İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderMetil Pirolidon, Methyl Pyrrolidone, N-Methyl Pyrrolidon, NMP, 872-50-4
N-METİL-2-PİROLİDON (NMP)
ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | N-Metil-2-pirolidon |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 1-Metil-2-pirolidinon |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Metil Pirolidon, N-Metil Pirolidon, NMP |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | N-Methyl-2-pyrrolidone, N-Methylpyrrolidone, NMP, N-Methyl-2-pyrrolidinone, 1-Methyl-2-pyrrolidinone, Pharmasolve |
| CAS Numarası | 872-50-4 |
| EC Numarası (EINECS) | 212-828-1 |
| Moleküler Formül | C₅H₉NO |
| Moleküler Ağırlık | 99.13 g/mol |
| Görünüm | Renksiz ila hafif sarımsı berrak sıvı |
KİMYASAL YAPI
N-Metil-2-pirolidon (NMP)
O
║
C
/
CH₂ CH₂
| |
CH₂ CH₂
\ /
N—CH₃
Moleküler Formül: C₅H₉NO
SMILES: CN1CCCC1=O
InChI: InChI=1S/C5H9NO/c1-6-4-2-3-5(6)7/h2-4H2,1H3
InChIKey: SECXISVLQFMRJM-UHFFFAOYSA-N
Yapı: Beş üyeli laktam halkası (pirolidon) ile azot atomuna bağlı metil grubu; Dipolar aprotik çözücü.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | N-Metil-2-pirolidon |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 1-Metil-2-pirolidinon |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Metil Pirolidon, N-Metil Pirolidon, NMP |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | N-Methyl-2-pyrrolidone, N-Methylpyrrolidone, NMP, N-Methyl-2-pyrrolidinone, 1-Methyl-2-pyrrolidinone, Pharmasolve |
| CAS Numarası | 872-50-4 |
| EC Numarası (EINECS) | 212-828-1 |
| Moleküler Formül | C₅H₉NO |
| Moleküler Ağırlık | 99.13 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Dipolar aprotik çözücü; Laktam; Heterosiklik bileşik |
| Fiziksel Hal (20°C) | Sıvı |
| Koku | Hafif, amin benzeri |
| Renk | Renksiz ila hafif sarımsı |
| Tat | Acı (deneysel; yutulmamalıdır) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila hafif sarımsı berrak sıvı | Görsel |
| Koku | Hafif, amin benzeri | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 99.13 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20°C) | 1.028 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | -24°C | DSC |
| Kaynama Noktası | 202 – 204°C (760 mmHg'de) | - |
| Parlama Noktası | 91°C (kapalı kap) | Pensky-Martens |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | 245°C | - |
| Buhar Basıncı | 0.29 mmHg (20°C'de) | - |
| Viskozite (25°C) | 1.65 cP | Brookfield |
| Kırılma İndisi (20°C) | 1.468 | - |
| Yüzey Gerilimi (25°C) | 40.7 mN/m | - |
| Dipol Momenti | 4.09 Debye | - |
| Dielektrik Sabiti (25°C) | 32.0 | - |
| Suda Çözünürlük | Her oranda karışabilir | Genel Metot |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük | Alkoller, eterler, ketonlar, aromatik hidrokarbonlar, klorlu çözücülerle karışabilir | Genel Metot |
| pH (%10 Sulu Çözelti) | 7.5 – 10.0 | pH Metre |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır | - |
| Higroskopiklik | Higroskopiktir (havadan nem çeker) | - |
| Henry Yasası Sabiti | 2.7 x 10⁻⁶ atm·m³/mol | - |
| log P (Oktanol/Su) | -0.38 | - |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜCÜ KARŞILAŞTIRMASI
| Özellik | NMP | DMSO | DMF | GBL | Propilen Karbonat |
|---|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 872-50-4 | 67-68-5 | 68-12-2 | 96-48-0 | 108-32-7 |
| Moleküler Ağırlık | 99.13 | 78.13 | 73.09 | 86.09 | 102.09 |
| Kaynama Noktası (°C) | 202-204 | 189 | 153 | 204 | 240 |
