Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Sodyum Humat, Sodium Humate, Sodium Humic Acid, 68131-04-4

Sodyum Humat, Sodium Humate, Sodium Humic Acid, 68131-04-4

Sodyum Humat (Sodyum Humik Asit)

CAS Numarası: 68131-04-4
Kimyasal Formül: C₉H₈Na₂O₄ (tekrar birimi için temsili formül)
Moleküler Ağırlık: 226.14 g/mol
EC Numarası: 268-608-0
Eş Anlamlılar: Sodyum Humik Asit, Humik Asit Sodyum Tuzu, Natrium-Humat, Sodyum Huminate, Dolaflux, Disodyum bisiklo[2.2.1]hept-5-en-2,3-dikarboksilat

1. KİMYASAL KİMLİK

Parametre Bilgi
Ürün Adı Sodyum Humat
IUPAC Adı Disodyum bisiklo[2.2.1]hept-5-en-2,3-dikarboksilat (temsili)
CAS Numarası 68131-04-4
Kimyasal Formül C₉H₈Na₂O₄ (temsili; gerçek bileşim polimeriktir)
Moleküler Ağırlık 226.14 g/mol
EC Numarası 268-608-0
Kimyasal Sınıf Humik madde, Humik asidin sodyum tuzu
Eş Anlamlılar Sodyum Humik Asit, Humik Asit Sodyum Tuzu, Natrium-Humat, Sodyum Huminate, Dolaflux, Disodyum bisiklo[2.2.1]hept-5-en-2,3-dikarboksilat

2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER

Parametre Değer
Fiziksel Hal (20°C) Katı
Renk Siyah ila koyu kahverengi
Görünüm Kristal toz, pulcuklar veya granül
Koku Topraksı, karakteristik
Erime Noktası >300 °C (bozunur)
Yoğunluk ~1.51 g/cm³ (20°C)
Suda Çözünürlük Tamamen çözünür (33.3 mg/mL)
pH (%1 çözelti) 9.0 – 11.0 (alkali)
Yanıcılık Yanıcı değildir

3. ÇÖZÜNÜRLÜK ÖZELLİKLERİ

Çözücü Çözünürlük
Su Tamamen çözünür (koyu kahverengi/siyah çözelti oluşturur)
Alkali Çözeltiler Yüksek oranda çözünür
Etanol Kısmen çözünür
Polar Olmayan Organik Çözücüler Çözünmez

Ana Avantaj: Çözünmesi için alkali pH gerektiren humik asidin aksine, sodyum humat nötr pH'da doğrudan suda çözünür, bu da onu kullanmayı ve formüle etmeyi kolaylaştırır.

4. KİMYASAL ÖZELLİKLER

Parametre Bilgi
Fonksiyonel Gruplar Karboksil (-COONa), Fenolik (-OH), Keton (C=O), Kinon
Humik Asit İçeriği (kuru bazda) %45-70 (teknik grade)
Sodyum İçeriği %8-12 (tahmini)
pH (%1 çözelti) 9.0 – 11.0 (alkali)
Şelatlama Kabiliyeti Güçlü (ağır metalleri bağlar: Pb, Cd, Hg, Cu, Zn)
Katyon Değişim Kapasitesi (KDK) 200-400 meq/100g
Kararlılık Normal koşullarda kararlıdır

5. KARŞILAŞTIRMA: SODYUM HUMAT vs. HUMİK ASİT vs. POTASYUM HUMAT

Özellik Sodyum Humat Humik Asit Potasyum Humat
CAS Numarası 68131-04-4 1415-93-6 68514-28-3
Suda Çözünürlük Yüksek (tamamen çözünür) Düşük (sadece pH>8.5'te) Yüksek (tamamen çözünür)
pH (%1 çözelti) 9.0-11.0 3.5-5.5 7.0-9.0
Sodyum İçeriği Yüksek (%8-12) Yok Düşük
Potasyum İçeriği Yok Yok Yüksek (%8-12)
Birincil Kullanım Toprak, yem, su arıtma Toprak düzenleyici Yaprak spreyi
Yaprak Kullanımı İyi Zayıf Mükemmel
Maliyet Düşük Düşük Orta

Sodyum Humatın Ana Avantajı: En uygun maliyetli, suda çözünür humat formudur ve bu sayede büyük ölçekli tarım ve hayvan yemi uygulamaları için idealdir.

