Formik Asit, Metanoik Asit, Formic Acid, Methanoic Acid, Aminic Acid, Formylic Acid, 64-18-6
Formik Asit (Metanoik Asit)
CAS Numarası: 64-18-6
Kimyasal Formül: CH₂O₂ (HCOOH)
Moleküler Ağırlık: 46.03 g/mol
Eş Anlamlılar: Metanoik Asit, Aminik Asit, Formilat, Metanoat, Hidrojen Karboksilat, Meta Karbonoik Asit, Aminat, Formira, Hidrojen Karboksilat, Myrmicyl, Sybest, Wonde, Add-F, Amasil, Bilorin, Collo-Bueglatt, Collo-Didax, Ensilox, Formisoton
1. KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Bilgi |
| Ürün Adı |
Formik Asit |
| IUPAC Adı |
Metanoik Asit |
| CAS Numarası |
64-18-6 |
| Moleküler Formül |
CH₂O₂ / HCOOH |
| Moleküler Ağırlık |
46.03 g/mol |
| EINECS Numarası |
200-579-1 |
| UN Numarası |
1779 |
| Kimyasal Sınıf |
Karboksilik Asit, Organik Asit |
| pKa (20°C) |
3.75 |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Parametre |
Değer |
| Fiziksel Hal |
Sıvı |
| Renk |
Renksiz |
| Koku |
Keskin, yakıcı, delici |
| Erime Noktası |
8.2 - 8.4 °C |
| Kaynama Noktası (760 mmHg) |
100.8 - 101 °C |
| Parlama Noktası |
69 °C (156 °F) |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı |
520 °C (1114 °F) |
| Yoğunluk (20°C) |
1.21 - 1.22 g/cm³ |
| Buhar Yoğunluğu (hava=1) |
1.6 (havadan ağır) |
| Buhar Basıncı (20°C) |
35 - 44 mmHg |
| Kırılma İndeksi (20°C) |
1.3690 - 1.3740 |
| Molarite (sıvı) |
~26.5 M |
| Viskozite (20°C) |
1.6 cP |
3. ÇÖZÜNÜRLÜK ÖZELLİKLERİ
| Parametre |
Değer |
| Suda Çözünürlük |
Her oranda karışabilir |
| Alkolde Çözünürlük |
Karışabilir |
| Eterde Çözünürlük |
Karışabilir |
| Diğer Polar Çözücüler |
Karışabilir |
| Log Pow (Oktanol/Su) |
-0.54 (hidrofilik) |
4. TERMODİNAMİK ÖZELLİKLER
| Parametre |
Değer |
| Buharlaşma Isısı |
22.7 kJ/mol |
| Özgül Isı Kapasitesi (20°C) |
2.1 J/g·K |
| Termal İletkenlik |
0.18 W/m·K |
| Kritik Sıcaklık |
306.8 °C |
| Kritik Basınç |
8.6 MPa |
5. KİMYASAL REAKTİVİTE
| Reaksiyon Tipi |
Açıklama |
| Asitlik |
Orta kuvvetli asit; pKa = 3.75 |
| Bozunma |
Isıtıldığında veya güçlü asitlerle (ör. sülfürik asit) temas ettiğinde karbon monoksit (CO) gazı oluşturur |
| Bazlarla Reaksiyon |
Tüm organik ve inorganik bazlarla ekzotermik reaksiyon verir |
| Aktif Metallerle Reaksiyon |
Aktif metallerle reaksiyona girerek gaz halinde hidrojen (H₂) ve metal tuzu oluşturur |
| Siyanürlerle Reaksiyon |
Siyanür tuzları ile reaksiyona girerek gaz halinde hidrojen siyanür (HCN) oluşturur |
| Oksidasyon |
Güçlü oksitleyiciler ile oksitlenebilir |
| Redüksiyon |
Güçlü indirgeyiciler ile indirgenebilir |
| Polimerizasyon |
Polimerizasyon reaksiyonlarını başlatabilir veya diğer kimyasal reaksiyonları katalizleyebilir |
6. STABİLİTE VE REAKTİVİTE TEHLİKELERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Kimyasal Stabilite |
Normal koşullarda stabildir (NFPA Kararsızlık: 0) |
| Uyumsuz Maddeler |
Güçlü oksitleyiciler, güçlü bazlar, güçlü asitler, siyanürler, sülfürler, karbonatlar, bikarbonatlar |
| Kaçınılması Gereken Maddeler |
Aktif metaller (alüminyum, çinko, demir), siyanür tuzları, diazo bileşikleri, ditiyokarbamatlar, izosiyanatlar, merkaptanlar, nitrürler |
