Oktil Pirolidon, Octyl Pyrrolidone, N-Octyl-2-pyrrolidone, 1-Octyl-2-pyrrolidone, N-Octylpyrrolidone, N-Octylbutyrolactam, NOP, 2687-94-7
N-OKTİL-2-PİROLİDON (NOP)
CAS Numarası: 2687-94-7
EC Numarası (EINECS): 403-700-8
Moleküler Formül: C₁₂H₂₃NO
Moleküler Ağırlık: 197.32 g/mol
UNSPSC Kodu: 12352100
GTIP Kodu: 2933.99.00
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Kimyasal Adı (IUPAC) |
1-Oktilpirolidin-2-on |
| Diğer İsimler |
N-Oktil-2-pirolidon, N-Oktilpirolidon, N-Oktilbütriolaktam, NOP, Oktil Pirolidon, 1-Oktil-2-pirolidon |
| CAS Numarası |
2687-94-7 |
| EC Numarası (EINECS) |
403-700-8 |
| Moleküler Formül |
C₁₂H₂₃NO |
| Moleküler Ağırlık |
197.32 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
Laktam (pirolidon türevi) |
| Yapı |
Azot pozisyonunda oktil sübstitüenti içeren beş üyeli laktam halkası |
| Görünüm |
Renksiz ila sarımsı sıvı |
| Koku |
Hafif karakteristik |
| UNSPSC Kodu |
12352100 |
| GTIP Kodu |
2933.99.00 |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Aralık |
| Moleküler Formül |
C₁₂H₂₃NO |
| Moleküler Ağırlık |
197.32 g/mol |
| Görünüm |
Renksiz ila sarımsı sıvı |
| Koku |
Hafif karakteristik |
| Erime Noktası |
~ -25°C |
| Kaynama Noktası |
170 - 172°C (15 mmHg'de) |
| Yoğunluk (25°C) |
~0.92 g/cm³ |
| Kırılma İndisi (n²⁰D) |
1.465 |
| Parlama Noktası |
> 230°F (~110°C) |
| Buhar Basıncı (20°C) |
0.03 - 0.08 Pa |
| Suda Çözünürlük |
Sınırlı (~1.2 g/L, 20°C'de) |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük |
Çoğu organik çözücüde çözünür (alkoller, ketonlar, esterler, hidrokarbonlar) |
| pH (%1 sulu) |
~7.0 (nötr) |
| Su Tehlike Sınıfı (WGK Almanya) |
WGK 2 (orta su tehlikesi) |
| Viskozite (25°C) |
~15 cP |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü |
Çözünürlük |
Koşul |
| Su |
Sınırlı (~1.2 g/L) |
20°C |
| Metanol |
Tamamen karışabilir |
- |
| Etanol |
Tamamen karışabilir |
- |
| Aseton |
Tamamen karışabilir |
- |
| Etil Asetat |
Tamamen karışabilir |
- |
| Toluen |
Tamamen karışabilir |
- |
| Ksilen |
Tamamen karışabilir |
- |
| Mineral Yağlar |
Tamamen karışabilir |
- |
| Alifatik Hidrokarbonlar |
Tamamen karışabilir |
- |
| Aromatik Hidrokarbonlar |
Tamamen karışabilir |
- |
Kritik Not: NOP, suda sınırlı çözünürlüğe (~1.2 g/L) sahiptir ancak çoğu organik çözücü ile tamamen karışabilir. Amfifilik yapısı (polar laktam halkası + hidrofobik oktil zinciri), hem polar hem de polar olmayan maddeler için mükemmel çözücülük sağlar.