6. TİPİK ÜRÜN SPEKTRUMLARI (Teknik Grade)

Parametre Spesifikasyon Test Yöntemi
Sodyum Humat İçeriği (kuru bazda) ≥ %90 Titrasyon
Humik Asit İçeriği ≥ %60-70 ISO 5073
Nem ≤ %13.5 Karl Fischer / LOD
pH (%1 çözelti) 9.0 – 11.0 Potansiyometrik
Su Çözünürlüğü ≥ %95 Gravimetrik
Kül İçeriği ≤ %15-20 Gravimetrik (550°C)
Partikül Boyutu 50-200 mesh (toz); 1-4 mm (granül) Elek analizi
Ağır Metaller (Pb olarak) ≤ 50 ppm AAS/ICP
Arsenik (As) ≤ 10 ppm AAS
Kurşun (Pb) ≤ 20 ppm AAS
Kadmiyum (Cd) ≤ 2 ppm AAS

7. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER

Fonksiyon Açıklama
Şelatlayıcı Ajan Metal iyonlarını (Fe³⁺, Cu²⁺, Zn²⁺, Mn²⁺, Ca²⁺, Mg²⁺) kararlı, biyoyararlanımı yüksek komplekslere bağlar
Toksin Bağlayıcı (Mikotoksinler) Hayvan sindirim sisteminde mikotoksinleri (aflatoksin, okratoksin, zearalenon) ve ağır metalleri (Pb, Cd, Hg) bağlar
Anti-inflamatuar Hayvan sindirim sisteminde inflamasyonu azaltır
Antioksidan Serbest radikalleri temizler; oksidatif stresi azaltır
pH Tamponlama Toprak ve çözelti pH'ını stabilize eder
Suda Çözünür Humik asidin aksine doğrudan suda çözünür – formüle etmesi kolaydır
Toprak Düzenleyici Toprak yapısını, KDK'yı ve su tutma kapasitesini iyileştirir
Amonyak Bağlayıcı Hayvan atığı ve akvakültürde amonyağı (NH₃) ve hidrojen sülfürü (H₂S) adsorbe eder

8. ÜRETİM SÜRECİ

Adım Açıklama
Hammadde Leonardit (oksitle linyit), linyit veya turba
Alkali Ekstraksiyon Leonardit + Sodyum hidroksit (NaOH) + Su → Ekstraksiyon
Filtrasyon Çözünmeyen kalıntıyı (humin) uzaklaştırır
Konsantrasyon Sodyum humat çözeltisini konsantre etmek için buharlaştırma
Kurutma Püskürtmeli kurutma veya tamburlu kurutma ile toz, pul veya granül elde edilir
Öğütme/Eleme İstenen partikül boyutuna öğütme

Basitleştirilmiş Reaksiyon:
Humik Asit (çözünmez) + NaOH → Sodyum Humat (çözünür) + H₂O

9. KULLANIM ALANLARI – TARIM (Toprak ve Yaprak)

Uygulama Fonksiyonu Tipik Oran
Topraktan Uygulama (Granül/Toz) Toprak düzenleyici; toprak yapısını, KDK'yı, su tutma kapasitesini iyileştirir 10 – 30 kg/ha (zayıf topraklar için 100-300 kg/ha)
Topraktan Uygulama (Sıvı) Fertigasyon, damlama sulama 5 – 20 L/ha (seyreltilmiş)
Yapraktan Uygulama Bitki büyüme uyarımı; besin alımını artırır; verimi %15-20 artırır 1 – 3 L/ha (%0.1-0.3 çözelti)
Tohum Kaplama Çimlenmeyi, kök gelişimini iyileştirir 1 – 2 g/kg tohum

Tarımsal Ana Faydalar:

  • Besin kullanım verimliliğini artırır (NPK alımı %15-25 iyileşir)

  • Azotlu gübre gereksinimini %50'ye kadar azaltır

  • Ürün verimini %15-20 artırır

  • Toprak yapısını ve su tutma kapasitesini iyileştirir

  • Stres toleransını artırır (kuraklık, tuzluluk)