| Yoğunluk (g/cm³) | 1.028 | 1.100 | 0.948 | 1.130 | 1.205 |
| Parlama Noktası (°C) | 91 | 87 | 58 | 98 | 132 |
| Dipol Momenti (D) | 4.09 | 3.96 | 3.86 | 4.12 | 4.94 |
| Dielektrik Sabiti | 32.0 | 46.7 | 36.7 | 39.0 | 64.9 |
| Su ile Karışabilirlik | Karışabilir | Karışabilir | Karışabilir | Karışabilir | Az karışabilir |
| Birincil Kullanım | Çözücü, kaplama | Çözücü, ekstraksiyon | Çözücü, sentez | Çözücü, ara madde | Elektrolit, çözücü |
| Toksisite | Üreme toksini | Düşük toksisite | Orta toksisite | Orta toksisite | Düşük toksisite |
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Dipolar aprotik çözücü; Laktam; Güçlü polar; Polar ve polar olmayan bileşikler için yüksek çözme gücü |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır; Yüksek sıcaklıklara kadar termal olarak kararlıdır; Higroskopiktir |
| Reaktivite | Güçlü oksitleyicilerle reaksiyona girer (ekzotermik, yangın riski); Güçlü asitlerle reaksiyona girer (aminovalerik aside hidroliz); Güçlü bazlarla reaksiyona girer (halka açılması); Asitlerle tuz oluşturabilir |
| Geçimsiz Maddeler | Güçlü oksitleyiciler (peroksitler, nitratlar, permanganatlar, kromatlar), güçlü mineral asitler (hidroliz), güçlü bazlar (halka açılması), halojen bileşikleri, izosiyanatlar (ekzotermik reaksiyon) |
| Polimerizasyon | Polimerleşmez |
| Bozunma Ürünleri (Isıtma) | Karbon monoksit, karbon dioksit, nitrojen oksitler (NOx), su (yanma); Termal bozunma >300°C |
| Hidroliz | Güçlü asitlerle 4-metilaminobütirik aside (veya aminovalerik aside) hidroliz olur |
| Asit Reaksiyonu | NMP + HCl (kons.) → 1-metil-2-pirolidinyum klorür (tuz oluşumu) |
| Baz Reaksiyonu | NMP + NaOH (kons.) → halka açılması (4-metilaminobütirat) |
| Çözücülük | Polimerler için mükemmel çözme yeteneği (PVDF, PAN, PEEK, poliamidler, poliimidler, vb.) |
| Kompleks Oluşumu | Lewis asitleri ve metal tuzları ile kompleksler oluşturur |
| Higroskopiklik | Havadan nem çeker; Nemli havaya maruz kalmaktan korunmalıdır |
BÖLÜM 5: ÜRETİM YÖNTEMLERİ
Yöntem 1: Gama-Butirolakton (GBL) ve Metilamin Prosesi
Reaksiyon: C₄H₆O₂ (GBL) + CH₃NH₂ → C₅H₉NO (NMP)
Açıklama: Gama-butirolakton (GBL), yüksek sıcaklık ve basınç altında (200-300°C, 30-50 bar) metilamin (sulu veya gaz halinde) ile reaksiyona sokulur; Reaksiyon halka açılması ve ardından halka kapanması yoluyla ilerler; Ürün distilasyon (dehidrasyon ve fraksiyonlama) ile saflaştırılır. En yaygın ve ekonomik endüstriyel yöntemdir.
Yöntem 2: Süksinik Anhidrit ve Metilamin Prosesi
Reaksiyon: Süksinik anhidrit + CH₃NH₂ → N-metilsüksinimid → NMP (hidrojenasyon)
Açıklama: Süksinik anhidrit, metilamin ile reaksiyona sokularak N-metilsüksinimid oluşturulur; N-metilsüksinimid hidrojenlenir (katalitik hidrojenasyon) ve NMP üretilir; Daha az yaygındır, belirli yüksek saflıkta sınıflar için kullanılır.
Yöntem 3: 1,4-Butandiol ve Metilamin ile Dehidrosiklizasyon
Proses: 1,4-Butandiol + CH₃NH₂ → NMP (katalitik dehidrosiklizasyon)
Açıklama: 1,4-Butandiol ve metilamin, bir katalizör (bakır, nikel veya paladyum bazlı) üzerinde reaksiyona sokulur; Dehidrosiklizasyon reaksiyonu NMP ve su üretir; Bazı endüstriyel proseslerde kullanılır.
Yöntem 4: Furfural Rotası (Biyo-bazlı NMP)
Proses: Furfural → GBL → NMP
Açıklama: Furfural (biyokütleden) GBL'ye dönüştürülür; GBL metilamin ile reaksiyona sokularak NMP üretilir; Bu rota daha düşük karbon ayak izine sahip biyo-bazlı NMP üretir; Sürdürülebilirlik endişeleri nedeniyle önem kazanmaktadır.
