterir |
| Esterifikasyon |
Alkollerle reaksiyona girerek esterler oluşturur |
| Amidasyon |
Aminlerle reaksiyona girerek amidler oluşturur |
| Tuz Oluşumu |
Bazlarla reaksiyona girerek süksinat tuzları oluşturur |
| Dehidrasyon |
Isıtıldığında süksinik anhidrite dönüşür |
| Termal Bozunma |
> 200°C'de CO₂, CO ve su buharı açığa çıkarır |
| Redüksiyon |
1,4-Bütandiole indirgenebilir |
| Oksidasyon |
Fumarik aside oksitlenebilir |
5.1. Başlıca Reaksiyonlar
| Reaksiyon Tipi |
Açıklama |
| Esterifikasyon |
Süksinik asit + Alkol → Süksinat esterleri |
| Tuz Oluşumu |
Süksinik asit + Baz → Süksinat tuzları |
| Dehidrasyon |
Isı → Süksinik anhidrit |
| Redüksiyon |
Süksinik asit + H₂ → 1,4-Bütandiol |
| Amidasyon |
Süksinik asit + Amin → Süksinamid |
BÖLÜM 6: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
6.1. Gıda Endüstrisi (E363)
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| İçecekler |
Asitlik düzenleyici, tatlandırıcı |
Yüksek |
| Şekerlemeler |
Asitlik düzenleyici, tatlandırıcı |
Yüksek |
| Reçel ve Jeller |
pH düzenleyici, koruyucu |
Yüksek |
| Süt Ürünleri |
Emülsifiye edici, stabilizatör |
Yüksek |
| Alkollü İçecekler |
Asitlik düzenleyici |
Yüksek |
| Fırıncılık Ürünleri |
Mayalama yardımcısı |
Yüksek |
6.2. İlaç ve Sağlık
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| ATP Üretimi |
TCA döngüsü ara ürünü |
Yüksek |
| Mitokondriyal Fonksiyon |
Enerji metabolizması desteği |
Yüksek |
| Anti-inflamatuar |
Enflamasyon azaltıcı |
Araştırma |
| Antioksidan |
Serbest radikal temizleyici |
Araştırma |
| Fibromiyalji |
Semptom yönetimi (araştırma) |
Araştırma |
| Metabolik Hastalıklar |
Metabolik destek (araştırma) |
Araştırma |
6.3. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Cilt Bakım Ürünleri |
pH dengeleyici |
Yüksek |
| Kremler ve Losyonlar |
Nemlendirici, anti-aging |
Yüksek |
| Saç Bakım Ürünleri |
pH dengeleyici |
Yüksek |
| Temizleyiciler |
pH düzenleyici |
Yüksek |
6.4. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Biyoplastikler |
Monomer olarak |
Yüksek |
| Biyopolimerler |
Monomer olarak (PBS) |
Yüksek |
| Polyester Polioller |
Hammadde |
Yüksek |
| Poliüretanlar |
Hammadde |
Yüksek |
| Plastikleştiriciler |
Hammadde |
Yüksek |
| Metal Kaplama |
Yüzey işlem maddesi |
Yüksek |
| Çözücüler |
Yeşil çözücü |
Yüksek |
BÖLÜM 7: SEKTÖREL UYGUNLUK MATRİSİ
| Sektör |
Uygunluk |
Açıklama |
| Gıda Endüstrisi |
Yüksek |
Asitlik düzenleyici, tatlandırıcı (E363) |
| İlaç / Sağlık |
Yüksek |
Metabolik destek, anti-inflamatuar |
| Kozmetik |
Yüksek |
pH dengeleyici, nemlendirici |
| Biyoplastik |
Yüksek |
Monomer, PBS üretimi |
| Polimer |
Yüksek |
Poliester, poliüretan, plastikleştirici |
| Kimya |
Yüksek |
Ara ürün, çözücü |
| Tarım |
Orta |
Toprak iyileştirici, bitki büyüme düzenleyici |
| Hayvan Yemi |
Orta |
Katkı maddesi |
BÖLÜM 8: ALTERNATİF ÜRÜNLER
| Alternatif |
Açıklama |
Kullanım Alanı |
| Adipik Asit |
Naylon ve poliüretan üretiminde yaygın |
Polimer, plastik |
| Maleik Anhidrit |
Polyester reçineler ve plastikleştiriciler |
Reçineler, kaplamalar |
| Fumarik Asit |
Gıda ve ilaç endüstrisinde alternatif |
Gıda, ilaç |
| İtakonik Asit |
Biyobazlı polimerler için sürdürülebilir seçenek |
Polimer, biyoplastik |
| Malik Asit |
Gıda ve içeceklerde asitlik düzenleyici |
Gıda |
| Sitrik Asit |
Gıda ve kozmetikte yaygın asitlik düzenleyici |
Gıda, kozmetik |
| Laktik Asit |
Gıda, kozmetik, biyoplastik |
Gıda, kozmetik, polimer |
BÖLÜM 9: DİĞER İSİMLER VE TANIMLAR
| Türü |
İsim / Açıklama |
| IUPAC Adı |
Bütandioik asit |
| E Numarası |
E363 |
| Ticari İsimler |
Süksinik Asit, Succinic Acid |
| Eşanlamlılar |
Amber Asit, 1,4-Bütandioik asit, Dihidrofumarik asit, Etilen Süksinik asit, Kehribar Asit, Bernsteinsäure, Acidum succinicum, Wormwood acid |
| CAS Numarası |
110-15-6 |
| EC Numarası |
203-740-4 |
| HS Kodu |
29172000 |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİ VE SAĞLIK ETKİLERİ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| GHS Sınıflandırması |
Uyarı |
| Tehlike İfadeleri |
H315 (Cilt tahrişine neden olur), H319 (Ciddi göz tahrişine neden olur), H335 (Solunum tahrişine neden olabilir) |
| Önlem İfadeleri |
P261 (Tozunu solumaktan kaçının), P280 (Koruyucu eldiven/göz koruması kullanın), P302+P352 (CİLTTE İSE: Bol su ile yıkayın), P305+P351+P338 (GÖZDE İSE: Su ile dikkatlice durulayın) |
| Oral LD50 (Sıçan) |
