İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderSodyum Sülfit, Disodyum Sülfit, Sodium Sulfite, Sodium Sulphite, Disodium Sulfite, Anhydrous Sodium Sulfite, E221, 7757-83-7
SODİYUM SÜLFİT (Na₂SO₃ - E221)
ÜRÜN TANIMLAMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Sodyum Sülfit |
| Kimyasal Adı | Sodyum Sülfit (Disodyum Sülfit) |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Sodyum Sülfit, Sodyum Sülfit Susuz, Disodyum Sülfit, Sülfürlü Asit Disodyum Tuzu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Sodium Sulfite, Sodium Sulphite, Disodium Sulfite, Sulfurous Acid Sodium Salt, Anhydrous Sodium Sulfite, S-WAT |
| E Numarası | E221 |
| CAS Numarası | 7757-83-7 |
| EC Numarası | 231-821-4 |
| Moleküler Formül | Na₂SO₃ |
| Moleküler Ağırlık | 126.05 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya granül |
| Koku | Hafif kükürt dioksit kokusu (nemliyken) |
KİMYASAL YAPI
Sodyum Sülfit Yapısı:
O
||
Na⁺—O—S—O⁻—Na⁺
Yapı Açıklaması:
-
İki sodyum katyonu (Na⁺) ve bir sülfit anyonundan (SO₃²⁻) oluşan iyonik bileşik.
-
Beyaz, kristal toz.
-
Güçlü indirgen ajan.
-
Sulu çözeltisi alkalidir (pH 9.0-10.5).
-
Higroskopiktir; havada yavaşça sodyum sülfata (Na₂SO₄) oksitlenir.
-
Asitlerle temasında kükürt dioksit (SO₂) gazı açığa çıkarır.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Sodyum Sülfit |
| Kimyasal Adı | Sodyum Sülfit (Disodyum Sülfit) |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Sodyum Sülfit, Sodyum Sülfit Susuz, Disodyum Sülfit, Sülfürlü Asit Disodyum Tuzu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Sodium Sulfite, Sodium Sulphite, Disodium Sulfite, Sulfurous Acid Sodium Salt, Anhydrous Sodium Sulfite, S-WAT |
| E Numarası | E221 |
| CAS Numarası | 7757-83-7 |
| EC Numarası | 231-821-4 |
| Moleküler Formül | Na₂SO₃ |
| Moleküler Ağırlık | 126.05 g/mol |
| Kimyasal Sınıf | İnorganik tuz; Sülfit; İndirgen ajan; Gıda katkı maddesi |
| Kaynak | Sentetik (kükürt dioksitin sodyum karbonat veya sodyum hidroksit ile reaksiyonu) |
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal toz veya granül) |
| Koku | Hafif kükürt dioksit kokusu (nemliyken) |
| Renk | Beyaz |
| Tat | Tuzlu, kükürtlü tat |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya granül | Görsel |
| Koku | Hafif kükürt dioksit kokusu (nemliyken) | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 126.05 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20°C) | ~2.63 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | > 500°C (bozunur) | DSC |
| Kaynama Noktası | Uygulanamaz (bozunur) | – |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 270 g/L (kolay çözünür) | Genel Metot |
| pH (%5 Çözelti, 20°C) | 9.0 – 10.5 (alkali) | pH Metre |
| Yığın Yoğunluğu | 0.8 – 1.2 kg/L (forma bağlı) | – |
| Oksidasyon Duyarlılığı | Havada yavaşça Na₂SO₄'e oksitlenir | – |
| İndirgen Özellikler | Güçlü indirgen ajan | – |
| Kararlılık | Önerilen koşullarda kararlı; Havaya ve neme duyarlı | – |
| Higroskopiklik | Orta ila yüksek | – |
| Tayin (Na₂SO₃) | ≥ %95.0 – 99.0 (sınıfa bağlı) | Titrimetrik |
| Sodyum Sülfat (Na₂SO₄) | ≤ %2.0 | Titrimetrik |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | Titrimetrik |
| Demir (Fe) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
BÖLÜM 3: SULU ÇÖZELTİ YOĞUNLUKLARI (20°C, Yaklaşık)
| Konsantrasyon (Ağırlık %) | Yoğunluk (g/cm³) |
|---|---|
| 1 | 1.008 |
| 5 | 1.045 |
| 10 | 1.095 |
| 15 | 1.147 |
| 20 | 1.202 |
Not: Kesin değerler sıcaklık ve saflığa göre değişir.