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Dipolar Aprotik Çözücü | Asidik protonlar olmadan yüksek polarite gösterir; Polar ve polar olmayan bileşikleri çözer; Geniş bir organik ve inorganik bileşik yelpazesi için mükemmel çözücüdür |
| Yüksek Çözme Gücü | Katyonları (karbonil oksijeni yoluyla) ve anyonları (metil grupları yoluyla) çözme yeteneği güçlüdür; Birçok polimer, reçine ve aktif bileşen için mükemmel çözünürlük |
| Yüksek Polimer Çözünürlüğü | Yüksek performanslı polimerleri çözer: PVDF (poliviniliden florür), PAN (poliakrilonitril), PEEK (polieter eter keton), poliamidler, poliimidler, selüloz türevleri |
| Kimyasal Kararlılık | Termal olarak kararlıdır; Normal koşullarda kimyasal olarak kararlıdır; Hidrolize karşı dirençlidir (güçlü asit/bazlar hariç) |
| Düşük Uçuculuk | Yüksek kaynama noktası (202-204°C) ve düşük buhar basıncı; İşleme sırasında çözücü kaybını azaltır; Daha güvenli çalışma ortamı (daha düşük VOC emisyonları) |
| Ko-çözücü Etkisi | Çok bileşenli sistemlerde mükemmel bir ko-çözücü olarak işlev görür; Formülasyonlarda aktif bileşenlerin çözünürlüğünü artırır |
| Penetrasyon Artırıcı | Transdermal formülasyonlarda cilt penetrasyonunu artırır; Farmasötik ve kozmetik uygulamalarda kullanılır |
| Seçici Absorpsiyon | Hidrokarbonların seçici çözünürlüğü nedeniyle gaz saflaştırmasında (1,3-bütadien, asetilen geri kazanımı) kullanılır |
BÖLÜM 7: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Lityum İyon Pil Üretimi | Elektrot kaplama çözücüsü | Katot ve anot malzemeleri için PVDF bağlayıcıyı çözer; Homojen bulamaç hazırlığı sağlar; Elektrot bulamacı formülasyonunun %60-80'inde kullanılır |
| Kimya ve Polimer Endüstrisi | Çözücü, reaksiyon ortamı | Yüksek performanslı polimer çözme (PVDF, PAN, PEEK); Reçine üretimi (epoksi, poliüretan); Organik sentez reaksiyonları (alkilasyon, amidleşme, çapraz bağlama) |
| İlaç Endüstrisi | Ko-çözücü, penetrasyon artırıcı | API (aktif farmasötik bileşen) çözünürlüğü; Transdermal formülasyonlar (ilaç taşıma); Oral formülasyonlar; Steril üretim; GMP uyumlu çözücü |
| Petrokimya ve Rafineri | Seçici çözücü | 1,3-Bütadien geri kazanımı (gaz ayrıştırma); Asetilen geri kazanımı; Hidrodesülfürizasyon proseslerinde H₂S absorpsiyonu |
| Boya ve Kaplama | Çözücü, dispersiyon ajanı | Pigment dispersiyonu; Boya sökücü (metal ve plastik yüzeylerde etkili); Reçine viskozite kontrolü; Kaplama formülasyonları |
| Elektronik ve Yarı İletken | Çözücü, temizleyici | Devre kartı temizliği (fotolitografi kalıntı giderme); Metal kaplı plastikler için yüzey işlem çözücüsü |
| Tarım (Pestisitler) | Çözücü, stabilizatör | Pestisit formülasyonları (emülsiyon stabilizasyonu); Aktif bileşenleri çözer; Formülasyon etkinliğini artırır |
| Yapıştırıcı ve Sızdırmazlık Malzemeleri | Çözücü | Yapıştırıcı bileşenlerini çözer; Uygulama özelliklerini iyileştirir |
| Plastik ve Yüzey Temizliği | Çözücü | Plastik yüzeyleri temizler (kalıp ayırıcılar, kirleticiler); Boyalar ve kaplamalar çıkarma |
| Tekstil ve Boyama | Çözücü | Boya taşıyıcısı; Lif işleme; Sentetik lif işleme |
BÖLÜM 8: KALİTE SPESİFİKASYONLARI
| Parametre | Teknik Sınıf | Yüksek Saflık Sınıfı | Farmasötik Sınıf (Pharmasolve) | Elektronik Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila hafif sarımsı sıvı | Renksiz sıvı | Renksiz sıvı | Renksiz sıvı | Görsel |
| Tayin (NMP) | ≥ %99.5 | ≥ %99.8 | ≥ %99.9 | ≥ %99.9 | GC / HPLC |
| Nem İçeriği | ≤ %0.1 | ≤ %0.05 | ≤ %0.03 | ≤ %0.01 | Karl Fischer |
| Yoğunluk (20°C) | 1.026 – 1.030 | 1.027 – 1.030 | 1.027 – 1.030 | 1.027 – 1.030 | ASTM D4052 |
| Kırılma İndisi (20°C) | 1.467 – 1.469 | 1.467 – 1.469 | 1.467 – 1.469 | 1.467 – 1.469 | - |
