İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderVinil Pirolidon, Vinyl Pyrrolidone, N-Vinylpyrrolidone, Vinyl Pyrrolidinone, VP, NVP, 88-12-0
1-VİNİL-2-PİROLİDON (NVP)
ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | 1-Vinil-2-pirolidon |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 1-Etenil-2-pirolidinon |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Vinil Pirolidon, N-Vinil Pirolidon, VP, NVP |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | 1-Vinyl-2-pyrrolidone, N-Vinylpyrrolidone, N-Vinyl-2-pyrrolidinone, N-Vinyl-2-pyrrolidone, Vinyl Pyrrolidinone, VP, NVP, V-Py |
| CAS Numarası | 88-12-0 |
| EC Numarası (EINECS) | 201-800-4 |
| Moleküler Formül | C₆H₉NO |
| Moleküler Ağırlık | 111.14 g/mol |
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı berrak sıvı |
KİMYASAL YAPI
1-Vinil-2-pirolidon (NVP)
O
║
C
/
CH₂ CH₂
| |
CH₂ CH₂
\ /
N—CH=CH₂
Moleküler Formül: C₆H₉NO
SMILES: C=CN1CCCC1=O
InChI: InChI=1S/C6H9NO/c1-2-7-5-3-4-6(7)8/h2H,1,3-5H2
InChIKey: WHNWPMSKXPGLAX-UHFFFAOYSA-N
Yapı: Beş üyeli laktam halkası (pirolidon) ile azot atomuna bağlı vinil grubu (-CH=CH₂); Polimerizasyon için reaktif monomer.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | 1-Vinil-2-pirolidon |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 1-Etenil-2-pirolidinon |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Vinil Pirolidon, N-Vinil Pirolidon, VP, NVP |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | 1-Vinyl-2-pyrrolidone, N-Vinylpyrrolidone, N-Vinyl-2-pyrrolidinone, N-Vinyl-2-pyrrolidone, Vinyl Pyrrolidinone, VP, NVP, V-Py |
| CAS Numarası | 88-12-0 |
| EC Numarası (EINECS) | 201-800-4 |
| Moleküler Formül | C₆H₉NO |
| Moleküler Ağırlık | 111.14 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Vinil monomer; Laktam; Heterosiklik bileşik; Reaktif monomer |
| Fiziksel Hal (20°C) | Sıvı |
| Koku | Karakteristik, amin benzeri |
| Renk | Renksiz ila açık sarı |
| Tat | Acı (deneysel; yutulmamalıdır) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı berrak sıvı | Görsel |
| Koku | Karakteristik, amin benzeri | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 111.14 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20-25°C) | ~1.04 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 13 – 14°C | DSC |
| Kaynama Noktası | 92 – 95°C (11 mmHg'de); ~214°C (atmosferik, bozunma ile) | – |
| Parlama Noktası | ~95°C (kapalı kap) | Pensky-Martens |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | ~240°C | – |
| Patlama Limitleri | %1.4 – %10 (v/v) havada | – |
| Buhar Basıncı | ~0.12 hPa (20°C'de) | – |
| Kırılma İndisi (20°C) | n₂₀/D 1.512 | – |
| Viskozite (Dinamik, 25°C) | ~2.5 mPa·s | Brookfield |
| Suda Çözünürlük | Tamamen karışabilir | Genel Metot |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük | Alkoller, eterler, ketonlar ve çoğu organik çözücüde tamamen çözünür | Genel Metot |
| pH (100 g/L suda) | 9 – 10 (bazik; inhibitör nedeniyle NaOH veya amin) | pH Metre |
| Kararlılık | İnhibe edildiğinde kararlıdır; İnhibe edilmemiş monomer polimerleşmeye yatkındır | – |
| İnhibitör | Genellikle %0.01-0.1 NaOH, KOH veya N,N'-di-2-naftil-p-fenilendiamin ile stabilize edilir | – |
| WGK (Almanya Su Tehlike Sınıfı) | 1 (düşük su tehlikesi) | – |
| log P (Oktanol/Su) | -0.12 (hafif hidrofilik) | – |
BÖLÜM 3: MONOMER KARŞILAŞTIRMASI
| Özellik | N-Vinilpirolidon (NVP) | N-Vinilkaprolaktam (VCap) | Vinil Asetat (VAc) | Akrilamid (AM) |
