İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderSodyum Hekzametafosfat, Sodyum Polimetafosfat, Sodium Hexametaphosphate, Sodium Polyphosphate, Sodium Polymetaphosphate, E452i ,SHMP, 10124-56-8
SODYUM HEKZAMETAFOSFAT (SHMP)
ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Sodyum Hekzametafosfat (SHMP) |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Sodyum Polimetafosfat |
| CAS Numarası | 10124-56-8 |
| EC Numarası (EINECS) | 233-343-1 |
| Gıda Katkı Kodu | E452(i) |
| Moleküler Formül | (NaPO₃)ₙ (n=6-20, tipik olarak n=6 hekzamer) |
| Moleküler Ağırlık | Değişken (~612 g/mol hekzamer için); polimer |
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Sodyum Polimetafosfat |
| Sistematik Adı | Metafosforik Asit, Sodyum Tuzu |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Sodyum Hekzametafosfat, Sodyum Hegza Meta Fosfat, Sodyum Polimetafosfat, Graham Tuzu, Calgon, Kalgon |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Sodium Hexametaphosphate, Sodium Polymetaphosphate, Graham's Salt, Calgon, SHMP, Sodium Polyphosphate, Hexasodium Metaphosphate |
| Kısaltmalar | SHMP |
| CAS Numarası | 10124-56-8 |
| EC Numarası (EINECS) | 233-343-1 |
| Gıda Katkı Kodu | E452(i) |
| INS Numarası | 452(i) |
| Moleküler Formül | (NaPO₃)ₙ (n=6-20; ticari ürün polimer karışımı) |
| Kimyasal Sınıfı | İnorganik polifosfat tuzu (polimetafosfat) |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (beyaz, camsı, granül veya toz) |
| Koku | Kokusuz |
| Tat | Hafif alkali, karakteristik |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz, camsı (glassy), granül veya toz | Görsel |
| Koku | Kokusuz | Olfaktometrik |
| Tat | Hafif alkali, karakteristik | Duyusal |
| pH (%1 çözelti, 25°C) | 6.0 – 7.5 (nötre yakın) | pH Metre |
| pH (%10 çözelti, 25°C) | 5.8 – 7.3 | pH Metre |
| Suda Çözünürlük (25°C) | Çok yüksek; kolay ve tamamen çözünür | Gravimetrik |
| Yoğunluk (25°C) | ~2.48 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | ~628°C (bozunarak) | DSC |
| Kaynama Noktası | Uygulanamaz (bozunur) | - |
| Higroskopisite | Yüksek (nem çeker; nemli ortamda topaklanır) | Görsel |
| Parlama Noktası | Yanıcı değil | Uygulanamaz |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı; nemden koruyun |
BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Polimerik fosfat tuzu; güçlü şelatlama ajanı; su yumuşatıcı; dispersiyon ajanı |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı |
| Hidroliz | Sulu çözeltide yavaşça ortofosfat ve kısa zincirli fosfatlara hidrolize olur; asidik pH ve sıcaklık ile hızlanır |
| Bozunma Ürünleri (Isıtma) | >628°C: Na₂O, P₂O₅, fosfor oksitler |
| Şelatlama | Ca²⁺, Mg²⁺, Fe²⁺/Fe³⁺ ve ağır metal iyonlarını güçlü şekilde bağlar; su sertliğini giderir |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler |
| Asitlerle Reaksiyon | Asidik hidroliz ile ortofosfatlara dönüşür; şelatlama etkinliği azalır |
| Tehlikeli Polimerizasyon | Meydana gelmez |
BÖLÜM 4: ÜRETİM YÖNTEMİ
| Aşama | İşlem | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | Hammadde | Monosodyum fosfat (NaH₂PO₄) veya Disodyum fosfat (Na₂HPO₄) |
| 2 | Isıtma | 500-600°C'de ısıtılır |
| 3 | Polimerleşme | Yüksek sıcaklıkta polimerleşme gerçekleşir; uzun zincirli polifosfat yapıları oluşur |
| 4 | Soğutma | Hızlı soğutma ile camsı (glassy) yapı elde edilir |
| 5 | Formlandırma | Camsı kütle kırılarak granül veya öğütülerek toz forma getirilir |
BÖLÜM 5: FOSFAT TÜRLERİ KARŞILAŞTIRMASI
| Özellik | SHMP (E452i) | STPP (E451i) | TSPP (E450iii) | DSP (E339ii) | MSP (E339i) |
|---|---|---|---|---|---|
| Bileşik | Sodyum Hekzametafosfat | Sodyum Tripolifosfat | Tetra Sodyum Pirofosfat | Disodyum Fosfat | Monosodyum Fosfat |