| Tehlikeli Bozunma Ürünleri |
Karbon monoksit (CO), karbon dioksit (CO₂) |
| Polimerizasyon Tehlikesi |
Diğer malzemelerde polimerizasyon başlatabilir |
| Özel Not |
Havada duman çıkarır; birçok plastik ve metale saldırır |
7. GÜVENLİK VE TEHLİKE SINIFLANDIRMASI (GHS)
| Tehlike Sınıfı |
Açıklama |
| H226 |
Alev alabilir sıvı ve buhar (parlama noktası 69°C) |
| H302 |
Yutulması halinde zararlıdır |
| H312 |
Cilt teması halinde zararlıdır |
| H314 |
Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H331 |
Solunması halinde toksiktir |
| H335 |
Solunum tahrişine neden olabilir |
GHS Piktogramları: GHS05 (Aşındırıcı), GHS07 (Ünlem işareti), GHS02 (Alev - konsantrasyona bağlı)
NFPA 704 Elması: Sağlık: 3 | Alevlenirlik: 2 | Kararsızlık: 0
-
Sağlık 3: Ciddi veya kalıcı hasara neden olabilir
-
Alevlenirlik 2: Tutuşmadan önce orta derecede ısıtılmalıdır
-
Kararsızlık 0: Normal koşullarda kararlıdır
8. YANICILIK VE PATLAMA TEHLİKELERİ
| Parametre |
Değer |
| Parlama Noktası |
69 °C (156 °F) kapalı kap |
| Alt Patlama Sınırı (LEL) |
Hacimce %18 (%90 çözelti) |
| Üst Patlama Sınırı (UEL) |
Hacimce %57 (%90 çözelti) |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı |
520 °C (1114 °F) |
| Patlayıcı Buhar/Hava Karışımları |
69°C üzerinde oluşur |
| Yanma Ürünleri |
Yangınlarda toksik CO gazı oluşur |
| Yangın Söndürme Medyası |
Kuru kimyevi toz, CO₂, alkole dayanıklı köpük, su sisi |
ERG Rehber Numarası: 153 (Toksik ve/veya Aşındırıcı - Yanıcı Maddeler)
9. MARUZİYET LİMİTLERİ VE MESLEKİ STANDARTLAR
| Kurum |
Limit |
Değer |
| ACGIH TLV (TWA) |
5 ppm |
9.4 mg/m³ |
| ACGIH TLV (STEL) |
10 ppm |
19 mg/m³ |
| NIOSH IDLH |
30 ppm |
- |
| MAK (Almanya) |
5 ppm |
9 mg/m³ |
Acil Müdahale Planlama Kılavuzları (ERPG)
| Seviye |
Değer |
Etki |
| ERPG-1 |
3 ppm |
Diğer etkiler olmadan tolere edilebilen maksimum konsantrasyon |
| ERPG-2 |
25 ppm |
Geri dönüşümsüz sağlık etkisi olmayan maksimum konsantrasyon |
| ERPG-3 |
250 ppm |
Hayatı tehdit etmeyen maksimum konsantrasyon |
10. TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre |
Değer |
| Akut oral toksisite (sıçan, LD₅₀) |
1.800 mg/kg |
| Akut dermal toksisite (tavşan, LD₅₀) |
>2.500 mg/kg |
| Akut inhalasyon (sıçan, LC₅₀, 4 saat) |
7.4 mg/L |
| Cilt aşınması/tahrişi |
Aşındırıcı; ciddi cilt yanıklarına neden olur |
| Göz hasarı/tahrişi |
Çok aşındırıcı; ciddi derin yanıklara neden olur |
| Cilt hassasiyeti |
Hassaslaştırıcı değildir |
| Kanserojenite |
IARC, NTP veya OSHA tarafından kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Standart testlerde negatif |
| Hedef Organlar |
Solunum yolu, gözler, cilt, metabolik sistem (asidoza neden olabilir) |
11. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet |
İlk Yardım Prosedürü |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Yarım dik pozisyonda tutun. Dinlenmesini sağlayın. Belirtiler gecikebilir. Hemen tıbbi yardım alın |
| Cilt Teması |
Kirlenmiş giysileri çıkarın. Cildi bol su veya duş ile yıkayın. Hemen tıbbi yardım alın |
| Göz Teması |
Bol su ile 20-30 dakika yıkayın (kontakt lens varsa çıkarın). Hemen tıbbi yardım alın |
