İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderFormaldehit, Formaldehyde, Fannoform, Formalith, Formic Aldehyde, Metil Aldehit, Farmalin, Formalin, 50-00-0, 8013-13-6
FORMALDEHİT – FORMALDEHYDE
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Metanal |
| Diğer İsimler | Formaldehyde, Formic Aldehyde, Methyl Aldehyde, Formalin, Formol, Fannoform, Formalith, Farmalin |
| Kimyasal Formül | CH₂O |
| Moleküler Ağırlık | 30.03 g/mol |
| CAS Numarası | 50-00-0 (saf) ; 8013-13-6 (çözelti) |
| EC Numarası (EINECS) | 200-001-8 |
| Görünüm | Renksiz gaz (saf) veya renksiz sıvı (çözelti) |
| Koku | Keskin, boğucu, karakteristik |
| Fiziksel Hal (20°C) | Gaz (saf) / Sıvı (çözelti) |
| Kimyasal Sınıfı | Aldehit (organik bileşik) |
2. FORMALDEHİT NEDİR?
Formaldehit (CH₂O), en basit aldehit olan, keskin ve boğucu kokulu, renksiz bir organik bileşiktir. Kimya endüstrisinde en yaygın kullanılan aldehitlerden biridir. Suda yüksek çözünürlüğe sahiptir ve ticari olarak genellikle %37-40'lık sulu çözeltisi (formalin) halinde metanol ile stabilize edilerek kullanılır . Reçine üretimi, yapı malzemeleri, tekstil, kağıt, tıp ve dezenfeksiyon gibi çok çeşitli alanlarda kritik rol oynar. Yüksek derecede tahriş edici ve kanserojen bir kimyasaldır.
3. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Saf (Gaz) | %37 Çözelti (Formalin) |
|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz gaz | Renksiz sıvı |
| Kimyasal Formül | CH₂O | CH₂O + H₂O + CH₃OH |
| Moleküler Ağırlık | 30.03 g/mol | ~30.03 g/mol |
| Yoğunluk | 0.8153 g/cm³ (-20°C) | ~1.08 – 1.11 g/cm³ |
| Erime Noktası | -92 °C | -21 °C |
| Kaynama Noktası | -19 °C | -15 °C |
| Parlama Noktası | -53 °C (gaz) | ~64 °C (çözelti) |
| Buhar Basıncı (20°C) | 3,890 mmHg | ~30 mmHg |
| Suda Çözünürlük | Tam karışabilir | Tam karışabilir |
| pH | - | ~2.8 – 4.0 (asidik) |
| Koku Eşiği | 0.05 – 1.0 ppm | 0.05 – 1.0 ppm |
| Oksidasyon | Havada yavaş oksitlenir | Havada yavaş oksitlenir |
Formalin Tipik Bileşimi:
-
Formaldehit: %37 – 40
-
Metanol (stabilizatör): %10 – 15
-
Su: Denge
4. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | CH₂O |
| CAS Numarası | 50-00-0 |
| EC Numarası | 200-001-8 |
| Moleküler Ağırlık | 30.03 g/mol |
| Reaktivite | Yüksek; polimerizasyona eğilimli |
| Polimerizasyon | Trioksan, paraformaldehit oluşturur |
| Oksidasyon | Formik aside oksitlenir |
| İndirgenme | Metanole indirgenir |
| Aldol Reaksiyonu | Bazik ortamda aldol reaksiyonu verir |
| Stabilizasyon | Metanol ile stabilize edilir |
5. KİMYASAL YAPI VE REAKSİYONLAR
Kimyasal Yapı:
H
\
C = O
/
H
Formaldehit, karbonil grubuna bağlı iki hidrojen atomu içeren en basit aldehittir.