| pH (%10 Sulu) | 7.5 – 10.0 | 7.5 – 10.0 | 7.5 – 10.0 | 7.5 – 10.0 | pH Metre |
| Renk (APHA) | ≤ 50 | ≤ 20 | ≤ 15 | ≤ 10 | ASTM D1209 |
| Asitlik (Asetik Asit Olarak) | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | ≤ %0.005 | ≤ %0.005 | Titrimetrik |
| Buharlaşma Kalıntısı | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | ≤ %0.005 | ≤ %0.001 | Gravimetrik |
| Toplam Ağır Metaller | ≤ 10 ppm | ≤ 5 ppm | ≤ 2 ppm | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Suda Çözünmeyen | ≤ %0.01 | ≤ %0.005 | ≤ %0.001 | ≤ %0.001 | Gravimetrik |
| Partikül Sayımı | – | – | – | Müşteri gereksinimi | Mikroskopi / LPC |
| GMP Uyumluluğu | – | – | Evet | – | – |
BÖLÜM 9: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 3.914 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite (LD50, Tavşan) | > 2.000 mg/kg (düşük dermal toksisite) |
| Akut İnhalasyon Toksisitesi (LC50, Sıçan) | > 5.100 mg/m³ (4 saat) |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş edicidir |
| Göz Tahrişi | Tahriş edicidir (geri dönüşümlü hasara neden olur) |
| Dermal Absorpsiyon | Ciltten kolayca emilir |
| Kronik Toksisite | Yüksek dozlarda karaciğer ve böbrek toksisitesi (hayvan çalışmaları) |
| Kanserojenite | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır (IARC Grup 3: Sınıflandırılamaz) |
| Mutajenite | Mutajen değildir (Ames testi negatif) |
| Üreme Toksisitesi | ÜREME TOKSİNİ (AB'de Kategori 1B) ; Doğmamış çocuğa zarar verebilir; Doğurganlık bozulabilir |
| Gelişimsel Toksisite | Hayvan çalışmalarında teratojenik (yüksek dozlar); Gelişimsel toksisite gözlenmiştir |
| Hedef Organlar | Üreme sistemi, karaciğer, böbrekler, gözler, cilt |
| Mesleki Maruziyet Limiti (8s TWA) | ACGIH TLV: 10 ppm (40 mg/m³) (cilt) (önerilen); AB OEL: 10 ppm (cilt) |
| Özel Toksisite Notu | Üreme toksini – AB REACH Ek XVII kısıtlamalı (Entry 71); Doğmamış çocuğa zarar verebilir (R61); Doğurganlığı bozabilir; Ciltten kolayca emilir – uygun KKD giyin; Sadece yeterli havalandırma ve cilt koruması ile kullanın |
BÖLÜM 10: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 | H302 |
| Akut Toksisite (İnhalasyon) | Kategori 4 | H332 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| Üreme Toksisitesi | Kategori 1B | H360FD |
| STOT - TE (Tek Maruziyet) | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: TEHLİKE
Tehlike Piktogramları: GHS05 (Aşınma), GHS07 (Ünlem İşareti), GHS08 (Sağlık Tehlikesi)
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H332 | Solunması halinde zararlıdır |
| H335 | Solunum tahrişine neden olabilir |
| H360FD | Doğurganlığa zarar verebilir. Doğmamış çocuğa zarar verebilir. |
Risk Kodları (Eski AB Sistemi): R61 (Doğmamış çocuğa zarar verebilir), R36/38 (Gözleri ve cildi tahriş edicidir), R20/21/22 (Solunması, cilt ile teması ve yutulması halinde zararlıdır)
Güvenlik İfadeleri (Eski AB Sistemi): S53 (Maruziyetten kaçının – kullanmadan önce özel talimat alın), S45 (Kaza halinde veya kendinizi iyi hissetmezseniz hemen tıbbi yardım alın)
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Yanıcılık | Reaktivite | Özel |
|---|---|---|---|
| 2 | 2 | 0 | - |
| (Orta sağlık tehlikesi) | (Tutuşabilir – tutuşmak için ön ısıtma gerekir) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 11: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P201 | Kullanmadan önce özel talimat alın |
| P202 | Tüm güvenlik önlemleri okunup anlaşılmadan elleçlemeyin |
| P260 | Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının |
| P264 | Kullandıktan sonra elleri iyice yıkayın |
| P270 | Bu ürünü kullanırken yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın |
| P271 | Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış alanda kullanın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın |
| P281 | Gerekli kişisel koruyucu donanımı kullanın |
| P301+P312 | YUTULDUĞUNDA: Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve solunum için rahat bir pozisyonda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZ ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P308+P313 | MARUZ KALINIRSA veya maruziyetten endişe ediliyorsa: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P337+P313 | Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P405 | Kilit altında saklayın |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 12: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Hemen temiz havaya çıkarın. Solunum zorsa oksijen verin. Semptomlar (baş ağrısı, baş dönmesi, solunum tahrişi) devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Cildi en az 15 dakika bol su ve sabun ile yıkayın. NMP ciltten kolayca emilir. Tahriş oluşursa tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Kontakt lensleri çıkarın. Durulamaya devam edin. Tıbbi yardım alın (H319). |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Kusturmayın (aspirasyon riski). Bol su için. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Genel | Üreme toksini – çocuk doğurma çağındaki erkek ve kadınlar özel önlemler almalıdır. Hamile kadınlar maruziyetten kaçınmalıdır. |
BÖLÜM 13: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Tutuşabilir sıvı. Parlama noktası: 91°C (kapalı kap). Sarı alevle yanar. Yüksek sıcaklıklarda havada patlayıcı karışımlar oluşturabilir. |
| Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler | Termal bozunma toksik gazlar üretir: karbon monoksit (CO), karbon dioksit (CO₂), nitrojen oksitler (NOx). |
| Uygun Söndürücüler | Alkole dayanıklı köpük, CO₂, kuru kimyasal toz, su sisi (soğutma için). |
| Uygunsuz Söndürücüler | Su jeti (yangını yayabilir) |
| Özel Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi (çevredeki yangın için). |
| Özel Önlemler | Kaplar yangında patlayabilir. Kapları su sisi ile soğutun. Kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. |
BÖLÜM 14: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın; NEMDEN ve rutubetten koruyun; Isı, kıvılcım, açık alev ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, korozyona dayanıklı kaplar (paslanmaz çelik, alüminyum, HDPE, cam). Nem alımını önlemek için inert atmosfer (azot) kullanın. |
| Korunması Gerekenler | Güçlü oksitleyiciler, güçlü asitler, güçlü bazlar, nem, ısı kaynakları. |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Higroskopiktir – havadan nem çeker; Açıldıktan sonra kabı sıkıca kapalı tutun; Uzun süre ışık ve havaya maruz kalmak bozunmaya neden olabilir; Azot kaplaması önerilir. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | İyi havalandırılmış alanda saklayın; Doğrudan güneş ışığından uzak tutun; Nemden koruyun; Kilit altında saklayın (üreme toksisitesi nedeniyle); Uyumsuz maddelerden ayrı saklayın. |
BÖLÜM 15: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Plastik Bidon | 1 L, 5 L, 10 L | HDPE (yüksek yoğunluklu polietilen) |
| Plastik Varil | 20 L, 25 L, 30 L | HDPE (yüksek yoğunluklu polietilen) |
| Çelik Varil | 200 L | Paslanmaz çelik veya astarlı karbon çeliği |
| IBC Konteyner | 1000 L | Paslanmaz çelik veya astarlı karbon çeliği |
| Dökme Tanker | 10.000 – 25.000 L | Paslanmaz çelik |
| Cam Şişe | 500 mL, 1 L | Amber cam (laboratuvar/numune) |
BÖLÜM 16: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | UN 2922 (Aşındırıcı sıvı, toksik, n.o.s. – NMP) |
