İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta Gönderİzobütil Alkol, İzobutanol, Isobutyl Alcohol, Methyl Propanol, Isobutanol, Isopropyl Carbinol, IBA, 78-83-1
İZOBÜTİL ALKOL (IBA)
İzobütil Alkol / İzobutanol / 2-Metil-1-propanol / IBA
CAS Numarası: 78-83-1
EC Numarası: 201-148-0
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 2-Metil-1-propanol |
| Diğer İsimleri | İzobütil Alkol, İzobutanol, IBA, İzopropil Karbinol, 2-Metilpropil Alkol |
| Kimyasal Formülü | C₄H₁₀O |
| Molekül Ağırlığı | 74.12 g/mol |
| CAS Numarası | 78-83-1 |
| EC Numarası (EINECS) | 201-148-0 |
| Görünüm | Renksiz berrak sıvı |
| Koku | Hafif boğucu, karakteristik alkol kokusu |
| FEMA Numarası | 2179 |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Sıvı |
| Görünüm | Renksiz berrak sıvı |
| Koku | Hafif boğucu, karakteristik alkol kokusu |
| Kimyasal Formül | C₄H₁₀O |
| Molekül Ağırlığı | 74.12 g/mol |
| Yoğunluk (25°C) | 0.803 g/mL |
| Bağıl Yoğunluk (20/4°C) | 0.8016 |
| Erime Noktası | -108°C |
| Kaynama Noktası | 108°C |
| Kaynama Noktası Aralığı | 107.5 - 108.5°C |
| Parlama Noktası | 28°C (82°F) (kapalı kap) |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | 426°C (801°F) |
| Buhar Basıncı (20°C) | 8 mmHg |
| Buhar Yoğunluğu (hava=1) | 2.55 |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 95 g/L (9.5 g/100 mL) |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük | Etanol, eter ve çoğu organik çözücü ile karışabilir |
| pH (80 g/L, 20°C) | 7 |
| pKa | >14 |
| Kırılma İndisi (n20/D) | 1.396 |
| Viskozite (20°C) | ~3.95 mPa·s |
| Patlama Sınırı | %1.5 - 12 (V) |
| LogP (25°C) | 1.0 |
| Henry Kanunu Sabiti (30°C) | 20.0 |
| Koku Eşiği | 0.011 ppm |
3. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | C₄H₁₀O |
| Molekül Ağırlığı | 74.12 g/mol |
| Kimyasal Sınıf | Birincil alkol (dallı zincir) |
| Yapı | (CH₃)₂CH-CH₂OH |
| Fonksiyonel Grup | Hidroksil (-OH) |
| İzomerler | n-Bütanol, sec-Bütanol, tert-Bütanol |
| Kararlılık | Normal koşullar altında stabildir |
| Yanıcılık | Yüksek derecede yanıcıdır |
| Oksitleyicilerle Reaktivite | Güçlü reaksiyon; patlayıcı karışımlar oluşturur |
| Bozunma | Termal bozunma toksik gazlar (CO, CO₂) üretir |
| Metallerle Reaksiyon | Alüminyum ile geçimsizdir |
| pH | Nötr (7) |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, alüminyum, asit klorürler, asit anhidritler, kuvvetli asitler |
Yanma Reaksiyonu:
2 C₄H₁₀O + 12 O₂ → 8 CO₂ + 10 H₂O + Isı
Oksidasyon Reaksiyonu (İzobütiraldehit'e):
(CH₃)₂CH-CH₂OH + [O] → (CH₃)₂CH-CHO + H₂O
Oksidasyon Reaksiyonu (İzobütirik Asit'e):
(CH₃)₂CH-CH₂OH + 2 [O] → (CH₃)₂CH-COOH + H₂O
Esterleşme Reaksiyonu (Asetik Asit ile - İzobütil Asetat):
(CH₃)₂CH-CH₂OH + CH₃COOH → (CH₃)₂CH-CH₂OCOCH₃ + H₂O
4. ÜRETİM PROSESİ
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Karbonil Sentezi (Oxo Prosesi - En Yaygın) | Propilen + Sentez gazı (CO + H₂) → n-Bütiraldehit + İzobütiraldehit → Hidrojenasyon → n-Bütanol + İzobütanol → Ayrıştırma |
