İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderÇinko Klorür, Zinc Chloride, Zinc Chloride Anhydrous, Zinc Dichloride, 7546-85-7
ÇİNKO KLORÜR (ZnCl₂)
ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Çinko Klorür |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Çinko Klorür |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Çinko Klorür, Çinko Diklorür |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Zinc Chloride, Zinc Dichloride, Zinc Chloride Anhydrous, Zinc Chloride Solution, Zinc Chloride Ultradry |
| CAS Numarası (Susuz) | 7646-85-7 |
| EC Numarası (EINECS) | 231-592-0 |
| Moleküler Formül | ZnCl₂ |
| Moleküler Ağırlık | 136.315 g/mol (susuz) |
| Görünüm | Beyaz hegzagonal granül kristaller veya beyaz kristal toz |
KİMYASAL YAPI
Çinko Klorür (ZnCl₂)
Cl⁻ — Zn²⁺ — Cl⁻
Moleküler Formül: ZnCl₂
SMILES: [Zn+2].[Cl-].[Cl-]
InChI: InChI=1S/2ClH.Zn/h2*1H;/q;;+2/p-2
InChIKey: JIAARYAFYJHUJI-UHFFFAOYSA-L
Yapı: Kovalent karakterli iyonik bileşik; Katı halde tetrahedral koordinasyon; Gaz fazında doğrusal yapı.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Çinko Klorür |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Çinko Klorür |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Çinko Klorür, Çinko Diklorür |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Zinc Chloride, Zinc Dichloride, Zinc Chloride Anhydrous, Zinc Chloride Solution, Zinc Chloride Ultradry, Zinc Chloride MB Grade |
| CAS Numarası (Susuz) | 7646-85-7 |
| EC Numarası (EINECS) | 231-592-0 |
| Moleküler Formül | ZnCl₂ |
| Moleküler Ağırlık | 136.315 g/mol (susuz) |
| Kimyasal Sınıfı | İnorganik bileşik; Metal klorür tuzu; Lewis asidi |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (hegzagonal granül kristaller veya kristal toz) |
| Koku | Kokusuz |
| Renk | Beyaz |
| Tat | Buruk, keskin metalik tat (aşındırıcı; yutulmamalıdır) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz hegzagonal granül kristaller veya beyaz kristal toz | Görsel |
| Koku | Kokusuz | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 136.315 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20°C) | 2.91 g/cm³ (katı); 1.01 g/mL (çözelti) | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 283°C - 293°C (literatür) | DSC |
| Kaynama Noktası | 732°C (lit.) | - |
| Parlama Noktası | 732°C | - |
| Buhar Basıncı | 1 mm Hg (428°C'de); 33.900 mmHg (25°C'de) | - |
| Suda Çözünürlük (25°C) | 432 g/100 mL (çok yüksek) | Genel Metot |
| Suda Çözünürlük (Sıcaklığa Bağlı) | 0°C: 342g; 10°C: 353g; 20°C: 395g; 30°C: 437g; 40°C: 452g; 60°C: 488g; 80°C: 541g; 100°C: 614g (g/100mL) | Genel Metot |
| Alkolde Çözünürlük | Metanol, etanol, gliserin içinde çözünür | Genel Metot |
| Asetonda Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| Eterde Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| Sıvı Amonyakta Çözünürlük | Çözünmez | Genel Metot |
