Magnezyum Oksit, Magnesium Oxide, Magnesium Monoxide, Magnesia, Calcined Magnesia, E530, 1309-48-4
MAGNEZYUM OKSİT (MgO)
Magnezya / Kalsine Magnezya / Periklaz / E530
CAS Numarası: 1309-48-4
EC Numarası: 215-171-9
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik |
Bilgi |
| Kimyasal Adı |
Magnezyum Oksit |
| Diğer İsimleri |
Magnezya, Kalsine magnezya, Periklaz (mineral formu), Kostik magnezit, E530 |
| Kimyasal Formülü |
MgO |
| Molekül Ağırlığı |
40.305 g/mol |
| CAS Numarası |
1309-48-4 |
| EC Numarası (EINECS) |
215-171-9 |
| E Numarası |
E530 (Gıda katkısı – topaklanma önleyici, asitlik düzenleyici) |
| Doğal Formu |
Periklaz minerali |
| Görünüm |
Beyaz ila kirli beyaz, higroskopik toz |
| Koku |
Hafif karakteristik koku |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Hafif MgO |
Ağır MgO |
| Fiziksel Hali (20°C) |
Katı (ince toz) |
Katı (yoğun toz) |
| Görünüm |
Beyaz, ince, hafif toz |
Beyaz, yoğun toz |
| Koku |
Hafif |
Hafif |
| Molekül Ağırlığı |
40.305 g/mol |
40.305 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) |
3.58 g/cm³ |
3.58 g/cm³ |
| Yığma Yoğunluğu |
0.2 – 0.4 g/cm³ |
0.8 – 1.2 g/cm³ |
| Erime Noktası |
~2,800 °C |
~2,800 °C |
| Kaynama Noktası |
~3,600 °C |
~3,600 °C |
| Suda Çözünürlük (20°C) |
Az (0.0086 g/100 mL) |
Az (0.0086 g/100 mL) |
| Etanolde Çözünürlük |
Çözünmez |
Çözünmez |
| Asitlerde Çözünürlük |
Çözünür |
Çözünür |
| Amonyum Tuzlarında Çözünürlük |
Çözünür |
Çözünür |
| pH (doymuş çözelti) |
~10.3 (kuvvetli alkali) |
~10.3 (kuvvetli alkali) |
| Kırılma İndisi |
1.735 |
1.735 |
| Sertlik (Mohs) |
5.5 |
5.5 |
| Higroskopiklik |
Yüksek derecede higroskopik |
Hafif higroskopik |
3. MAGNEZYUM OKSİT TİPLERİ VE SINIFLARI
| Tip |
Kalsinasyon Sıcaklığı |
Yüzey Alanı |
Yığma Yoğunluğu |
Renk |
Birincil Uygulamalar |
| Kostik Kalsine MgO (CCM) |
700-1,000 °C |
Yüksek (20-60 m²/g) |
0.2-0.4 g/cm³ |
Kirli beyaz |
Tarım, su arıtma, kimyasal sentez |
| Sönmüş (Dead Burned) MgO (DBM) |
>1,500 °C |
Düşük (<5 m²/g) |
0.8-1.2 g/cm³ |
Gri-sarı |
Refrakter tuğlalar, çelik fırını astarları |
| Elektro Fused MgO (EFM) |
>2,800 °C |
Çok düşük |
1.2-1.5 g/cm³ |
Saf beyaz |
Yüksek saflıklı refrakterler, seramik |
| Hafif MgO |
700-1,000 °C |
Yüksek |
0.2-0.4 g/cm³ |
Beyaz |
İlaç, gıda katkıları, kozmetik |
| Ağır MgO |
>1,500 °C |
Düşük |
0.8-1.2 g/cm³ |
Beyaz |
Seramik, cam, yapı kimyasalları |
| İlaç/Gıda Sınıfı MgO |
Kontrollü |
Kontrollü |
0.2-0.4 g/cm³ |
Saf beyaz |
Antasit, mineral takviyesi, E530 |
| Teknik Sınıf MgO |
Değişken |
Değişken |
Değişken |
Kirli beyaz |
Boyalar, genel endüstriyel |
4. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Bilgi |
| Kimyasal Formül |
MgO |
| Molekül Ağırlığı |
40.305 g/mol |
| Magnezyum (Mg) İçeriği |
~%60.3 |
| Oksijen (O) İçeriği |
~%39.7 |
| pH (doymuş çözelti) |
~10.3 (kuvvetli alkali) |
| Kararlılık |
