İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderAmonyum Sülfat, Ammonium Sulfate, Diammonium Sulfate, Ammonium Sulphate, Sugar Fertilizer, E517, 7783-20-2
AMONYUM SÜLFAT – AMMONIUM SULFATE
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Amonyum Sülfat |
| Diğer İsimler | Diammonium Sulfate, Diamonyum Sülfat, Sülfürik Asit Diamonyum Tuzu, Şeker Gübresi (Sugar Fertilizer), E517 |
| Kimyasal Formül | (NH₄)₂SO₄ |
| Moleküler Ağırlık | 132.14 g/mol |
| CAS Numarası | 7783-20-2 |
| EC Numarası (EINECS) | 231-984-1 |
| E Numarası | E517 |
| Görünüm | Beyaz kristal / granül |
| Koku | Kokusuz |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (kristal / granül) |
| Kimyasal Sınıfı | İnorganik tuz (amonyum tuzu) |
2. AMONYUM SÜLFAT NEDİR?
Amonyum sülfat ((NH₄)₂SO₄), sülfürik asit ve amonyağın nötralizasyonu ile oluşan inorganik bir tuzdur. Beyaz kristal veya granül formunda bulunur ve suda yüksek çözünürlüğe sahiptir. %21 azot ve %24 kükürt içerir. Tarımda en yaygın azotlu ve kükürtlü gübrelerden biri olup, gıda katkısı (E517), su arıtma, yangın önleyici ve laboratuvar uygulamalarında da yaygın olarak kullanılan çok yönlü bir kimyasaldır.
3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal / granül (sarı, gri, mavi veya yeşil tonlarda olabilir) |
| Kimyasal Formül | (NH₄)₂SO₄ |
| Moleküler Ağırlık | 132.14 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) | 1.769 g/cm³ |
| Erime Noktası | 235 – 280 °C (bozunarak) |
| Kaynama Noktası | Bozunur |
| Suda Çözünürlük (20°C) | ~76.4 g/100 mL (yüksek çözünürlük) |
| Suda Çözünürlük (100°C) | ~104 g/100 mL |
| Alkolde Çözünürlük | Çözünmez |
| Eterde Çözünürlük | Çözünmez |
| pH (Sulu Çözelti, 5%) | ~5.0 – 6.0 (hafif asidik) |
| Higroskopiklik | Düşük (ancak nem çeker) |
| Koku | Kokusuz |
4. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | (NH₄)₂SO₄ |
| CAS Numarası | 7783-20-2 |
| EC Numarası | 231-984-1 |
| Azot İçeriği (N) | ~%21 |
| Kükürt İçeriği (S) | ~%24 |
| pH (Sulu Çözelti) | ~5.0 – 6.0 (hafif asidik) |
| Termal Bozunma | (NH₄)₂SO₄ → NH₃↑ + NH₄HSO₄ (235°C'de) |
| Bazlarla Reaksiyon | (NH₄)₂SO₄ + 2NaOH → 2NH₃↑ + Na₂SO₄ + 2H₂O |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır |
| Higroskopiklik | Düşük higroskopik (neme karşı hassas) |
5. KİMYASAL YAPI VE REAKSİYONLAR
Kimyasal Yapı:
NH₄⁺ SO₄²⁻
\ /
\ /
(NH₄)₂SO₄
Amonyum sülfat, iki amonyum iyonu (NH₄⁺) ve bir sülfat iyonundan (SO₄²⁻) oluşur.