| İzobütiraldehit Hidrojenasyonu | İzobütiraldehit + H₂ (Nikel katalizör) → İzobütanol |
| Metanol Yan Ürün Geri Kazanımı | Metanol tesislerinin yan ürünü izobütil yağından geri kazanım → Metanol giderme → Tuzlama → Dehidrasyon → Azeotropik distilasyon |
| Fuzel Yağı Ayrıştırması | Etanol fermantasyonunun yan ürünü olan ham fuzel yağından geri kazanım |
Reaksiyon Denklemi (Oxo Prosesi - En Yaygın):
CH₃-CH=CH₂ (Propilen) + CO + H₂ —[Katalizör]—> (CH₃)₂CH-CHO (İzobütiraldehit)
(CH₃)₂CH-CHO + H₂ —[Ni Katalizör]—> (CH₃)₂CH-CH₂OH (İzobütanol)
Reaksiyon Denklemi (İzobütiraldehit Hidrojenasyonu):
text
(CH₃)₂CH-CHO + H₂ —[Nikel katalizör]—> (CH₃)₂CH-CH₂OH
5. MEVCUT FORMLAR VE SPESİFİKASYONLAR
| Form | Saflık | Açıklama | Uygulamalar |
|---|---|---|---|
| Teknik Kalite | ≥%99.0 | Renksiz berrak sıvı | Genel endüstriyel, çözücüler, kaplamalar |
| Yüksek Saflık | ≥%99.5 | Renksiz berrak sıvı | İlaç, kozmetik, tatlandırıcılar |
| Susuz Kalite | ≥%99.8 | Renksiz berrak sıvı | Özel sentez, neme duyarlı reaksiyonlar |
Tipik Spesifikasyonlar (Teknik Kalite):
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Tayin (C₄H₁₀O) | ≥%99.0 | GC |
| Görünüm | Renksiz berrak sıvı | Görsel |
| Renk (APHA) | ≤10 | ASTM D1209 |
| Yoğunluk (20°C) | 0.800 - 0.805 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Kırılma İndisi (n20/D) | 1.3950 - 1.3970 | ASTM D1218 |
| Distilasyon Aralığı (%95) | 106 - 109°C | ASTM D1078 |
| Su İçeriği | ≤%0.1 | Karl Fischer |
| Asitlik (Asetik Asit olarak) | ≤%0.002 | Titrasyon |
| Buharlaşma Kalıntısı | ≤%0.002 | Gravimetrik |
| Karbonil Bileşikleri (Aseton olarak) | ≤%0.05 | Titrasyon |
6. KULLANIM ALANLARI
6.1. Kimyasal Sentez ve Ara Ürünler – En Büyük Kullanım
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| İzobütil Asetat Üretimi | Asetik asit ile esterleşme (kaplama çözücüsü) |
| İzobütil Metakrilat Üretimi | Metakrilik asit ile esterleşme |
| Plastikleştiriciler | Diizobütil ftalat (DIBP), dibütil ftalat (DBP) üretimi |
| İzobütironitril Üretimi | Diazinon (pestisit) sentezi için ara ürün |
| Sentetik Kauçuk | Kauçuk üretimi için hammadde |
| Bütanoik Asit Türevleri | 3-okso-, 2-metilpropil ester sentezi |
6.2. Çözücü Uygulamaları
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Kaplamalar ve Boyalar | Nitroselüloz, etil selüloz, polivinil bütiral için çözücü |
| Baskı Mürekkepleri | Reçine sistemleri için çözücü |
| Temizlik Maddeleri | Endüstriyel yağ çözücü |
| Ekstraktant | Lityum klorür ekstraksiyonu |
| Kromatografik Analiz | Referans madde, çözücü |
6.3. Kaplamalar ve Boyalar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Nitroselüloz Lakları | Yardımcı çözücü, akış ve düzleşmeyi iyileştirir |
| Akrilik Reçineler | Akrilik kaplamalar için çözücü |
| Epoksi Reçineler | Reaktif seyreltici ve çözücü |
| Otomotiv Boyaları | Yüksek katılı kaplama çözücüsü |
| Ahşap Kaplamalar | Vernik ve lake çözücüsü |
6.4. Tatlandırıcı ve Parfüm Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Tatlandırıcı Ajan | FEMA 2179; meyve esansiyel yağları |