| pH (100g/L, H₂O, 20°C) | 5.0 (hafif asidik) | pH Metre |
| pKa | 6.06 (Belirsiz) | - |
| Bozunma | Yüksek sıcaklıklarda ZnO ve HCl'ye bozunur | - |
| Kristal Sistemi | Hegzagonal (susuz) | XRD |
| Higroskopiklik | ÇOK YÜKSEK (deliquescent; havadan nem çeker) | - |
| Termal Kararlılık | Erime noktasına kadar kararlıdır; yüksek sıcaklıklarda havada süblimleşir | - |
| Özgül Ağırlık | 2.91 | - |
| Hassasiyet | Higroskopik | - |
| İletkenlik | Eriyik çinko klorür çok iyi iletkenliğe sahiptir | - |
| Aşındırıcılık | Nem varlığında metallere karşı aşındırıcıdır; Metal oksitleri çözer | - |
| Selüloz Çözücülük | Konsantre çözeltilerde selüloz, ipek ve nişastayı çözer | - |
BÖLÜM 3: ÇİNKO KLORÜR FORMLARI
| Form | Formül | CAS Numarası | Moleküler Ağırlık | Zn İçeriği | Görünüm |
|---|---|---|---|---|---|
| Susuz | ZnCl₂ | 7646-85-7 | 136.315 g/mol | ~%47.7 | Beyaz kristal toz |
| Monohidrat | ZnCl₂·H₂O | 18340-22-2 | 154.31 g/mol | ~%42.4 | Beyaz kristaller |
| Dihidrat | ZnCl₂·2H₂O | 14296-25-4 | 172.33 g/mol | ~%37.9 | Beyaz kristaller |
| Sulu Çözelti | ZnCl₂ (sulu) | Uygulanamaz | Değişken | Değişken | Berrak, renksiz sıvı |
| Eriyik/Katı | ZnCl₂ (eriyik) | 7646-85-7 | 136.315 | ~%47.7 | Beyaz kütle |
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | İnorganik metal klorür tuzu; Güçlü Lewis asidi; Yüksek derecede higroskopik (deliquescent); Suda çok çözünür (ekzotermik çözünme); Selüloz ve metal oksitleri çözer |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır; Yüksek higroskopik (deliquescent) – havadan nem çeker ve sıvılaşabilir; Bazlar ve birçok metal ile reaksiyona girer; Isıtıldığında derin beyaz duman oluşturur |
| Reaktivite | Bazlar ile çinko hidroksit (Zn(OH)₂) veya çinkatlar oluşturur; Sülfürler ile ZnS çökeltir; Güçlü Lewis asidi; Amonyak, aminler ve diğer ligandlar ile kompleksler oluşturur; Metal oksitleri çözer (özellikle yüksek sıcaklıkta) |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli bazlar (çökelme), kuvvetli oksitleyiciler, siyanürler (toksik HCN oluşumu), sodyum metabisülfit, potasyum permanganat, hidrojen peroksit, nem, asit ve alkali (birlikte depolanmamalıdır) |
| Polimerizasyon | Polimerleşmez |
| Bozunma Ürünleri (Isıtma) | ZnO ve HCl (çok yüksek sıcaklıklarda); Yangın yerinde klorürler ve çinko oksit dumanları oluşur |
| Baz Reaksiyonu | ZnCl₂ + 2NaOH → Zn(OH)₂↓ + 2NaCl (aşırı alkali çinkat oluşturur) |
| Sülfür Çökelmesi | ZnCl₂ + Na₂S → ZnS↓ + 2NaCl (beyaz çinko sülfür çökeltisi) |
| Hidroliz | Zn²⁺ + 2H₂O ⇌ Zn(OH)⁺ + H₃O⁺ (asidik; suda çözünmeyen kolloidal parçacıklar oluşturur) |
| Kompleks Oluşumu | Kararlı kompleksler oluşturur: [Zn(NH₃)₄]Cl₂, [Zn(CN)₄]²⁻, çeşitli amin kompleksleri |
| Selüloz Çözücülük | Konsantre çözeltilerde selüloz, nişasta ve ipeği çözer |
| Amonyak Reaksiyonu | ZnCl₂ + 4NH₃ → [Zn(NH₃)₄]Cl₂ (çözünür kompleks) |