| Yutma |
Ağzı çalkalayın. Kusturmayın (aspirasyon ve doku hasarı riski). Hemen tıbbi yardım alın |
Kritik Notlar:
-
Akciğer ödemi belirtileri maruziyetten birkaç saat sonrasına kadar ortaya çıkmayabilir
-
Göze hiçbir merhem, yağ veya ilaç doktor talimatı olmadan sürmeyin
12. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Uygun Söndürücüler |
Kuru kimyevi toz, CO₂, alkole dayanıklı köpük, su sisi |
| Uygun Olmayan Söndürücüler |
Kapların içine su girmesine izin vermeyin |
| Yangın Söndürücü KKD |
Pozitif basınçlı SCBA ile tam koruyucu teçhizat |
| Özel Müdahale |
Yangına maksimum mesafeden müdahale edin. Kapları bol su ile soğutun |
| İzolasyon Mesafesi (Tank yangını) |
Her yönde 800 metre |
| İzolasyon Mesafesi (Dökülme) |
Sıvılar için 50 metre |
13. KAZARA DÖKÜLME DURUMUNDA YAPILACAKLAR
| Adım |
Prosedür |
| Kişisel Koruma |
SCBA dahil tam koruyucu teçhizat giyin |
| Hızlı Müdahale |
Tüm tutuşturucu kaynakları ortadan kaldırın. Hasarlı kaplara veya dökülen maddeye KKD olmadan dokunmayın |
| Çevre Kontrolü |
Su yollarına, kanalizasyona, bodrumlara veya kapalı alanlara girişi engelleyin |
| Döküntü Toplama |
Kuru toprak, kum veya diğer yanıcı olmayan malzeme ile emdirin |
| Nötralizasyon |
Dökülen sıvıyı zayıf alkali çözelti ile dikkatlice nötralize edin (örn. disodyum karbonat/sodyum bikarbonat) |
| Bertaraf |
Sızan sıvıyı sızdırmaz kaplarda toplayın. Kalıntıyı bol su ile yıkayın |
14. KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD)
| Koruma Tipi |
Gereklilik |
| Solunum Koruması |
Kapalı alanlarda veya bilinmeyen atmosferlerde SCBA; düşük konsantrasyonlarda organik buhar kartuşu |
| El Koruması |
Butil kauçuk, neopren veya nitril eldiven (%50-95 çözeltiler için >480 dakika geçiş süresi) |
| Göz Koruması |
Kimyasal sıçrama koruyucu gözlük + yüz siperi |
| Cilt Koruması |
Tam koruyucu giysi (Tychem® veya eşdeğeri) |
| Mühendislik Kontrolleri |
Lokal egzoz havalandırması; çalışma alanında göz duşu ve güvenlik duşu bulundurun |
| Hijyen Önlemleri |
Kontamine olduğunda cildi yıkayın; ıslak veya kontamine giysileri hemen çıkarın |
15. DEPOLAMA KOŞULLARI
| Parametre |
Gereklilik |
| Depolama Sıcaklığı |
15-25°C (oda sıcaklığı) |
| Kap Malzemesi |
Paslanmaz çelik, polietilen, polipropilen, cam (karbon çeliği ve alüminyumdan kaçının) |
| Uyumsuz Depolama |
Güçlü oksitleyiciler, güçlü bazlar, güçlü asitler, siyanürler, sülfürlerden ayrı depolanmalıdır |
| Havalandırma |
İyi havalandırılmış alanda saklayın |
| Kap Kapatma |
İyi kapalı, sıkıca kapatılmış |
| Özel Önlemler |
Gıda ve yem maddeleri ile taşımayın veya depolamayın |
| Raf Ömrü |
Uygun depolama koşullarında 24-36 ay |
16. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
1779 |
| Tehlike Sınıfı |
8 (Aşındırıcı madde) |
| Alt Tehlike |
Yanıcı sıvı |
| Ambalaj Grubu |
II |
| DOT Tehlike Etiketi |
Aşındırıcı, Yanıcı Sıvı |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
| Özel Önlemler |
Gıda ve yem maddeleri ile taşımayın |
17. KULLANIM ALANLARI VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMALAR
| Sektör |
Uygulama |
| Tekstil Endüstrisi |