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR
| Özellik |
Açıklama |
| Kimyasal Sınıfı |
Laktam (pirolidon türevi) |
| Fonksiyonel Grup |
Oktil sübstitüentli amid (laktam halkası) |
| Reaktivite |
Normal koşullarda düşük |
| N-Alkilasyon |
Pirolidon türevlerinin sentezinde kullanılır |
| Solvasyon |
Polar ve apolar maddeler için yüksek çözücülük |
| Yüzey Aktivitesi |
Düşük köpük profili; dispersiyon artırıcı |
| Termal Bozunma |
> 300°C'de azot oksitler (NOₓ), karbon oksitler açığa çıkarır |
| Oksidasyon |
Normal koşullarda stabil |
4.1. Başlıca Reaksiyonlar
| Reaksiyon Tipi |
Açıklama |
| N-Alkilasyon |
Pirolidon türevlerinin sentezinde kullanılır |
| Hidroliz |
Kuvvetli asidik/bazik koşullarda yavaş hidroliz |
| Halka Açılması |
Aşırı koşullarda laktam halkası açılabilir |
4.2. Stabilite
| Parametre |
Bilgi |
| Termal Stabilite |
~250°C'ye kadar kararlı |
| Hidrolitik Stabilite |
Nötr pH'da kararlı; kuvvetli asit/bazlarda yavaş hidroliz |
| Oksidasyon Stabilitesi |
İyi |
| Geçimsizlikler |
Güçlü oksitleyiciler, kuvvetli asitler (yüksek sıcaklıkta), kuvvetli bazlar (yüksek sıcaklıkta) |
| Bozunma Ürünleri |
Azot oksitler (NOₓ), CO, CO₂ |
BÖLÜM 5: SPEKTRAL VERİLER
| Parametre |
Değer |
| FTIR (KBr, cm⁻¹) |
2950 (C-H alifatik), 1680 (C=O amid), 1460 (C-H eğilme), 1280 (C-N), 1120 (C-C) |
| ¹H-NMR (CDCl₃, ppm) |
3.40 (t, 2H, N-CH₂), 3.30 (t, 2H, halka CH₂-N), 2.40 (t, 2H, halka CH₂-CO), 2.00 (m, 2H, halka CH₂), 1.60 (m, 2H, oktil CH₂), 1.30 (m, 10H, oktil CH₂), 0.90 (t, 3H, oktil CH₃) |
| ¹³C-NMR (CDCl₃, ppm) |
175.0 (C=O), 49.0 (N-CH₂), 42.0 (halka CH₂-N), 31.0 (halka CH₂-CO), 29.0 (halka CH₂), 28.0-22.0 (oktil CH₂), 14.0 (oktil CH₃) |
| Kütle Spektrometrisi (EI-MS) |
197 [M]⁺, 126 [M-C₅H₁₁]⁺, 84 [C₄H₆NO]⁺ |
BÖLÜM 6: SAFİYET VE KALİTE SPESİFİKASYONLARI
| Parametre |
Standart Kalite |
Yüksek Saflık Kalitesi |
| Saflık (GC ile) |
≥ %98.0 |
≥ %99.0 |
| Görünüm |
Renksiz ila sarımsı sıvı |
Renksiz sıvı |
| Renk (APHA) |
≤ 100 |
≤ 50 |
| Yoğunluk (25°C) |
0.918 - 0.924 g/cm³ |
0.920 - 0.922 g/cm³ |
| Kırılma İndisi (n²⁰D) |
1.464 - 1.466 |
1.465 - 1.466 |
| Su İçeriği (KF) |
≤ %0.5 |
≤ %0.2 |
| Asit Değeri |
≤ 0.5 mg KOH/g |
≤ 0.2 mg KOH/g |
| Kül İçeriği |
≤ %0.1 |
≤ %0.05 |
| Renk (Hazen) |
≤ 100 |
≤ 50 |
BÖLÜM 7: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
7.1. Temizlik Ürünleri
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Düşük Köpüklü Yüzey Aktif Madde |
Düşük köpük profili ile temizlik sağlar |
Yüksek |
| Çözücü |
Yağlar, gresler ve diğer hidrofobik maddeleri çözer |
Yüksek |
| Sert Yüzey Temizleyiciler |
Endüstriyel ve evsel uygulamalar için etkili yağ çözücü |
Yüksek |
| Metal Temizliği |
Metal yağ giderme için yüzey aktif çözücü |
Yüksek |
7.2. Tarım Kimyasalları
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Pestisit Formülasyonları |
Yardımcı çözücü, aktif madde çözünürlüğünü iyileştirir |
Yüksek |
