İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderAsetik Asit, Acetic Acid, Methane Carboxylic Acid, Etanoik Asit, Ethanoic Acid, Sirke Asidi, Vinegar Acid, E260, 64-19-7
ASETİK ASİT (CH₃COOH - E260)
ÜRÜN TANIMLAMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Asetik Asit |
| Kimyasal Adı | Asetik Asit (Etanoik Asit) |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Asetik Asit, Etanoik Asit, Sirke Asidi, Sirke Ruhu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Acetic Acid, Ethanoic Acid, Methanecarboxylic Acid, Vinegar Acid, Glacial Acetic Acid, Ethylic Acid, Pyroligneous Acid |
| E Numarası | E260 |
| CAS Numarası | 64-19-7 |
| EC Numarası | 200-580-7 |
| Moleküler Formül | CH₃COOH (C₂H₄O₂) |
| Moleküler Ağırlık | 60.05 g/mol |
| Görünüm | Renksiz sıvı |
| Koku | Keskin, buruk, sirke benzeri koku |
KİMYASAL YAPI
Asetik Asit Yapısı:
O
||
CH₃—C—OH
Yapı Açıklaması:
-
Basit karboksilik asit (organik asit).
-
Karboksil grubu (-COOH) bir metil grubuna (-CH₃) bağlanmıştır.
-
Renksiz, keskin ve buruk kokulu sıvı.
-
Zayıf asit (pKa = 4.76).
-
Su ile her oranda karışabilir.
-
Aşındırıcı ve yanıcıdır.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Asetik Asit |
| Kimyasal Adı | Asetik Asit (Etanoik Asit) |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Asetik Asit, Etanoik Asit, Sirke Asidi, Sirke Ruhu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Acetic Acid, Ethanoic Acid, Methanecarboxylic Acid, Vinegar Acid, Glacial Acetic Acid, Ethylic Acid, Pyroligneous Acid |
| E Numarası | E260 |
| CAS Numarası | 64-19-7 |
| EC Numarası | 200-580-7 |
| Moleküler Formül | CH₃COOH (C₂H₄O₂) |
| Moleküler Ağırlık | 60.05 g/mol |
| Kimyasal Sınıf | Karboksilik asit; Organik asit; Gıda katkı maddesi |
| Kaynak | Sentetik (metanol karbonilasyonu) veya doğal (fermantasyon) |
| Fiziksel Hali (20°C) | Sıvı |
| Koku | Keskin, buruk, sirke benzeri koku |
| Renk | Renksiz |
| Tat | Ekşi, asidik |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz sıvı | Görsel |
| Koku | Keskin, buruk, sirke benzeri | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 60.05 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20°C) | 1.049 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 16 – 17°C | DSC |
| Kaynama Noktası | 118 – 119°C | – |
| Parlama Noktası | 37°C (kapalı kap) | – |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | 463°C | – |
| Patlama Sınırları | %4.0 – 19.9 (havada) | – |
| Buhar Basıncı (20°C) | ~15 mmHg | – |
| Buhar Yoğunluğu (Hava=1) | 2.07 | – |
| Suda Çözünürlük | Her oranda karışabilir | Genel Metot |
| Etanolde Çözünürlük | Her oranda karışabilir | Genel Metot |
| Eterde Çözünürlük | Her oranda karışabilir | Genel Metot |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük | Her oranda karışabilir | Genel Metot |
| pH (%1 Çözelti) | ~2.4 (asidik) | pH Metre |
| pKa | 4.76 | – |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı | – |
| Higroskopiklik | Orta | – |
| Aşındırıcılık | Metaller ve dokular için aşındırıcıdır | – |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.01 | Gravimetrik |
| Buharlaşma Kalıntısı | ≤ %0.05 | Gravimetrik |
| Tayin (CH₃COOH) | ≥ %99.5 (buzlu); %80 (teknik) | Titrimetrik |
BÖLÜM 3: ASETİK ASİT vs DİĞER ORGANİK ASİTLER
| Özellik | Asetik Asit (C2) | Sitrik Asit (C6) | Formik Asit (C1) | Laktik Asit (C3) |
|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 64-19-7 | 77-92-9 | 64-18-6 | 50-21-5 |
| Moleküler Ağırlık | 60.05 g/mol | 192.12 g/mol | 46.03 g/mol | 90.08 g/mol |
| pKa | 4.76 | 3.13 | 3.75 | 3.86 |
| Kaynama Noktası | 118-119°C | 310°C (bozunur) | 100.8°C | 122°C |
| Yoğunluk (20°C) | 1.049 g/cm³ | 1.665 g/cm³ | 1.220 g/cm³ | 1.206 g/cm³ |
| Koku | Sirke benzeri | Kokusuz | Keskin | Kokusuz |
| Parlama Noktası | 37°C | 190°C | 69°C | 110°C |
| Birincil Kullanım | Gıda katkısı, kimyasal ara ürün | Gıda asitlendiricisi | Koruyucu, deri | Gıda, kozmetik |
| E Kodu | E260 | E330 | E236 | E270 |
BÖLÜM 4: ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Asitlik | Zayıf asit; Suda asetat (CH₃COO⁻) ve hidrojen (H⁺) iyonlarına ayrışır; pH düzenleyici olarak işlev görür; Asidik tat ve koruma sağlar. |
| Koruma | Gıda ürünlerinin pH'ını düşürür; Bakteriyel büyümeyi inhibe eder; Bozulma organizmaları için elverişsiz bir ortam oluşturur; Birçok bakteri ve mantara karşı etkilidir. |
| Kimyasal Reaksiyonlar | Bazlarla reaksiyona girerek asetatlar (tuzlar) oluşturur; Alkollerle reaksiyona girerek esterler (tat ve koku bileşikleri) oluşturur; Metallerle reaksiyona girer (aşındırıcı); Esterleşme reaksiyonlarında kullanılır. |
| Çözücü | Birçok organik bileşiği çözer; Kimyasal proseslerde kullanılır; Reçineler, boyalar ve polimerler için çözücü olarak işlev görür. |
| Metabolizma | Vücutta asetat, CO₂ ve H₂O'ya metabolize olur; Sitrik asit döngüsünde karbon kaynağı olarak kullanılır; Asetil-CoA'ya dönüştürülür. |
| Dezenfeksiyon | Yüksek konsantrasyonlarda antimikrobiyal özellikler; Dezenfektan ve sanitizer olarak kullanılır; Bakteri ve mantarlara karşı etkilidir. |
BÖLÜM 5: ÜRETİM PROSESİ
Endüstriyel Üretim Yöntemleri:
Yöntem 1: Metanol Karbonilasyonu (Monsanto Prosesi)
Reaksiyon: CH₃OH + CO → CH₃COOH
Açıklama: Metanol ve karbon monoksit, rodyum veya iridyum katalizörü ve iyot destekleyicisi varlığında reaksiyona sokulur. Reaksiyon 150-200°C ve 30-60 atm'de gerçekleştirilir. Ürün distilasyon ile saflaştırılır.
Yöntem 2: Asetaldehit Oksidasyonu
Reaksiyon: 2CH₃CHO + O₂ → 2CH₃COOH
Açıklama: Asetaldehit, bir katalizör (mangan asetat, kobalt asetat) varlığında hava veya oksijen ile oksitlenir. Ürün distilasyon ile saflaştırılır.
Yöntem 3: Doğal Fermantasyon
Proses: Etanol + O₂ → Asetik Asit + H₂O
Açıklama: Etanol, asetik asit bakterileri (Acetobacter) tarafından aerobik fermantasyonda oksitlenir. Sirke üretimi için kullanılır (tipik olarak %4-8 asetik asit).