Boyama ve terbiye işlemleri; pH ayarlaması |
| Deri İşleme |
Tabaklama; kireç giderme; pH kontrolü |
| Hayvan Yemi |
Hayvan yeminde koruyucu ve antibakteriyel ajan; silaj katkısı; E. coli'yi öldürür |
| Tarım |
Zararlı ve parazitleri kontrol etmek için pestisit |
| İlaç Sanayi |
İlaç sentezinde ara madde |
| Kimyasal Sentez |
Formiat tuzları, formamid ve diğer türevlerin üretimi; indirgeyici ajan |
| Petrol Saha Uygulamaları |
Asitleme ve kuyu stimülasyonu |
| Pigment Üretimi |
Pigment üretiminde ara madde |
| Elektrokaplama |
pH ayarlaması ve metal temizleme |
| Kağıt ve Selüloz |
Değirmen sistemlerinde pH kontrolü |
| Yenilenebilir Enerji |
Yakıt hücresi geliştirme ve hidrojen depolama |
| Laboratuvar |
Ters faz HPLC; diğer kimyasalların sentezi |
18. TİPİK ÜRÜN SPEKTRUMLARI
| Parametre |
%85 Sınıfı |
%94 Sınıfı |
%96 Sınıfı |
%99 Sınıfı |
| Saflık (min.) |
%85 |
%94 |
%96 |
%99 |
| Renk |
Renksiz |
Renksiz |
Renksiz |
Renksiz |
| Yoğunluk (20°C) |
1.20 |
1.21 |
1.22 |
1.22 |
| Su İçeriği |
Kalan |
Kalan |
Kalan |
<%0.5 |
| İndirgeyici Maddeler |
Geçer |
Geçer |
Geçer |
Geçer |
| Klorürler (Cl) |
<10 ppm |
<5 ppm |
<5 ppm |
<5 ppm |
| Sülfatlar (SO₄) |
<20 ppm |
<10 ppm |
<10 ppm |
<10 ppm |
| Ağır Metaller (Pb olarak) |
<5 ppm |
<5 ppm |
<2 ppm |
<2 ppm |
19. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre |
Değer |
| Ekotoksisite (Balık LC₅₀, 96 saat) |
175 mg/L |
| Daphnia magna EC₅₀ (48 saat) |
120 mg/L |
| Alg EC₅₀ (72 saat) |
150 mg/L |
| Biyobozunabilirlik |
Kolay biyobozunur |
| Log Pow |
-0.54 (düşük biyobirikim potansiyeli) |
| Sucul Toksisite |
Sucul organizmalar için zararlıdır |
| Çevre Önlemleri |
Kimyasalların çevreye girmesine izin vermeyin |
| WGK (Almanya) |
1 (su için zayıf tehlikeli) |
20. ÖZET VE KRİTİK GÜVENLİK UYARILARI
Tanım: Formik asit (Metanoik asit, CAS 64-18-6), en basit karboksilik asittir. Karınca zehri ve ısırgan otunda doğal olarak bulunan, keskin kokulu, renksiz, duman çıkaran bir sıvıdır. Çok çeşitli endüstrilerde ara madde ve koruyucu olarak kullanılan çok yönlü bir kimyasaldır.
Kritik Güvenlik Uyarıları:
| Konu |
Uyarı |
| Birincil Tehlike |
Cilt, göz ve solunum yolu için yüksek derecede aşındırıcıdır; ciddi yanıklara neden olur |
| İkincil Tehlike |
Yanıcıdır (parlama noktası 69°C); 69°C üzerinde patlayıcı buhar/hava karışımları oluşturur |
| Soluma Riski |
Buharlar akciğer ödemine neden olabilir; belirtiler birkaç saat gecikebilir |
| Kimyasal Uyumsuzluk |
Güçlü bazlar, oksitleyiciler ve aktif metallerle şiddetli reaksiyona girer; ısıtıldığında toksik CO gazı oluşturur |
| KKD Gereksinimleri |
Tam koruyucu giysi, kimyasal koruyucu gözlük, yüz siperi ve solunum koruması |
| Depolama |
Uyumsuz malzemelerden ayrı; iyi havalandırılmış alan; sıkıca kapatılmış kaplar |
| Asla Yapmayın |
Suyu aside eklemeyin (her zaman asidi suya ekleyin); yutulursa kusturmayın; uygun izin olmadan gıda ürünlerinde kullanmayın |
Düzenleyici Durum: Aşındırıcılık ve sağlık tehlikeleri nedeniyle yüksek oranda düzenlenmiştir. Uygun etiketleme, GBF ve kullanım için eğitim gerektirir. Kanserojenlik kanıtlanmamıştır.