| Herbisit Yardımcıları |
Emilim ve etkinliği artırır |
Yüksek |
| Fungisit Formülasyonları |
Çözücü ve dispersiyon sağlayıcı |
Yüksek |
| İnsektisit Formülasyonları |
Taşıyıcı çözücü |
Yüksek |
7.3. Mürekkepler ve Baskı
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Ofset Baskı Sistemleri |
Islatıcı ajan, mürekkep akışını iyileştirir |
Yüksek |
| Baskı Mürekkepleri |
Çözücü ve dispersiyon sağlayıcı |
Yüksek |
| Fleksografik Mürekkepler |
Taşıyıcı çözücü |
Yüksek |
7.4. Kauçuk ve Dolgular
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Silika Dispersiyonu |
Silika ve pigmentler için ıslatıcı ajan |
Yüksek |
| Pigment Dispersiyonu |
Kauçuk bileşiklerinde pigmentler için dispersiyon sağlayıcı |
Yüksek |
| Dolgu Islatma |
Dolgu maddelerinin dahil edilmesini iyileştirir |
Yüksek |
7.5. Veteriner İlaçları
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Enjeksiyon Formülasyonları |
Yardımcı çözücü ve çözündürücü |
Yüksek |
| Topikal Formülasyonlar |
Penetrasyon artırıcı |
Yüksek |
| Oral Formülasyonlar |
Çözündürücü |
Yüksek |
7.6. Özel Uygulamalar
| Uygulama |
Fonksiyon |
Uygunluk |
| Kaplamalar |
Çözücü ve koalesan |
Orta |
| Elektronik Temizliği |
Elektronik bileşenler için temizleme çözücüsü |
Orta |
| Boya Sökücüler |
Aktif çözücü |
Orta |
BÖLÜM 8: SEKTÖREL UYGUNLUK MATRİSİ
| Sektör |
Uygunluk |
Açıklama |
| Temizlik Ürünleri |
Yüksek |
Sert yüzey temizliği için düşük köpüklü yüzey aktif madde ve çözücü |
| Tarım Kimyasalları |
Yüksek |
Pestisit formülasyonlarında yardımcı çözücü |
| Mürekkepler ve Baskı |
Yüksek |
Ofset baskı sistemlerinde ıslatıcı ajan |
| Kauçuk ve Dolgular |
Yüksek |
Silika ve pigment dispersiyonu için ıslatıcı ajan |
| Veteriner İlaçları |
Yüksek |
Enjeksiyon formülasyonlarında yardımcı çözücü |
| Metal Temizliği |
Yüksek |
Yağ giderme için yüzey aktif çözücü |
| Elektronik |
Orta |
Elektronik bileşenler için temizleme çözücüsü |
| Kaplamalar |
Orta |
Çözücü ve koalesan |
| Kozmetik |
Sınırlı |
Kişisel bakımda yaygın kullanılmaz |
| Gıda |
Uygun değil |
Gıda katkısı olarak onaylı değildir |
BÖLÜM 9: TİPİK KULLANIM ORANLARI
| Uygulama |
Tipik Kullanım Oranı |
| Temizlik Formülasyonları |
%1 - 10 |
| Pestisit Sistemleri |
%5 - 15 (yardımcı çözücü) |
| Mürekkep ve Baskı Sistemleri |
%2 - 8 (ıslatıcı ajan) |
| Kauçuk/Dolgu Sistemleri |
%1 - 5 (ıslatıcı/dispersiyon sağlayıcı) |
| Veteriner Formülasyonları |
%1 - 10 (yardımcı çözücü) |
BÖLÜM 10: DİĞER İSİMLER VE TANIMLAR
| Türü |
İsim / Açıklama |
| IUPAC Adı |
1-Oktilpirolidin-2-on |
| Ticari İsimler |
NOP, N-Oktil-2-pirolidon, Oktil Pirolidon |
| Eşanlamlılar |
N-Oktilpirolidon, N-Oktilbütriolaktam, 1-Oktil-2-pirolidon |
| Yaygın İsimler |
Düşük köpüklü pirolidon çözücü, Tarım katkı maddesi, NOP çözücüsü |
| CAS Numarası |
2687-94-7 |
| EC Numarası |
403-700-8 |
| UNSPSC Kodu |
12352100 |
| GTIP Kodu |
2933.99.00 |
BÖLÜM 11: ÜRETİM YÖNTEMİ
| Parametre |
Açıklama |