Normal koşullarda kararlıdır |
| Su ile Reaksiyon |
MgO + H₂O → Mg(OH)₂ (yavaş, ekzotermik) |
| Asitlerle Reaksiyon |
MgO + 2 HCl → MgCl₂ + H₂O |
| CO₂ ile Reaksiyon |
MgO + CO₂ → MgCO₃ |
| Amonyum Tuzları ile Reaksiyon |
MgO + 2 NH₄Cl → MgCl₂ + 2 NH₃ + H₂O |
| Geçimsiz Maddeler |
Kuvvetli asitler, klor, kuvvetli oksitleyiciler |
5. ÜRETİM PROSESİ
| Aşama |
Açıklama |
| 1. Hammadde |
Magnezit cevheri (MgCO₃) veya deniz suyu (MgCl₂) |
| 2. Kalsinasyon |
Magnezit 700-1,000°C (CCM) veya >1,500°C (DBM) ısıtılır |
| 3. Reaksiyon (Magnezit) |
MgCO₃ + Isı → MgO + CO₂↑ |
| 4. Deniz Suyu Prosesi |
MgCl₂ + Ca(OH)₂ → Mg(OH)₂↓ + CaCl₂ |
| 5. Kalsinasyon (Deniz Suyu) |
Mg(OH)₂ + Isı → MgO + H₂O |
| 6. Soğutma |
Ürün soğutulur |
| 7. Öğütme ve Sınıflandırma |
İstenen partikül boyutuna öğütülür |
| 8. Hidratasyon (Opsiyonel) |
Belirli sınıflar için kısmi hidratasyon |
| 9. Paketleme |
Ürün paketlenir |
6. KULLANIM ALANLARI – GENEL BAKIŞ
| Sektör |
Birincil Kullanım |
Tercih Edilen Tip |
| Refrakter ve Metalurji |
Çelik fırını astarları, refrakter tuğlalar |
Sönmüş, Elektro fused |
| İnşaat |
Magnezya çimentosu, yangına dayanıklı paneller |
Ağır |
| Tarım |
Toprak düzenleyici, hayvan yemi |
Hafif |
| İlaç |
Antasit, müshil, magnezyum takviyesi |
Hafif (yüksek saflık) |
| Gıda (E530) |
Topaklanma önleyici, asitlik düzenleyici |
Hafif (gıda sınıfı) |
| Petrol ve Gaz |
Hidrolik kırılma, sondaj sıvıları |
Hafif |
| Kozmetik |
Eksfoliyanlar, yüz maskeleri, deodorantlar |
Hafif |
| Kimya Endüstrisi |
Katalizör desteği, kimyasal sentez |
Hafif, Ağır |
| Su Arıtma |
pH ayarlaması, ağır metal giderimi |
Hafif |
| Seramik ve Cam |
Sırlar, özel cam |
Ağır |
7. TİCARİ İSİMLER VE ÜRÜN KODLARI
| Marka/Kod |
Üretici/Açıklama |
| Maglite (A, D, S, Y, K, DE, CG1) |
Genel endüstriyel ve gıda sınıfı MgO |
| Kyowamag (100, 150, MF, LCM) |
Japon menşeli yüksek saflıkta MgO |
| Magox (93HR, 98HR, 98FR) |
ABD menşeli teknik ve gıda sınıfı |
| BayMag (30, 40) |
Kanada üretimi, yüksek saflık |
| FloMag (HP, HP-ER) |
Gıda ve ilaç sınıfı |
| Elastomag (100, 170) |
Reaktif MgO, kauçuk ve plastik sektörü |
| Mag Chem (10, 30, 50, 200D, P98) |
Teknik ve farmasötik sınıflar |
| Micromag (3-30, 3-150, 150) |
Mikronize MgO |
| UBE (995S, 100A, 500A) |
Japonya menşeli yüksek saflık |
| Starmag (M, SL, PSF, U) |
Refrakter ve yapı kimyasalları |
| Pyrokisuma (3320, 5301, 3350) |
Seramik ve cam endüstrisi |
8. KALİTE SPESİFİKASYONLARI
| Parametre |
Hafif MgO (İlaç/Gıda) |
Ağır MgO (Teknik) |
Sönmüş (Refrakter) |
| Saflık (MgO) |
≥ %98.0 |
≥ %95.0 |
≥ %90.0 |
| Yığma Yoğunluğu (g/cm³) |
0.2 – 0.4 |
0.8 – 1.2 |
1.2 – 1.5 |
| Yüzey Alanı (m²/g) |
20 – 60 |
5 – 15 |
< 5 |
| Kızdırma Kaybı |
≤ %2.0 |
≤ %1.0 |
≤ %0.5 |
| Kalsiyum (CaO) |
≤ %0.5 |
≤ %1.0 |
≤ %2.0 |
| Demir (Fe₂O₃) |
≤ %0.05 |
≤ %0.10 |
≤ %1.0 |
| Silika (SiO₂) |
≤ %0.1 |
≤ %0.5 |