| Hidratasyon | Ekzotermik hidratasyon; Çeşitli hidratlar oluşturur |
| Su ile Reaksiyonu | Ekzotermik çözünme; Hidroliz asidik çözelti ve kolloidal parçacıklar üretir |
| Oksit Çözme | Yüksek sıcaklıkta metal oksitleri çözer (kaynak akısında kullanışlı) |
BÖLÜM 5: ÇİNKO BİLEŞİKLERİ KARŞILAŞTIRMASI
| Özellik | Çinko Klorür (ZnCl₂) | Çinko Sülfat (ZnSO₄) | Çinko Oksit (ZnO) | Çinko Nitrat (Zn(NO₃)₂) |
|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 7646-85-7 | 7733-02-0 | 1314-13-2 | 10196-18-6 |
| Formül | ZnCl₂ | ZnSO₄ | ZnO | Zn(NO₃)₂ |
| Moleküler Ağırlık | 136.315 | 161.47 | 81.38 | 189.40 |
| Görünüm | Beyaz kristal toz | Beyaz toz | Beyaz toz | Renksiz kristaller |
| Suda Çözünürlük (25°C) | 432 g/100 mL | ~101 g/100 mL | Çözünmez | Çok çözünür |
| Suda pH | ~5 (100g/L) | Hafif asidik (4-6) | Nötr (7-8) | Asidik (~4) |
| Higroskopiklik | Çok yüksek (deliquescent) | Yüksek (susuz) | Higroskopik değil | Orta |
| Birincil Kullanım | Katalizör, akı, ahşap koruyucu | Gübre, yem katkısı | Kauçuk, kozmetik | Laboratuvar, katalizör |
BÖLÜM 6: ÜRETİM YÖNTEMLERİ
Yöntem 1: Hidroklorik Asit Yöntemi (Çinko Oksit + HCl)
Reaksiyon: ZnO + 2HCl → ZnCl₂ + H₂O
Açıklama: Belirli miktarda hidroklorik asit içeren reaktöre ölçülü oranda çinko oksit eklenir ve çinko klorür çözeltisi oluşur. Çözeltinin pH'ı 3.5-4'e ulaştığında, çözelti bekletilerek çöktürülür. Berrak sıvı birinci saflaştırmaya gönderilir ve baryum klorür, potasyum perklorat, potasyum klorat vb. eklenerek tellür, demir ve diğer safsızlıklar giderilir. Bekletme ve çöktürmeden sonra sıvı ikinci saflaştırmaya gönderilir ve kurşun, kadmiyum gibi ağır metalleri tutmak için çinko tozu eklenir. Filtrasyondan sonra filtrat grafit eğimli evaporatörde konsantre edilir. Konsantre edilmiş seyreltik çinko klorür çözeltisi yüksekten alçağa doğru akar ve çıkıştaki konsantrasyon %98'in üzerine ulaşarak kristalleri çökeltir. Kırma işleminden sonra çinko klorür üretilir.
Yöntem 2: Çinko Metalinin Hidroklorik Asit ile Reaksiyonu
Reaksiyon: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑
Açıklama: Metalik çinko (hurda, granül veya saf), hidroklorik asit ile reaksiyona sokulur; Hidrojen gazı açığa çıkar; Çözelti konsantre edilir, buharlaştırılır ve kristallendirilir; Susuz ürün ısıtma ile elde edilebilir. En yaygın ve en çok kullanılan yöntemdir.
Yöntem 3: Çinko Sülfürün Hidroklorik Asit ile Reaksiyonu
Reaksiyon: ZnS + 2HCl → ZnCl₂ + H₂S↑
Açıklama: Çinko sülfür, hidroklorik asit ile reaksiyona sokulur; Hidrojen sülfür gazı açığa çıkar (yıkama gerekir); Çözelti konsantre edilir ve kristallendirilir.
Yöntem 4: Çinkonun Direkt Klorlanması
Reaksiyon: Zn + Cl₂ → ZnCl₂
Açıklama: Metalik çinko, yüksek sıcaklıklarda klor gazı ile doğrudan reaksiyona sokulur; Susuz çinko klorür doğrudan üretilir; Bu yöntem yüksek saflıkta susuz ürün için kullanılır.
