Amino Trimetilen Fosfonik Asit, Amino Trimethylene Phosphonic Asit, Nitrilo Trimethylene Triphosphonic Acid, Trisphosphono Methyl Amine, NTMP, ATMP, 6419-19-8

Amino Trimetilen Fosfonik Asit, Amino Trimethylene Phosphonic Asit, Nitrilo Trimethylene Triphosphonic Acid, Trisphosphono Methyl Amine, NTMP, ATMP, 6419-19-8

ATMP ve Fosfonat Çeşitleri – CAS Numaraları

Özet

• ATMP (CAS 6419-19-8) → En yaygın kullanılan fosfonat, su arıtımı ve endüstriyel sistemlerde kireç ve korozyon önleyici.

• DTMPA (CAS 15827-60-8) → Çok güçlü şelasyon kapasitesi, kazan ve soğutma kulelerinde tercih edilir.

• EDTMPA (CAS 1429-50-1) → Geniş pH aralığında etkilidir, su yumuşatma ve endüstriyel temizlikte kullanılır.

• PBTCA (CAS 37971-36-1)

ATMP (Amino Trimetilen Fosfonik Asit) 

Genel Bilgiler

• Kimyasal Adı: Amino Trimetilen Fosfonik Asit (ATMP)

• Diğer İsimler: Amino Trimethylene Phosphonic Acid, Nitrilo Trimethylene Triphosphonic Acid, Trisphosphono Methyl Amine, NTMP

• Kimyasal Formül: C₃H₁₂NO₉P₃

• CAS Numarası: 6419-19-8

• Molekül Ağırlığı: 299.05 g/mol

• Görünüm: Beyaz katı (kristal toz)

• Yoğunluk: 1.33 g/cm³ (20°C)

• Erime Noktası: ~200°C (parçalanarak)

• Çözünürlük: Suda yüksek çözünürlük (61 g/100 mL)

• Ambalaj: Varil

Özellikleri

• Çok iyi şelasyon: Metal iyonlarını güçlü şekilde bağlar.

• Düşük eşik inhibisyonu: Çok düşük konsantrasyonlarda bile etkilidir.

• Kafes distorsiyonu: Kristal büyümesini engelleyerek kireç oluşumunu önler.

• Kimyasal stabilite: Suda ve yüksek sıcaklıklarda kararlıdır, hidrolize olması zordur.

• Korozyon ve kireç önleyici: Çinko ve fosfatlarla birlikte kullanıldığında etkisi artar.

Kullanım Alanları

• Su Arıtımı:

  • Termik santrallerde ve rafinerilerde endüstriyel soğutma suyu sistemlerinde.

  • Petrol sahası su boru hatlarında.

  • Kalsiyum karbonat kireçlenmesini ve metal korozyonunu önler.

• Tekstil Endüstrisi:

  • Boyama ve apre işlemlerinde kenetleme (şelasyon) maddesi olarak.

• Metal Yüzey İşleme:

  • Metal yüzeylerde korozyon ve kireç oluşumunu engeller.

• Deterjan ve Temizlik Ürünleri:

  • Temizlik etkinliğini artırır, kireçlenmeyi önler.

Fosfonatlar – Genel Bakış

Fosfonatlar, fosfor atomu içeren organik bileşiklerdir. Yüksek çözünürlükleri ve güçlü bağ yapıları sayesinde su arıtma, deterjan, endüstriyel temizlik, tekstil ve kaplama sanayilerinde yaygın olarak kullanılır.

Temel Faydaları

• Kireçlenme ve paslanmaya karşı koruma.

• Suyun sertliğini azaltarak daha yumuşak su elde edilmesini sağlar.

• Geniş pH aralığında etkilidir.

• Yüksek sıcaklıklarda bile kararlıdır.

Fosfonat Çeşitleri ve Kullanım Alanları

1. ATMP

• Güçlü şelasyon, düşük eşik inhibisyonu, kafes distorsiyonu.

• Kullanım: Su arıtımı, deterjan, tekstil, metal yüzey koruma.

2. DTMPA

• Metal iyonlarını (Ca, Mg, Fe) bağlama kapasitesi yüksek.

• Asidik ve bazik ortamlarda çalışabilir, termal stabilitesi yüksektir.

• Kullanım: Kazanlar, soğutma kuleleri, endüstriyel temizlik, kaplama, deterjan.

3. EDTMPA

• DTMPA’ya benzer özellikler, geniş pH aralığında etkilidir.

• Kullanım: Su yumuşatma, endüstriyel temizlik, kaplama, deterjan.

4. PBTCA

• Yüksek şelasyon kapasitesi ve kararlılık.

• Güçlü kafes distorsiyonu özelliği.

• Kullanım: Su arıtımı, endüstriyel temizlik, kaplama, deterjan.

Sonuç

ATMP ve diğer fosfonatlar, endüstriyel su sistemlerinde kireçlenme ve korozyon önleyici olarak kritik rol oynar. Ayrıca deterjan, tekstil ve kaplama sanayilerinde temizlik ve dayanıklılık sağlar. Düşük dozlarda bile etkili olmaları, uzun süreli koruma sağlamaları ve yüksek stabiliteleri nedeniyle endüstride vazgeçilmez kimyasallardır.