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Asitlendirici (pH Düzenleyici) | Ekşi tat sağlar; Gıda ürünlerinde pH'ı ayarlar ve kontrol eder; Tamponlama maddesi olarak işlev görür; Aroma profillerini iyileştirir. |
| Koruyucu | Mikrobiyal büyümeyi inhibe etmek için pH'ı düşürür; Gıda ürünlerinin raf ömrünü uzatır; Bozulmayı önler; Turşulama ve soslarda kullanılır. |
| Kimyasal Ara Ürün | Birçok endüstriyel kimyasal için öncü; Vinil asetat üretimi; Asetik anhidrit üretimi; Selüloz asetat üretimi; Metal asetatlar üretimi. |
| Çözücü | Reçineleri, boyaları ve polimerleri çözer; Kaplamalar, mürekkepler ve yapıştırıcılarda kullanılır; Reaksiyon çözücüsü olarak işlev görür. |
| Aroma Verici | Ekşi tat sağlar (sirke); Gıda ürünlerinde kullanılır (soslar, salata sosları, turşular); Genel aromayı iyileştirir. |
| Dezenfektan/Sanitizer | Antimikrobiyal özellikler; Temizlik ve sanitasyonda kullanılır; Bakteri ve mantarlara karşı etkilidir. |
BÖLÜM 7: ANA UYGULAMA ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Gıda Endüstrisi (E260) | Asitlendirici, koruyucu, aroma verici | Sirke üretimi (%4-8); Turşulama; Salata sosları, soslar, ketçap, mayonez; Unlu mamuller (hamur düzenleyici); Gıda koruyucu; pH düzenleyici; Dozaj: Ürüne bağlı olarak %0.5-5. |
| Kimya Endüstrisi | Kimyasal ara ürün, çözücü | Vinil asetat üretimi (boyalar, yapıştırıcılar); Asetik anhidrit üretimi (farmasötikler); Selüloz asetat üretimi (lifler, plastikler); Metal asetatlar üretimi; Organik reaksiyonlar için çözücü. |
| Plastik & Lifler | Monomer öncüsü, çözücü | Polivinil asetat (PVA) üretimi; Selüloz asetat (tekstil lifleri, filmler); Plastikleştiriciler; Sentetik lifler. |
| Farmasötik | Çözücü, ara ürün, reaktif | İlaç sentezi (aspirin, parasetamol); Kristallendirme için çözücü; Laboratuvar reaktifi; Antimikrobiyal çözeltiler. |
| Temizlik Ürünleri | Kireç çözücü, yağ çözücü | Ev ve endüstriyel temizleyiciler; Kireç ve leke çıkarıcılar; Cam temizleyicileri; Yüzey dezenfektanları. |
| Tekstil & Deri | Boyama yardımcısı, tabaklama | Tekstil boyama ve apreleme; Deri tabaklama; Deri ağartma ve işleme. |
| Tarım | Herbisit, fungisit | Tarım kimyasalları (herbisitler, fungisitler); Bitki koruma ürünleri; Sulama suyu için asitlendirici. |
| Kağıt & Baskı | Çözücü, pH ayarlayıcı | Baskı mürekkepleri; Kağıt kaplama; Hamur ağartma yardımcısı. |
| Kozmetik | pH ayarlayıcı, koruyucu | Cilt bakım ürünleri; Saç bakım ürünleri; pH ayarı; Formülasyonlar için koruyucu. |
BÖLÜM 8: ÖRNEK FORMÜLASYONLAR
Gıda Sınıfı Seyreltme (%5 Sirke):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Asetik Asit (Buzlu %99.5) | 5 mL |
| Su (Saflaştırılmış) | 100 mL'ye tamamlayın |
Talimatlar: Asetik asidi karıştırarak suya dikkatlice ekleyin; Gıda uygulamaları için kullanın; Uygun kaplarda saklayın.
Kireç Çözücü Çözelti (%10 Asetik Asit):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Asetik Asit (Buzlu %99.5) | 10 mL |
| Su | 100 mL'ye tamamlayın |
Talimatlar: Asetik asidi su ile seyreltin; Kireç ve kireç tabakası sökme için kullanın; Kullanımdan sonra yüzeyleri iyice durulayın.
BÖLÜM 9: KALİTE ÖZELLİKLERİ
| Parametre | Gıda Sınıfı (E260) | Teknik Sınıf | Farmasötik Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz sıvı | Renksiz sıvı | Renksiz sıvı | Görsel |
| Tayin (CH₃COOH) | ≥ %99.5 | ≥ %99.0 | ≥ %99.8 | Titrimetrik |
| Yoğunluk (20°C) | 1.049 – 1.051 g/cm³ | 1.049 – 1.051 g/cm³ | 1.049 – 1.051 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 16.2 – 16.7°C | 16.0 – 16.7°C | 16.2 – 16.7°C | DSC |
| Buharlaşma Kalıntısı | ≤ %0.01 | ≤ %0.05 | ≤ %0.005 | Gravimetrik |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 5 ppm | ≤ 10 ppm | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 1 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 1 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.001 | ≤ %0.01 | ≤ %0.001 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.001 | ≤ %0.01 | ≤ %0.001 | Gravimetrik |
| Formik Asit | ≤ %0.05 | ≤ %0.1 | ≤ %0.05 | HPLC |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 3.300 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite | Düşük toksisite; Hafif tahrişe neden olabilir |
| Cilt Tahrişi | Aşındırıcı; Ciddi yanıklara neden olur (H314) |
| Göz Tahrişi | Şiddetli; Ciddi göz hasarına neden olur (H318) |
| Soluma Toksisitesi | Solunum yolu tahrişine neden olabilir (H335); Buharlar tahriş edicidir |
| Kronik Toksisite | Cilt hassasiyetine neden olabilir; Tekrarlanan maruziyet dermatite neden olabilir |
| Karsinojenisite | Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenisite | Mutajenik değil |
| Üreme Toksisitesi | Normal seviyelerde üreme toksisitesi yok |
| Çevresel Toksisite | Düşük toksisite; Biyobozunur; Yüksek konsantrasyonlarda su organizmaları için zararlıdır |
| Özel Toksisite Notu | Aşındırıcıdır; Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur (H314); Yutulması halinde zararlıdır (H302); Solunum yolu tahrişine neden olabilir (H335); Buharlar göz ve solunum yolu tahrişine neden olabilir; Uygun KKD kullanın; Cilt ve göz temasından kaçının. |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS uyarınca):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Yanıcı Sıvılar | Kategori 3 | H226 |
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 | H302 |
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 1A | H314 |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 | H318 |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek) | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: TEHLİKE
Tehlike Piktogramları: GHS02 (Alev), GHS05 (Korozif), GHS07 (Ünlem İşareti)
Tehlike İfadeleri (H-Kodları):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H226 | Alevlenir sıvı ve buhar |
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Parlayıcılık | Tepkime | Özel |
|---|---|---|---|
| 3 | 2 | 0 | - |
| (Ciddi sağlık tehlikesi - korozif) | (Orta yangın tehlikesi) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P210 | Isıdan/kıvılcımdan/alevden/sıcak yüzeylerden uzak tutun — Sigara içilmez |
| P233 | Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P240 | Konteyneri ve alıcı ekipmanı topraklayın/bağlayın |
| P241 | Patlamaya dayanıklı elektrikli/havalandırma/aydınlatma ekipmanı kullanın |
| P242 | Sadece kıvılcım çıkarmayan aletler kullanın |
| P243 | Statik boşalmaya karşı önlem alın |
| P260 | Tozu/dumanı/gazı/buharı/spreyi solumayın |
| P264 | Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın |
| P301+P330+P331 | YUTULDUĞUNDA: Ağzı çalkalayın. Kusturmayın |
| P303+P361+P353 | CİLDE (veya saça) TEMAS EDERSE: Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Cildi su ile durulayın/duş alın |
| P304+P340 | SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için dinlenme pozisyonunda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZE TEMAS EDERSE: Suyla birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P310 | Hemen ZEHİR MERKEZİ'ni/doktoru arayın |
| P363 | Kirlenmiş giysileri yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruz Kalma Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Derhal temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi gelişirse tıbbi yardım isteyin. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri derhal çıkarın. En az 15 dakika bol su ile durulayın. Acil tıbbi yardım isteyin. |
| Göz Teması | Derhal en az 15 dakika bol su ile durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Acil tıbbi yardım isteyin. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Bol su için (sadece bilinçli ise). Acil tıbbi yardım isteyin. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı sıvı. Buharlar hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir. |
| Yangından Kaynaklanan Tehlikeler | Termal bozunma, karbon monoksit, karbon dioksit ve tahriş edici dumanlar üretir. |
| Uygun Söndürme Ortamı | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük (alkole dayanıklı). |
| Uygun Olmayan Söndürme Ortamı | Su jeti (yanan sıvıyı yayabilir) |
| Özel Koruyucu Ekipman | Kendinden nefes alabilen cihaz (SCBA), tam koruyucu giysi, yangın gözlüğü. |
| Özel Önlemler | Alanı boşaltın; Yangın söndürme sularının su yollarına girmesini önleyin; Yangına maruz kalan kapları su sisi ile soğutun; Güvenli ise sızıntıyı durdurun. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; IŞIKTAN, ISIDAN ve NEMDEN KORUYUN; Doğrudan güneş ışığından ve yüksek sıcaklıklardan uzak tutun. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış kaplar (HDPE, paslanmaz çelik, cam, kaplamalı variller). |
| Korunması Gereken Maddeler | Isı, nem, oksitleyici ajanlar, bazlar, metaller |
| Raf Ömrü | 24 – 48 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Önerilen depolama koşullarında kararlıdır; Düşük sıcaklıklarda donabilir; Metaller için aşındırıcıdır; Nemden koruyun. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; Havaya ve neme maruziyetten kaçının; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Ateş kaynaklarından uzak tutun. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| HDPE Bidon | 5 L, 10 L, 20 L | HDPE (kimyasallara dayanıklı) |
| HDPE Varil | 25 kg, 50 kg, 60 kg | HDPE (sızdırmaz, kimyasallara dayanıklı) |
| Paslanmaz Çelik Varil | 50 kg, 100 kg, 200 kg | Paslanmaz çelik (304/316) |
| IBC Konteyner | 500 L, 1000 L | HDPE veya paslanmaz çelik IBC (iadesiz/iadeli) |
| Tank Konteyner | 10.000 – 25.000 L | Paslanmaz çelik (316L) – dökme taşıma |
| Cam Şişe | 1 L, 2.5 L, 5 L | Kehribar cam (ışık koruması) |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | UN 2789 (Asetik Asit, Buzlu) / UN 2790 (Asetik Asit, çözelti <%80) |
| Tehlike Sınıfı | Sınıf 8 - Korozif Maddeler / Sınıf 3 - Yanıcı (Buzlu) |
| Ambalaj Grubu | II |
| ADR/RID | Sınıf 8; UN 2789/2790; Ambalaj Grubu II |
| IMDG Kodu | Sınıf 8; UN 2789/2790; Deniz kirletici: Hayır |
| IATA (Hava) | Sınıf 8; UN 2789/2790; Ambalaj Grubu II |
| Taşıma Etiketi | Korozif, Yanıcı |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Özel Taşıma Gereksinimleri | Oksitleyici ajanlardan, bazlardan ve yanıcı maddelerden ayrı tutulmalıdır; Nemden koruyun; Yetkisiz erişime karşı güvence altına alınmalıdır. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ DURUM
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | EFSA tarafından onaylanmış gıda katkı maddesi E260; REACH kayıtlıdır; Gıda, farmasötik ve endüstriyel kullanım için onaylanmıştır. |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir (TSCA Envanteri) |
| ABD (FDA) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) ; 21 CFR 184.1005; Gıda kullanımı için onaylanmıştır. |
| Türkiye | Gıda katkı maddesi E260; Tarım Bakanlığı onayı gereklidir; KKDIK düzenlemesine uyum gereklidir; Gıda ve endüstriyel kullanım için onaylanmıştır. |
| EFSA | Onaylanmıştır; ADI belirtilmemiştir (güvenli). |
| JECFA | Onaylanmıştır; ADI belirtilmemiştir (güvenli); Özellikler dahildir. |
| IARC | Sınıflandırılmamıştır (karsinojenik değil) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Aşındırıcı ve yanıcı olarak düzenlenmiştir; PEL: 10 ppm (TWA). |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
| Helal | Evet (sertifika ile) |
| Koşer | Evet (sertifika ile) |
| Vegan | Evet (sentetik, hayvansal kaynaklı değil) |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Tür | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Asetik Asit, Etanoik Asit, Sirke Asidi, Sirke Ruhu |
| İngilizce İsimler | Acetic Acid, Ethanoic Acid, Methanecarboxylic Acid, Vinegar Acid, Glacial Acetic Acid, Ethylic Acid, Pyroligneous Acid |
| E Numarası | E260 |
| CAS Numarası | 64-19-7 |
| EC Numarası | 200-580-7 |
| HS Kodu | 2915.21 |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLO
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Asetik Asit (E260) |
| CAS Numarası | 64-19-7 |
| E Numarası | E260 |
| Moleküler Formül | CH₃COOH (C₂H₄O₂) |
| Moleküler Ağırlık | 60.05 g/mol |
| Görünüm | Renksiz sıvı |
| Koku | Keskin, buruk, sirke benzeri |
| Yoğunluk (20°C) | 1.049 g/cm³ |
| Erime Noktası | 16-17°C |
| Kaynama Noktası | 118-119°C |
| Parlama Noktası | 37°C |
| Çözünürlük | Su, etanol, eter ile karışabilir |
| Birincil Fonksiyonları | Asitlendirici, koruyucu, çözücü, kimyasal ara ürün |
| Ana Uygulama Alanları | Gıda (E260), kimya, plastik, farmasötik, temizlik, tekstil, tarım |
| Raf Ömrü | 24 – 48 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | TEHLİKE |
| UN Numarası | 2789 (Buzlu) / 2790 (Çözelti) |
| Tehlike Sınıfı | Sınıf 8 (Korozif) / Sınıf 3 (Yanıcı) |
| Ambalaj Grubu | II |
| Özel Özellikler | Aşındırıcı; Yanıcı; Zayıf asit; Su ile karışabilir; GRAS; FDA onaylı; Vegan; Helal; Çok yönlü. |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
AŞINDIRICIDIR (H314, H318): Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur. KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM ZORUNLUDUR.
-
YANICI SIVI (H226): Alevlenir sıvı ve buhar. ATEŞLEME KAYNAKLARINDAN UZAK TUTUN.
-
YUTULMASI HALİNDE ZARARLIDIR (H302): Yutmaktan kaçının; Uygun güvenlik önlemlerini kullanın.
-
SOLUNUM YOLU TAHRİŞİNE NEDEN OLABİLİR (H335): Buharların solunmasından kaçının.
-
DÜŞÜK SICAKLIKLARDA DONAR: Erime noktası 16-17°C; Soğuk ortamlarda katılaşabilir; Hafifçe ısıtın (doğrudan ısı uygulamayın).
-
METALLER İÇİN AŞINDIRICIDIR: Birçok metalle (Fe, Al, Zn) reaksiyona girerek hidrojen gazı üretir; Uygun malzemeler kullanın (HDPE, paslanmaz çelik, cam).
-
OKSİTLEYİCİ AJANLARLA REAKSİYONA GİRER: Yangın ve patlama tehlikesi; OKSİTLEYİCİLERLE KARIŞTIRMAYIN.
-
BAZLARLA REAKSİYONA GİRER: Ekzotermik nötralizasyon; Dikkatli olun.
-
SU İLE KARIŞABİLİR: Seyreltme ekzotermiktir (ısı açığa çıkarır); Her zaman asidi suya ekleyin (suyu aside değil).
-
GRAS Statüsü: FDA GRAS (21 CFR 184.1005); EFSA onaylı; Gıda kullanımı için güvenlidir.
EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:
-
Gıda Endüstrisi: Asitlendirici ve koruyucu olarak kullanın; Sirke üretimi, turşulama, soslar, salata sosları; Dozaj: Ürüne bağlı olarak %0.5-5; Kullanımdan önce su ile seyreltin; Gıda sınıfı malzeme gereklidir.
-
Kimya Endüstrisi: Ara ürün ve çözücü olarak kullanın; Vinil asetat, asetik anhidrit, selüloz asetat üretimi; Kimyasal sentez; Uygun reaktörlerde kullanın; Aşındırıcı ve yanıcı sıvıları işlemek için güvenlik protokollerini takip edin.