BÖLÜM 7: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Lewis Asidi Katalizör | Organik sentezde güçlü Lewis asidi olarak görev yapar; Friedel-Crafts asilasyon ve alkilasyon reaksiyonlarını katalizler; Dehidrasyon, kondensasyon ve polimerizasyon reaksiyonlarını teşvik eder; Vanilin, tavşan otu aldehiti, anti-inflamatuar ilaçlar ve katyon değişim reçinelerinin üretiminde kullanılır |
| Dehidrasyon Ajanı ve Kondensasyon Ajanı | Organik bileşiklerden suyu uzaklaştırır; Dehidrasyon reaksiyonlarında kullanılır; Organik sentez endüstrisinde kullanılır |
| Akı (Lehimleme/Bakır Kaynağı) | Lehimleme ve bakır kaynağı için akı olarak kullanılır; Metal oksitleri çözerek metal yüzeyleri temizler (çinko klorür çözeltisi yüksek sıcaklıkta metal oksitleri çözebilir); Lehimin mükemmel ıslanmasını ve yapışmasını sağlar; Kaynak elektrotu akısı olarak kullanılır |
| Ahşap Koruyucu | Ahşabı korozyona ve alev geciktirici yapmak için emprenye eder; Ahşabı mantarlara, termitlere ve ahşap çürüten organizmalara karşı korur; Karton ve kumaş ürünleri için alev geciktirici olarak kullanılır |
| Tekstil İşleme | Boyamada mordan olarak kullanılır; İpek parlatma maddesi ve haşıllama maddesi olarak görev yapar; Tampon fıçıları, mekikler ve diğer malzemelerin üretiminde hammadde olarak kullanılır (pamuk lifleri için çözücü olarak); Lif yapışmasını iyileştirir; Reaktif ve katyonik boyaların üretiminde kullanılır |
| Korozyon İnhibitörü (Su Arıtma) | Su arıtmada korozyon inhibitörü olarak kullanılır; Çinko klorür suda hidroliz olarak çözünmeyen kolloidal parçacıklar üretir; Kompozit korozyon inhibitöründe çinko tuzu çökelmesini önlemek için H₂SO₄, HCl, H₃PO₄ veya glasiyal asetik asit eklenir |
| İlaç / Medikal | Yüksek konsantrasyonda aşındırıcı ilaçtır; Düşük konsantrasyonda büzücüdür; Dezenfekte edici ve koku giderici özelliklere sahiptir; İlaç üretiminde kullanılır |
| Petrol Arıtıcı | Petrol arıtıcı ve aktif karbon aktivatörü olarak kullanılır |
| Batarya Elektroliti | Kuru pil imalatında elektrolit olarak kullanılır |
| Elektrokaplama | Elektrokaplama ön işlem maddesi olarak kullanılır |
| Metalurji Endüstrisi | Alüminyum alaşımı üretiminde kullanılır; Hafif metal deasidifikasyonu; Metal yüzey oksit tabakasının işlenmesi |
| Kimyasal Ara Ürün | Köpük önleyici maddeler, çinko siyanür ve diğer çinko bileşiklerinin üretiminde hammadde |
| Analitik Reaktif | Analitik reaktif ve anyon değişim reçinelerinin sentezi için katalizör olarak kullanılır; İkincil alkolleri test etmek için kullanılır |
BÖLÜM 8: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Kimyasal Sentez | Lewis asidi katalizör | Friedel-Crafts reaksiyonları; Dehidrasyon, kondensasyon, polimerizasyon; Vanilin, tavşan otu aldehiti, anti-inflamatuar ilaçlar, katyon değişim reçineleri üretimi |
| Metalurji / Lehimleme | Akı | Elektronik ve sıhhi tesisat için lehimleme akısı; Kaynak elektrotu akısı; Bakır kaynağı akısı; Metal yüzey oksit giderme |
| Ahşap Koruma | Koruyucu | Mantar, termit ve çürümeye karşı emprenye; Ahşap, karton ve kumaş için alev geciktirici |
| Tekstil Endüstrisi | Mordan, haşıllama maddesi | Boyama mordanı; İpek parlatma maddesi; Haşıllama maddesi; Pamuk lifleri için çözücü; Reaktif ve katyonik boyalar |
| Su Arıtma | Korozyon inhibitörü | Soğutma suyu sistemleri; Korozyon ve kireç önleme; H₂SO₄, HCl, H₃PO₄ veya glasiyal asetik asit ile kullanılır |
| İlaç Sanayi | Büzücü, antiseptik | Yüksek konsantrasyon: aşındırıcı; Düşük konsantrasyon: büzücü; Dezenfektan ve koku giderici; İlaç üretimi |
| Petrol Endüstrisi | Arıtıcı | Petrol arıtıcı; Aktif karbon aktivatörü |
| Batarya Üretimi | Elektrolit | Kuru pil elektroliti |
| Elektrokaplama | Ön işlem maddesi | Elektrokaplama öncesi metal yüzey hazırlığı |
| Metalurji | Deasidifikasyon maddesi | Alüminyum alaşımı üretimi; Hafif metal deasidifikasyonu; Metal yüzey oksit işleme |
| Analitik Kimya | Reaktif | Analitik reaktif; İkincil alkol testi; Anyon değişim reçineleri sentezi |
| Baskı / Boyama | Stabilizatör | Buz boyasının renk tuzu için stabilizatör; Reaktif ve katyonik boyalar üretimi |
| Yangın Söndürme | Hammadde | Köpük önleyici maddeler üretimi |
BÖLÜM 9: KALİTE SPESİFİKASYONLARI
| Parametre | Teknik Sınıf | Yüksek Saflık Sınıfı | Reaktif Sınıfı | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz toz/kristaller | Beyaz toz/kristaller | Beyaz toz/kristaller | Görsel |
| Tayin (ZnCl₂) | ≥ %95.0 - %98.0 | ≥ %98.0 - %99.5 | ≥ %99.5 | Titrimetrik |
| Çinko (Zn) İçeriği | ≥ %45.0 | ≥ %46.5 | ≥ %47.0 | AAS / ICP |
| Klorür (Cl) İçeriği | ≥ %52.0 | ≥ %52.5 | ≥ %52.8 | Titrimetrik |
| Suda Çözünmeyen | ≤ %0.05 | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | Gravimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.05 | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | Türbidimetrik |
| Demir (Fe) | ≤ %0.01 | ≤ %0.005 | ≤ %0.001 | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ %0.005 | ≤ %0.001 | ≤ %0.0005 | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ %0.0005 | ≤ %0.0005 | ≤ %0.0002 | AAS / ICP |
| Kadmiyum (Cd) | ≤ %0.001 | ≤ %0.0005 | ≤ %0.0005 | AAS / ICP |
| pH (100g/L Çözelti) | ~5.0 | ~5.0 | ~5.0 | pH Metre |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ %0.01 | ≤ %0.002 | ≤ %0.001 | AAS / ICP |
| Partikül Boyutu | Müşteri gereksinimine göre | Müşteri gereksinimine göre | Müşteri gereksinimine göre | Elek / Lazer |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | 350 mg/kg (orta ila yüksek toksisite) |
| Akut Oral Toksisite (LD50, Fare) | 329 mg/kg |
| Akut İnhalasyon Toksisitesi (LCLo) | 1.960 mg/m³ / 10 dakika (akciğer hasarı) |
| Cilt Tahrişi | Ciddi cilt yanıklarına ve aşınmasına neden olur |
| Göz Tahrişi | Ciddi göz hasarına neden olur |
| Solunum Tahrişi | Solunum yolu tahrişine neden olur; Çinko klorür dumanlarının solunması akciğerlere ve solunum yoluna zarar verebilir |
| Kronik Toksisite | Tozlar veya dumanlar dermatit, çıban, konjonktivit ve gastrointestinal rahatsızlığa neden olabilir |
| Kanserojenite | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite | Mutajen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Üreme Toksisitesi | Üreme toksik olarak sınıflandırılmamıştır |
| Hedef Organlar | Gözler, cilt, solunum sistemi, akciğerler, gastrointestinal sistem, mukoz membranlar |
| Mesleki Maruziyet Limiti (8s TWA) | 1 mg/m³; STEL: 2 mg/m³ |
| Anında Yaşamı Tehdit Eden Konsantrasyon | 50 mg/m³ |