BÖLÜM 4: SODİYUM SÜLFİT vs DİĞER KÜKÜRT BİLEŞİKLERİ
| Özellik | Sodyum Sülfit (Na₂SO₃) | Sodyum Sülfat (Na₂SO₄) | Sodyum Bisülfit (NaHSO₃) | Sodyum Metabisülfit (Na₂S₂O₅) |
|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 7757-83-7 | 7757-82-6 | 7631-90-5 | 7681-57-4 |
| Moleküler Ağırlık | 126.05 g/mol | 142.04 g/mol | 104.06 g/mol | 190.11 g/mol |
| pH (%1 Çözelti) | 9.0-10.5 | 5.2-8.0 | 4.0-5.0 | 4.0-5.0 |
| İndirgen Gücü | Güçlü | Yok | Güçlü | Güçlü |
| Asit ile SO₂ Salınımı | Evet | Hayır | Evet | Evet |
| Havada Oksidasyon | Yavaş (sülfata) | Kararlı | Yavaş | Yavaş |
| Birincil Kullanım | İndirgen ajan, koruyucu | Dolgu, cam, deterjan | Koruyucu, ağartma | Koruyucu, antioksidan |
| E Kodu | E221 | – | E222 | E223 |
BÖLÜM 5: ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| İndirgen Ajan | Güçlü indirgen ajan; Diğer bileşiklere elektron verir; Oksijen ile reaksiyona girer (oksijen tutucu); Metal iyonlarını indirger; Oksidasyon reaksiyonlarını önler. |
| Antioksidan / Koruyucu | Gıdalarda oksidatif esmerleşmeyi önler; Oksijeni tutar; Enzimleri (polifenol oksidaz) indirger; Renk ve tazeliği korur; Bozulmayı önler. |
| Oksijen Tutucu | Çözünmüş oksijen ile reaksiyona girer: 2Na₂SO₃ + O₂ → 2Na₂SO₄; Kazan suyundan oksijeni uzaklaştırır; Boru hatlarında ve kazanlarda korozyonu önler; Su arıtımında kullanılır. |
| Klor Nötralizatörü | Kalıntı klor ile reaksiyona girer: Na₂SO₃ + Cl₂ + H₂O → Na₂SO₄ + 2HCl; Ağartma sonrası kloru uzaklaştırır; Tekstil ve su arıtımında kullanılır. |
| Sülfonlama | Organik moleküllere sülfit grupları ekler; Kimyasal sentezde kullanılır; Sülfonlanmış bileşikler üretir; Boya ve polimer üretiminde kullanılır. |
| Asit Reaksiyonu | Kuvvetli asitlerle reaksiyona girerek kükürt dioksit (SO₂) gazı açığa çıkarır: Na₂SO₃ + 2HCl → 2NaCl + SO₂ + H₂O; SO₂ zehirli ve tahriş edicidir; Asitlerle temastan kaçının. |
BÖLÜM 6: ÜRETİM PROSESİ
Endüstriyel Üretim Yöntemi:
Proses Akışı:
Kükürt Dioksit (SO₂) + Sodyum Karbonat (Na₂CO₃) / Sodyum Hidroksit (NaOH) → Reaksiyon → Kristallendirme → Filtrasyon → Yıkama → Kurutma → Öğütme → Son Ürün
Adım Adım Açıklama:
-
Kükürt Dioksit Kaynağı: Kükürt dioksit, kükürt yakılarak veya ergitme işlemlerinin yan ürünü olarak elde edilir.
-
Reaksiyon: Kükürt dioksit, sodyum karbonat (soda külü) veya sodyum hidroksit çözeltisi ile reaksiyona sokulur.
-
Sodyum Karbonat ile: SO₂ + Na₂CO₃ → Na₂SO₃ + CO₂
-
Sodyum Hidroksit ile: SO₂ + 2NaOH → Na₂SO₃ + H₂O
-
-
Kristallendirme: Sodyum sülfit çözeltisi kristallendirilir.
-
Filtrasyon: Kristaller, ana likörden ayrıştırılır.
-
Yıkama: Kristaller, safsızlıkları uzaklaştırmak için yıkanır.
-
Kurutma: Saflaştırılmış kristaller, orta sıcaklıkta kurutulur.
-
Öğütme: Kurutulmuş ürün, istenen partikül boyutunu elde etmek için öğütülür.
-
Son Ürün: Beyaz kristal toz veya granül elde edilir.
BÖLÜM 7: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| İndirgen Ajan | Kimyasal ve endüstriyel prosesler için güçlü indirgen ajan; Tekstil boyama ve baskıda kullanılır; Su arıtımında kullanılır; Kimyasal sentezde kullanılır. |
| Antioksidan / Koruyucu | Gıdalarda oksidatif esmerleşme ve bozulmayı önler; Gıda katkısı (E221) olarak kullanılır; Kuru meyveler, şaraplar ve patates ürünlerinde renk ve tazeliği korur. |
| Oksijen Tutucu | Sudan çözünmüş oksijeni uzaklaştırır; Kazan suyu arıtımında kullanılır; Boru hatlarında ve ekipmanlarda korozyonu önler; Buhar jeneratörlerinde kullanılır. |
| Klor Nötralizatörü | Ağartma sonrası kalıntı kloru uzaklaştırır; Tekstil işlemede kullanılır; Su arıtımında kullanılır; Lif ve malzemelerin hasar görmesini önler. |
| Sülfonlama Maddesi | Organik moleküllere sülfit grupları ekler; Boya ve polimer üretiminde kullanılır; Kimyasal sentezde kullanılır; Sülfonlanmış bileşikler üretir. |
| Fotoğrafçılıkta İndirgeme | Fotoğrafik geliştiricilerde koruyucu olarak kullanılır; Geliştirici maddelerin oksidasyonunu önler; Geliştirici ömrünü uzatır. |
| Deri İşleme | Tabaklama özütlerinin sülfitlenmesi; Deri işlemede kullanılır; Deri kalitesini iyileştirir. |
BÖLÜM 8: ANA UYGULAMA ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Gıda Endüstrisi (E221) | Antioksidan, koruyucu, renk koruyucu | Kuru meyveler (kayısı, üzüm, elma); Şaraplar (koruyucu); Patates ürünleri (esmerleşme önleyici); Meyve suları; Deniz ürünleri; Dozaj: 10-100 ppm (uygulamaya bağlı). |
| Kağıt & Selüloz Endüstrisi | Delignifikasyon, ağartma | Sülfit hamurlaştırma prosesi (lignin giderme); Hamur ağartma; Kraft prosesi ile karıştırılmamalıdır; Dozaj: Pişirme likörünün %5-15'i. |
| Su Arıtma | Oksijen tutucu, klor giderme | Kazan suyu arıtımı (korozyon önleme); İçme suyu klor giderme; Soğutma suyu arıtımı; Dozaj: 10-50 ppm (oksijen/klor seviyesine bağlı). |
| Tekstil Endüstrisi | Klor giderme, indirgeme | Ağartma sonrası klor giderme; Boyama indirgeme işlemleri; Renk sökme; Dozaj: 1-5 g/L (uygulamaya bağlı). |
| Kimya Endüstrisi | İndirgen ajan, ara ürün | Sodyum tiyosülfat üretimi; Sodyum bisülfit üretimi; Sülfonlanmış bileşik üretimi; Kimyasal sentez. |
| Fotoğrafçılık | Koruyucu | Fotoğrafik geliştirici çözeltiler; Geliştirici maddelerin oksidasyonunu önler; Geliştirici raf ömrünü uzatır. |
| Deri Endüstrisi | Sülfitlendirme | Tabaklama özütlerinin sülfitlenmesi; Deri işleme; Deri kalitesini ve özelliklerini iyileştirir. |
| Madencilik | Flotasyon maddesi | Mineral flotasyon prosesleri; Belirli cevherler için; Seçici flotasyon. |
| Farmasötik | Antioksidan | Enjeksiyonluk çözeltiler (antioksidan); Bazı farmasötik formülasyonlar; Bazı ürünlerde koruyucu. |
BÖLÜM 9: KALİTE ÖZELLİKLERİ
| Parametre | Gıda Sınıfı (E221) | Teknik Sınıf | Farmasötik Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz | Görsel |
| Tayin (Na₂SO₃) | ≥ %95.0 | ≥ %90.0 | ≥ %98.0 | Titrimetrik |
| Sodyum Sülfat (Na₂SO₄) | ≤ %2.0 | ≤ %5.0 | ≤ %1.0 | Titrimetrik |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | ≤ %0.02 | ≤ %0.005 | Titrimetrik |
| Demir (Fe) | ≤ 10 ppm | ≤ 20 ppm | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | – | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| pH (%5 Çözelti) | 9.0 – 10.5 | 9.0 – 10.5 | 9.0 – 10.5 | pH Metre |
| Kurutma Kaybı | ≤ %0.5 | ≤ %1.0 | ≤ %0.3 | Gravimetrik |
| Suda Çözünmeyen | ≤ %0.05 | ≤ %0.1 | ≤ %0.02 | Gravimetrik |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 1.500 – 2.500 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite | Düşük toksisite; Hafif tahrişe neden olabilir |
| Cilt Tahrişi | Tahrişe neden olabilir (H315) |
| Göz Tahrişi | Ciddi göz tahrişine neden olabilir (H319) |
| Soluma Toksisitesi | Alerjik veya astım semptomlarına neden olabilir (H334); Toz solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| Kronik Toksisite | Solunum hassasiyetine neden olabilir; Tekrarlanan maruziyet akciğer hasarına neden olabilir |
| Karsinojenisite | Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenisite | Mutajenik değil |
| Üreme Toksisitesi | Normal seviyelerde üreme toksisitesi yok |
| Alerjenite | Sülfite duyarlı bireylerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir; Astım benzeri semptomlar mümkün |
| Çevresel Toksisite | Yüksek konsantrasyonlarda su organizmaları için zararlı olabilir |
| Özel Toksisite Notu | Asitlerle temasında SO₂ gazı açığa çıkarabilir; Sülfite duyarlı bireylerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir; Uygun KKD kullanın; Toz solunmasından kaçının; Asitlerden uzak tutun. |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS uyarınca):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek) | Kategori 3 | H335 |
| Solunum Hassasiyeti | Kategori 1 | H334 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti), GHS08 (Sağlık Tehlikesi)
Tehlike İfadeleri (H-Kodları):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H334 | Solunması halinde alerjik veya astım semptomlarına veya nefes almada zorluğa neden olabilir |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Parlayıcılık | Tepkime | Özel |
|---|---|---|---|
| 1 | 0 | 0 | - |
| (Hafif sağlık tehlikesi) | (Yanmaz) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozu/dumanı/gazı/sisini/buharını/spreyini solumayın |
| P264 | Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın |
| P301+P312 | YUTULDUĞUNDA: Kendinizi iyi hissetmezseniz ZEHİR MERKEZİ'ni/doktoru arayın |
| P302+P352 | CİLTTE İSE: Bol sabun ve suyla yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için dinlenme pozisyonunda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZE TEMAS EDERSE: Suyla birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P332+P313 | Cilt tahrişi olursa: Tıbbi yardım/alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi kalırsa: Tıbbi yardım/alın |
| P342+P311 | Solunum semptomları yaşanıyorsa: ZEHİR MERKEZİ'ni/doktoru arayın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruz Kalma Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Derhal temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi veya astım benzeri semptomlar gelişirse tıbbi yardım isteyin. |
| Cilt Teması | Bol sabun ve suyla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika boyunca bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım isteyin. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Bol su için. Büyük miktarlarda yutulduysa veya rahatsızlık hissediliyorsa tıbbi yardım isteyin. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı değildir. Isıtıldığında kükürt dioksit (SO₂) açığa çıkarabilir. |
| Yangından Kaynaklanan Tehlikeler | Termal bozunma, kükürt oksitler (SOx) ve tahriş edici dumanlar üretir. |
| Uygun Söndürme Ortamı | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük. |
| Uygun Olmayan Söndürme Ortamı | Su jeti (tozu yayabilir) |
| Özel Koruyucu Ekipman | Kendinden nefes alabilen cihaz (SCBA), tam koruyucu giysi. |
| Özel Önlemler | Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. Toz bulutu oluşumundan kaçının. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; NEMDEN ve HAVADAN KORUYUN; Asitlerden ve oksitleyici ajanlardan uzak tutun; Sıkıca kapatılmış kaplarda saklayın. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplar (PE astarlı torbalar, HDPE kaplar, üç katlı kağıt torbalar). |
| Korunması Gereken Maddeler | Nem, hava, asitler, güçlü oksitleyici ajanlar (peroksitler, permanganatlar) |
| Raf Ömrü | 12 – 24 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Önerilen depolama koşullarında kararlıdır; Havaya ve neme duyarlıdır; Sodyum sülfata yavaşça oksitlenir; Havadan ve nemden koruyun. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Kuru, serin bir yerde saklayın; Havaya ve neme maruziyetten kaçının; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Asitlerden uzak tutun. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Üç Katlı Kağıt Torba | 25 kg | PE astarlı kraft kağıt torba (neme dayanıklı) |
| Plastik Torba | 5 kg, 10 kg, 25 kg | PE torba (iç astarlı, sızdırmaz, neme dayanıklı) |
| Lif Varil | 20 kg, 25 kg | PE astarlı lif levha varil |
| Plastik Varil | 25 kg, 50 kg | HDPE / Polipropilen (neme dayanıklı) |
| FIBC / Big Bag | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı, neme dayanıklı PP dokuma torba |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nem ve ısıdan koruyun. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ DURUM
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | EFSA tarafından onaylanmış gıda katkı maddesi E221; REACH kayıtlıdır; Gıda ve endüstriyel kullanım için onaylanmıştır. |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir (TSCA Envanteri) |
| ABD (FDA) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) ; 21 CFR 182.3798; Gıda kullanımı için onaylanmıştır; Sülfite duyarlı kişiler için etiketleme zorunluluğu vardır. |
| Türkiye | Gıda katkı maddesi E221; Türk Gıda Kodeksi'ne uygundur; Gıda kullanımı için Tarım Bakanlığı onayı gereklidir; KKDIK düzenlemesine uyum gereklidir. |
| IARC | Sınıflandırılmamıştır (karsinojenik değil) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Tahriş edici olarak düzenlenmiştir; Tehlike İletişim Standardı. |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
| Helal | Evet (sertifika ile) |
| Koşer | Evet (sertifika ile) |
| Vegan | Evet (sentetik, hayvansal içerik yok) |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Tür | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Sodyum Sülfit, Sodyum Sülfit Susuz, Disodyum Sülfit, Sülfürlü Asit Disodyum Tuzu |
| İngilizce İsimler | Sodium Sulfite, Sodium Sulphite, Disodium Sulfite, Sulfurous Acid Sodium Salt, Anhydrous Sodium Sulfite, S-WAT |
| E Numarası | E221 |
| CAS Numarası | 7757-83-7 |
| EC Numarası | 231-821-4 |
| HS Kodu | 2832.10 |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLO
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Sodyum Sülfit (Na₂SO₃ - E221) |
| CAS Numarası | 7757-83-7 |
| E Numarası | E221 |
| Moleküler Formül | Na₂SO₃ |
| Moleküler Ağırlık | 126.05 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya granül |
| Yoğunluk (20°C) | ~2.63 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 270 g/L |
| pH (%5 Çözelti) | 9.0 – 10.5 |
| Birincil Fonksiyonları | İndirgen ajan, antioksidan, koruyucu, oksijen tutucu, klor nötralizatörü |
| Ana Uygulama Alanları | Gıda (E221), kağıt & selüloz, su arıtma, tekstil, kimya, fotoğrafçılık, deri, madencilik |
| Raf Ömrü | 12 – 24 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir |
| Özel Özellikler | Güçlü indirgen ajan; Alkali; Havada oksitlenir; Asitlerle SO₂ açığa çıkarır; Gıda katkısı; GRAS; FDA onaylı; Sülfit alerjisi uyarısı. |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
İNDİRGEN AJAN: Güçlü indirgen ajan; Oksitleyici ajanlarla reaksiyona girer (karıştırılırsa yangın/patlama tehlikesi).
-
ASİTLERLE SO₂ AÇIĞA ÇIKARIR: Kuvvetli asitlerle reaksiyona girerek kükürt dioksit (SO₂) gazı açığa çıkarır (zehirli ve tahriş edici). ASİTLERLE KARIŞTIRMAYIN.
-
HAVADA OKSİTLENİR: Havada yavaşça sodyum sülfata oksitlenir; Havadan ve nemden koruyun.
-
HİGROSKOPİKTİR: Havadan nem emer; Sıkıca kapatılmış kaplarda saklayın.
-
ALERJİ UYARISI: Sülfite duyarlı bireylerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir; Astım benzeri semptomlar mümkündür (H334).
-
CİLT VE GÖZ TAHRİŞ EDİCİ: Cilt ve göz tahrişine neden olur (H315, H319); Uygun KKD kullanın.
-
SOLUNUM YOLU TAHRİŞ EDİCİ: Solunum yolu tahrişine neden olabilir (H335); Toz solunmasından kaçının.
-
GIDA SINIFI: E221 onaylıdır; Gıda uygulamaları için gıda sınıfı malzeme gereklidir.
-
ETİKETLEME: Sülfit içeren ürünler, sülfite duyarlı bireyler için etiketlenmelidir (FDA/AB).
EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:
-
Gıda Endüstrisi (E221): Antioksidan ve koruyucu olarak kullanın; Dozaj: 10-100 ppm (uygulamaya bağlı); Kuru meyveler, şaraplar, patates ürünleri; Kullanımdan önce suda çözün; Gıda sınıfı malzeme gereklidir; Düzenleyici limitleri takip edin.
-
Kağıt & Selüloz: Delignifikasyon maddesi olarak kullanın; Dozaj: Pişirme likörünün %5-15'i; Sülfit hamurlaştırma prosesi; Kraft prosesi ile karıştırılmamalıdır.
-
Su Arıtma: Oksijen tutucu ve klor giderici olarak kullanın; Dozaj: 10-50 ppm; Kazan suyu arıtımı; Soğutma suyu arıtımı; Korozyon önleme.
-
Tekstil Endüstrisi: Klor nötralizatörü olarak kullanın; Dozaj: 1-5 g/L; Ağartma sonrası klor giderme; Boyama indirgeme işlemleri.
-
Elleçleme: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Toz halinde kullanırken toz maskesi (N95/FFP2) kullanın; Eldiven ve güvenlik gözlüğü kullanın; Asitlerle temastan kaçının.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: Toz oluşuyorsa toz maskesi (N95/FFP2), güvenlik gözlüğü, kimyasallara dayanıklı eldivenler, koruyucu giysi.
-
Hijyen: Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın.
-
Depolama: Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplarda saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; Nem ve havadan koruyun; Asitlerden ve oksitleyici ajanlardan uzak tutun; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Raf ömrü: uygun koşullar altında 12-24 ay.
-
Döküntü Yönetimi: Süpürün veya vakumlayın (HEPA) ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Toz oluşumundan kaçının; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin; Asitlerle temastan kaçının.
-
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uygun olarak bertaraf edin; Tehlikesiz atık; Yakılabilir veya çözülerek nötralize edilebilir (yerel düzenlemeleri kontrol edin).
TESPİT YÖNTEMLERİ:
| Metot | Açıklama | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|
| Titrimetrik (İyodometrik) | İyot-tiyosülfat titrasyonu | Basit, doğru, standart yöntem | Dikkatli teknik gerektirir |
| Titrimetrik (Asit-Baz) | Standart asit ile nötralizasyon | Basit | Sülfit için spesifik değil |
| İyon Kromatografisi | Sülfitin kantitatif analizi | Yüksek hassasiyet, doğru | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| AAS / ICP | Eser metal analizi | Yüksek hassasiyet, doğru | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| pH Metre | Çözeltinin pH'ı | Basit, hızlı | Sadece gösterge niteliğinde |
| SO₂ Tespiti | Kolorimetrik veya gaz tespit tüpleri | SO₂ salınımı için spesifik | Özel ekipman gerektirir |
SODİYUM SÜLFİT vs ALTERNATİFLER KARŞILAŞTIRMASI:
| Ürün | Kimyasal Adı / E Kodu | Uygulama | Güçlü Yön | Zayıf Yön | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Sodyum Sülfit (E221) | Na₂SO₃ | Gıda, su arıtma, tekstil | Güçlü indirgen, etkili koruyucu | Sülfit alerjisi, havada oksitlenir | Yaygın onaylı |
| Sodyum Metabisülfit (E223) | Na₂S₂O₅ | Gıda, koruyucu, ağartma | Daha kararlı, daha yüksek SO₂ içeriği | Daha güçlü koku | Yaygın onaylı |
| Sodyum Bisülfit (E222) | NaHSO₃ | Gıda, koruyucu | Benzer özellikler | Daha düşük pH, daha asidik | Yaygın onaylı |
| Sodyum Sülfat | Na₂SO₄ | Dolgu, cam, deterjan | Kararlı, ucuz | İndirgen ajan değil | Yaygın onaylı |
| Askorbik Asit (E300) | C₆H₈O₆ | Gıda, antioksidan | Doğal, güvenli | Daha az indirgen gücü | Yaygın onaylı |
YASAL UYARI:
Bu belgede sağlanan bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanmaktadır ve iyi niyetle sunulmuştur. Ancak, tüm kullanım koşulları bizim kontrolümüz dışında olduğundan, bağlayıcı bir özellik veya garanti teşkil etmez. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar, kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekten ve tüm yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uymaktan sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, elleçleme, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Sodyum sülfit, asitlerle temasında SO₂ açığa çıkarabilen bir indirgen ajandır; sülfite duyarlı bireylerde alerjik reaksiyonlar mümkündür; uygun güvenlik önlemlerini kullanın.