≤ %2.0 |
| Klorür (Cl) |
≤ %0.02 |
≤ %0.05 |
≤ %0.10 |
| Sülfat (SO₄) |
≤ %0.1 |
≤ %0.2 |
≤ %0.5 |
| Ağır Metaller (Pb olarak) |
≤ 10 ppm |
≤ 50 ppm |
– |
| Arsenik (As) |
≤ 1 ppm |
– |
– |
9. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri |
Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplar (HDPE, astarlı torbalar, variller) |
| Korunması Gerekenler |
Nem (Mg(OH)₂ oluşturur), CO₂ (karbonatlaşma), kuvvetli asitler |
| Raf Ömrü |
12-24 ay (açılmamış orijinal ambalajında uygun depolamada) |
| Hafif MgO Higroskopiklik |
Yüksek derecede higroskopik |
| Ağır MgO Higroskopiklik |
Hafif higroskopik |
| Geçimsiz Maddeler |
Kuvvetli asitler, klor, kuvvetli oksitleyiciler |
| Ambalaj Seçenekleri |
25 kg torba, 50 kg varil, 500 kg/1000 kg FIBC (büyük torbalar), dökme silolar |
10. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
GHS Sınıflandırması
| Tehlike Sınıfı |
Kategori |
| Ciddi Göz Hasarı |
Kategori 1 (H318) |
| Cilt Tahrişi |
Kategori 2 (H315) |
| Hedef Organ Toksisitesi (Soluma) |
Kategori 3 (H335) |
Zararlılık İfadeleri (H-Codes)
| Kod |
İfade |
| H315 |
Cilt tahrişine neden olur |
| H318 |
Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 |
Solunum tahrişine neden olabilir |
Güvenlik İfadeleri (P-Codes)
| Kod |
İfade |
| P261 |
Tozu solumaktan kaçının |
| P264 |
Elleçlemeden sonra iyice yıkayın |
| P280 |
Koruyucu eldiven, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P302+P352 |
CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P305+P351+P338 |
GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın |
| P310 |
Hemen ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın |
11. TOKSİKOLOJİK BİLGİLER
| Parametre |
Değer |
| Oral LD50 (sıçan) |
> 5,000 mg/kg (pratik olarak toksik değil) |
| İnhalasyon LC50 (sıçan) |
Belirlenmemiştir (toz tahrişe neden olabilir) |
| Dermal LD50 (tavşan) |
> 2,000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi |
Hafif ila orta derecede tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Şiddetli tahriş edici (ciddi hasara neden olur) |
| Cilt Duyarlılaşması |
Bilinen bir duyarlılaştırıcı değildir |
| Kanserojenite |
Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Mutajenite kanıtı yoktur |
| Üreme Toksisitesi |
Kanıt yoktur |
| Kronik Etkiler |
Yüksek toz konsantrasyonlarının uzun süreli solunması pnömokonyoza neden olabilir |
12. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
En az 15 dakika bol su ve sabunla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. |
| Göz Teması |
En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma |
Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Su için. Büyük miktar yutulduysa tıbbi yardım alın. |
| Doktor Notu |
Semptomatik tedavi. Spesifik panzehir yoktur. |
13. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı değildir |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı |
Uygulanamaz |
| Parlama Noktası |
Uygulanamaz |
| Söndürme Maddeleri |
Çevredeki yangın için uygun maddeler (su, CO₂, kuru kimyevi toz) |
| Özel Tehlikeler |
Yok |
| Koruyucu Donanım |
Çevredeki yangın için basınçlı solunum cihazı (SCBA) |
| Tehlikeli Bozunma Ürünleri |
Yok |
14. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre |
Bilgi |
| Sucul Toksisite |
Düşük (yüksek konsantrasyonlarda yüksek pH sucul yaşama zarar verebilir) |
| Biyobozunabilirlik |
Uygulanamaz (inorganik) |
| Biyobirikim |
Beklenmez |
| Kalıcılık |
Kalıcıdır (inorganik mineral) |
| Toprakta Hareketlilik |
Düşük (çözünmeyen bileşikler oluşturur) |
| Atık Bertarafı |
Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin. Gerekirse bertaraf öncesinde nötralize edin. |
| Ekotoksikolojik Etkiler |
Büyük miktarlarda salınırsa su kütlelerinin pH'ını yükseltebilir |
15. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Tehlike Sınıfı |
Yok |
| Ambalaj Grubu |
Uygulanamaz |
| Doğru Taşıma Adı |
MAGNEZYUM OKSİT |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
| ADR/RID |
Tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır |
| IMDG |
Tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır |
| IATA |
Tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır |
16. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge |
Durum |
| AB |
REACH kayıtlı; E530 gıda katkı maddesi olarak onaylı |
| Türkiye (KKDİK) |
Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (FDA) |
GRAS – 21 CFR 184.1431 |
| Kanada (DSL) |
Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) |
Listelenmiştir |
| Japonya (ENCS) |
Listelenmiştir |
| Kore (KECL) |
Listelenmiştir |
| Çin (IECSC) |
Listelenmiştir |
| E530 |
Dünya çapında gıda katkı maddesi olarak onaylı |
17. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türkçe İsim |
İngilizce İsim |
| Magnezyum Oksit |
Magnesium Oxide |
| Magnezya |
Magnesia |
| Kalsine Magnezya |
Calcined Magnesia |
| Periklaz |
Periclase |
| E530 |
E530 |
| Ağır Magnezyum Oksit |
Heavy Magnesium Oxide |
| Hafif Magnezyum Oksit |
Light Magnesium Oxide |
| Kostik Magnezit |
Caustic Magnesite |
| Magnezyum Monoksit |
Magnesium Monoxide |
18. KARŞILAŞTIRMA: HAFİF MgO vs AĞIR MgO
| Özellik |
Hafif MgO |
Ağır MgO |
| Yığma Yoğunluğu |
0.2 – 0.4 g/cm³ |
0.8 – 1.2 g/cm³ |
| Yüzey Alanı |
Yüksek (20-60 m²/g) |
Düşük (5-15 m²/g) |
| Reaktivite |
Yüksek |
Düşük |
| Higroskopiklik |
Yüksek |
Düşük |
| Kalsinasyon Sıcaklığı |
700-1,000°C |
>1,500°C |
| Birincil Kullanımlar |
İlaç, gıda, kozmetik |
Refrakter, seramik, inşaat |
| Maliyet |
Daha yüksek |
Daha düşük |
19. ÖZET
Magnezyum Oksit (MgO, CAS 1309-48-4, E530) , çok yüksek erime noktasına (~2,800°C) sahip, beyaz, higroskopik bir tozdur. Hafif ve ağır formları ile farklı kalsinasyon sınıfları (kostik kalsine, sönmüş, elektro fused) bulunur.