| Yöntem |
2-Pirolidon + 1-Bromooktan → N-Oktil-2-pirolidon |
| Katalizör |
Tetrabutilamonyum bromür (faz transfer katalizörü) |
| Sıcaklık |
~90°C |
| Süre |
~10 saat |
| Saflık |
≥ %98 (GC ile doğrulanmış) |
| Verim |
Yüksek (tipik endüstriyel proses) |
BÖLÜM 12: ALTERNATİF ÜRÜNLER
| Alternatif |
CAS Numarası |
Açıklama |
| N-Metil-2-pirolidon (NMP) |
872-50-4 |
Daha polar, suda daha çözünür |
| 1-Dodesil-2-pirolidon |
2687-96-9 |
Daha hidrofobik, daha uzun zincirli alternatif |
| Propilen Karbonat |
108-32-7 |
Daha çevreci aprotik çözücü |
| 2-Pirolidon |
616-45-5 |
NOP üretiminde öncül madde |
| N-Etil-2-pirolidon (NEP) |
2687-91-4 |
Daha kısa zincirli analog |
BÖLÜM 13: PİROLİDON TÜREVLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
| Özellik |
NOP (C₈) |
NMP (C₁) |
NEP (C₂) |
NDP (C₁₂) |
| Karbon Zincir Uzunluğu |
8 |
1 |
2 |
12 |
| Suda Çözünürlük |
Sınırlı (1.2 g/L) |
Karışabilir |
Karışabilir |
Çok düşük |
| Hidrofobiklik |
Orta |
Düşük |
Düşük |
Yüksek |
| Köpük Profili |
Düşük |
Orta |
Orta |
Çok düşük |
| Tarım Kullanımı |
Evet |
Evet |
Evet |
Sınırlı |
| Temizlik Kullanımı |
Evet |
Evet |
Evet |
Evet |
| Mürekkep Kullanımı |
Evet |
Sınırlı |
Sınırlı |
Evet |
BÖLÜM 14: TOKSİKOLOJİ VE SAĞLIK ETKİLERİ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| GHS Sınıflandırması |
Uyarı |
| Tehlike İfadeleri |
H315 (Cilt tahrişine neden olur), H319 (Ciddi göz tahrişine neden olur), H335 (Solunum tahrişine neden olabilir) |
| Önlem İfadeleri |
P261 (Toz/duman/gaz/sis/buhar/sprey solumaktan kaçının), P280 (Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın), P302+P352 (CİLTTE İSE: Bol su ile yıkayın), P305+P351+P338 (GÖZDE İSE: Su ile dikkatlice durulayın) |
| Oral LD50 (Sıçan) |
> 2,000 mg/kg |
| Dermal LD50 (Tavşan) |
> 2,000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Cilt Duyarlılaşması |
Duyarlılaştırıcı değil |
| Mutajenite |
Negatif (Ames testi) |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır |
| Üreme Toksisitesi |
Sınıflandırılmamıştır |
| Hedef Organlar |
Cilt, gözler, solunum sistemi |
BÖLÜM 15: EKOTOKSİKOLOJİ VE ÇEVRESEL DAVRANIŞ
| Parametre |
Değer / Açıklama |
| Balık Toksisitesi (LC50, 96 saat) |
> 100 mg/L |
| Daphnia Toksisitesi (EC50, 48 saat) |
> 100 mg/L |
| Alg Toksisitesi (EC50, 72 saat) |
> 100 mg/L |
| Biyobozunurluk |
Kolay biyolojik olarak bozunabilir (OECD 301) |
| Biyobirikim Faktörü (BCF) |
Düşük (LogP ~ 3.0) |
| Hidroliz |
Hidrolitik olarak bozunmaz (kararlı) |
| Toprak Hareketliliği |
Orta |
| Biyobirikim Potansiyeli |
Düşük ila orta |
| Kalıcılık |
Düşük (kolay biyolojik bozunur) |
| Su Tehlike Sınıfı (WGK Almanya) |
WGK 2 (suya orta tehlike) |
Ekotoksikolojik Özet: NOP, kolay biyolojik olarak bozunabilir (OECD 301) ve düşük ila orta biyobirikim potansiyeline sahiptir. Orta derecede akuatik toksisite gösterir (LC₅₀ > 100 mg/L). WGK 2 olarak sınıflandırılmıştır (suya orta tehlike).