| Formül | (NaPO₃)ₙ | Na₅P₃O₁₀ | Na₄P₂O₇ | Na₂HPO₄ | NaH₂PO₄ |
| P₂O₅ İçeriği | ~%60-71 | ~%57 | ~%53 | ~%50 | ~%59 |
| pH (%1 çözelti) | 6.0-7.5 | 9.5-10.0 | 9.8-10.5 | 8.5-9.5 | 4.2-4.8 |
| Şelatlama Gücü | Orta-Yüksek | Çok Yüksek | Yüksek | Düşük | Yok |
| Çözünürlük | Çok yüksek | ~150 g/L | ~70 g/L | ~100 g/L | ~850 g/L |
| Birincil Kullanım | Su arıtma, gıda, dispersiyon | Deterjan, gıda, su arıtma | Diş macunu, deterjan, gıda | Gıda, tampon | Gıda, asitlik düzenleyici |
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Güçlü Şelatlama | Metal iyonlarını (Ca²⁺, Mg²⁺, Fe²⁺/Fe³⁺) bağlar; su sertliğini giderir; kireç oluşumunu engeller |
| Su Yumuşatıcı | Sert sudaki kalsiyum ve magnezyum iyonlarını bağlayarak suyu yumuşatır; boru ve ekipman ömrünü uzatır |
| Dispersiyon Ajanı | Pigment, elyaf ve partiküllerin sıvı içinde homojen dağılmasını sağlar |
| Stabilizatör / Emülgatör | Gıdalarda (E452i) homojen yapı ve doku sağlar; faz ayrışmasını önler |
| Su Tutma Kapasitesi | İşlenmiş et ürünlerinde su tutmayı artırır; dokuyu iyileştirir; pişirme kaybını azaltır |
| Korozyon Önleyici | Metal yüzeylerde koruyucu film tabakası oluşturarak korozyonu engeller |
| Flotasyon Ajanı | Maden işlemede minerallerin seçici olarak ayrıştırılmasında kullanılır |
| pH Tamponlayıcı | Nötre yakın pH'ı ile hassas formülasyonlarda tamponlama sağlar |
BÖLÜM 7: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Kullanım | Tipik Konsantrasyon / Dozaj |
|---|---|---|
| Su Arıtma | Su yumuşatma, kireç önleme, korozyon kontrolü | 5 – 20 mg/L |
| Su Arıtma - Soğutma Kulesi | Kireç oluşumu ve korozyon önleme | 10 – 50 mg/L |
| Deterjan / Temizlik Ürünleri | Şelatör, temizlik performansı artırıcı | %1 – 5 |
| Gıda - İşlenmiş Et (E452i) | Su tutma, doku iyileştirici, stabilizatör | %0.1 – 0.5 |
| Gıda - Süt Ürünleri | Emülgatör, stabilizatör | %0.1 – 0.5 |
| Gıda - İçecekler | Stabilizatör, bulanıklık önleyici | %0.05 – 0.2 |
| Gıda - Konserve Deniz Ürünleri | Doku koruyucu | %0.1 – 0.3 |
| Tekstil | Dispersiyon ajanı, boyama yardımcısı, metal iyonu şelatörü | %0.2 – 2.0 |
| Kağıt Endüstrisi | Elyaf ve dolgu maddelerinin dağılımını iyileştirici | %0.2 – 2.0 |
| Maden/Metal İşleme | Flotasyon ajanı, korozyon önleyici, yüzey işlem | %0.1 – 1.0 |
| Seramik | Dispersiyon ajanı, şelatör | %0.2 – 2.0 |
| Boya ve Kaplama | Pigment dispersiyonu | %0.5 – 2.0 |
BÖLÜM 8: KALİTE SPESİFİKASYONLARI (GIDA SINIFI - E452i)
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz, camsı (glassy), granül veya toz | Görsel |
| Koku | Kokusuz | Olfaktometrik |
| P₂O₅ İçeriği | %60.0 – 71.0 | Gravimetrik (Fosfomolibdat) |
| Kurutma Kaybı (105°C, 2 saat) | ≤ %1.0 | Gravimetrik |
| pH (%1 çözelti, 25°C) | 6.0 – 7.5 | pH Metre |
| Suda Çözünmeyen Madde | ≤ %0.1 | Gravimetrik |
| Florür (F⁻) | ≤ 10 ppm | İyon Seçici Elektrot |
| Klorür (Cl⁻) | ≤ %0.05 | Arjantometrik |
| Sülfat (SO₄²⁻) | ≤ %0.05 | Türbidimetrik |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm | ICP-MS |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | ICP-MS |
| Arsenik (As) | ≤ 3 ppm | ICP-MS |
| Cıva (Hg) | ≤ 1 ppm | ICP-MS |
| Kadmiyum (Cd) | ≤ 1 ppm | ICP-MS |
| Demir (Fe) | ≤ 50 ppm | AAS / Kolorimetrik |
| Toplam Mikrobiyal Sayım | ≤ 1.000 KOB/g | ISO 4833 |
| Maya ve Küf | ≤ 100 KOB/g | ISO 21527 |
| E. coli | 10g'de Negatif | ISO 16649 |
| Salmonella spp. | 25g'de Negatif | ISO 6579 |
BÖLÜM 9: MİKROBİYOLOJİK SPESİFİKASYONLAR
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Toplam Mezofilik Aerobik Bakteri | ≤ 1.000 KOB/g | ISO 4833 |
| Maya ve Küf | ≤ 100 KOB/g | ISO 21527 |