  • Toprak pH'ını stabilize eder

10. KULLANIM ALANLARI – HAYVAN YEMİ (Kanatlı ve Çiftlik Hayvanları)

Hayvan Türü Fonksiyonu Tipik Kullanım Oranı Sonuçlar
Etlik Piliç Büyüme teşviki; bağırsak sağlığı; antioksidan; et kalitesi Yemin %0.15 – 0.3'ü Artmış vücut ağırlığı; iyileştirilmiş bağırsak morfolojisi; artmış antioksidan kapasite
Yumurta Tavuğu Yumurta kalitesi; bağışıklık fonksiyonu Yemin %0.1 – 0.3'ü İyileştirilmiş yumurta üretimi ve kalitesi
Domuz Bağırsak sağlığı; ishal azaltma; büyüme Yemin %0.1 – 0.3'ü Azaltılmış ishal; iyileştirilmiş yem dönüşümü
Geviş Getirenler (Sığır, Koyun) Mikotoksin bağlayıcı; bağışıklık desteği; büyüme 5 – 20 g/hayvan/gün (yemin %0.1-0.3'ü) İyileştirilmiş rumen sağlığı; azaltılmış mikotoksin etkileri
Bal Arıları Yavru üretimi; bal verimi 10 mL/L şeker şurubu (optimum doz) %29.8 daha yüksek bal verimi; iyileştirilmiş yavru üretimi

Hayvan Beslemede Ana Faydalar :

  • Mikotoksinleri bağlar (aflatoksin, okratoksin, zearalenon)

  • Ağır metalleri bağlar (Pb, Cd, Hg)

  • Bağırsak sağlığını ve bağırsak morfolojisini iyileştirir (artmış villus yüksekliği, azalmış kript derinliği)

  • Antioksidan kapasiteyi artırır (oksidatif stresi azaltır)

  • Yem dönüşüm oranını iyileştirir

  • Gübrede amonyağı azaltır

Etlik Piliç Çalışma Sonuçları (Yemin %0.3'ünde Nötr Sodyum Humat):

  • Artmış vücut ağırlığı

  • İyileştirilmiş but kası verimi

  • İyileştirilmiş et kalitesi

  • Azaltılmış serum toplam kolesterolü

  • İyileştirilmiş bağırsak bariyer bütünlüğü

Bal Arısı Çalışma Sonuçları (Litresinde 10 mL sodyum humat):

  • Kontrole göre %29.8 daha yüksek bal verimi

  • İyileştirilmiş yavru üretimi

  • Yüksek dozlar (50 mL) üretimi olumsuz etkilemiştir

11. KULLANIM ALANLARI – AKVAKÜLTÜR (Balık ve Karides)

Uygulama Fonksiyonu Tipik Oran
Havuz Suyu Arıtma pH tamponlama; amonyak (NH₃) azaltma; hidrojen sülfür (H₂S) giderme 2 – 5 kg/ha (7-10 günde bir)
Karides Yetiştiriciliği Hayatta kalma oranını iyileştirir; stresi azaltır; su kalitesi Uygulama başına 2 – 4 kg/ha
Balık Yetiştiriciliği Amonyak toksisitesini azaltır; solungaç sağlığını iyileştirir Uygulama başına 1 – 3 kg/ha

Akvakültür için Ana Faydalar:

  • Amonyağı (NH₃) ve hidrojen sülfürü (H₂S) adsorbe eder

  • pH'ı stabilize eder (tamponlama etkisi)

  • Su kalitesini iyileştirir

  • Sucul hayvanlarda stresi azaltır

12. KULLANIM ALANLARI – ENDÜSTRİYEL VE TEKNİK

Uygulama Fonksiyonu
Sondaj Sıvıları (Petrol ve Gaz) Viskozite düzenleyicisi; sıvı kaybı kontrolü; şeyl stabilize edici
Atık Su Arıtma Ağır metal şelatlaması (Pb, Cd, Hg, Cu giderimi); flokülasyon
Ağır Metal Uzaklaştırma (Toprak/Su) Toksik metalleri şelatlar ve hareketsiz hale getirir
Beton Katkıları İşlenebilirliği iyileştirir; dayanımı artırır
Kömür Bağlayıcı Briket üretimi için kömür tozunu bağlar
Toprak İyileştirme Kirli toprakları stabilize eder

13. KULLANIM ALANLARI – KOZMETİK

Uygulama Fonksiyonu Tipik Konsantrasyon
Anti-Yaşlanma Kremleri Antioksidan; oksidatif stresi azaltır %0.1 – 1.0
Nemlendiriciler Nemlendirici; cilt hidrasyonunu iyileştirir %0.1 – 0.5
Cilt Bariyeri Onarımı Cilt bariyer fonksiyonunu güçlendirir %0.1 – 1.0
pH Düzenleyici Formülasyon pH'ını ayarlar Gerektiği kadar