| Tehlike Sınıfı | 8 (Aşındırıcı maddeler) |
| Alt Tehlike | 6.1 (Toksik maddeler) |
| Ambalaj Grubu | III |
| ADR/RID | Sınıf 8, PG III, UN 2922 |
| IMDG Kodu | Sınıf 8, PG III, UN 2922 (Deniz Kirletici: Evet) |
| IATA (Hava) | Sınıf 8, PG III, UN 2922 |
| Deniz Kirletici | Evet |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nemden koruyun. |
BÖLÜM 17: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | REACH kayıtlı; KISITLANMIŞ (REACH Ek XVII, Entry 71) ; Üreme toksini Kategori 1B; OEL: 10 ppm (cilt) |
| AB Kozmetik Yönetmeliği | Kozmetik ürünlerde yasaktır (Ek II) – izin verilmez |
| ABD (TSCA) | Listelenmiş (TSCA Envanteri) |
| ABD (EPA) | Toksik Maddeler Kontrol Yasası kapsamında düzenlenir; HAP (Tehlikeli Hava Kirleticisi) – listelenmiştir |
| ABD (FDA) | Gıda katkı maddesi olarak onaylanmamıştır; Farmasötik kullanım (yardımcı madde olarak – sınırlı, kısıtlamalı) |
| Türkiye | Endüstriyel kimyasal; KKDIK yönetmeliğine tabidir (REACH uyumlu); Üreme toksini; Belirli kullanımlar için kısıtlıdır |
| IARC | Grup 3 (İnsanlar için kanserojenlik açısından sınıflandırılamaz) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Düzenlenir; PEL (Önerilen): 10 ppm |
| California (Prop 65) | Listelenmiştir (Üreme toksisitesi – kadın üreme) |
| Kanada (DSL) | Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) | Listelenmiştir |
BÖLÜM 18: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Metil Pirolidon, N-Metil Pirolidon, NMP |
| İngilizce İsimler | N-Methyl-2-pyrrolidone, N-Methylpyrrolidone, NMP, N-Methyl-2-pyrrolidinone, 1-Methyl-2-pyrrolidinone, N-Methyl-γ-butyrolactam |
| Kimyasal İsimler | 1-Metil-2-pirolidinon; N-Metilpirolidin-2-on; N-Metil-α-pirolidon |
| CAS Numarası | 872-50-4 |
| EC Numarası | 212-828-1 |
| Moleküler Formül | C₅H₉NO |
| HS Kodu | 2933.79 |
| RTECS | UY5790000 |
| Eşanlamlılar | Pharmasolve (farmasötik sınıf), NMP, NM-2P, N-Metil-2-pirolidinon |
BÖLÜM 19: ÖZET TABLOSU
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | N-Metil-2-pirolidon (NMP) |
| CAS Numarası | 872-50-4 |
| Moleküler Formül | C₅H₉NO |
| Moleküler Ağırlık | 99.13 g/mol |
| Görünüm | Renksiz ila hafif sarımsı berrak sıvı |
| Yoğunluk (20°C) | 1.028 g/cm³ |
| Kaynama Noktası | 202 – 204°C |
| Parlama Noktası | 91°C |
| pH (%10 Sulu) | 7.5 – 10.0 |
| Birincil Fonksiyon | Dipolar aprotik çözücü |
| Ana Kullanım Alanları | Lityum iyon piller (elektrot kaplama), kimya ve polimer endüstrisi, ilaç, petrokimya, boya ve kaplamalar, elektronik, tarım |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | TEHLİKE |
| UN Numarası | UN 2922 (Aşındırıcı, toksik) |
| Özel Özellikler | Dipolar aprotik; Yüksek çözme gücü; Düşük uçuculuk; Su ile karışabilir; Higroskopik |
| Düzenleyici Sınıflandırma | Üreme toksini Kategori 1B (AB); REACH kısıtlı (Ek XVII, Entry 71); Prop 65 listeli |
BÖLÜM 20: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
Üreme toksini (H360FD) – Doğurganlığa ve doğmamış çocuğa zarar verebilir. Çocuk doğurma çağındaki erkek ve kadınlar özel önlemler almalıdır. Hamile kadınlar maruziyetten kaçınmalıdır.
-
Yutulması (H302) ve solunması (H332) halinde zararlıdır. Yutmaktan ve solumaktan kaçının. Yeterli havalandırma ile kullanın.
-
Ciddi göz tahrişine neden olur (H319). Göz koruması kullanın. Göz teması halinde bol su ile durulayın ve tıbbi yardım alın.
-
Ciltten kolayca emilir. Uygun cilt koruması (geçirimsiz eldivenler) kullanın. Uzun süreli veya tekrarlayan cilt temasından kaçının.
-
Tutuşabilir sıvı (parlama noktası 91°C). Isı, kıvılcım ve açık alevden uzak tutun.
-
Higroskopiktir – havadan nem çeker. Kapları sıkıca kapalı tutun. Nemden koruyun.