Temel Özellikler:
| Özellik |
Hafif MgO |
Ağır MgO |
Sönmüş MgO |
| Yığma Yoğunluğu |
0.2-0.4 g/cm³ |
0.8-1.2 g/cm³ |
1.2-1.5 g/cm³ |
| Yüzey Alanı |
Yüksek |
Düşük |
Çok düşük |
| Reaktivite |
Yüksek |
Düşük |
Çok düşük |
| Birincil Kullanım |
İlaç, gıda, kimya |
Refrakterler, seramik |
Çelik fırınları |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör |
Uygulamalar |
| Refrakter ve Metalurji |
Çelik fırını astarları, refrakter tuğlalar |
| İnşaat |
Magnezya çimentosu, yangına dayanıklı paneller |
| Tarım |
Toprak düzenleyici, hayvan yemi |
| İlaç |
Antasit, müshil, magnezyum takviyesi |
| Gıda (E530) |
Topaklanma önleyici, asitlik düzenleyici |
| Petrol ve Gaz |
Hidrolik kırılma, sondaj sıvıları |
| Kozmetik |
Eksfoliyanlar, yüz maskeleri, deodorantlar |
| Su Arıtma |
pH ayarlaması, ağır metal giderimi |
20. ÖNEMLİ UYARILAR VE BEYAN
-
Hafif vs Ağır MgO: Hafif MgO (0.2-0.4 g/cm³) daha düşük kalsinasyon sıcaklıklarında (700-1,000°C) üretilir, yüksek yüzey alanına ve reaktiviteye sahiptir. Ağır MgO (0.8-1.2 g/cm³) daha yüksek sıcaklıklarda (>1,500°C) üretilir, düşük yüzey alanına ve reaktiviteye sahiptir.
-
Sönmüş (Dead Burned) MgO (DBM): >1,500°C'de kalsine edilen DBM çok düşük reaktiviteye sahiptir ve çelik fırınları için refrakter astar olarak kullanılır.
-
Hidratasyon Hassasiyeti: Hafif MgO nemi hızla emerek Mg(OH)₂'ye dönüşür. Sıkıca kapalı kaplarda saklayın.
-
Asitlerle Reaksiyon: MgO kuvvetli bir bazdır (pH ~10.3). Asitleri etkili bir şekilde nötralize eder (antasit ve atık su arıtma).
-
E530 – Gıda Katkısı: Magnezyum oksit, E530 (topaklanma önleyici, asitlik düzenleyici) olarak gıda katkı maddesi olarak onaylanmıştır.
-
Farmasötik Kullanım: MgO, antasit, müshil ve magnezyum takviyesi olarak kullanılır.
-
Biyoyararlanım: Magnezyum oksit, diğer magnezyum tuzlarına (sitrat, glisinat) kıyasla daha düşük biyoyararlanıma sahiptir.
-
Depolama: Hafif MgO yüksek derecede higroskopiktir. Hidratasyonu önlemek için hava geçirmez kaplarda saklayın.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: Toz halinde kullanırken eldiven, gözlük ve toz maskesi kullanın.
-
Mevzuat Durumu: MgO, FDA tarafından GRAS ve dünya çapında E530 olarak onaylanmıştır.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.