Kozmetik Ana Faydalar:

  • Nemlendirici (nem tutma)

  • Antioksidan (anti-yaşlanma)

  • pH stabilize edici

14. KARŞILAŞTIRMA: SODYUM HUMAT vs. DİĞER YEM KATKILARI

Özellik Sodyum Humat Kil Bağlayıcılar (Bentonit) Maya Ürünleri Antibiyotikler
Mikotoksin Bağlama Güçlü (geniş spektrum) Orta (sınırlı spektrum) Yok Yok
Ağır Metal Bağlama Güçlü Orta Yok Yok
Bağırsak Sağlığı Morfolojiyi iyileştirir Sınırlı İyileştirir Bozar (olumsuz)
Antioksidan Aktivite Evet Yok Evet Yok
Büyüme Teşviki Evet Sınırlı Evet Evet
Düzenleyici Kısıtlamalar Yok Yok Yok Kısıtlı
Maliyet Düşük Çok düşük Orta Yüksek

15. DÜZENLEYİCİ DURUM

Bölge/Kurum Durum
FDA (ABD) Yem katkı maddesi olarak onaylı; genel olarak güvenli kabul edilir
AB Hayvan yeminde kullanım için onaylı (sodyum humat olarak)
EFSA Değerlendirilmiştir; önerilen seviyelerde güvenli kabul edilir
Türkiye (TGK) Tarımsal ve yem kullanımı için onaylı
EPA Kısıtlı değildir; tehlikeli değildir

16. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİK PROFİL

Parametre Değer
Akut oral toksisite (sıçan, LD₅₀) >5.000 mg/kg (çok düşük toksisite)
Akut dermal toksisite (tavşan, LD₅₀) >2.000 mg/kg
Cilt tahrişi Tahriş edici değil ila hafif tahriş edici
Göz tahrişi Hafif tahriş edici (toz)
Cilt hassasiyeti Hassaslaştırıcı değildir
Kanserojenite Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır
Mutajenite Negatif
Soluma (toz) Hafif solunum tahrişine neden olabilir

GHS Sınıflandırması: Xi – Tahriş edici (R36/37/38)
Risk Cümleleri: R36/37/38 – Gözleri, solunum sistemini ve cildi tahriş edicidir
Güvenlik Cümleleri: S26-36 – Göz ile temasında hemen bol su ile yıkayın; uygun koruyucu giysi giyin

KKD Gereksinimleri:

  • Toz maskesi (N95)

  • Koruyucu gözlük

  • Eldiven

17. DEPOLAMA VE ELLEME

Parametre Gereklilik
Depolama Sıcaklığı 5-30°C (serin, kuru)
Kap Sızdırmaz torbalar (plastik astarlı kağıt torbalar, dokuma torbalar)
Nem Düşük nem (higroskopiktir – nem emer)
Işık Koruması Doğrudan güneş ışığından koruyun
Raf Ömrü 24-36 ay (uygun depolamada)
Özel Önlemler Toz oluşumundan kaçının. Güçlü oksitleyicilerden uzak tutun. Nemden koruyun (topaklanma).

18. TİPİK UYGULAMA ORANLARI (Özet Tablo)

Uygulama Oran
Toprak uygulaması (granül) 10 – 30 kg/ha
Yaprak spreyi 1 – 3 L/ha (%0.1-0.3 çözelti)
Hayvan yemi Yemin %0.1 – 0.3'ü (1-3 kg/ton)
Akvakültür suyu Uygulama başına 2 – 5 kg/ha
Bal arıları 10 mL/L şeker şurubu
Tohum kaplama 1 – 2 g/kg tohum

19. SODYUM HUMAT ALTERNATİFLERİ

Alternatif CAS Numarası Notlar
Potasyum Humat 68514-28-3 Daha yüksek potasyum içeriği; yaprak spreyleri için tercih edilir
Humik Asit 1415-93-6 Daha az çözünür; alkali pH gerektirir; daha düşük maliyet
Fulvik Asit 479-66-3 Düşük moleküler ağırlık; yüksek hücre geçirgenliği
Lignosülfonatlar 8061-51-6 Kağıt endüstrisi yan ürünü; daha düşük şelatlama kapasitesi