Polimerizasyon Reaksiyonu:
nCH₂O → (CH₂O)ₙ (Paraformaldehit / Trioksan)
Oksidasyon Reaksiyonu:
CH₂O + O₂ → HCOOH (Formik Asit)
İndirgenme Reaksiyonu:
CH₂O + H₂ → CH₃OH (Metanol)
6. KULLANIM ALANLARI
6.1. Kimya Endüstrisi
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Fenol-Formaldehit Reçineleri | Yapıştırıcılar, kalıplama bileşikleri |
| Üre-Formaldehit Reçineleri | Yapıştırıcılar, kaplamalar |
| Melamin-Formaldehit Reçineleri | Laminatlar, kaplamalar |
| Poliasetal (POM) Üretimi | Mühendislik plastiği |
| Polimer ve Plastik | Çeşitli polimer üretimi |
6.2. Yapı Malzemeleri
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Sunta (Particle Board) | Bağlayıcı olarak |
| MDF (Orta Yoğunlukta Lif Levha) | Bağlayıcı olarak |
| Kontrplak | Yapıştırıcı olarak |
| İzolasyon Malzemeleri | Cam yünü, taş yünü bağlayıcısı |
| Laminat Zemin Kaplamaları | Reçine üretiminde |
6.3. Tekstil Endüstrisi
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Buruşmaz Kumaş İşlemleri | Kumaşlara buruşmazlık kazandırma |
| Apre Kimyasalları | Tekstil terbiyesinde kullanım |
| Renk Sabitleme | Boya sabitleyici olarak |
6.4. Kağıt Endüstrisi
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Kağıt Sertleştirme | Kağıda mukavemet kazandırma |
| Kaplama İşlemleri | Yüzey kaplamaları |
| Islak Mukavemet | Kağıdın ıslak mukavemetini artırma |
6.5. Tıp ve Laboratuvar
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Kadavra Koruma | Histolojik incelemelerde doku fiksasyonu |
| Sterilizasyon | Tıbbi ekipman ve ortam sterilizasyonu |
| Dezenfektan | Yüzey ve alet dezenfeksiyonu |
| Vaksin Üretimi | İnaktive edici ajan olarak |
6.6. Tarım ve Hayvancılık
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Dezenfektan | Kümes, ahır ve hayvan barınakları |
| Balık Çiftlikleri | Mantar ve parazit önleyici |
| Mantar Yetiştiriciliği | Toprak sterilizasyonu |
| Pestisit | Tarım ilacı formülasyonlarında |
| Gübre | Yavaş salınımlı gübre üretimi |
6.7. Kozmetik ve Ev Ürünleri
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Koruyucu Madde | Deterjan, yumuşatıcı, temizlik ürünleri |
| Tutkallar | Ev tipi yapıştırıcılar |
| Boyalar ve Kaplamalar | Su bazlı boyalarda |
| Kozmetik Koruyucu | Sınırlı kullanım |
7. FORMALDEHİT – SEKTÖREL UYGUNLUK TABLOSU
| Sektör | Kullanım Alanı | Uygunluk / Notlar |
|---|---|---|
| Kimya Endüstrisi | Reçine, plastik, polimer üretimi | Yüksek uygunluk. Temel hammadde. |
| Yapı Malzemeleri | Sunta, MDF, kontrplak, izolasyon | Yaygın kullanım. Emisyon sınırları (E1/E0) dikkate alınmalı. |
| Tekstil | Buruşmaz kumaş işlemleri, apre kimyasalları | Kullanımı azalıyor. Alternatifler tercih ediliyor. |
| Kağıt Endüstrisi | Sertleştirme, kaplama işlemleri | Uygun, ancak işçi sağlığı açısından kontrollü kullanım şart. |
| Tıp / Laboratuvar | Formalin çözeltisi, doku fiksasyonu, sterilizasyon | Yüksek uygunluk. Toksisite nedeniyle kontrollü ortamda kullanılmalı. |
| Tarım & Hayvancılık | Dezenfektan, pestisit, balık çiftlikleri | Uygun, fakat çevresel riskler nedeniyle doz ve uygulama kontrolü gerekli. |
| Kozmetik | Koruyucu madde (deterjan, yumuşatıcı) | Kısıtlı uygunluk. AB ve Türkiye'de mevzuatla sınırlandırılmıştır. |
| Ev Ürünleri | Tutkallar, boyalar, kaplamalar | Uygun, ancak düşük formaldehitli ürünler tercih edilmeli. |
| Gıda | Geçmişte koruyucu olarak kullanılmıştır | Uygun değil. Gıda katkısı olarak yasaklanmıştır. |
8. SAĞLIK VE GÜVENLİK BİLGİLERİ
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (Sıçan) | ~800 – 1,000 mg/kg |
| İnhalasyon LC50 (Sıçan, 4s) | ~0.3 – 0.5 mg/L |
| Dermal LD50 (Tavşan) | ~270 mg/kg |
| Cilt Tahrişi | Şiddetli tahriş edici |
| Göz Teması | Şiddetli tahriş, körlük riski |
| Solunum | Solunum yolu tahrişi, astım |
| Kanserojenite (IARC) | Grup 1 (insanlar için kanserojen) |
| Mutajenite | Pozitif |
| Üreme Toksisitesi | Pozitif (yüksek dozlarda) |
8.1. GHS SINIFLANDIRMASI
| Tehlike Sınıfı | Açıklama |
|---|---|
| Akut Toksisite | Kategori 3 (H301, H311, H331) |
| Cilt Aşındırıcı | Kategori 1B (H314) |
| Göz Hasarı | Kategori 1 (H318) |
| Kanserojenite | Kategori 1B (H350) |
| Mutajenite | Kategori 2 (H341) |
| Üreme Toksisitesi | Kategori 2 (H361) |
| Belirli Hedef Organ Toksisitesi | Kategori 3 (H335) |