| Yapay Misk | Sentetik misk üretimi için hammadde |
| Meyve Esansiyel Yağları | Doğal meyve tatlarında bileşen |
| İçecekler | Tat taşıyıcısı (alkolsüz içecekler, 17 mg/kg) |
| Şekerlemeler | Tat taşıyıcısı (şekerleme, 30 mg/kg) |
| Unlu Mamuller | Tat taşıyıcısı (unlu mamuller, 24 mg/kg) |
6.5. İlaç Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Çözücü | İlaç üretimi |
| Ekstraksiyon Maddesi | Aktif farmasötik bileşenlerin ekstraksiyonu |
| Sentez Ara Ürünü | Çeşitli farmasötik bileşiklerin sentezi |
| Yardımcı Çözücü | Sıvı dozaj formları |
6.6. Petrol ve Yakıt Katkı Maddeleri
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Petrol Katkı Maddeleri | Yakıt katkı maddelerinin üretimi |
| Antioksidanlar | 2,6-di-tert-bütil-p-kresol (BHT) üretimi |
| Benzin Harmanlama | Oksijenat bileşeni (sınırlı) |
| Buz Çözücüler | Yakıt sistemi buz çözücü |
6.7. Analitik Kimya ve Laboratuvar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Reaktif | Kalsiyum, stronsiyum, baryum, sodyum, potasyum, lityum, gümüş, klorür ve fosfit tayini |
| Kromatografi | Referans standart |
| Ekstraksiyon Çözücüsü | Stronsiyum bromür ve baryum bromür ayrıştırması |
| Çözücü | Genel laboratuvar çözücüsü |
6.8. Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Çözücü | Kozmetik formülasyonları |
| Taşıyıcı | Parfüm taşıyıcısı |
| Yardımcı Çözücü | Kişisel bakım ürünleri |
6.9. Tarım Kimyasalları
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Pestisit Ara Ürünleri | Diazinon sentezi için izobütironitril |
| Herbisit Çözücüleri | Herbisitler için taşıyıcı |
| Yardımcı Maddeler | Formülasyon yardımcısı |
6.10. Diğer Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Baskı Mürekkepleri | Fleksografik ve gravür mürekkepleri için çözücü |
| Kauçuk Üretimi | Çözücü ve işleme yardımcısı |
| Yapıştırıcılar | Yapıştırıcı formülasyonları için çözücü |
| Tekstil İşleme | Boyama ve apre yardımcısı |
| Metal Temizleme | Parça yağ çözücü |
| Boya Sökücüler | Boya çıkarma formülasyonlarında bileşen |
7. TÜREVLER VE AŞAĞI AKIŞ ÜRÜNLERİ
| Türev | Uygulama |
|---|---|
| İzobütil Asetat | Kaplama çözücüsü, tatlandırıcı |
| İzobütil Metakrilat | Polimer üretimi |
| Diizobütil Ftalat (DIBP) | Plastikleştirici |
| Dibütil Ftalat (DBP) | Plastikleştirici |
| İzobütironitril | Pestisit ara ürünü (diazinon) |
| İzobütiraldehit | Kimyasal ara ürün |
| İzobütirik Asit | Kimyasal ara ürün |
| 2,6-Di-tert-bütil-p-kresol (BHT) | Antioksidan |
| Bütanoik asit, 3-okso-, 2-metilpropil ester | Özel kimyasal |
| Yapay Misk | Parfüm bileşeni |
8. KALİTE SPESİFİKASYONLARI (Yüksek Saflık)
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Tayin (C₄H₁₀O) | ≥%99.5 | GC |
| Görünüm | Renksiz berrak sıvı | Görsel |
| Renk (APHA) | ≤10 | ASTM D1209 |
| Yoğunluk (20°C) | 0.800 - 0.805 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Kırılma İndisi (n20/D) | 1.3950 - 1.3970 | ASTM D1218 |
| Distilasyon Aralığı (%95) | 106 - 109°C | ASTM D1078 |