-
Geçimsizlikler: Güçlü oksitleyiciler (şiddetli reaksiyon, yangın riski), güçlü asitler (hidroliz), güçlü bazlar (halka açılması), izosiyanatlar, halojen bileşikleri.
-
REACH kısıtlı maddedir – AB Ek XVII, Entry 71, NMP'nin belirli uygulamalarda kullanımını kısıtlar; Kullanmadan önce yerel düzenlemeleri kontrol edin.
-
Kozmetik ürünlerde yasaktır – AB Kozmetik Yönetmeliği (Ek II) kapsamında.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
Lityum İyon Pil Üretimi: PVDF bağlayıcı çözünmesi için elektrot kaplama çözücüsü olarak kullanın; Tipik kullanım: elektrot bulamacı formülasyonunun %60-80'i; Kontaminasyonu önlemek için yüksek saflıkta elektronik sınıf kullanın; Nemden kaçının (su PVDF jelleşmesine neden olur); NMP distilasyon ile geri kazanılabilir ve geri dönüştürülebilir; Uygun işçi koruması sağlayın (KKD, lokal egzoz havalandırması).
Kimya ve Polimer Endüstrisi: Yüksek performanslı polimerler (PVDF, PAN, PEEK, poliamidler, poliimidler) için çözücü olarak kullanın; Organik sentezde reaksiyon ortamı olarak kullanın; Alkilasyon, amidleşme ve çapraz bağlama reaksiyonları için mükemmel çözücüdür; Maliyet etkinliği ve çevresel uyumluluk için NMP'yi distilasyon ile geri kazanın.
İlaç Endüstrisi: Transdermal formülasyonlarda ko-çözücü ve penetrasyon artırıcı olarak kullanın; API çözünürlüğünde kullanın (farmasötik sınıf Pharmasolve); GMP uyumluluğu sağlayın; Sadece kontrollü ortamlarda, sıkı hijyen standartları ile kullanın; Daha güvenli alternatifler mevcutsa bunları tercih edin.
Petrokimya ve Rafineri: 1,3-Bütadien ve asetilen geri kazanımı için seçici çözücü olarak kullanın; Hidrodesülfürizasyon proseslerinde H₂S absorpsiyonu için kullanın; Verimlilik için çözücü geri kazanım sistemlerini optimize edin.
Boya ve Kaplamalar: Pigment dispersiyonu için çözücü olarak kullanın; Boya sökücü olarak kullanın (metal ve plastik yüzeylerde etkili); Reçine viskozite kontrolü için kullanın; VOC düzenlemelerine uyun; Kısıtlı uygulamalar için alternatif çözücüleri değerlendirin.
Elektronik Endüstrisi: Devre kartı temizliği (fotolitografi kalıntı giderme) için kullanın; Yüzey işlem çözücüsü olarak kullanın; Yarı iletken uygulamaları için elektronik sınıf kullanın; Partikül kontaminasyonundan kaçının.
Alternatif Çözücüler (Kısıtlı uygulamalar için): Birçok uygulama için DMSO'yu (daha düşük üreme toksisitesi) değerlendirin; DMF'yi (benzer özellikler, ancak aynı zamanda düzenlenir) değerlendirin; GBL'yi (benzer özellikler, NMP öncüsü) değerlendirin; Cyrene'i (biyo-bazlı, daha güvenli alternatif) değerlendirin; Sulfolan'ı (petrokimya uygulamaları) değerlendirin; Propilen Karbonat'ı (lityum pil uygulamaları) değerlendirin; Seçim, spesifik uygulama gereksinimlerine bağlıdır.
Kullanım: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın (lokal egzoz havalandırması); Cilt temasından kaçının – geçirimsiz eldiven giyin (nitril, neopren, butil); Göz temasından kaçının – güvenlik gözlüğü giyin; Mümkün olduğunda kapalı sistemler kullanın; Havalandırma yetersizse solunum koruması (organik buhar kartuşu) kullanın.
Kişisel Koruyucu Donanım: Kimyasal dayanıklı eldivenler (nitril, neopren, butil – kırılma süresi >8 saat), kimyasal sıçrama gözlüğü (yüz siperi önerilir), koruyucu giysi (geçirimsiz), NIOSH onaylı organik buhar kartuşlu solunum cihazı (havalandırma yetersizse), yakınlarda güvenlik duşu ve göz yıkama istasyonu.
Hijyen: Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın; Kullanımdan sonra duş alın; Hamile kadınlar ve çocuk doğurma çağındaki kadınlar maruziyetten kaçınmalıdır.