|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 88-12-0 | 2235-00-9 | 108-05-4 | 79-06-1 |
| Moleküler Ağırlık | 111.14 | 153.22 | 86.09 | 71.08 |
| Halka Boyutu | 5 üyeli | 7 üyeli | Halka yok (ester) | Halka yok (amid) |
| Fiziksel Hal | Sıvı | Katı (mp ~35-38°C) | Sıvı | Katı |
| Suda Çözünürlük | Tamamen karışabilir | Çözünür | Az çözünür | Yüksek çözünürlük |
| Toksisite | Tahriş edici; Zararlı | Daha düşük toksisite | Orta | Nörotoksik |
| Polimer Özellikleri | Hidrofilik; Sert | Termo-duyarlı; Hidrofobik | Esnek; Hidrofobik | Hidrofilik; Yüksek su emme |
| Birincil Kullanım | PVP üretimi | PNVCL üretimi | Polivinil asetat | Poliakrilamid |
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Reaktif vinil monomer; Laktam; Polimerizasyona karşı yüksek reaktivite; Nükleofilik (vinil grubu) |
| Kararlılık | İnhibe edildiğinde kararlıdır; İnhibe edilmemiş monomer kendiliğinden polimerleşir (özellikle ısı, ışık veya peroksitlerle); <25°C'de saklayın |
| Reaktivite | Serbest radikal polimerizasyonu (termal veya UV başlatma); Akrilatlar, vinil asetat, stiren vb. ile kopolimerizasyon; Vinil grubu katılma reaksiyonları verir (hidroformilasyon, hidroborasyon, halojenasyon); Laktam halkası kontrollü hidroliz ile açılabilir |
| Geçimsiz Maddeler | Güçlü oksitleyiciler (şiddetli polimerizasyon), güçlü asitler (halka açılması), peroksitler ve başlatıcılar (polimerizasyon), ışık ve ısı (polimerizasyon) |
| Polimerizasyon | Serbest radikal polimerizasyonu (PVP'ye homopolimerizasyon); Vinil asetat (VP/VA kopolimerleri), akrilatlar, metakrilatlar, stiren ile kopolimerizasyon |
| Bozunma Ürünleri (Isıtma) | Karbon monoksit, karbon dioksit, nitrojen oksitler (NOx) |
| Hidroliz | Laktam halkası güçlü asidik veya bazik koşullar altında aminovalerik asit türevlerine hidroliz olabilir |
| Vinil Grubu Reaksiyonları | Hidroformilasyon, hidroborasyon, halojenasyon, epoksidasyon |
| N-Alkilasyon | Azot atomu üzerinden ileri fonksiyonlandırmaya uygundur |
| İnhibisyon | Erken polimerizasyonu önlemek için NaOH, KOH veya N,N'-di-2-naftil-p-fenilendiamin ile inhibe edilir |
| Polimer Özellikleri (PVP) | Suda çözünür; Berrak filmler oluşturur; Mükemmel bağlayıcı ve yapıştırıcı; Biyouyumlu; Toksik değil |
BÖLÜM 5: ÜRETİM YÖNTEMLERİ
Yöntem 1: Reppe Vinilasyonu (Asetilen Prosesi)
Reaksiyon: 2-Pirolidon + Asetilen → 1-Vinil-2-pirolidon
Açıklama: 2-Pirolidon, yüksek sıcaklık (120-160°C) ve yüksek basınç altında asetilen ile reaksiyona sokulur; Baz katalizör (potasyum hidroksit, sodyum hidroksit veya potasyum alkolat) sıvı fazda kullanılır; Reaksiyon basınçlı reaktörde gerçekleştirilir; Ürün distilasyon ile saflaştırılır; Polimerizasyonu önlemek için inhibitör eklenir. En yaygın endüstriyel yöntemdir.
Yöntem 2: Dehidrohalojenasyon Prosesi
Reaksiyon: N-(2-haloetil)-2-pirolidon → NVP + HX
Açıklama: N-(2-haloetil)-2-pirolidon (kloro veya bromo türevi) baz ile muamele edilerek hidrojen halojenür elimine edilir; Vinil grubu oluşur; Daha az yaygındır; Belirli yüksek saflıkta sınıflar için kullanılır.
Yöntem 3: Vinil Değişim Prosesi
Reaksiyon: 2-Pirolidon + Vinil ester (örn. vinil asetat) → NVP + karboksilik asit
Açıklama: Transvinilasyon reaksiyonu; Vinil asetat veya diğer vinil esterler kullanılır; Cıva tuzları veya paladyum kompleksleri ile katalizlenir; NVP ve karboksilik asit yan ürünü verir; Bazı endüstriyel proseslerde kullanılır.
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Vinil Monomer (Polimerizasyon) | Polivinilpirolidon (PVP) üretimi için birincil monomer; Serbest radikal polimerizasyonu gerçekleştirir; Suda çözünür, biyouyumlu polimerler oluşturur; Birçok kopolimer için temel yapı taşıdır |
| Reaktif Seyreltici (UV Kürlenebilir Sistemler) | UV kürlenebilir kaplama ve mürekkeplerde viskoziteyi düşürür; Çapraz bağlanma için reaktif vinil grubu içerir; Yapışmayı ve film sertliğini artırır; Kürlenme hızını artırır; VOC emisyonlarını azaltır |
| Kopolimerizasyon Reaktivitesi | Vinil asetat ile kopolimerleşir (VP/VA kopolimerleri); Akrilatlar, metakrilatlar, stiren ile kopolimerleşir; Geniş kopolimer bileşimleri mümkündür; Polimer özelliklerini ayarlar (hidrofiliklik, cam geçiş sıcaklığı, çözünürlük) |
| Laktam Halkası Reaktivitesi | Pirolidon halkası polarite ve hidrofiliklik sağlar; Halka fonksiyonlandırma için açılabilir; Normal polimerizasyon koşullarında kararlıdır |
| Film Oluşumu (PVP) | PVP berrak, esnek, yapışkan filmler oluşturur; Tablet ve kaplamalar için mükemmel bağlayıcı; Film özellikleri moleküler ağırlığa ve kopolimer bileşimine bağlıdır |
| Uyumluluk | Birçok polimer, reçine ve aktif bileşen ile uyumludur; Su ve organik çözücülerde mükemmel çözünürlük; Pigment ve dolgu maddeleri ile iyi uyumluluk |
BÖLÜM 7: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Polimer Üretimi (PVP) | Polimerizasyon için monomer | Polivinilpirolidon (PVP) homopolimer üretimi; VP/VA kopolimer üretimi; Diğer kopolimerler (VP/akrilatlar, VP/stiren) |
| Farmasötik ve Biyomedikal | Yardımcı madde üretimi için monomer | PVP üretimi (tablet bağlayıcı, çözünürlük artırıcı, film oluşturucu); Nanopartikül taşıyıcı sistemler; Kontrollü salım hidrojelleri; Plazma hacim genişleticiler (PVP); İlaç taşıma sistemleri |
| Kozmetik ve Kişisel Bakım | Polimer sentezi için monomer | Saç spreyleri, şampuanlar, saç kremleri, şekillendiriciler için VP/VA kopolimerleri; Film oluşturucu, sabitleyici; Cilt bakımında nemlendirici ve emülsiyon stabilizatörü |
| Kaplamalar ve Mürekkepler | Reaktif seyreltici, çapraz bağlayıcı | UV kürlenebilir kaplamalar ve mürekkepler; Viskoziteyi düşürür; Yapışma, sertlik ve kürlenme hızını artırır; Formülasyonlar: ağırlıkça %5-30 |
| Yapıştırıcılar | Polimer sentezi için monomer | Basınca duyarlı yapıştırıcılar; Sıcakta eriyen yapıştırıcılar; Yapışma ve kohezyonu iyileştirir |
| Tekstil | Bitim maddeleri için monomer | Su ve leke itici bitim işlemleri; Kumaş kaplamaları; Lif işleme |
| Kâğıt Endüstrisi | Dispersiyon ajanı | Kâğıt kaplamaları ve haşıllama; Baskı özelliklerini ve yüzey özelliklerini iyileştirir |
| Gıda ve İçecek | Polimer ara ürünü | PVP durultma yardımcısı olarak (bira, şarap); PVP stabilizatör olarak; Doğrudan gıda katkısı değil (sadece polimer) |
| Araştırma ve Geliştirme | Özel polimerler için monomer | Genotoksisite çalışmaları; Fotoinisiyatör sistemleri; RAFT/ATRP polimerizasyonları; Özel hidrojeller |
BÖLÜM 8: ÖRNEK REÇETELER VE KULLANIM ORANLARI
VP/VA Kopolimer Saç Spreyi (Tipik):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| VP/VA Kopolimer (70:30) | %0.5 – 7 katı madde |
| Etanol | %50 – 90 |
| Su | Geri kalan |
| İtici Gaz (Aerosol) | Gerektiği kadar |
UV Kürlenebilir Kaplama Formülasyonu:
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Oligomer (Üretan Akrilat, Epoksi Akrilat) | %40 – 60 |
| Reaktif Seyreltici (NVP + diğer akrilatlar) | %5 – 30 |
| Foto başlatıcı | %1 – 5 |
| Katkı Maddeleri (Yüzey düzenleyiciler, köpük kesiciler) | ≤ %1 |
Farmasötik Tablet Bağlayıcı (PVP):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Aktif Farmasötik Bileşen | Değişken |
| PVP (NVP polimerizasyonundan) | %0.5 – 5 |
| Yardımcı Maddeler (dolgu maddeleri, dağıtıcılar) | Geri kalan |
VP/VA Kopolimer Bileşim Kılavuzu:
| VP:VA Oranı | Tipik Tg (°C) | Özellikler | Uygulamalar |
|---|---|---|---|
| 70:30 | ~107°C | Sert ve güçlü tutuş; Yüksek nemde bile kıvrılmayı önler | Saç spreyleri, yüksek tutuşlu şekillendiriciler |
| 60:40 | ~92°C | Esnek film; İyi tutuş ile esneklik | Şekillendirici losyonlar, köpükler |
| 50:50 | ~78°C | Daha yumuşak ve esnek film | Saç kremleri, krem bazlı ürünler |
| 30:70 | ~50-60°C | Hidrofobik, elastik film | Suya dayanıklı maskara, dekoratif kozmetikler |
BÖLÜM 9: KALİTE SPESİFİKASYONLARI
| Parametre | Teknik Sınıf | Yüksek Saflık Sınıfı | Polimer Sınıfı | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı berrak sıvı | Renksiz berrak sıvı | Renksiz berrak sıvı | Görsel |
| Tayin (NVP) | ≥ %99.0 | ≥ %99.5 | ≥ %99.8 | GC |
| Nem İçeriği | ≤ %0.1 | ≤ %0.05 | ≤ %0.03 | Karl Fischer |
| Yoğunluk (20°C) | 1.035 – 1.045 | 1.037 – 1.042 | 1.038 – 1.042 | ASTM D4052 |
| Kırılma İndisi (20°C) | 1.510 – 1.515 | 1.511 – 1.514 | 1.511 – 1.514 | – |
| pH (%10 Sulu) | 9.0 – 10.5 | 9.0 – 10.5 | 9.0 – 10.5 | pH Metre |
| Renk (APHA) | ≤ 50 | ≤ 20 | ≤ 15 | ASTM D1209 |
| İnhibitör İçeriği (NaOH veya KOH) | %0.01 – 0.1 | %0.01 – 0.1 | %0.01 – 0.1 | Titrimetrik |
| Suda Çözünmeyen | ≤ %0.05 | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | Gravimetrik |
| Ağır Metaller (Pb) | ≤ 10 ppm | ≤ 5 ppm | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Demir (Fe) | ≤ 5 ppm | ≤ 2 ppm | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Kül İçeriği | ≤ %0.05 | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | Gravimetrik |
| Polimerizasyon Testi | Negatif (kararlı) | Negatif (kararlı) | Negatif (kararlı) | – |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 1.100 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite (LD50, Tavşan) | ~ 1.000 mg/kg (zararlı) |
| Akut İnhalasyon Toksisitesi (LC50, Sıçan) | ~ 2.5 mg/L (4 saat) |
| Cilt Tahrişi | Tahriş edicidir; Cilt tahrişine neden olur (H315) |
| Göz Tahrişi | Ciddi göz tahrişine neden olur (H319) |
| Solunum Tahrişi | Solunum yolu tahrişine neden olabilir (H335) |
| Kronik Toksisite | Sınırlı veri; Cilt hassasiyetine neden olabilir; Hayvan çalışmalarında karaciğer ve böbrek etkileri |
| Kanserojenite | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır (IARC Grup 3: Sınıflandırılamaz) |
| Mutajenite | Mutajen değildir (Ames testi negatif) |
| Üreme Toksisitesi | Üreme toksisitesi verisi yok; Sınırlı çalışmalar |
| Hedef Organlar | Gözler, cilt, solunum sistemi, karaciğer, böbrekler |
| Mesleki Maruziyet Limiti (8s TWA) | Belirlenmemiştir; Yeterli havalandırma ile kullanın |
| Özel Toksisite Notu | Yutulması, solunması veya cilt ile teması halinde zararlıdır (H302, H332, H312); Alevlenir sıvı; Polimerizasyonu önlemek için inhibe edilmiştir; İnhibe edilmemiş monomer ısı/ışık ile kendiliğinden polimerleşir; Sadece yeterli havalandırma ve KKD ile kullanın |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Alevlenir Sıvı | Kategori 3 | H226 |
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 | H302 |
| Akut Toksisite (Dermal) | Kategori 4 | H312 |
| Akut Toksisite (İnhalasyon) | Kategori 4 | H332 |
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| STOT - TE (Tek Maruziyet) | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS02 (Alev), GHS07 (Ünlem İşareti)
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H226 | Alevlenir sıvı ve buhar |
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H312 | Cilt ile teması halinde zararlıdır |
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H332 | Solunması halinde zararlıdır |
| H335 | Solunum tahrişine neden olabilir |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Yanıcılık | Reaktivite | Özel |
|---|---|---|---|
| 2 | 2 | 1 | - |
| (Orta sağlık tehlikesi) | (Tutuşabilir – tutuşmak için ön ısıtma gerekir) | (Orta reaktivite – polimerizasyon tehlikesi) | (Yok) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P210 | Isıdan, sıcak yüzeylerden, kıvılcımdan, açık alevden ve diğer tutuşturucu kaynaklardan uzak tutun. Sigara içmeyin |
| P233 | Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P240 | Topraklayın ve bağlayın |
| P241 | Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın |
| P242 | Kıvılcım çıkarmayan aletler kullanın |
| P243 | Statik boşalmaya karşı önlem alın |
| P261 | Buharını solumaktan kaçının |
| P264 | Kullandıktan sonra elleri iyice yıkayın |
| P270 | Bu ürünü kullanırken yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın |
| P271 | Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış alanda kullanın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın |
| P301+P312 | YUTULDUĞUNDA: Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P302+P352 | CİLT ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve solunum için rahat bir pozisyonda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZ ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P332+P313 | Cilt tahrişi oluşursa: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P235 | İyi havalandırılmış alanda depolayın. Serin tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Hemen temiz havaya çıkarın. Solunum zorsa oksijen verin. Semptomlar (baş ağrısı, baş dönmesi, solunum tahrişi) devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Cildi en az 15 dakika bol su ve sabun ile yıkayın. Tahriş oluşursa tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Kontakt lensleri çıkarın. Durulamaya devam edin. Tıbbi yardım alın (H319). |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Kusturmayın (aspirasyon riski). Bol su için. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Genel | Yutulması, solunması veya cilt ile teması halinde zararlıdır; Uygun KKD kullanın; Maruziyetten kaçının. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Alevlenir sıvı. Parlama noktası: ~95°C (kapalı kap). Yüksek sıcaklıklarda havada patlayıcı karışımlar oluşturabilir. |
| Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler | Termal bozunma toksik gazlar üretir: karbon monoksit (CO), karbon dioksit (CO₂), nitrojen oksitler (NOx). Yangın koşullarında polimerize olabilir (ekzotermik). |
| Uygun Söndürücüler | Alkole dayanıklı köpük, CO₂, kuru kimyasal toz, su sisi (soğutma için). |
| Uygunsuz Söndürücüler | Su jeti (yangını yayabilir) |
| Özel Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi (çevredeki yangın için). |
| Özel Önlemler | Kaplar yangında patlayabilir. Kapları su sisi ile soğutun. Kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. Yangın koşullarında polimerizasyon meydana gelebilir. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın (<25°C); IŞIKTAN ve ISIDAN koruyun; Isı, kıvılcım, açık alev ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun; Mümkünse inert atmosferde (azot) saklayın. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, korozyona dayanıklı kaplar (paslanmaz çelik, alüminyum, HDPE, cam); Işıktan korumak için koyu veya amber cam kaplar kullanın. |
| Korunması Gerekenler | Işık, ısı, güçlü oksitleyiciler, polimerizasyon başlatıcıları, peroksitler, güçlü asitler |
| Raf Ömrü | 12 – 24 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında, inhibitör aktifken). |
| Kararlılık Notu | İnhibitör etkinliği periyodik olarak kontrol edilmelidir; İnhibe edilmemiş monomer kendiliğinden polimerleşir; Havaya uzun süreli temastan kaçının; Azot kaplaması önerilir; Polimerizasyon başlatıcılarının yakınında saklamayın. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | İyi havalandırılmış alanda saklayın; Doğrudan güneş ışığı ve ısı kaynaklarından uzak tutun; Nemden koruyun; Uyumsuz maddelerden ayrı saklayın; İnhibitör içeriğini periyodik olarak kontrol edin; Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Cam Şişe | 500 mL, 1 L | Amber cam (laboratuvar/numune) |
| Plastik Bidon | 1 L, 5 L, 10 L | HDPE (koyu renk tercih edilir) |
| Plastik Varil | 20 L, 25 L, 30 L | HDPE (koyu renk tercih edilir) |
| Çelik Varil | 200 L | Paslanmaz çelik veya astarlı karbon çeliği |
| IBC Konteyner | 1000 L | Paslanmaz çelik veya astarlı karbon çeliği |
| Dökme Tanker | 10.000 – 25.000 L | Paslanmaz çelik |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | UN 2924 (Alevlenir sıvı, aşındırıcı) veya UN 1993 (Alevlenir sıvı) |
| Tehlike Sınıfı | 3 (Alevlenir sıvılar) |
| Alt Tehlike | 8 (Aşındırıcı) |
| Ambalaj Grubu | III |
| ADR/RID | Sınıf 3, PG III, UN 1993 veya UN 2924 |
| IMDG Kodu | Sınıf 3, PG III, UN 1993 veya UN 2924 |
| IATA (Hava) | Sınıf 3, PG III, UN 1993 veya UN 2924 |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Işık ve ısıdan koruyun. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | REACH kayıtlı; Alevlenir sıvı; Tahriş edici; EINECS'de listelenmiştir (201-800-4); REACH kapsamında kısıtlı değildir |
| ABD (TSCA) | Listelenmiş (TSCA Envanteri) |
| ABD (FDA) | Gıda katkısı olarak onaylanmamıştır; PVP (polimer) gıda katkısı (21 CFR 173.50) ve farmasötik yardımcı madde olarak onaylıdır |
| Türkiye | Endüstriyel kimyasal; KKDIK yönetmeliğine tabidir (REACH uyumlu); Alevlenir ve tahriş edici |
| IARC | Grup 3 (İnsanlar için kanserojenlik açısından sınıflandırılamaz) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Alevlenir sıvı olarak düzenlenir |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
| AB Kozmetik Yönetmeliği | Monomer doğrudan kullanılmaz; PVP ve kopolimerler onaylı kozmetik içeriklerdir |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Vinil Pirolidon, N-Vinil Pirolidon, VP, NVP |
| İngilizce İsimler | 1-Vinyl-2-pyrrolidone, N-Vinylpyrrolidone, N-Vinyl-2-pyrrolidinone, N-Vinyl-2-pyrrolidone, Vinyl Pyrrolidinone, VP, NVP, V-Py |
| Kimyasal İsimler | 1-Etenil-2-pirolidinon; N-Vinilbutirolaktam; Vinilpirolidon |
| CAS Numarası | 88-12-0 |
| EC Numarası | 201-800-4 |
| Moleküler Formül | C₆H₉NO |
| HS Kodu | 2933.79 |
| Eşanlamlılar | 1-Vinil-2-pirolidinon; N-Vinilpirolidin-2-on; VP; NVP; V-Py; PVP Monomeri |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLOSU
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | 1-Vinil-2-pirolidon (NVP) |
| CAS Numarası | 88-12-0 |
| Moleküler Formül | C₆H₉NO |
| Moleküler Ağırlık | 111.14 g/mol |
| Görünüm | Renksiz ila açık sarı berrak sıvı |
| Yoğunluk (20°C) | ~1.04 g/cm³ |
| Erime Noktası | 13 – 14°C |
| Kaynama Noktası | 92-95°C (11 mmHg); ~214°C (atmosferik) |
| Parlama Noktası | ~95°C |
| pH (%10 Sulu) | 9 – 10 |
| Birincil Fonksiyon | Polimerizasyon için monomer; Reaktif seyreltici |
| Ana Kullanım Alanları | PVP üretimi, VP/VA kopolimerler, UV kürlenebilir kaplamalar, farmasötik, kozmetik, yapıştırıcılar, tekstil |
| Raf Ömrü | 12 – 24 ay (inhibe edilmiş) |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
| UN Numarası | UN 1993 veya UN 2924 (Alevlenir sıvı) |
| Özel Özellikler | Reaktif monomer; İnhibe edilmiş; İnhibe edilmediğinde kendiliğinden polimerleşir; Su ve organik çözücülerle tamamen karışabilir |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
Alevlenir sıvı (H226). Isı, kıvılcım, açık alev ve diğer tutuşturucu kaynaklardan uzak tutun. Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın.
-
Yutulması, solunması veya cilt ile teması halinde zararlıdır (H302, H332, H312). Yutmaktan, solumaktan ve cilt temasından kaçının. Yeterli havalandırma ile kullanın.
-
Cilt tahrişine (H315) ve ciddi göz tahrişine (H319) neden olur. Koruyucu eldiven ve göz koruması kullanın.
-
Solunum tahrişine neden olabilir (H335). Buharlarını solumaktan kaçının. Lokal egzoz havalandırması kullanın.
-
İnhibe edilmemiş monomer kendiliğinden polimerleşir. Her zaman inhibitör ile saklayın. İnhibitör etkinliğini periyodik olarak kontrol edin. Isı ve ışık polimerizasyonu hızlandırır.
-
Polimerizasyon ekzotermiktir. Kontrol edilmezse şiddetli olabilir. Polimerizasyon başlatıcıları veya peroksitlerin yakınında saklamayın.
-
Geçimsizlikler: Güçlü oksitleyiciler (şiddetli polimerizasyon), güçlü asitler (halka açılması), peroksitler ve başlatıcılar (kontrolsüz polimerizasyon), ısı, ışık.
-
Higroskopik mi? Hayır (sıvı, su ile karışabilir ancak sıvı olarak higroskopik değildir).
-
İnhibitör etkinliğini korumak ve polimerizasyonu önlemek için <25°C'de saklayın.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
Polimer Üretimi (PVP): PVP üretimi için monomer olarak kullanın; Sulu çözeltide serbest radikal polimerizasyonu (tipik olarak H₂O₂/NH₃ başlatıcı ile); Laboratuvar ölçeğinde: AIBN veya diğer azo başlatıcılar kullanın; Sıkı sıcaklık kontrolü sağlayın (ekzotermik polimerizasyon); Polimerizasyon için inhibitörsüz monomer kullanın (inhibitörü distilasyon ile uzaklaştırın veya inhibitörsüz sınıf kullanın).
VP/VA Kopolimer Üretimi: VP/VA kopolimer sentezi için kullanın; Farklı özellikler için çeşitli VP:VA oranları (30:70 ila 70:30); Yüksek VP içeriği → daha sert, daha hidrofilik filmler; Yüksek VA içeriği → daha yumuşak, daha hidrofobik filmler; Uygun polimerizasyon koşulları kullanın (çözelti, süspansiyon veya emülsiyon polimerizasyonu).
UV Kürlenebilir Kaplamalar ve Mürekkepler: Reaktif seyreltici olarak kullanın (formülasyonun %5-30'u); Viskoziteyi düşürür; Yapışmayı ve kürlenme hızını artırır; Akrilat monomerleri ile birleştirin; Uygun foto başlatıcı sistemi kullanın; Işık kaynaklı polimerizasyonu önlemek için opak kaplarda saklayın.
Farmasötik Uygulamalar: PVP üretimi için monomer olarak kullanın (farmasötik sınıf); PVP yardımcı madde olarak kullanılır (bağlayıcı, çözünürlük artırıcı, film oluşturucu); Farmasötik sınıf kalitesi sağlayın; USP/Ph.Eur. spesifikasyonlarına uyun; Son ürünlerde doğrudan monomer olarak kullanılmaz (PVP'ye polimerize edilir).
Kozmetik ve Kişisel Bakım: VP/VA kopolimerleri için monomer olarak kullanın; Saç spreyleri, şampuanlar, saç kremleri; İstenen film özelliklerine göre VP:VA oranını seçin; Sert, yüksek tutuşlu filmler için yüksek VP oranı; Yumuşak, esnek filmler için düşük VP oranı; Kozmetik düzenlemelerine uyun.
Kullanım: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın (lokal egzoz havalandırması); Isı, kıvılcım, açık alevden kaçının; Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın; Cilt temasından kaçının – geçirimsiz eldiven giyin (nitril, neopren, butil); Göz temasından kaçının – güvenlik gözlüğü giyin; Kıvılcım çıkarmayan aletler kullanın; Tüm ekipmanı topraklayın ve bağlayın.
Kişisel Koruyucu Donanım: Kimyasal dayanıklı eldivenler (nitril, neopren, butil), kimyasal sıçrama gözlüğü (yüz siperi önerilir), koruyucu giysi (geçirimsiz), NIOSH onaylı organik buhar kartuşlu solunum cihazı (havalandırma yetersizse), patlamaya dayanıklı ekipman, yakınlarda güvenlik duşu ve göz yıkama istasyonu.
Hijyen: Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın; Kullanımdan sonra duş alın.
Depolama: Sıkıca kapalı, korozyona dayanıklı kaplarda (paslanmaz çelik, alüminyum, HDPE, cam) saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın (<25°C); Nem alımını ve oksijen maruziyetini önlemek için inert atmosfer (azot) kullanın; Isı, kıvılcım, açık alev ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun; Işıktan koruyun (koyu/amber kaplar); İnhibitör etkinliğini periyodik olarak kontrol edin; Uyumsuz maddelerden ayrı saklayın; Raf ömrü: uygun koşullarda 12-24 ay; Polimerizasyon başlatıcılarının yakınında saklamayın.
Dökülme Müdahalesi: Alanı boşaltın; Tam koruyucu donanım giyin; Alanı havalandırın; Tutuşturucu kaynakları ortadan kaldırın; Dökülmeyi inert emici malzeme (kum, vermikülit) ile çevreleyin; Drenajlara veya su yollarına girmesini önleyin; Toplayın ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Tehlikeli atık olarak bertaraf edin.
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal mevzuata uygun şekilde bertaraf edin; NVP atıkları tehlikeli atık olarak kabul edilir (alevlenir, toksik); Bertaraf öncesi inhibitör deaktivasyonunu değerlendirin; Arıtma olmadan kanalizasyona deşarj etmeyin; Mevzuata uygun olarak yakma.
POLİMERİZASYON (PVP ÜRETİMİ) HAKKINDA ÖZEL NOT:
NVP, polivinilpirolidon (PVP) üretimi için birincil monomerdir:
-
Homopolimerizasyon: NVP → PVP (serbest radikal polimerizasyonu)
-
Tipik Koşullar: Sulu çözelti polimerizasyonu; Başlatıcı: H₂O₂/NH₃ (endüstriyel), AIBN (laboratuvar); Sıcaklık: 50-80°C (kontrollü); Polimerizasyondan önce inhibitör uzaklaştırılmalı veya deaktive edilmelidir
-
PVP Özellikleri: Suda çözünür; Biyouyumlu; Toksik değil; Mükemmel bağlayıcı, film oluşturucu ve stabilizatör
-
PVP Uygulamaları: Farmasötik (tablet bağlayıcı, çözünürlük artırıcı), kozmetik (saç sabitleyici, cilt bakımı), gıda (durultma yardımcısı), endüstriyel (yapıştırıcılar, kaplamalar)
-
Sınıflar: K-15, K-30, K-60, K-90, K-120 (moleküler ağırlığa göre; yüksek K = yüksek MW)
VP/VA KOPOLİMERLER HAKKINDA ÖZEL NOT:
VP/VA kopolimerleri, kozmetik ve kaplamalar için temel polimerlerdir:
-
Bileşim: Değişken VP:VA oranları (tipik olarak 30:70 ila 70:30)
-
Özellikler: Yüksek VP → daha hidrofilik, daha yüksek Tg (sert filmler); Yüksek VA → daha hidrofobik, daha düşük Tg (daha yumuşak, daha esnek filmler)
-
Uygulamalar: Saç spreyleri (70:30 yüksek tutuş için); Şekillendirici losyonlar (60:40); Saç kremleri (50:50); Suya dayanıklı kozmetikler (30:70)
-
Avantajlar: Mükemmel film oluşumu; İyi yapışma; Suda çözünür; Toksik değil; Berrak filmler
İNHİBİTÖR YÖNETİMİ HAKKINDA ÖZEL NOT:
NVP, kendiliğinden polimerizasyonu önlemek için her zaman inhibitör ile birlikte temin edilir:
-
Tipik İnhibitörler: NaOH (%0.01-0.1), KOH, N,N'-di-2-naftil-p-fenilendiamin
-
Fonksiyon: Depolama ve taşıma sırasında erken polimerizasyonu önler
-
Etkinlik: Periyodik olarak kontrol edilmelidir; Zamanla tükenir (özellikle ısı/ışık maruziyeti ile)
-
Uzaklaştırma: Polimerizasyon için inhibitör uzaklaştırılmalı (distilasyon veya inhibitörsüz sınıf) veya deaktive edilmelidir
-
Yeniden Aktivasyon: İnhibitör tükenirse ürün polimerize olabilir; Taze inhibitör ekleyin veya polimerizasyon için inhibitörsüz sınıf kullanın
-
Depolama: İnhibitör etkinliğini korumak için <25°C'de saklayın
UV KÜRLENEBİLİR SİSTEMLER HAKKINDA ÖZEL NOT:
NVP, UV kürlenebilir kaplamalarda etkili bir reaktif seyrelticidir:
-
Fonksiyon: Viskoziteyi düşürür; Kürlenme hızını artırır; Yapışmayı iyileştirir; Çapraz bağlanma yoğunluğunu artırır
-
Tipik Kullanım: Toplam formülasyonun %5-30'u (akrilat monomerleri/oligomerleri ile birlikte)
-
Avantajlar: Düşük uçuculuk (VOC emisyonlarını azaltır); Polimer ağına reaksiyona girer (çözücü buharlaşması yok); Zor substratlara iyi yapışma (plastikler, metaller)
-
Sınırlamalar: Tahriş edici (KKD kullanın); Cilt hassasiyeti potansiyeli; Aşırı çapraz bağlanmayı önlemek için konsantrasyonu izleyin (kırılgan filmler)
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