| Su İçeriği | ≤%0.1 | Karl Fischer |
| Asitlik (Asetik Asit olarak) | ≤%0.002 | Titrasyon |
| Buharlaşma Kalıntısı | ≤%0.002 | Gravimetrik |
| Karbonil Bileşikleri (Aseton olarak) | ≤%0.05 | Titrasyon |
| Kükürt Bileşikleri | ≤%0.0005 | Yakma |
9. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | +5°C ila +30°C arasında; serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı kaplar (HDPE, çelik, cam) |
| Korunması Gerekenler | Isı, kıvılcım, açık alev, kuvvetli oksitleyiciler, alüminyum |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (açılmamış, uygun depolamada) |
| Yanıcılık | Yüksek derecede yanıcı; parlama noktası 28°C |
| Buhar Tehlikesi | Buharlar havadan ağırdır; tutuşma kaynaklarına ilerleyebilir |
| Statik Yük | Statik yük biriktirebilir; topraklama kullanın |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyiciler, alüminyum, asit klorürler, asit anhidritler |
| Depolama Sıcaklığı | 30°C'yi aşmayın |
| Ambalaj Seçenekleri | 20 L bidon, 200 L varil, 1000 L IBC, dökme tanker |
Kullanım Notları:
-
Patlamaya dayanıklı elektrik ekipmanı kullanın
-
Statik kıvılcımları önlemek için aktarım sırasında kapları topraklayın
-
Sadece iyi havalandırılmış alanlarda veya lokal egzoz havalandırması altında kullanın
-
Buharları solumaktan kaçının (uyuşukluk ve baş dönmesine neden olabilir)
-
Isı, kıvılcım ve açık alevlerden uzak tutun
-
Alüminyum kaplar kullanmayın (geçimsizdir)
-
Kıvılcım çıkarmayan aletler kullanın
10. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ (GHS SINIFLANDIRMASI)
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Yanıcı Sıvı | Kategori 3 (H226) |
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 (H315) |
| Göz Hasarı | Kategori 1 (H318) |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek maruziyet) | Kategori 3 (H335, H336) |
| Solunum Yolu Tahrişi | Kategori 3 (H335) |
Alternatif GHS Sınıflandırması:
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Yanıcı Sıvı | Kategori 3 (R10) |
| Tahriş Edici | Xi (R37/38, R41, R67) |
11. ZARARLILIK İFADELERİ (H-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H226 | Alevlenir sıvı ve buhar |
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| H336 | Uyuşukluğa veya baş dönmesine neden olabilir |
AB Risk İfadeleri (R-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| R10 | Alevlenirlenebilir |
| R37/38 | Solunum sistemini ve cildi tahriş eder |
| R41 | Ciddi göz hasarı riski |
| R67 | Buharlar uyuşukluğa ve baş dönmesine neden olabilir |
12. GÜVENLİK İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P210 | Isı, sıcak yüzeyler, kıvılcımlar, açık alevler ve diğer tutuşma kaynaklarından uzak tutun. Sigara içmeyin |
| P233 | Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P240 | Kabı ve alıcı ekipmanı topraklayın ve bağlayın |
| P241 | Patlamaya dayanıklı elektrik ekipmanı kullanın |
| P242 | Kıvılcım çıkarmayan aletler kullanın |
| P243 | Statik deşarja karşı önlem alın |