Zararlılık İfadeleri:
-
H301: Yutulduğunda toksiktir
-
H311: Cilt ile temasında toksiktir
-
H314: Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur
-
H317: Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir
-
H331: Solunduğunda toksiktir
-
H335: Solunum yolu tahrişine neden olabilir
-
H341: Genetik kusurlara neden olabilir
-
H350: Kansere neden olabilir
-
H361: Üremeye zarar verme şüphesi
8.2. KRİTİK GÜVENLİK BİLGİLERİ
Kanserojen Sınıflandırma:
-
IARC: Grup 1 (insanlar için kanserojen) – Nazofarenks kanseri, lösemi
-
EPA: Kanserojen
-
NTP: Kanserojen
Maruziyet Sınırları:
-
OSHA PEL (ABD): 0.75 ppm (8 saat), 2 ppm (STEL)
-
ACGIH TLV (ABD): 0.1 ppm (8 saat), 0.3 ppm (STEL)
-
AB Limit Değeri: 0.3 ppm (8 saat)
-
Türkiye: TWA 0.3 ppm, STEL 0.6 ppm
8.3. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri çıkarın. Bol su ve sabunla yıkayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 20 dakika bol su ile durulayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağızı çalkalayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
9. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, paslanmaz çelik veya HDPE |
| Korunması Gerekenler | Isı, kıvılcım, alev, oksitleyiciler, bazlar |
| Sıcaklık | 15-30°C (çözelti) |
| Raf Ömrü | 6-12 ay (metanol ile stabilize edilmiş) |
| Özel Not | %37'lik formalin, polimerizasyonu önlemek için %10-15 metanol içerir. |
10. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 2209 (Formalin) |
| Tehlike Sınıfı | 8 (Aşındırıcı) + 3 (Yanıcı) |
| Ambalaj Grubu | III |
| ADR/RID | 8 + 3 |
| IMDG Kodu | 8 + 3 |
| IATA (Hava) | 8 + 3 |
11. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Plastik Bidon | 5-25 kg | HDPE |
| Plastik Varil | 25-200 kg | HDPE |
| IBC Konteyner | 800-1000 kg | HDPE / Paslanmaz çelik |
| Tanker | 10,000+ kg | Paslanmaz çelik |
12. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği (REACH) | Yüksek önemli madde (SVHC) |
| ABD (EPA) | Toksik madde, kanserojen |
| ABD (OSHA) | Formaldehit yönetmeliği |
| IARC | Grup 1 (Kanserojen) |
| Türkiye | Tehlikeli madde, sınırlandırılmış |
| RoHS | İzinsiz |
13. ALTERNATİFLER
| Alternatif | Açıklama |
|---|---|
| Glutaraldehit | Dezenfeksiyon, fiksasyon için alternatif |
| Glikoksal | Tekstil ve kağıt endüstrisinde |
| Hidroksimetilfurfural (HMF) | Biyobazlı reçine üretimi |
| Lignin | Yapıştırıcı olarak |
| Poliaspartik Ester | Koruyucu kaplamalarda |
| Diğer Aldehitler | Özel uygulamalar için |
14. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Formaldehit, Metil Aldehit, Formik Aldehit, Formalin, Formol |
| İngilizce İsimler | Formaldehyde, Formic Aldehyde, Methyl Aldehyde, Formalin, Formol |
| CAS Numaraları | 50-00-0 (saf), 8013-13-6 (çözelti) |
15. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Formaldehit (Formalin) |
| CAS Numarası | 50-00-0 |
| Formül | CH₂O |
| Moleküler Ağırlık | 30.03 g/mol |
| Görünüm | Renksiz sıvı (çözelti) |
| Koku | Keskin, boğucu |
| Birincil Kullanım | Reçine, yapı malzemeleri, tekstil, kağıt, tıp |
KRİTİK UYARILAR
1. KANSEROJEN: IARC Grup 1 (insanlar için kanserojen). Nazofarenks kanseri ve lösemi riski taşır. Maruziyeti minimize edin.
2. SOLUNUM: Solunması halinde öldürücüdür. Uzun süreli maruziyet astıma ve kronik solunum hastalıklarına neden olur.
3. CİLT VE GÖZ: Şiddetli tahriş, yanık ve kalıcı göz hasarına neden olur. Koruyucu ekipman şarttır.
**4. DEPOLAMA: %37'lik formalin, metanol ile stabilize edilir. Polimerizasyonu önlemek için 15-30°C'de saklayın. Isıdan uzak tutun.
5. MEVZUAT: AB, ABD ve Türkiye'de formaldehit emisyonları için yasal sınırlar vardır (özellikle mobilya ve yapı malzemelerinde). E1/E0 sınıflarına dikkat edin.
6. TAŞIMA: UN 2209, Sınıf 8 (Aşındırıcı) + 3 (Yanıcı). Ambalaj Grubu III.
7. ALTERNATİFLER: Tekstil ve kozmetikte formaldehitsiz bağlayıcılar ve koruyucular giderek daha fazla tercih edilmektedir.
8. GIDA: Gıda katkısı olarak yasaklanmıştır. Gıda ile temas eden uygulamalarda kullanılamaz.
9. EĞİTİM: Formaldehit ile çalışan tüm personel düzenli olarak güvenlik eğitimi almalıdır.
10. KKD: Kullanırken tam koruyucu ekipman (eldiven, gözlük, yüz siperliği, solunum cihazı) gereklidir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.