| Salmonella spp. | 25g'de Negatif | ISO 6579 |
| Escherichia coli | 10g'de Negatif | ISO 16649 |
| Staphylococcus aureus | 1g'de Negatif | ISO 6888 |
| Pseudomonas aeruginosa | 1g'de Negatif | ISO 16266 |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | > 3.000 mg/kg (düşük toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite (LD50, Tavşan) | > 2.000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş edici |
| Göz Tahrişi | Tahriş edici |
| Solunum Tahrişi | Tozunun solunması mekanik tahrişe neden olabilir |
| Cilt Hassaslaştırması | Hassaslaştırıcı değil |
| Kanserojenite | Sınıflandırılmamıştır (IARC, NTP) |
| Mutajenite | In vitro testlerde negatif |
| Üreme Toksisitesi | Bilinen advers etki yok |
| Kronik Toksisite | Yüksek dozlarda gastrointestinal rahatsızlık |
| ADI (Toplam Fosfat) | 0-70 mg/kg vücut ağırlığı/gün (JECFA) |
| GRAS Durumu | FDA tarafından GRAS kabul edilir |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (1272/2008/EC ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Ciddi Göz Hasarı/Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| Belirli Hedef Organ Toksisitesi (STOT - TE) | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozunu solumaktan kaçının |
| P264 | Kullanım sonrası elleri iyice yıkayın |
| P271 | Sadece dışarıda veya iyi havalandırılmış alanda kullanın |
| P280 | Koruyucu eldiven/gözlük/yüz koruyucu kullanın |
| P302+P352 | Cilt ile temasında: Bol su ve sabunla yıkayın |
| P304+P340 | Solunduğunda: Temiz havaya çıkarın, rahat nefes almasını sağlayın |
| P305+P351+P338 | Göz ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİNİ/DOKTORU arayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı onaylanmış atık bertaraf tesisinde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla en az 15 dakika yıkayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı suyla çalkalayın. Bol su için. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız tıbbi yardım alın. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı değil |
| Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler | >628°C: Na₂O, P₂O₅, fosfor oksitler |
| Uygun Söndürücüler | Yangın ortamına uygun herhangi bir söndürücü (su, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük) |
| Özel Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Özel Önlemler | Yangın söndürme suyunun çevreye karışmasını önleyin |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan; nemden uzak |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, nem geçirmez kaplar; orijinal ambalaj |
| Korunması Gerekenler | Nem (higroskopik), direkt güneş ışığı, kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli asitler |
| Raf Ömrü | 24 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında) |
| Kararlılık Notu | Higroskopik; nemli ortamda topaklanır; hava almayan kaplarda saklayın |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| PE iç torbalı kraft torba | 25 kg | Kraft kağıt + PE |
| PE iç torbalı PP dokuma torba | 25 kg | PP dokuma + PE |
| Big-Bag | 500-1000 kg | Polipropilen (PE iç torbalı) |
| Plastik kova | 25 kg | HDPE |
| Plastik varil | 50 kg | HDPE |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı (15-25°C); nemden koruyun |
BÖLÜM 18: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kişisel Koruma | Nitril eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi (N95) |
| Temizleme Yöntemleri | Kuru halde süpürün veya vakumlayın. Kapalı, etiketli kaplara toplayın. Su ile yıkamaktan kaçının (kaygan zemin oluşturur). |
| Çevresel Önlemler | Drenajlara, toprağa ve yüzey sularına girmesini önleyin. |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre; lisanslı bertaraf tesisinde bertaraf edin. |