| P261 | Tozunu/buharını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının |
| P264 | Kullandıktan sonra elleri iyice yıkayın |
| P271 | Sadece dışarıda veya iyi havalandırılmış bir alanda kullanın |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P303+P361+P353 | CİLT (veya saç) İLE TEMASINDA: Kirlenmiş tüm giysileri hemen çıkarın. Cildi su ile durulayın/duş alın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve solunum için rahat bir pozisyonda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P310 | Hemen ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın |
| P313 | Tıbbi yardım alın |
| P370+P378 | Yangın durumunda: Söndürmek için kuru kimyevi toz, CO₂, köpük, su spreyi kullanın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P403+P235 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Serin tutun |
| P405 | Kilitli olarak saklayın |
| P501 | İçeriğini/kabını yerel düzenlemelere göre bertaraf edin |
13. TOKSİKOLOJİK BİLGİLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (sıçan) | 2,460 mg/kg (Smyth) |
| Oral LD50 (sıçan) | 2,460 - 2,800 mg/kg |
| İntraperitoneal LD50 (fare) | 1,801 mg/kg |
| Dermal LD50 (tavşan) | 3,400 mg/kg |
| Soluma LC50 (sıçan) | >20,000 mg/m³ (4 saat) |
| Göz Tahrişi (tavşan) | Şiddetli (2 mg ciddi hasara neden olur) |
| Cilt Tahrişi | Hafif ila orta tahriş edici |
| Solunum Tahrişi | Evet |
| Mutajenite | Sınıflandırılmamıştır |
| Kanserojenite | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır (IARC: Listelenmemiştir) |
| Üreme Toksisitesi | Sınıflandırılmamıştır |
Sağlık Etkileri:
| Maruziyet | Etki |
|---|---|
| Akut (Soluma) | Solunum yolu tahrişi, uyuşukluk, baş dönmesi, baş ağrısı, bulantı |
| Akut (Cilt Teması) | Hafif ila orta tahriş, yağ giderme, dermatit |
| Akut (Göz Teması) | Ciddi göz hasarı, kornea hasarı, konjonktivit |
| Akut (Yutma) | Karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal, MSS depresyonu |
| Kronik | Dermatit, potansiyel solunum duyarlılaşması |
Mesleki Maruziyet Limitleri:
| Kurum | Limit |
|---|---|
| NIOSH REL | TWA 300 mg/m³ (100 ppm) |
| ACGIH TLV | TWA 150 mg/m³ (50 ppm) |
| IDLH | 8,000 ppm (NIOSH) |
| Yaşam ve Sağlık İçin Hemen Tehlikeli | 1,600 ppm |
14. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Solunum durmuşsa suni teneffüs yapın. Tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri çıkarın. Sabun ve bol su ile en az 15 dakika yıkayın. Tahriş gelişirse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | Bol su ile en az 15-20 dakika hemen durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Göz kapaklarını açık tutun. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Baygın kişiye ağızdan hiçbir şey vermeyin. Derhal tıbbi yardım alın. |
15. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yüksek derecede yanıcı sıvı (parlama noktası 28°C) |
| Patlama Tehlikesi | Buharlar havayla patlayıcı karışımlar oluşturabilir (%1.5-12 V) |
| Söndürme Maddeleri | Kuru kimyevi toz, kuru kum, karbondioksit (CO₂), alkole dayanıklı köpük, su spreyi |
| Özel Tehlikeler | Buharlar havadan ağırdır ve tutuşma kaynaklarına ilerleyebilir; termal bozunma toksik gazlar (CO, CO₂) üretir |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Statik Tehlikesi | Statik yük biriktirebilir; topraklama ve bağlama kullanın |
16. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Sucul Toksisite | Sucul organizmalar için orta toksisite |
| Biyobozunabilirlik | Kolay biyobozunur |
| Biyobirikim | Düşük potansiyel (Log P = 1.0) |
| Suda Hareketlilik | Orta çözünürlük (95 g/L) |
| Uçuculuk | Yüksek (buhar basıncı 20°C'de 8 mmHg) |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin. Kontrollü yakma önerilir. |
17. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 1212 |
| Tehlike Sınıfı | 3 (Yanıcı sıvı) |
| Ambalaj Grubu | III |
| Doğru Taşıma Adı | İZOBÜTANOL (İZOBÜTİL ALKOL) |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| ADR/RID Etiketi | 3 |
| EMS | F-E, S-D |
| HS Kodu | 2905 19 90 |
18. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB | REACH kayıtlı; endüstriyel kullanım için onaylı |
| Türkiye (KKDİK) | Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir |
| Kanada (DSL) | Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) | Listelenmiştir |
| Japonya (ENCS) | Listelenmiştir |
| Kore (KECL) | Listelenmiştir |
| Çin (IECSC) | Listelenmiştir |
Tatlandırıcı Statüsü: FEMA 2179, JECFA 251 tarafından onaylanmıştır
Gıda Katkı Maddesi: Belirli uygulamalarda izinlidir
19. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| İsim |
|---|
| İzobütil Alkol |
| İzobutanol |
| 2-Metil-1-propanol |
| IBA |
| İzopropil Karbinol |
| 2-Metilpropil Alkol |
| Fermentasyon İzobütil Alkol |
| Doğal İzobütil Alkol |
| Sentetik İzobütil Alkol |
Veritabanı Tanımlayıcıları:
| Veritabanı | Tanımlayıcı |
|---|---|
| CAS | 78-83-1 |
| EC | 201-148-0 |
| MDL | MFCD00004740 |
| PubChem CID | 6560 |
| RTECS | NP9625000 |
| UN | 1212 |
| Beilstein | 1730878 |
| Merck | 14,5131 |
| FEMA | 2179 |
| JECFA | 251 |
20. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR
ÖZET:
İzobütil alkol (izobutanol, 2-metil-1-propanol, C₄H₁₀O, CAS 78-83-1), hafif boğucu, karakteristik alkol kokusuna sahip renksiz berrak bir sıvıdır. Dallı zincirli bir birincil alkoldür. Molekül ağırlığı 74.12 g/mol, erime noktası -108°C, kaynama noktası 108°C'dir. Suda orta derecede çözünür (20°C'de 95 g/L) ve etanol, eter dahil çoğu organik çözücü ile karışabilir. Parlama noktası 28°C'dir ve yanıcı sıvı olarak sınıflandırılır. Endüstriyel üretimi, propilen ve sentez gazından oxo prosesi (karbonil sentezi) ile yapılır; izobütiraldehit üretilir ve ardından izobütanole hidrojenlenir. En büyük kullanım alanları arasında kimyasal sentez (izobütil asetat, izobütil metakrilat ve plastikleştiricilerin üretimi), çözücü uygulamaları (kaplamalar, mürekkepler, ekstraktantlar), tatlandırıcı ve parfüm endüstrisi (FEMA 2179), ilaç üretimi ve petrol katkı maddeleri (BHT gibi antioksidanlar) bulunur.