Depolama: Sıkıca kapalı, korozyona dayanıklı kaplarda (paslanmaz çelik, alüminyum, HDPE, cam) saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın; Nem alımını önlemek için inert atmosfer (azot) kullanın; Isı, kıvılcım, açık alev ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun; Kilit altında saklayın (üreme toksisitesi nedeniyle); Uyumsuz maddelerden ayrı saklayın; Raf ömrü: uygun koşullarda 24-36 ay.
Dökülme Müdahalesi: Alanı boşaltın; Tam koruyucu donanım giyin; Alanı havalandırın; Dökülmeyi inert emici malzeme (kum, vermikülit) ile çevreleyin; Drenajlara veya su yollarına girmesini önleyin; Toplayın ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Tehlikeli atık olarak bertaraf edin.
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal mevzuata uygun şekilde bertaraf edin; NMP atıkları tehlikeli atık olarak kabul edilir (toksik, aşındırıcı); Çözücü geri kazanımı ve geri dönüşümü değerlendirin; Arıtma olmadan kanalizasyona deşarj etmeyin; Mevzuata uygun olarak yakma.
DÜZENLEYİCİ KISITLAMALAR HAKKINDA ÖZEL NOT:
-
AB REACH Ek XVII, Entry 71: NMP, belirli uygulamalarda kullanım için kısıtlanmıştır. Kısıtlamalar şunları kapsar:
-
Profesyonel ve endüstriyel kullanımlar (risk değerlendirmesi gereklidir)
-
Ürünlerde konsantrasyonun > %0.3 olduğu kullanımlar
-
Belirli kullanımlar yetkilendirme gerektirir (tedarik zinciri iletişimi)
-
-
AB Kozmetik Yönetmeliği: NMP, kozmetik ürünlerde yasaktır (Ek II, Entry 1272).
-
California Proposition 65: Üreme toksini olarak listelenmiştir (kadın üreme).
-
ABD EPA: Tehlikeli Hava Kirleticisi (HAP) olarak listelenmiştir. Emisyonlar düzenlenir.
-
Çin: Belirli elektronik ve imalat uygulamalarında kısıtlıdır.
-
Kullanmadan önce yerel düzenlemeleri kontrol edin, çünkü kısıtlamalar ülkeye ve uygulamaya göre değişir.
ALTERNATİF ÇÖZÜCÜLER HAKKINDA ÖZEL NOT:
Düzenleyici kısıtlamalar ve sağlık endişeleri nedeniyle NMP alternatifleri giderek daha fazla kullanılmaktadır:
| Alternatif | NMP'ye Göre Avantajları | Dezavantajları |
|---|---|---|
| DMSO | Daha düşük üreme toksisitesi; Biyouyumlu; Bazı bileşikler için daha yüksek çözme gücü | Daha düşük kaynama noktası; Güçlü koku; Cilt penetrasyon artırıcı (diğer bileşikleri taşır) |
| DMF | Benzer çözme özellikleri; Daha düşük viskozite | Ayrıca düzenlenir; Üreme toksini (daha az kısıtlı); Kanserojen endişeleri |
| GBL | Benzer kimyasal özellikler; NMP öncüsü | Ayrıca GHB'ye metabolize olur (düzenlenir); Benzer toksisite profili |
| Cyrene™ | Biyo-bazlı; Düşük toksisite; Çevre dostu | Daha yüksek maliyet; Sınırlı bulunabilirlik; Daha yeni çözücü – daha az kanıtlanmış |
| Sulfolan | Petrokimya uygulamaları için mükemmel | Yüksek erime noktası; Daha yüksek viskozite; Bazı polimerler için sınırlı çözünürlük |
| Propilen Karbonat | Düşük toksisite; Lityum piller için mükemmel; Çevre dostu | Bazı polimerler için daha düşük çözünürlük; Daha yüksek viskozite |
Seçim Kriterleri:
-
Toksisite ve çevresel etki (DMSO, Cyrene daha düşük sağlık riskleri sunar)
-
Çözme gücü (DMF, Sulfolan polimer çözmede güçlüdür)
-
Uygulama gereksinimleri (lityum piller → Propilen Karbonat)
-
Düzenleyici uyumluluk (REACH kısıtlamaları)
-
Maliyet ve bulunabilirlik
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Düzenleyici kısıtlamalara özel dikkat gösterilmelidir – NMP, AB REACH (Ek XVII, Entry 71) kapsamında kısıtlı bir maddedir.
