Benzoik Asit, Benzenkarboksilik Asit, Benzoic Acid, Benzyl Acid, Phenylformic Acid, Benzene Carboxylic Acid, E210, 65-85-0

BENZOİK ASİT (E210)

Benzoik Asit / Benzenkarboksilik Asit / Fenilformik Asit / E210
CAS Numarası: 65-85-0
EC Numarası: 200-618-2

BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Benzoik asit, en basit aromatik karboksilik asittir. Yapısal olarak bir benzen halkasına bağlı bir karboksil grubundan (-COOH) oluşur. Doğada serbest formda bulunabildiği gibi, bitki ve hayvanlarda ester formunda da bulunur. Gıda koruyucusu (E210) olarak yaygın kullanımının yanı sıra, birçok organik bileşiğin üretiminde başlangıç maddesi olarak kullanılır. Tuzları ve esterleri "benzoatlar" olarak adlandırılır.

BÖLÜM 2: EŞ ANLAMLILAR VE DİĞER İSİMLER

BÖLÜM 3: KİMYASAL YAPI

3.1. Moleküler Yapı

Benzoik asit, bir benzen halkasına bağlı bir karboksil grubu (-COOH) içerir. En basit aromatik karboksilik asittir.

Yapısal Formül:

        COOH
         |
         C
        / \
       /   \
      /     \
     /       \
    C         C
    |         |
    C - H     C - H
    |         |
    C         C
     \       /
      \     /
       \   /
        \ /
         C

Basitleştirilmiş Gösterim:

        COOH
         |
    C₆H₅ - H

3.2. Moleküler Formül

C₇H₆O₂ (C₆H₅COOH)

3.3. Moleküler Ağırlık

122.12 g/mol

3.4. Yapısal Tanımlayıcılar

3.5. Temel Yapısal Özellikler

BÖLÜM 4: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

BÖLÜM 5: ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ

Log P Değeri: 1.87 (lipofilik karakter; su ve organik çözücülerde çözünebilir)

BÖLÜM 6: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE

BÖLÜM 7: REAKSİYON DENKLEMLERİ

7.1. Sodyum Hidroksit ile Nötralizasyon

C₆H₅COOH + NaOH → C₆H₅COONa + H₂O

7.2. Metanol ile Esterleşme

C₆H₅COOH + CH₃OH → C₆H₅COOCH₃ + H₂O

7.3. Dekarboksilasyon

C₆H₅COOH → C₆H₆ + CO₂ (yüksek sıcaklıkta)

7.4. Redüksiyon

C₆H₅COOH + 2[H] → C₆H₅CH₂OH (benzil alkol)

BÖLÜM 8: ÜRETİM YÖNTEMLERİ

8.1. Ana Üretim Yöntemi: Toluen Oksidasyonu

8.2. Alternatif Sentez Yöntemleri

BÖLÜM 9: DOĞAL KAYNAKLAR

BÖLÜM 10: KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR

10.1. Gıda Endüstrisi (Koruyucu Olarak)

Önemli Not: Benzoik asit gıdalarda genellikle sodyum tuzu (sodyum benzoat, E211) formunda kullanılır çünkü sodyum tuzunun çözünürlüğü daha yüksektir. Kullanımdan önce çözünürlüğü artırmak için bir miktar etil alkol ve sıcak su ile karıştırılmalıdır.

10.2. Kimya Endüstrisi

10.3. Plastik ve Polimer Endüstrisi

10.4. Kozmetik ve Kişisel Bakım

10.5. İlaç ve Medikal Uygulamalar

10.6. Tarım ve Hayvancılık

10.7. Endüstriyel Uygulamalar

BÖLÜM 11: TÜREVLERİ VE KULLANIM ALANLARI

BÖLÜM 12: METABOLİZMA VE VÜCUTTA DAVRANIŞ

BÖLÜM 13: TOKSİKOLOJİ VE GÜVENLİK

BÖLÜM 14: ANTI-İNFLAMATUAR VE STRES KARŞITI ÖZELLİKLER

BÖLÜM 15: GHS SINIFLANDIRMASI

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)

Zararlılık İfadeleri (H-Codes):

BÖLÜM 16: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)

BÖLÜM 17: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

BÖLÜM 18: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

BÖLÜM 19: KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

BÖLÜM 20: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ

BÖLÜM 21: AMBALAJ SEÇENEKLERİ

BÖLÜM 22: TAŞIMA BİLGİLERİ

BÖLÜM 23: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU

BÖLÜM 24: SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

S1: Benzoik asidin kullanım amaçları nelerdir?
C1: Benzoik asit, gıda koruyucusu olarak kullanılmakla birlikte, kozmetikler, boyarmaddeler, plastikler ve böcek ilaçları gibi alanlarda da yaygın bir şekilde kullanılır. Ayrıca fenol, kaprolaktam, sodyum benzoat ve potasyum benzoat üretiminde ara madde olarak görev yapar.

S2: Benzoik asidin olası zararları ve yan etkileri nelerdir?
C2: Düşük konsantrasyonlarda gıda koruyucusu olarak kabul edilebilir olsa da, yüksek dozlarda zararlı olabilir ve alerjik reaksiyonlara veya astıma neden olabilir. Hassas kişilerde cilt tahrişine yol açabilir.

S3: Benzoik asidin diğer isimleri veya eş anlamlıları nelerdir?
C3: Benzen karboksilik asit, fenil karboksilik asit, fenil formik asit, benzen formik asit, karboksibenzen, diirasilik asit, orasilik asit. Tuzları ve esterleri "benzoatlar" olarak adlandırılır.

S4: Benzoik asidin kimyasal formülü nedir?
C4: Benzoik asidin kimyasal formülü C₇H₆O₂ veya C₆H₅COOH'dir.

S5: Benzoik asit ve sodyum hidroksit tepkimesi nasıl gerçekleşir?
C5: Benzoik asit, sodyum hidroksit ile tepkimeye girdiğinde sodyum benzoat ve su oluşur: C₆H₅COOH + NaOH → C₆H₅COONa + H₂O

S6: Benzoik asit hangi doğal kaynaklarda bulunabilir?
C6: Benzoik asit doğal olarak kızılcık, yaban mersini, ananas, mantarlar, karanfil ve tarçında bulunur. Ayrıca, bazı süt ürünlerinde de doğal olarak oluşabilir ve gum benzoin (benzoin reçinesi) önemli bir kaynaktır.

S7: Benzoik asidin E kodu nedir?
C7: Benzoik asidin gıda katkı maddesi olarak E kodu E210'dur. Sodyum tuzu E211, potasyum tuzu E212, kalsiyum tuzu ise E213 koduna sahiptir.

S8: Benzoik asit vücutta nasıl metabolize edilir?
C8: Benzoik asit, karaciğerde glisin ile konjuge edilerek hippurik aside (benzoilglisin) dönüştürülür ve böbrekler yoluyla idrarla atılır.

BÖLÜM 25: HIZLI REFERANS TABLOSU

BÖLÜM 26: ÖZET VE KRİTİK UYARILAR

ÖZET:

Benzoik Asit (C₇H₆O₂, CAS: 65-85-0, E210), en basit aromatik karboksilik asittir. Beyaz kristal formda, hafif aromatik kokulu ve acı tada sahip bir katıdır. 122.4°C'de erir, 249°C'de kaynar. Suda az çözünürken, organik çözücülerde (etanol, metanol, aseton, kloroform) iyi çözünür.

TEMEL ÖZELLİKLER:

• En basit aromatik karboksilik asit

• Doğada serbest ve ester formunda bulunur

• Tuzları ve esterleri "benzoatlar" olarak adlandırılır

• Antimikrobiyal ve antifungal özellikler

• Kararlı yapı

BAŞLICA KULLANIM ALANLARI:

• Gıda Endüstrisi: Koruyucu (E210), özellikle içecekler, meyve suları, salça, reçel, peynir

• Kimya Endüstrisi: Fenol, kaprolaktam, sodyum benzoat, potasyum benzoat üretiminde ara madde

• Plastik ve Kauçuk: Polimerizasyon aktivatörü, UV emici, kauçuk katkısı

• Kozmetik: Islak mendil, kozmetik ürünlerde koruyucu

• İlaç: Antifungal ürünler, inhalanlar, balgam söktürücüler

• Tarım: Bitki koruma, yem katkısı

• Endüstriyel: Soğutma sıvıları, yeraltı delme, dokumacılık

TÜREVLERİ: Sodyum benzoat (E211), potasyum benzoat (E212), kalsiyum benzoat (E213), benzil benzoat, benzoil peroksit, benzoik anhidrit, hippurik asit.

METABOLİZMA: Karaciğerde glisin ile konjuge edilerek hippurik aside dönüşür ve böbrekler yoluyla atılır.

GÜVENLİK: Düşük konsantrasyonlarda güvenli kabul edilir; yüksek dozlarda alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Gıda koruyucusu olarak yaygın kullanımı nedeniyle insan tüketimi için güvenli limitlerde kullanıldığında risk oluşturmaz.

KRİTİK UYARILAR:

1. Çözünürlük: Benzoik asit suda düşük çözünürlüğe sahiptir. Gıda uygulamalarında genellikle sodyum tuzu (sodyum benzoat) olarak veya alkolde çözüldükten sonra kullanılır.

2. pH Bağımlı Aktivite: Benzoik asit, pH 4.0'ın altında (iyonlaşmamış form) en etkili koruyucudur. Daha yüksek pH'ta antimikrobiyal aktivitesi azalır.

3. Süblimleşme: Benzoik asit yüksek sıcaklıklarda süblimleşir. Sıkıca kapalı kaplarda saklayın.

4. Geçimsizlik: Kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli bazlar ve indirgeyici ajanlarla geçimsizdir.

5. Alerjik Reaksiyonlar: Hassas kişilerde, özellikle astımlılarda alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

6. Gıda Katkı Durumu: AB, ABD ve birçok ülkede gıda katkı maddesi E210 olarak onaylanmıştır.

YASAL UYARI:

Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır. Bu belge profesyonel veya tıbbi tavsiye yerine geçmez.