Nötralizasyon Reaksiyonu (Üretim):
2NH₃ + H₂SO₄ → (NH₄)₂SO₄
Termal Bozunma:
(NH₄)₂SO₄ → NH₃↑ + NH₄HSO₄ (235°C'de)
Bazlarla Reaksiyon:
(NH₄)₂SO₄ + 2NaOH → 2NH₃↑ + Na₂SO₄ + 2H₂O
6. ÜRETİM YÖNTEMLERİ
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Nötralizasyon | 2NH₃ + H₂SO₄ → (NH₄)₂SO₄ (en yaygın yöntem) |
| Yan Ürün | Kaprolaktam üretiminde yan ürün olarak |
| Kok Fırını Gazı | Kok fırını gazından amonyağın geri kazanılması |
| Alçıtaşı Metodu | Alçıtaşı ve amonyak ile üretim |
7. KULLANIM ALANLARI
7.1. Tarım (Gübre)
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Azot ve Kükürt Gübresi | Bitkilere temel besin maddelerini sağlar |
| Alkali ve Nötr Topraklar | Tercih edilen gübre türü |
| Asitli Topraklar | Kireç ile birlikte uygulanmalıdır |
| Çay Tarımı | Yaygın olarak kullanılır |
| Çeltik Tarımı | Pirinç yetiştiriciliğinde tercih edilir |
| Tahıl Tarımı | Buğday, arpa, mısır vb. ürünlerde |
| Fosfor Alımı | Fosforun bitki tarafından alımını kolaylaştırır |
| Bitki Gelişimi | Bitki gelişimini hızlandırır |
| Kükürt İhtiyacı | Bitkilerin kükürt ihtiyacını karşılar |
7.2. Tarımsal Spreyler (Adjuvan)
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Herbisit Etkinliği | Glifosat, glufosinat ve 2,4-D herbisitlerinin etkinliğini artırır |
| Adjuvan | Tarımsal spreylerde yardımcı madde |
7.3. Gıda Endüstrisi
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| E517 Katkı Maddesi | Gıda katkı maddesi olarak |
| Ekmek Katkısı | Ekmek ve unlu mamullerde asitlik düzenleyici |
| Maya Besini | Maya fermantasyonunda besin kaynağı |
7.4. Su Arıtma
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Monokloramin Üretimi | Su dezenfeksiyonu için monokloramin üretiminde |
| Dezenfektan | Su arıtma tesislerinde |
7.5. Yangın Önleyici
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Alev Geciktirici | Diamonyum fosfat benzeri bileşimlerde |
| Kömür Kalıntısı | Yanma sıcaklığını düşürür, kömür kalıntısını artırır |
7.6. Laboratuvar Kullanımı
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Protein Saflaştırma | Amonyum sülfat çöktürme yöntemi (tuzlama / salting out) |
| Kristalografi | Protein ve nükleik asitlerin analizinde |
| NMR Spektroskopisi | Kükürt (³³S) için dış standart |
| Kauçuk Analizi | Uçucu yağ asitlerinin belirlenmesinde çökelteç |
7.7. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Amonyum Persülfat Sentezi | Diğer amonyum tuzlarının üretimi |
| Boya Endüstrisi | Boya ve pigment üretiminde |
| Tekstil | Tekstil işleme ve boyamada |
| Kağıt | Kağıt üretiminde |
8. AMONYUM SÜLFATIN AVANTAJLARI
| Avantaj | Açıklama |
|---|---|
| Azot ve Kükürt Kaynağı | Bitkilere iki temel besini birlikte sağlar |
| Alkali Topraklarda Verimli | Verimliliği artırır |
| Fosfor Alımını Kolaylaştırır | Fosforun bitki tarafından alımını artırır |
| Protein Saflaştırma | Güvenilir ve yaygın laboratuvar yöntemi |
| Düşük Maliyet | Ekonomik gübre kaynağı |
| Çok Yönlü | Tarımdan sanayiye geniş kullanım |
| Asidik pH | Alkali topraklarda pH düzenlemesi |
9. AMONYUM SÜLFATIN DEZAVANTAJLARI
| Dezavantaj | Açıklama |
|---|---|
| Toprak Asitleşmesi | Uzun süreli kullanımda toprak asitleşmesine yol açar |
| Düşük Azot İçeriği | Amonyum nitrata göre daha düşük azot (%21) |
| Nakliye Maliyeti | Düşük azot içeriği nakliye maliyetini artırır |
| Higroskopik | Neme karşı hassas; depolamada dikkat gerektirir |
10. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Toksisite | Düşük toksisite |
| Oral LD50 (Sıçan) | ~3,000 – 4,000 mg/kg |
| Cilt Teması | Hafif tahrişe neden olabilir |
| Göz Teması | Tahrişe neden olabilir |
| Solunum | Tozun solunması tahrişe neden olabilir |
| Yutma | Yüksek dozlarda mide rahatsızlığına neden olabilir |
| Kanserojenite | Sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite | Negatif |
10.1. GHS SINIFLANDIRMASI
| Tehlike Sınıfı | Açıklama |
|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 (H315) |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 (H319) |
10.2. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi varsa tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla yıkayın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağızı çalkalayın. Bol su için. Tıbbi yardım alın. |
11. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, neme karşı korumalı |
| Korunması Gerekenler | Nem, ısı, güçlü oksitleyiciler, güçlü bazlar |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (uygun depolama ile) |
| Higroskopiklik | Neme karşı hassas; kuru ortamda saklayın |
12. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
13. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Kraft Torba | 25 kg | Kraft + PE astar |
| Plastik Torba | 25-50 kg | PP/PE |
| Big-Bag | 500-1000 kg | Polipropilen |
| Plastik Kova | 5-25 kg | HDPE |
14. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği (REACH) | Kayıtlı madde |
| ABD (EPA TSCA) | TSCA envanterinde listelenmiştir |
| ABD (FDA) | Gıda katkısı olarak onaylı (E517) |
| Türkiye | Gübre ve gıda katkısı olarak onaylı |
15. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Amonyum Sülfat, Diamonyum Sülfat, Şeker Gübresi |
| İngilizce İsimler | Ammonium Sulfate, Ammonium Sulphate, Diammonium Sulfate |
| E Numarası | E517 |
| CAS Numarası | 7783-20-2 |
| EC Numarası | 231-984-1 |
16. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Amonyum Sülfat |
| CAS Numarası | 7783-20-2 |
| Formül | (NH₄)₂SO₄ |
| Moleküler Ağırlık | 132.14 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal / granül |
| Azot İçeriği | ~%21 |
| Kükürt İçeriği | ~%24 |
| Birincil Kullanım | Gübre, gıda katkısı, laboratuvar |
KRİTİK UYARILAR
1. Toprak Asitleşmesi: Amonyum sülfat, uzun süreli kullanımda toprak asitleşmesine yol açar. Asitli topraklarda kireç ile birlikte uygulanmalıdır.
2. Higroskopiklik: Neme karşı hassastır. Nemli ortamlarda topaklanma ve çözünme meydana gelebilir. Kuru ortamda, sıkıca kapalı kaplarda saklayın.
3. Düşük Azot İçeriği: %21 azot içerir. Amonyum nitrata (%33-34) göre daha düşük azot içeriği nedeniyle nakliye maliyeti yüksektir.
4. Bazlarla Reaksiyon: Kuvvetli bazlarla (NaOH, KOH) reaksiyona girerek zehirli amonyak gazı açığa çıkarır. Bazlarla birlikte depolamayın.
5. Gıda Kullanımı: E517 olarak gıda katkı maddesidir. Yalnızca gıda sınıfı ürünler gıda uygulamalarında kullanılmalıdır.
6. Tarım Uygulamaları: Alkali ve nötr topraklarda tercih edilir. Çay, çeltik ve tahıl tarımında yaygın kullanılır.
7. Laboratuvar Kullanımı: Protein saflaştırmada "tuzlama" (salting out) yönteminde yaygın olarak kullanılır.
8. Adjuvan Kullanımı: Tarımsal spreylerde glifosat, glufosinat ve 2,4-D herbisitlerinin etkinliğini artırır.
9. Depolama: Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alanda, sıkıca kapalı kaplarda saklayın. Güçlü oksitleyiciler ve bazlardan uzak tutun.
**10. KKD: Toz oluşan işlemlerde toz maskesi, eldiven ve koruyucu gözlük kullanın.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