-
Temizlik Ürünleri: Kireç çözücü ve yağ çözücü olarak kullanın; Ev ve endüstriyel temizleyiciler; Kireç çözme için %5-10 seyreltin; Yüzeyleri iyice durulayın.
-
Elleçleme: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; Buharların solunmasından kaçının; Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın; Topraklama ve bonding gereklidir; Statik boşalmadan kaçının; Kapalı sistemler kullanın; Her zaman asidi suya ekleyin (suyu aside asla eklemeyin).
-
Kişisel Koruyucu Donanım: ZORUNLU: Kimyasallara dayanıklı eldivenler (nitril, neopren, butil), güvenlik gözlüğü veya yüz koruyucu, koruyucu giysi (PVC veya neopren), kimyasallara dayanıklı önlük, buhar/gaz solunum cihazı (organik buhar kartuşu), yangına dayanıklı giysi.
-
Hijyen: Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın.
-
Depolama: Sıkıca kapatılmış, korozyona dayanıklı kaplarda saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; Isı ve ateşleme kaynaklarından koruyun; Oksitleyici ajanlardan ve bazlardan uzak tutun; Donmayı önleyin (mümkünse); Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Raf ömrü: uygun koşullar altında 24-48 ay.
-
Döküntü Yönetimi: Tüm ateşleme kaynaklarını ortadan kaldırın; Kıvılcım çıkarmayan ekipman kullanın; Soda külü veya kireç ile nötralize edin; İnert malzeme (kum, vermikülit) ile emdirin; Uygun sızdırmaz kaba toplayın; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin.
-
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uygun olarak bertaraf edin; Tehlikeli atık (aşındırıcı, yanıcı); Bertaraf etmeden önce nötralize edin; Yetkili bertaraf tesislerini kullanın.
TESPİT YÖNTEMLERİ:
| Metot | Açıklama | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|
| Titrimetrik (Asit-Baz) | NaOH ile nötralizasyon | Basit, doğru, standart yöntem | İndikatör gerektirir |
| GC (Gaz Kromatografisi) | Kantitatif analiz | Yüksek hassasiyet, doğru | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| HPLC | Yüksek performanslı sıvı kromatografisi | Yüksek hassasiyet, spesifik | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| FTIR | Fonksiyonel grup tanımlama | Hızlı, tahribatsız | Referans spektrumları gerektirir |
| Refraktometri | Kırılma indisi ölçümü | Basit, hızlı | Spesifik değil |
| Yoğunluk Ölçümü | Özgül ağırlık | Basit, hızlı | Spesifik değil |
ASETİK ASİT vs ALTERNATİFLER KARŞILAŞTIRMASI:
| Ürün | Kimyasal Adı / E Kodu | Uygulama | Güçlü Yön | Zayıf Yön | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Asetik Asit (E260) | CH₃COOH | Gıda, kimya, temizlik | Çok yönlü, ucuz, GRAS, etkili | Aşındırıcı, yanıcı, keskin koku | Yaygın onaylı |
| Sitrik Asit (E330) | C₆H₈O₇ | Gıda, içecekler | Güvenli, doğal, aşındırıcı değil | Daha pahalı, daha düşük asitlik | Yaygın onaylı |
| Laktik Asit (E270) | C₃H₆O₃ | Gıda, kozmetik | Hafif, doğal | Daha pahalı, daha zayıf asit | Yaygın onaylı |
| Fosforik Asit (E338) | H₃PO₄ | Gıda, gübreler | Güçlü asit, ucuz | Aşındırıcı, çevresel endişeler | Yaygın onaylı |
| Hidroklorik Asit | HCl | Endüstriyel, temizlik | Çok güçlü asit, ucuz | Yüksek aşındırıcı, zehirli | Yaygın kullanım |
YASAL UYARI:
Bu belgede sağlanan bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanmaktadır ve iyi niyetle sunulmuştur. Ancak, tüm kullanım koşulları bizim kontrolümüz dışında olduğundan, bağlayıcı bir özellik veya garanti teşkil etmez. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar, kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekten ve tüm yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uymaktan sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, elleçleme, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Asetik asit aşındırıcı ve yanıcı bir maddedir; her zaman sıkı güvenlik protokolleri takip edilmelidir.