BÖLÜM 19: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Gıda katkı maddesi E452(i); quantum satis kullanım onaylı |
| ABD (FDA) | GRAS; gıda katkısı, su arıtma ve deterjan bileşeni olarak onaylı |
| JECFA (FAO/WHO) | ADI: 0-70 mg/kg vücut ağırlığı/gün (toplam fosfat olarak) |
| Codex Alimentarius | GSFA'da listelenmiş; gıda katkısı INS 452(i) |
| Türkiye | Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği'nde onaylı |
| REACH | Kayıt kapsamında (uygulanabilir ise) |
| WGK (Almanya) | 1 (su için düşük tehlike) |
| Helal | Mevcut |
| Koşer | Mevcut |
| Vejetaryen/Vegan | Uygun (inorganik kaynaklı) |
BÖLÜM 20: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Sodyum Hekzametafosfat, Sodyum Hegza Meta Fosfat, Sodyum Polimetafosfat, Graham Tuzu, Calgon, Kalgon |
| İngilizce İsimler | Sodium Hexametaphosphate, Sodium Polymetaphosphate, Graham's Salt, Calgon, SHMP, Sodium Polyphosphate, Hexasodium Metaphosphate |
| Kimyasal İsimler | Metafosforik Asit, Sodyum Tuzu; Polimetafosforik Asit, Sodyum Tuzu |
| Gıda Katkı Kodu | E452(i), INS 452(i) |
| CAS Numarası | 10124-56-8 |
| EC Numarası | 233-343-1 |
BÖLÜM 21: ÇEŞİTLERİ (FORMLARINA GÖRE)
| Form | Açıklama | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Cam Görünümlü (Glassy) | Şeffaf, camsı yapıda; hızlı çözünür | Endüstriyel uygulamalar, su arıtma |
| Granül Form | Daha kolay dozajlanabilir; tozuma yapmaz | Su arıtma, deterjan sektörü |
| Toz Form | İnce toz; hızlı çözünür | Gıda katkısı, laboratuvar uygulamaları |
| Polimer Zincir Uzunluğuna Göre | Farklı n değerleri (6-20) ile değişen özellikler | Spesifik şelatlama ve dispersiyon gereksinimleri |
BÖLÜM 22: ÖZET TABLOSU
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Sodyum Hekzametafosfat (SHMP) |
| CAS Numarası | 10124-56-8 |
| Gıda Katkı Kodu | E452(i) |
| Moleküler Formül | (NaPO₃)ₙ (n=6-20) |
| Moleküler Ağırlık | Değişken (~612 g/mol hekzamer) |
| Görünüm | Beyaz, camsı, granül veya toz |
| pH (%1 çözelti) | 6.0 – 7.5 |
| Suda Çözünürlük | Çok yüksek; tamamen çözünür |
| Birincil Fonksiyon | Şelatlama ajanı, su yumuşatıcı, dispersiyon ajanı, stabilizatör, korozyon önleyici |
| Raf Ömrü | 24 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | Uyarı |
BÖLÜM 23: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
Yüksek Higroskopisite: Nem çeker ve topaklanır; sıkıca kapalı, nem geçirmez kaplarda saklayın. Ambalaj açıldıktan sonra hemen kapatın.
-
Asidik Hidroliz: Asidik ortamda (pH <4) ortofosfatlara hidrolize olur; şelatlama etkinliği azalır. Asidik formülasyonlarda dikkatli olun.
-
Sulu Çözelti Stabilitesi: Sulu çözeltilerde zamanla hidrolize olur; taze çözelti hazırlayın ve 24-48 saat içinde kullanın.
-
Metal Kaplar: Metal iyonlarını bağladığı için metal kaplarda saklamayın; HDPE, PP veya paslanmaz çelik (316L) kaplar kullanın.
-
Cilt ve Göz Tahrişi: Tozu ve çözeltisi cilt ve göz tahrişine neden olabilir. Koruyucu ekipman kullanın.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
-
Çözelti Hazırlama: Çok yüksek çözünürlük; soğuk suda bile hızlı çözünür. Topaklanmayı önlemek için karıştırarak ekleyin.
-
Su Arıtma Dozajı: Su sertliğine bağlı olarak 5-20 mg/L; aşırı dozaj fosfat kalıntısına neden olabilir.
-
Gıda Uygulamaları: İşlenmiş et ürünlerinde %0.1-0.5 oranında kullanın; yasal limitleri kontrol edin.
-
Deterjan Formülasyonu: %1-5 oranında şelatör ve su yumuşatıcı olarak kullanın; nem kontrolüne dikkat edin.
-
Depolama: Nemden kesinlikle koruyun; silika jel gibi nem alıcılarla birlikte depolayın.
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