Temel Özellikler:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Renksiz berrak sıvı |
| Kimyasal Formül | C₄H₁₀O |
| Molekül Ağırlığı | 74.12 g/mol |
| Erime Noktası | -108°C |
| Kaynama Noktası | 108°C |
| Yoğunluk (25°C) | 0.803 g/mL |
| Parlama Noktası | 28°C (82°F) |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 95 g/L (9.5 g/100 mL) |
| Buhar Yoğunluğu (hava=1) | 2.55 |
| Patlama Sınırı | %1.5 - 12 |
| LogP | 1.0 |
| Birincil Kullanım | Çözücü, kimyasal ara ürün |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Kimyasal Sentez | İzobütil asetat, izobütil metakrilat, plastikleştiriciler (DIBP, DBP) |
| Kaplamalar | Nitroselüloz lakları, akrilik reçineler, otomotiv boyaları |
| Çözücüler | Mürekkepler, temizlik maddeleri, lityum klorür ekstraktantı |
| Tatlandırıcı ve Parfüm | FEMA 2179, meyve esansiyel yağları, yapay misk |
| İlaç | Çözücü, ekstraksiyon maddesi, ara ürün |
| Petrol | Yakıt katkı maddeleri, antioksidanlar (BHT) |
| Tarım | Pestisit ara ürünleri (diazinon için izobütironitril) |
| Analitik Kimya | Reaktif, kromatografik referans, ekstraksiyon çözücüsü |
Temel Güvenlik Noktaları:
-
YANICIDIR: Parlama noktası 28°C; ısı, kıvılcım, açık alevden uzak tutun (H226)
-
TAHRİŞ EDİCİ: Cilt tahrişine neden olur (H315)
-
GÖZ TEHLİKESİ: Ciddi göz hasarına neden olur (H318)
-
SOLUNUM TAHRİŞ EDİCİ: Solunum yolu tahrişine neden olabilir (H335)
-
UYUŞUKLUK: Buharlar uyuşukluğa ve baş dönmesine neden olabilir (H336)
-
BUHAR TEHLİKESİ: Buharlar havadan ağırdır (2.55 x hava); tutuşma kaynaklarına ilerleyebilir
-
STATİK ELEKTRİK: Statik yük biriktirebilir; topraklama ve bağlama kullanın
-
HAVALANDIRMA KULLANIN: Sadece iyi havalandırılmış alanlarda veya lokal egzoz altında kullanın
-
KKD KULLANIN: Koruyucu eldiven, koruyucu gözlük, yüz siperi
-
DEPOLAMA: 30°C altında, oksitleyicilerden ve alüminyumdan uzakta saklayın
-
IDLH: 1,600 ppm; NIOSH REL: 100 ppm (300 mg/m³)
ÖNEMLİ UYARILAR:
Yanıcılık Tehlikesi: İzobütil alkol, parlama noktası 28°C (82°F) olan yanıcı bir sıvıdır. Buharları, hacimce %1.5-12 aralığında hava ile patlayıcı karışımlar oluşturur. Buharlar havadan ağırdır (buhar yoğunluğu 2.55) ve zemin boyunca uzak tutuşma kaynaklarına ilerleyerek geriye doğru alev alabilir. Isı, kıvılcım, açık alev ve diğer tüm tutuşma kaynaklarından uzak tutun. Patlamaya dayanıklı elektrik ekipmanı ve kıvılcım çıkarmayan aletler kullanın. Statik deşarjı önlemek için aktarım sırasında kapları topraklayın.
Göz Hasarı Tehlikesi: İzobütil alkol ciddi göz hasarına neden olur (H318). Hayvan çalışmalarında, 2 mg şiddetli göz tahrişine ve kornea hasarına neden olmuştur. Göz teması, kornea hasarı, konjonktivit ve potansiyel görme bozukluğu ile sonuçlanabilir. Hızlı ve kapsamlı göz yıkama hayati önem taşır. Kullanırken daima kimyasal koruyucu gözlük ve yüz siperi takın.
Solunum ve MSS Etkileri: Buharlar solunum yolu tahrişine (H335), uyuşukluğa ve baş dönmesine (H336) neden olabilir. Yüksek konsantrasyonlar baş ağrısı, bulantı ve merkezi sinir sistemi depresyonuna neden olabilir. NIOSH tavsiye edilen maruziyet limiti TWA 100 ppm (300 mg/m³), ACGIH TLV limiti TWA 50 ppm (150 mg/m³)'dir. Yaşam ve sağlık için hemen tehlikeli (IDLH) konsantrasyon 1,600 ppm'dir. Maruziyet konsantrasyonlarını limitlerin altında tutmak için yeterli havalandırma veya lokal egzoz kullanın.
Depolama Uyumsuzlukları: İzobütil alkol, kuvvetli oksitleyicilerle (şiddetli reaksiyonlara veya yangına neden olabilir), alüminyumla (korozyon ve hidrojen gazı oluşumuna neden olabilir), asit klorürler, asit anhidritler ve kuvvetli asitlerle geçimsizdir. Alüminyum kaplarda saklamayın. Onaylı kaplarda (HDPE, çelik, cam) serin, kuru, iyi havalandırılmış bir alanda 30°C'nin altında saklayın. Oksitleyicilerden ve asitlerden uzak tutun.
Yangınla Mücadele: Söndürme için kuru kimyevi toz, kuru kum, karbondioksit (CO₂), alkole dayanıklı köpük veya su spreyi kullanın. Su spreyi yangında etkisiz olabilir ancak kapları soğutmak ve döküntüleri seyreltmek için kullanılabilir. Termal bozunma, karbon monoksit ve karbon dioksit dahil toksik ve tahriş edici gazlar üretir. İtfaiyeciler basınçlı solunum cihazı (SCBA) ve tam koruyucu giysi giymelidir.
Türevler ve Kullanımları: İzobütanolün en önemli türevleri, izobütil asetat (hoş meyveli kokusu olan ve nitroselüloz laklarında ve tatlandırıcı olarak kullanılan bir kaplama çözücüsü), izobütil metakrilat (polimer üretiminde kullanılır), diizobütil ftalat (DIBP) ve dibütil ftalat (DBP) (plastikleştiriciler) ve izobütironitril (diazinon pestisiti için ara üründür). İzobütanol ayrıca antioksidan 2,6-di-tert-bütil-p-kresol (BHT) üretiminde de kullanılır.
Doğal Oluşum: İzobütanol, taze çay yapraklarının, siyah çay ve yeşil çayın aromasının ana bileşenlerinden biridir. Ayrıca fermente içeceklerde fuzel yağı bileşeni olarak bulunur. Doğal izobütanol, tatlandırıcı ve parfüm uygulamaları için mevcuttur (FEMA 2179). İzin verilen kullanım seviyeleri: alkolsüz içecekler 17 mg/kg, soğuk içecekler 7.0 mg/kg, şekerlemeler 30 mg/kg, unlu mamuller 24 mg/kg.
Ekstraksiyon Çözücüsü Uygulamaları: İzobütanol, lityum klorür ve sodyum klorür veya potasyum klorür karışımlarından lityum klorür ekstraksiyonu için bir ekstraksiyon çözücüsü olarak kullanılır. Ayrıca stronsiyum bromür ve baryum bromürü ayırmak için de kullanılır. Baharat reçineleri için ekstraksiyon çözücüsü olarak, nihai üründeki izin verilen maksimum kalıntı miktarı 50 ppm'dir. Şerbetçiotu ekstraksiyonu için izin verilen maksimum kalıntı 2.0 ppm'dir. Limon yağı ekstraksiyonu için izin verilen maksimum kalıntı 6 ppm'dir.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun. İzobütil alkol yanıcı bir sıvı ve göz tahriş edicidir. Her zaman uygun kişisel koruyucu ekipman (KKD) kullanın. Yeterli havalandırmayı sağlayın. Tutuşma kaynaklarından ve geçimsiz maddelerden uzak tutun. Yangın veya döküntü durumunda acil durum prosedürlerini izleyin. Önemli maruziyetlerde, özellikle göz temasında derhal tıbbi yardım alın.
