Kalsiyum Karbonat, Calcium Carbonate, Ağır, Hafif, Heavy, Light E170, 471-34-1, 13397-25-6, 1317-65-3

Kalsiyum Karbonat, Calcium Carbonate, Ağır, Hafif, Heavy, Light E170, 471-34-1, 13397-25-6, 1317-65-3

KALSİYUM KARBONAT (CaCO₃)

Ağır / Hafif / Öğütülmüş / Çökeltilmiş / E170

CAS Numaraları: 471-34-1, 13397-25-6, 1317-65-3

EC Numarası: 207-439-9

1. KİMLİK BİLGİLERİ

2. AĞIR ve HAFİF KALSİYUM KARBONAT – KARŞILAŞTIRMA

3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER

4. KİMYASAL ÖZELLİKLER

Asitlerle Reaksiyon (Köpürme):

CaCO₃ + 2 HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂↑

Termal Bozunma (Kalsinasyon):

CaCO₃ + Isı → CaO (sönmemiş kireç) + CO₂↑ (825°C üzerinde)

Kalsiyum Bikarbonat Oluşumu:

CaCO₃ + H₂O + CO₂ ⇌ Ca(HCO₃)₂ (çözünür)

5. ÜRETİM PROSESİ

5.1. Ağır Kalsiyum Karbonat (GCC – Öğütülmüş Kalsiyum Karbonat)

5.2. Hafif Kalsiyum Karbonat (PCC – Çökeltilmiş Kalsiyum Karbonat)

Reaksiyon Denklemleri:

Kalsinasyon: CaCO₃ + Isı → CaO + CO₂↑
Söndürme: CaO + H₂O → Ca(OH)₂ + Isı
Karbonatlaşma: Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃↓ + H₂O

6. KULLANIM ALANLARI

6.1. İnşaat Endüstrisi (En Büyük Kullanım – Ağır GCC)

6.2. Tarım

6.3. Kağıt Endüstrisi (PCC tercih edilir)

6.4. Plastik ve Kauçuk Endüstrisi

6.5. Boya ve Kaplamalar

6.6. Gıda Endüstrisi (E170 – PCC tercih edilir)

6.7. İlaç ve Besin Takviyeleri

6.8. Çevre Uygulamaları

6.9. Diğer Uygulamalar

7. E170 – GIDA KATKI MADDESİ SPESİFİKASYONLARI

8. KALİTE SPESİFİKASYONLARI

9. DEPOLAMA VE KULLANIM

10. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ

GHS Sınıflandırması

Notlar:

• Kalsiyum karbonat genel olarak güvenli kabul edilir (GRAS)

• İnce toz, gözlerde ve solunum yollarında mekanik tahrişe neden olabilir

• Normal kullanım koşullarında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır

Zararlılık İfadeleri (H-Codes)

Güvenlik İfadeleri (P-Codes)

Toksikolojik Bilgiler

İlk Yardım Önlemleri

Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)

11. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

12. ÇEVRESEL BİLGİLER

13. TAŞIMA BİLGİLERİ

14. MEVZUAT BİLGİLERİ

15. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Veritabanı Tanımlayıcıları:

• CAS (Genel): 471-34-1

• CAS (PCC): 13397-25-6

• CAS (GCC): 1317-65-3

• EC: 207-439-9

• E Numarası: E170

• MDL: MFCD00010906

• PubChem CID: 10112

• RTECS: FF9335000

16. ALTERNATİFLERLE KARŞILAŞTIRMA

17. SEKTÖREL UYGUNLUK

18. ÖZET

Kalsiyum Karbonat (CaCO₃, CAS 471-34-1, E170) , doğada yaygın olarak bulunan beyaz bir mineraldir. Ağır (GCC – Öğütülmüş Kalsiyum Karbonat) ve hafif (PCC – Çökeltilmiş Kalsiyum Karbonat) olmak üzere iki ana ticari formu bulunur.