BÖLÜM 16: GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN
| Parametre |
Bilgi |
| Solunum Koruma |
Organik buhar kartuşu (yüksek sıcaklıkta veya sis oluşumunda) |
| Eldiven |
Kimyasal dayanımlı (nitril, neopren) |
| Göz Koruma |
Kimyasal koruyucu gözlük |
| Vücut Koruma |
Kimyasal dayanımlı önlük |
| Havalandırma |
Yerel egzoz havalandırması ve genel havalandırma |
| Mühendislik Kontrolleri |
Mümkün olduğunda kapalı sistemler |
BÖLÜM 17: DEPOLAMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Sıcaklık |
15 - 30°C |
| Kap |
Sıkıca kapalı metal variller, IBC tanklar |
| Kaçınılması Gerekenler |
Ateş, doğrudan güneş ışığı, güçlü oksitleyiciler, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar |
| Nem Duyarlılığı |
Düşük |
| Raf Ömrü |
24 ay (önerilen koşullarda) |
| Ambalaj |
200 kg varil, 1000 kg IBC |
BÖLÜM 18: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır) |
| Tehlike Sınıfı |
Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| Doğru Taşıma Adı |
N-Oktil-2-pirolidon |
| ADR/RID |
Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu |
Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) |
Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
| Taşıma Notları |
Isıdan uzak tutun; sızıntıyı önleyin |
BÖLÜM 19: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı (parlama noktası > 110°C) |
| Söndürme Maddeleri |
Su sisi, köpük, CO₂, kuru kimyasal |
| Özel Tehlikeler |
Isıtıldığında azot oksitler (NOₓ), CO, CO₂ açığa çıkarır |
| Bozunma Ürünleri |
Azot oksitler (NOₓ), CO, CO₂ |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Patlama Riski |
Buhar/hava karışımları potansiyel patlayıcı |
| Su Kullanımı |
Yangın söndürme sularının çevreye karışmasını önleyin |
BÖLÜM 20: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
N-Oktil-2-pirolidon (NOP) |
| CAS |
2687-94-7 |
| Görünüm |
Renksiz ila sarımsı sıvı |
| Yoğunluk (25°C) |
~0.92 g/cm³ |
| Kaynama Noktası |
170 - 172°C (15 mmHg'de) |
| Suda Çözünürlük |
Sınırlı (~1.2 g/L) |
| Parlama Noktası |
> 110°C |
| Ana Sektörler |
Temizlik, tarım, mürekkepler, kauçuk, veteriner |
KRİTİK UYARILAR
-
Amfifilik Yapı: NOP'un yapısı (polar laktam halkası + hidrofobik oktil zinciri), hem polar hem de polar olmayan maddeler için mükemmel çözücülük sağlar ve bu da onu çok çeşitli uygulamalar için uygun kılar.
-
Düşük Köpük Profili: NOP, düşük köpüklü özellikleri ile karakterize edilir ve bu da onu köpük bastırmanın gerektiği temizlik uygulamaları için özellikle uygun kılar.
-
Tarım Kullanımı: Pestisit, herbisit, fungisit ve insektisit formülasyonlarında %5-15 konsantrasyonda yardımcı çözücü olarak yaygın olarak kullanılır.
-
Biyobozunurluk: Kolay biyolojik olarak bozunabilir (OECD 301) ve düşük biyobirikim potansiyeline sahiptir, bu da onu bazı alternatiflere göre daha çevre dostu kılar.
-
Gıda Kullanımı İçin Değil: NOP, gıda katkısı olarak onaylı değildir. Sadece teknik ve endüstriyel uygulamalarda kullanılır.
-
Suda Çözünürlük: Suda sınırlı çözünürlük (~1.2 g/L), sulu sistemler formüle edilirken dikkate alınmalıdır.
-
Uyumluluk: Çoğu organik çözücü, reçine ve polimer ile mükemmel uyumluluk gösterir.
-
Depolama: Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanlarda depolayın. Güçlü oksitleyicilerden, asitlerden ve bazlardan uzak tutun.
-
Alternatifler: NMP daha polar ve suda daha çözünürdür; dodesil pirolidon daha hidrofobiktir. Spesifik uygulama gereksinimlerine göre seçim yapın.
-
REACH Kaydı: AB REACH kapsamında kayıtlıdır. Türkiye KKDİK kapsamında kayıt zorunluluğu vardır.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Kullanıcı, ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle sorumludur. N-Oktil-2-pirolidon ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.