~5,000-10,000 mg/kg |
| Dermal LD50 (Tavşan) |
> 2,000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Tahriş edici |
| Cilt Duyarlılaşması |
Duyarlılaştırıcı değil |
| Mutajenite |
Negatif |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Hedef Organlar |
Cilt, gözler, solunum sistemi |
| Metabolizma |
TCA döngüsünde doğal ara ürün |
BÖLÜM 11: EKOTOKSİKOLOJİ VE ÇEVRESEL DAVRANIŞ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| Biyobozunurluk |
Kolay biyolojik olarak bozunabilir |
| Sucul Toksisite |
Düşük |
| Biyobirikim |
Düşük |
| Su Tehlike Sınıfı (WGK Almanya) |
WGK 1 (suya hafif tehlike) |
BÖLÜM 12: GÜVENLİK VE DEPOLAMA
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Sıcaklık |
Oda sıcaklığı (15-30°C) |
| Kap |
Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj |
| Özel Gereksinimler |
Higroskopik değildir; nemden koruma gerekmez |
| Kaçınılması Gerekenler |
Güçlü oksitleyiciler, yüksek ısı |
| Raf Ömrü |
24 ay (önerilen koşullarda) |
| Ambalaj |
25 kg torba, 500 kg big bag |
BÖLÜM 13: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| Doğru Taşıma Adı |
Süksinik Asit |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı toz |
| Söndürme Maddeleri |
Su sisi, CO₂, kuru kimyasal, köpük |
| Özel Tehlikeler |
Isıtıldığında CO, CO₂ açığa çıkarır |
| Bozunma Ürünleri |
CO, CO₂, su buharı |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
BÖLÜM 15: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre |
Bilgi |
| Kişisel Koruma |
Eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi |
| Havalandırma |
Havalandırmayı artırın |
| Temizleme Yöntemleri |
Toz oluşumunu önleyerek süpürün; kapalı kaplarda toplayın |
| Çevresel Önlemler |
Drenajlara girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı |
Yerel düzenlemelere göre |
BÖLÜM 16: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Belirtiler devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Kirlenmiş giysileri çıkarın. Bol su ve sabun ile yıkayın. |
| Göz Teması |
Bol su ile en az 15 dakika durulayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Kusturmayın. Bol su için. Tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 17: MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge / Kurum |
Durum |
| AB REACH |
Kayıtlı |
| Türkiye KKDİK |
Kayıt zorunluluğu vardır |
| ABD TSCA |
Listelenmiştir |
| ABD FDA |
GRAS / Gıda katkı maddesi olarak onaylı |
| AB Gıda Katkıları |
E363 olarak onaylı |
| EINECS |
203-740-4 |
| WGK (Almanya) |
1 (suya hafif tehlike) |
BÖLÜM 18: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Süksinik Asit (E363) |
| CAS |
110-15-6 |
| Görünüm |
Beyaz kristal toz |
| Moleküler Ağırlık |
118.09 g/mol |
| Suda Çözünürlük |
~80 g/L |
| Ana Sektörler |
Gıda, ilaç, kozmetik, polimer, biyoplastik |
KRİTİK UYARILAR
-
TCA Döngüsü Ara Ürünü: Süksinik asit, hücresel solunumun (TCA döngüsü) önemli bir ara ürünüdür. Vücutta doğal olarak bulunur ve ATP üretiminde rol oynar.
-
Gıda Katkı Maddesi (E363): Süksinik asit, gıda endüstrisinde asitlik düzenleyici, tatlandırıcı ve koruyucu olarak kullanılır. İçecekler, şekerlemeler, reçeller ve süt ürünlerinde yaygın olarak bulunur.
-
Sürdürülebilir Biyo-Üretim: Süksinik asit, mikrobiyal fermantasyon yoluyla yenilenebilir kaynaklardan (glikoz, nişasta, lignoselülozik biyokütle) üretilebilir. Bu, petrokimyasal üretime çevre dostu bir alternatiftir.
-
Biyoplastik Hammadde: Süksinik asit, biyobazlı polimerlerin (PBS - Polibütülen süksinat) üretiminde anahtar bir monomerdir. Sürdürülebilir plastik üretiminde önemli bir rol oynar.
-
Higroskopik Değil: Süksinik asit higroskopik değildir, bu da depolama ve taşıma kolaylığı sağlar. Nemden koruma gerektirmez.
-
Düşük Toksisite: LD₅₀ > 5,000 mg/kg ile düşük toksisiteye sahiptir. Vücutta doğal olarak metabolize edilir.
-
Çok Yönlü Uygulamalar: Gıda, ilaç, kozmetik, biyoplastik, polimer, kaplama ve metal işleme dahil olmak üzere çok çeşitli endüstrilerde kullanılır.
-
Alternatifler: Fumarik asit, malik asit, sitrik asit ve adipik asit benzer uygulamalarda kullanılabilir.
-
Depolama: Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda depolayın. Güçlü oksitleyicilerden uzak tutun.
-
Düzenleyici Durum: FDA GRAS, AB E363 olarak onaylıdır. REACH kapsamında kayıtlıdır.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur. Süksinik Asit ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.