20. ÖZET VE KRİTİK BİLGİLER

Tanım: Sodyum Humat (CAS 68131-04-4), leonardit (oksitle linyit), linyit veya turbadan sodyum hidroksit (NaOH) ile alkali ekstraksiyon yoluyla üretilen humik asidin sodyum tuzudur. Siyah ila koyu kahverengi bir toz, pul veya granüldür ve humik asidin aksine suda tamamen çözünür. Yüksek katyon değişim kapasitesine (200-400 meq/100g), güçlü şelatlama kabiliyetine, antioksidan ve anti-inflamatuar özelliklere sahiptir. Sodyum humat, tarımda (toprak düzenleyici, yaprak spreyi), hayvan yeminde (mikotoksin bağlayıcı, bağırsak sağlığı), akvakültürde (su arıtma) ve endüstriyel uygulamalarda (ağır metal giderme, sondaj sıvıları) yaygın olarak kullanılır.

Ana Avantajlar:

  • Tamamen suda çözünür (kullanımı ve formülasyonu kolaydır)

  • Güçlü mikotoksin ve ağır metal bağlayıcı

  • Antioksidan ve anti-inflamatuar özellikler

  • Toprak yapısını, KDK'yı ve su tutma kapasitesini iyileştirir

  • Gübre gereksinimini azaltır (azotlu gübrede %50'ye varan azalma)

  • Ürün verimini artırır (%15-20)

  • Hayvanların bağırsak sağlığını ve yem dönüşümünü iyileştirir

  • Bal arılarında bal verimini artırır (%29.8)

  • Toksik değildir, biyobozunur ve çevre dostudur

  • Düşük maliyet (en ekonomik suda çözünür humat formudur)

Ana Sınırlamalar/Önlemler:

  • Alkali pH (9.0-11.0) – hassas uygulamalar için pH ayarı gerektirebilir

  • Higroskopiktir (nem emer – kuru depolama gerektirir)

  • Toz hafif solunum/göz tahrişine neden olabilir (KKD kullanın)

  • Kalite kaynağa (leonardit kalitesi) bağlı olarak değişir

Sektörlere Göre Başlıca Uygulamalar:

Sektör Birincil Kullanımlar
Tarım Toprak düzenleyici, yaprak spreyi, fertigasyon, tohum kaplama
Hayvan Yemi Mikotoksin bağlayıcı, bağırsak sağlığı teşvik edici, büyüme teşvik edici (etlik piliç: %0.15-0.3; geviş getirenler: 5-20 g/hayvan/gün)
Akvakültür Su arıtma, amonyak/H₂S giderme (2-5 kg/ha)
Endüstriyel Ağır metal giderme, sondaj sıvıları, beton katkıları, atık su arıtma
Kozmetik Nemlendirici, antioksidan, pH düzenleyici

Diğer Humat Formlarıyla Karşılaştırma:

Form Suda Çözünürlük En İyi Kullanım
Sodyum Humat Yüksek (tamamen çözünür) Toprak uygulaması, yem, su arıtma (en uygun maliyetli)
Potasyum Humat Yüksek (tamamen çözünür) Yaprak spreyi (potasyum ekler)
Humik Asit Düşük (pH>8.5 gerektirir) Toprak uygulaması (granül)

Güvenlik Özeti:

  • Çok düşük akut toksisite (LD₅₀ >5.000 mg/kg)

  • GHS: Xi – Tahriş edici (R36/37/38)

  • KKD: Toz maskesi (N95), koruyucu gözlük, eldiven

  • Depolama: Serin, kuru, sızdırmaz kaplar; 24-36 ay raf ömrü

Sonuç: Sodyum Humat, humik maddelerin en uygun maliyetli, suda çözünür formudur ve tarım (toprak düzenleyici, yaprak spreyi), hayvan yemi (mikotoksin bağlayıcı, bağırsak sağlığı teşvik edici), akvakültür (su arıtma) ve endüstriyel uygulamalarda (ağır metal giderme, sondaj sıvıları) yaygın olarak kullanılır. Hayvan yeminde, büyüme performansını, bağırsak sağlığını, antioksidan kapasiteyi ve et kalitesini iyileştirir (etlik piliçte %0.15-0.3 kullanım oranı). Tarımda, ürün verimini %15-20 artırır ve azotlu gübre gereksinimini %50'ye kadar azaltır. Güçlü güvenlik profili, düşük maliyeti ve geniş etkinliği ile sodyum humat, sürdürülebilir tarım ve hayvansal üretim için temel bir girdidir.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle