İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderSülfamik Asit, Amidosülfonik Asit, Aminosülfonik Asit, Sülfamidik Asit, Amidosulfuric Acid, Aminosulfonic Acid, Sulphamic Acid, 5329-14-6
SÜLFAMİK ASİT
Amidosülfonik Asit / Aminosülfonik Asit / Sülfamidik Asit
CAS Numarası: 5329-14-6
EC Numarası: 226-218-8
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Sülfamik Asit |
| Diğer İsimleri | Amidosülfonik asit, Aminosülfonik asit, Sülfamidik asit, İmidosülfonik asit, Jumbo |
| Kimyasal Formülü | H₃NO₃S |
| Molekül Ağırlığı | 97.09 g/mol |
| CAS Numarası | 5329-14-6 |
| EC Numarası (EINECS) | 226-218-8 |
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya ortorombik kristaller |
| Koku | Kokusuz |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal toz) |
| Görünüm | Beyaz, kokusuz kristaller veya kristal toz |
| Yoğunluk (25°C) | 2.151 g/cm³ (20°C'de 2.126 g/cm³) |
| Erime Noktası | 215 – 225 °C (bozunur) |
| Kaynama Noktası | 209 °C'de bozunur |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 146.8 – 213 g/L (kolay çözünür) |
| Buhar Basıncı (20°C) | 0.8 Pa |
| Kırılma İndisi | 1.553 |
| pKa | -8.53 ± 0.27 (tahmini – çok güçlü asit) |
| pH (10 g/L çözelti) | 1.2 (kuvvetli asidik) |
| Log P (oktanol/su) | 0 (20°C'de) |
3. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Kimyasal Formül | H₃NO₃S |
| Yapısal Formül | H₂NSO₂OH veya H₂NSO₃H |
| Asit Türü | Güçlü inorganik asit (katı güçlü asit) |
| Metallere Aşındırıcılık | Hidroklorik asitten çok daha düşük |
| Higroskopiklik | Higroskopik değildir (havadan nem çekmez) |
| Uçuculuk | Uçucu değildir |
| Kararlılık | Kuru ortamda oda sıcaklığında kararlıdır |
| Termal Bozunma | 205-260°C üzerinde bozunarak SO₂, SO₃, N₂, H₂O açığa çıkarır |
Temel Özellikler:
-
Higroskopik olmayan katı güçlü asit
-
Uçucu değildir
-
HCl ve H₂SO₄'e kıyasla metallere düşük aşındırıcılık
-
İnsanlara düşük toksisite (ancak uzun süreli temastan kaçının)
-
Güçlü asit özelliği nedeniyle "katı sülfürik asit" olarak da adlandırılır
4. REAKTİVİTE VE KARARLILIK
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kararlılık | Kuru oda sıcaklığı ortamında kararlıdır; higroskopik değildir; uçucu değildir |
| Asitlik | Güçlü asit; sulu çözeltisi HCl ve H₂SO₄ ile benzer asitliğe sahiptir |
| Geçimsiz Maddeler | Oksitleyiciler (kloratlar, hipokloröz asit), alkaliler, su (yavaş hidroliz) |
| Hidroliz | Sulu çözeltide yavaşça hidrolize olur |
| Termal Bozunma | Yüksek sıcaklıkta toksik gazlar (SOₓ, NOₓ) açığa çıkararak bozunur |
| Metal Korozyonu | HCl'den daha düşük aşındırıcılık; galvanizli metaller için güvenlidir (%10 konsantrasyona kadar, maks. 66°C) |
Yaygın Bileşiklerle Reaktivite:
| Reaksiyon Türü | Örnek |
|---|---|
| Metaller | 2H₂NSO₃H + Zn → Zn(SO₃NH₂)₂ + H₂ |
| Metal Oksitler | FeO + 2HSO₃NH₂ → Fe(SO₃NH₂)₂ + H₂O |
| Karbonatlar | CaCO₃ + 2HSO₃NH₂ → Ca(SO₃NH₂)₂ + H₂O + CO₂ |
| Nitrat/Nitritler | HNO₂ + HSO₃NH₂ → H₂SO₄ + N₂ + H₂O |
| Oksitleyiciler | 2HOCl + HSO₃NH₂ → HSO₃NCl₂ + 2H₂O |
| Alkoller | C₂H₅OH + HSO₃NH₂ → C₂H₅OSO₂ONH₄ |
| Aminler | C₂H₅NH₂ + HSO₃NH₂ → C₂H₅NH₂SO₃NH₂ |
5. KULLANIM ALANLARI
5.1. Temizlik ve Kireç Çözme (Birincil Kullanım)
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Kazan Temizliği | Kazanlar, kondenserler, ısı eşanjörlerindeki kireci temizler |
| Metal Temizliği | Demir, çelik, bakır, paslanmaz çelikten pas, kireç ve korozyon ürünlerini temizler |
| Galvanizli Metal Temizliği | Galvanizli metal yüzeyleri temizlemek için güvenli tek asit (maks. %10 kons., maks. 66°C) |
| Bira Fabrikası Ekipmanları | Cam kaplı depolama tankları, kazanlar, bira soğutucuları, bira fıçılarındaki kireci temizler |
| Süt ve Gıda İşleme | Sindiriciler ve işleme ekipmanlarındaki protein birikintilerini ve kireci temizler |
| İklimlendirme Sistemleri | Soğutma sistemleri ve evaporatif kondenserlerdeki pas ve kireci temizler |
| Denizcilik Uygulamaları | Deniz suyu evaporatörleri, ısı eşanjörleri, tuzlu su ısıtıcılarındaki alg ve kireci temizler |
| Ev Temizliği | Bakır kaplar, radyatörler, bulaşık makineleri, gümüş eşyalar, tuvaletler, seramik fayansları temizler |
5.2. Kimya Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Sülfonlama Maddesi | Boyalar, ilaçlar ve pigment endüstrisinde kullanılır |
| Nitrolama Maddesi | Nitrolama proseslerinde kullanılır |
| Klor Stabilizatörü | Yüzme havuzları ve ağartma çözeltilerinde kloru stabilize eder |
| Elektrokimyasal Parlatma Maddesi | Metal yüzey bitirme işlemleri için |
| Asfalt Emülgatörü | Asfalt emülsiyonu üretimi için |
| Dağlama Maddesi | Metal dağlama proseslerinde kullanılır |
5.3. Tekstil ve Kağıt Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Ağartma Yardımcısı | Ağartma sıvısında ağır metal iyonlarının katalitik etkisini azaltır/elimine eder; lif bozulmasını önler |
| Lif Yumuşatıcı | Lifleri ve tekstilleri yumuşatır |
| Alev Geciktirici | Kağıt ve tekstil için yangın geciktirici formülasyonlarda kullanılır |
| Çekmezlik Önleyici | Liflerin çekmesini önler |
| Kağıt Yumuşatıcı | Kağıt ürünlerini yumuşatır |
5.4. Tarım
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Herbisit | Herbisit ve solgunluk önleyici ajan olarak kullanılır |
| Kalsiyum Sülfamit | Buğday pas hastalığını kontrol eder |
| Amonyum Sülfamit | Herbisit ve yangın geciktirici olarak kullanılır |
5.5. Plastik ve Reçineler
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Üre-Formaldehit Reçine Katalizörü | UF reçine sentezi için katalizör |
| Reçine Çapraz Bağlama Hızlandırıcısı | Reçine çapraz bağlamasını hızlandırır |
5.6. Elektrokaplama ve Metal İşleme
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Elektrokaplama Maddesi | Elektrokaplama banyolarında kullanılır (çinko, nikel sülfamitler) |
| Dekapaj Maddesi | Elektrokaplama öncesi metal dekapajı için |
| Asit Temizleyici | Metal yüzey hazırlığı için |
5.7. Analitik Kimya
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Asit-Baz Titrasyon Standardı | Asit-baz titrasyonları için birincil standart olarak kullanılır |
| Analitik Reaktif | Standart analitik reaktif |
5.8. Diğer Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Boyar Madde Endüstrisi | Azo boyası üretiminde denitrozasyon maddesi |
| Sentetik Tatlandırıcı | Yapay tatlandırıcıların üretiminde kullanılır |
| Dezenfektan | Bazı uygulamalarda dezenfektan olarak kullanılır |
6. SÜLFAMAT TÜREVLERİ
| Türev | Formül | Özellikler | Kullanımlar |
|---|---|---|---|
| Çinko Sülfamit | Zn(H₂NSO₃)₂·4H₂O | Beyaz kristaller, suda çözünür | Elektrokaplama |
| Amonyum Sülfamit | NH₄·SO₃·NH₂ | Renksiz higroskopik kristaller, erime noktası 133°C | Analitik reaktif, herbisit, yangın geciktirici, elektrokaplama |
| Kalsiyum Sülfamit | Ca(SO₃NH₂)₂ | Çözünür tuz | Buğday pası kontrolü |
7. DİĞER GÜÇLÜ ASİTLERLE KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | Sülfamik Asit | HCl (Müriatik Asit) | H₂SO₄ (Sülfürik Asit) |
|---|---|---|---|
| Fiziksel Hali | Katı (kristal) | Sıvı (gaz) | Sıvı |
| Metallere Aşındırıcılık | Düşük | Yüksek | Yüksek |
| Higroskopiklik | Higroskopik değil | Yüksek | Çok yüksek |
| Uçuculuk | Uçucu değil | Çok uçucu | Düşük uçuculuk |
| Kullanım Güvenliği | Kolay (katı) | Tehlikeli (duman) | Tehlikeli (yanık) |
| Depolama | Basit | Özel kaplar gerekir | Özel kaplar gerekir |
| Taşıma | Güvenli (katı) | Tehlikeli | Tehlikeli |
| Toksisite | Düşük | Orta | Yüksek |
8. ÜRETİM PROSESİ
Üre Yöntemi (Sıvı Faz Yöntemi – En Yaygın)
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 1. Reaksiyon | Üre, 40-70°C'de fuming sülfürik asit (veya klorosülfonik asit) ile reaksiyona sokulur |
| 2. CO₂ Salınımı | Karbondioksit gazı açığa çıkar (reaksiyon bitiş noktası) |
| 3. Kristalizasyon | Reaksiyon karışımı kristalizasyon tankına aktarılır; ham sülfamik asit çöker |
| 4. Santrifüjleme | Ham ürün ayrıştırılır |
| 5. Yeniden Kristalizasyon | Sıcak suda çözülür (80°C); tam kristalizasyon için etanol eklenir |
| 6. Kurutma | Kristaller kurutulur ve paketlenir |
Reaksiyon Denklemi:
(NH₂)₂CO + H₂SO₄ + SO₃ → 2 NH₂SO₃H + CO₂↑
(Üre) (Fuming sülfürik asit) → (Sülfamik asit) + (Karbondioksit)
Hammadde Tüketimi (Ton ürün başına):
-
Üre: 2,000 kg/ton
-
Fuming sülfürik asit: 1,500 kg/ton
Alternatif Yöntemler:
-
Gaz Faz Yöntemi (SO₃ + NH₃) – daha yüksek saflık ancak daha zor koşullar
-
Amonyaklama Yöntemi (SO₃ ve NH₃'ün doğrudan sentezi)
9. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; +30°C'nin altında saklayın |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, kuru kaplar |
| Korunması Gerekenler | Nem, ısı, doğrudan güneş ışığı, oksitleyiciler, alkaliler |
| Raf Ömrü | Uygun depolamada 24-36 ay |
| Higroskopiklik | Higroskopik değildir (kuru ortamda kararlıdır) |
| Geçimsiz Maddeler | Oksitleyiciler (kloratlar, hipokloritler), alkaliler, su (yavaş hidroliz) |
| Ambalaj Seçenekleri | 25 kg torba (çok katlı kağıt/PE), 50 kg varil, FIBC (büyük torbalar) |
| Tehlike Sınıfı (UN) | 8 (Aşındırıcı madde) |
| UN Numarası | 2967 |
| Ambalaj Grubu | III |
10. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
GHS Sınıflandırması
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 2 (Cilt tahrişine neden olur) |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 (Ciddi göz tahrişine neden olur) |
| Hedef Organ Toksisitesi | Kategori 3 (Solunum tahrişi) |
Zararlılık İfadeleri (H-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H335 | Solunum tahrişine neden olabilir |
Güvenlik İfadeleri (P-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozu solumaktan kaçının |
| P264 | Elleçlemeden sonra iyice yıkayın |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması kullanın |
| P302+P352 | CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın |
İlk Yardım Önlemleri
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Kusturmayın. Bol su için. Tıbbi yardım alın. |
Toksikolojik Bilgiler
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (sıçan) | 3,160 mg/kg |
| Oral LD50 (fare) | 1,312 mg/kg |
| MLD (sıçan) | 1.6 g/kg |
| Cilt Tahrişi (tavşan) | 500 mg/24 saat – şiddetli |
| Göz Tahrişi (tavşan) | 0.25 mg/24 saat – şiddetli |
| Kanserojenlik | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
NFPA 704
| Sağlık (Mavi) | Yangın (Kırmızı) | Reaktivite (Sarı) | Özel (Beyaz) |
|---|---|---|---|
| 2 | 1 | 1 | Yok |
11. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Biyobozunabilirlik | Kolay biyobozunur |
| Sucul Toksisite | R52/53 – Sucul organizmalar için zararlı; uzun süreli olumsuz etkilere neden olabilir |
| Biyobirikim | Beklenmez |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin. Bertaraf öncesi baz ile nötralize edin. |
12. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB | REACH kayıtlı (CAS 5329-14-6); Xi (Tahriş Edici) olarak sınıflandırılmıştır |
| ABD (EPA) | TSCA listelidir |
| Türkiye | Yerel kimya düzenlemelerine uygundur |
| UN Sınıflandırması | UN 2967, Sınıf 8 (Aşındırıcı katı), Ambalaj Grubu III |
Risk Kodları:
-
R36/38: Gözleri ve cildi tahriş edicidir
-
R52/53: Sucul organizmalar için zararlı, su ortamında uzun süreli olumsuz etkilere neden olabilir
Güvenlik Kodları:
-
S26: Göz ile temasında bol su ile yıkayın ve doktora başvurun
-
S28: Cilt ile temasında bol sabunlu su ile yıkayın
-
S61: Çevreye salınımından kaçının
13. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 2967 |
| Tehlike Sınıfı | 8 (Aşındırıcı madde) |
| Ambalaj Grubu | III |
| Doğru Taşıma Adı | SÜLFAMİK ASİT |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| ADR/RID Etiketi | 8 |
| HS Kodu | 28111980 |
14. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| İsim | Açıklama |
|---|---|
| Sülfamik Asit | En yaygın isim |
| Amidosülfonik Asit | IUPAC tercih edilen ad |
| Aminosülfonik Asit | Alternatif isim |
| Sülfamidik Asit | Alternatif isim |
| İmidosülfonik Asit | Alternatif isim |
| Jumbo | Ticari isim |
| Katı Sülfürik Asit | Yaygın ticari ad (güçlü asit özelliği nedeniyle) |
Veritabanı Tanımlayıcıları:
-
CAS: 5329-14-6
-
EC: 226-218-8
-
MDL: MFCD00011603
-
RTECS: WO5950000
-
PubChem CID: 5987
-
Merck İndeksi: 14,8921
15. ÖZET
Sülfamik Asit (H₃NO₃S, CAS 5329-14-6) , mükemmel temizlik özelliklerine sahip, güçlü, katı bir inorganik asittir. Higroskopik değildir, uçucu değildir ve hidroklorik ve sülfürik asitlere kıyasla metallere daha düşük aşındırıcılığa sahiptir.
Temel Özellikler:
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Fiziksel Form | Beyaz kristal katı (kullanım ve taşıma kolaylığı) |
| Asit Gücü | Güçlü asit (HCl ve H₂SO₄ ile benzer) |
| Higroskopiklik | Higroskopik değildir |
| Uçuculuk | Uçucu değildir |
| Metal Korozyonu | HCl/H₂SO₄'ten çok daha düşük |
| Toksisite | Düşük (ancak uzun süreli temastan kaçının) |
| Çözünürlük | Suda kolay çözünür |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Temizlik ve Kireç Çözme | Kazanlar, ısı eşanjörleri, kondenserler, bira fabrikası ekipmanları, süt ekipmanları |
| Metal İşleme | Galvanizli metal temizliği, dekapaj, elektrokaplama |
| Tekstil ve Kağıt | Ağartma yardımcısı, yumuşatıcı, alev geciktirici |
| Kimya Endüstrisi | Sülfonlama maddesi, klor stabilize edici, katalizör |
| Tarım | Herbisit, fungisit (kalsiyum sülfamit) |
| Analitik Kimya | Asit-baz titrasyonu standart reaktifi |
16. ÖNEMLİ UYARILAR
-
Katı Güçlü Asit: Sülfamik asit, katı kristal formda bulunan birkaç güçlü asitten biridir. Bu, onu sıvı mineral asitlerden çok daha güvenli ve kolay kullanılabilir, depolanabilir ve taşınabilir kılar.
-
Düşük Metal Aşındırıcılığı: Hidroklorik asitin aksine, sülfamik asit metallere önemli ölçüde daha düşük aşındırıcılığa sahiptir. Galvanizli metal yüzeyleri temizlemek için güvenli olan tek asittir (%10 konsantrasyon, ≤66°C kullanın).
-
Higroskopik Değil: Birçok diğer asidin aksine, sülfamik asit havadan nem çekmez. Bu, depolama sırasında kararlı kalmasını ve kullanımını kolaylaştırır.
-
"Katı Sülfürik Asit": Güçlü asit özelliği nedeniyle sülfamik aside bazen "katı sülfürik asit" denir. Ancak, çok daha iyi bir güvenlik profiline sahiptir.
-
Temizlik Sıcaklığı: Temizlik için kullanıldığında, bozunmayı önlemek için sıcaklık genellikle 66°C'nin altında kontrol edilmelidir. Önerilen maksimum konsantrasyon %10'dur.
-
Termal Bozunma: 205-260°C'nin üzerinde ısıtıldığında, sülfamik asit kükürt oksitler ve nitrojen oksitler dahil olmak üzere toksik gazlara bozunur. Aşırı ısıtmadan kaçının.
-
Geçimsizlik: Oksitleyiciler (kloratlar, hipokloritler) veya güçlü alkaliler ile karıştırmayın – şiddetli reaksiyonlar meydana gelebilir.
-
Mevzuat Durumu: Xi (Tahriş Edici) olarak sınıflandırılmıştır – R36/38 (gözleri ve cildi tahriş edicidir). Kullanım sırasında uygun KKD kullanın.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun.