Temel Özellikler:

Başlıca Kullanım Alanları:

Temel Güvenlik Noktaları:

• TOKSİK DEĞİL – Genel olarak güvenli kabul edilir (GRAS)

• MEKANİK TAHRİŞ EDİCİ – Toz, göz/solunum tahrişine neden olabilir

• KARARLI – Normal koşullarda kimyasal olarak kararlıdır

• YANICI DEĞİL – Yangın tehlikesi yoktur

• DÜŞÜK ÇÖZÜNÜRLÜK – Suda pratik olarak çözünmez

19. ÖNEMLİ UYARILAR

1. Ağır (GCC) vs Hafif (PCC): Temel farklar üretim yöntemi, yığma yoğunluğu, çökelme hacmi, parçacık şekli ve beyazlıktır. Ağır GCC, doğal kireçtaşının mekanik öğütülmesiyle üretilir (yığma yoğunluğu 0.8-1.3 g/cm³, çökelme hacmi 1.2-1.9 mL/g). Hafif PCC, kimyasal çöktürme ile üretilir (yığma yoğunluğu 0.5-0.7 g/cm³, çökelme hacmi 2.4-2.8 mL/g).

2. Parçacık Şekli: Ağır GCC, mekanik öğütme nedeniyle düzensiz, polidispers parçacık şekline sahiptir. Hafif PCC, çöktürme koşullarına bağlı olarak kontrollü parçacık şekli ile üretilebilir (rombohedral, küresel, iğnemsi).

3. Beyazlık: Hafif PCC, ağır GCC'ye (%85-95) kıyasla daha yüksek beyazlığa (%95-98) sahiptir, bu da onu yüksek kaliteli kağıt, gıda ve ilaç uygulamaları için tercih edilen kılar.

4. Farmasötik Kullanım: Kalsiyum karbonat, kalsiyum takviyesi (osteoporozu önlemek için) ve antiasit (mide asidini nötralize etmek için) olarak kullanılır. Tablet, çiğnenebilir tablet ve süspansiyon formlarında mevcuttur.

5. E170 – Gıda Katkısı: Kalsiyum karbonat, E170 (beyaz renklendirici) olarak gıda katkı maddesi olarak onaylanmıştır. Pudra şekeri (topaklanma önleyici), kabartma tozu, diş macunu, kalsiyumla zenginleştirilmiş gıdalar ve şekerlemede kullanılır.

6. Kireçleme (Toprak pH Ayarlaması): Tarımda, kalsiyum karbonat asidik toprakların pH'ını yükseltmek için kullanılır. Etkinlik, partikül boyutuna (daha ince partiküller daha hızlı reaksiyona girer) ve saflığa (CaCO₃ eşdeğeri) bağlıdır. Ağır GCC tipik olarak kullanılır.

7. Asit Reaksiyonu (Köpürme): Karbonat mineralleri için temel tanımlama testlerinden biri, seyreltik hidroklorik asit (HCl) ile CO₂ kabarcıkları (köpürme) üreten reaksiyondur. Bu reaksiyon, karbonatları test etmek için kullanılır.

8. Termal Bozunma (Kalsinasyon): 825°C üzerinde ısıtıldığında, CaCO₃ sönmemiş kirece (CaO) ve CO₂'ye bozunur. Bu, çimento üretiminde ve kireç üretiminde ilk adımdır.

9. Kağıt Endüstrisi Tercihi: Kağıt endüstrisi, yüksek beyazlığı, kontrollü parçacık şekli ve daha iyi kaplama özellikleri nedeniyle PCC'yi (hafif) tercih eder. PCC, kağıt mukavemetinden ödün vermeden daha yüksek dolgu yüklemesine izin verir.

10. Raf Ömrü: Kalsiyum karbonat çok kararlıdır ve kuru tutulursa sınırsız raf ömrüne sahiptir. Bununla birlikte, CO₂ saldığı için bozunduğundan kuvvetli asitlerle temastan kaçınılmalıdır.

20. REFERANSLAR VE BEYAN

Referanslar:

• ECHA (Avrupa Kimyasallar Ajansı) – Bilgi Kartı 100.006.765

• FDA 21 CFR 184.1191 (Kalsiyum karbonat – GRAS)

• EFSA – Gıda Katkı Maddesi E170 Değerlendirmesi

• USP (Birleşik Devletler Farmakopesi) – Kalsiyum Karbonat Monografisi

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun. Bu belgede yer alan bilgiler, mevcut bilgiler ışığında doğru ve güvenilir kabul edilmekle birlikte, herhangi bir garanti veya sorumluluk kabul edilmez. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemekle yükümlüdür.