| Özel Toksisite Notu | Ciddi yanıklara neden olur (H314); Aşındırıcı doğa; Oldukça kostiktir; Çinko klorür dumanları akciğerler için özellikle tehlikelidir; Solumadan, yutmaktan ve göz/cilt temasından kaçının; Yanıcı değildir ancak yangın yerinde toksik HCl ve çinko oksit dumanları oluşturur |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 | H302 |
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 1B | H314 |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 | H318 |
| STOT - TE (Tek Maruziyet) | Kategori 3 | H335 |
| Sucul Toksisite (Akut) | Kategori 1 | H400 |
| Sucul Toksisite (Kronik) | Kategori 1 | H410 |
Sinyal Kelimesi: TEHLİKE
Tehlike Piktogramları: GHS05 (Aşınma), GHS07 (Ünlem İşareti), GHS09 (Çevre)
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 | Solunum tahrişine neden olabilir |
| H400 | Sucul yaşam için çok toksiktir |
| H410 | Sucul yaşam için çok toksiktir, uzun süreli etkiler gösterir |
Risk Kodları (Eski AB Sistemi): R22 (Yutulması halinde zararlıdır), R34 (Yanıklara neden olur), R50/53 (Sucul organizmalar için çok toksik, su ortamında uzun süreli olumsuz etkilere neden olabilir)
Güvenlik İfadeleri (Eski AB Sistemi): S26, S36/37/39, S45, S60, S61
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Yanıcılık | Reaktivite | Özel |
|---|---|---|---|
| 3 | 0 | 0 | - |
| (Ciddi sağlık tehlikesi) | (Yanıcı değil) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P260 | Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının |
| P264 | Kullandıktan sonra elleri iyice yıkayın |
| P270 | Bu ürünü kullanırken yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın |
| P271 | Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış alanda kullanın |
| P273 | Çevreye yayılmasından kaçının |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın |
| P301+P330+P331 | YUTULDUĞUNDA: Ağzı çalkalayın. Kusturmayın |
| P303+P361+P353 | CİLT ile (veya saç ile) temasında: Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Cildi su/duş ile durulayın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve solunum için rahat bir pozisyonda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZ ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P310 | Hemen ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P363 | Kirlenmiş giysileri yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Hemen temiz havaya çıkarın. Solunum yolunu açık tutun. Solunum zorsa oksijen verin. Semptomlar (öksürük, nefes darlığı, akciğer tahrişi) devam ederse derhal tıbbi yardım alın. Çinko klorür dumanları akciğerlere ve solunum yoluna zarar verebilir. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Cildi en az 15 dakika bol su ile durulayın (mümkünse duş). Sabun ve su ile yıkayın. Derhal tıbbi yardım alın. Cilt teması yanıklara ve ülserlere neden olabilir. Cilt temasından sonra %2 sodyum bikarbonat çözeltisi ile durulayın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Kontakt lensleri çıkarın. Durulamaya devam edin. Derhal tıbbi yardım alın (H318). |
| Yutma | Ağzı hemen çalkalayın. Kusturmayın (aşındırıcı doğa). Bol su veya süt içirin (seyreltmek için). Derhal tıbbi yardım alın. |
| Genel | Tozlar veya dumanlar dermatit, çıban, konjonktivit ve gastrointestinal rahatsızlığa neden olabilir. Çinko klorür üreten ve kullanan işçiler tarafından kişisel koruyucu donanım giyilmelidir. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı değildir. Yanmaz. |
| Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler | Yüksek sıcaklıklarda toksik hidrojen klorür gazı (HCl) ve çinko oksit dumanları açığa çıkararak bozunabilir. Yangın yerinde klorürler ve çinko oksit dumanları oluşur. Isıtıldığında derin beyaz duman oluşturur. |
| Uygun Söndürücüler | Çevredeki yangın için uygun söndürücü maddeler. Su sisi, kum, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük. |
| Uygunsuz Söndürücüler | Yok |
| Özel Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi (aside dayanıklı). |
| Özel Önlemler | Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. Aşındırıcı dumanlar açığa çıkabilir. Depo havalandırması ve düşük sıcaklıkta kurutma önerilir. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan; NEMDEN KORUYUN (deliquescent). Sıkıca kapalı, korozyona dayanıklı kaplarda saklayın. Depo havalandırması ve düşük sıcaklıkta kurutma. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı, korozyona dayanıklı kaplar (HDPE, cam, astarlı çelik variller). |
| Korunması Gerekenler | Nem, kuvvetli bazlar, kuvvetli oksitleyiciler, siyanürler, sodyum metabisülfit, potasyum permanganat, hidrojen peroksit, asit ve alkali (asit, alkali ve renkli maddelerle birlikte depolanmamalıdır) |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Çok higroskopik (deliquescent) – havadan nem çeker ve sıvılaşabilir. Normal koşullarda kararlıdır. Nem varlığında metallere karşı aşındırıcıdır. Serin ve kuru yerde saklanmalı, yağmurdan, nemden ve güneş ışığından korunmalıdır. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Bazlardan ve oksitleyicilerden ayrı depolayın; Nem emilimini önlemek için kapları sıkıca kapalı tutun; Mümkünse kuru, inert atmosfer kullanın; Kuru ve iyi havalandırılmış alanda saklayın; Korozyon yapmayan raflar (ahşap, plastik) kullanın. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Plastik Torba (sızdırmaz) | 5 kg, 10 kg, 25 kg | PE torba (neme dayanıklı, iç astarlı, sızdırmaz) |
| Plastik Varil | 25 kg, 50 kg | HDPE / Polipropilen (neme dayanıklı) |
| Fiber Varil | 25 kg, 50 kg | PE astarlı fiber levha (neme dayanıklı) |
| Çelik Varil (astarlı) | 100 kg, 200 kg | Korozyona dayanıklı astarlı çelik varil |
| FIBC / Big Bag (astarlı) | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı, neme dayanıklı PP dokuma torba (iç astarlı) |
| IBC Konteyner | 1000 kg | Korozyona dayanıklı kaplamalı HDPE |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | UN 2331 (Çinko klorür, susuz) |
| Tehlike Sınıfı | 8 (Aşındırıcı maddeler) |
| Ambalaj Grubu | III |
| ADR/RID | Sınıf 8, PG III, UN 2331 |
| IMDG Kodu | Sınıf 8, PG III, UN 2331, Aşındırıcı |
| IATA (Hava) | Sınıf 8, PG III, UN 2331 |
| Deniz Kirletici | Evet (sucul organizmalar için çok toksik) |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nemden koruyun. |
| Ek Tehlike Notu | Bazı formülasyonlar ek tehlikelere sahip olabilir (Sınıf 3 - Yanıcı) |
| Özel Önlemler | Asit, alkali ve renkli maddelerle birlikte taşımayın. Yağmurdan, nemden ve güneş ışığından koruyun. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | REACH kayıtlı; Aşındırıcı madde sınıflandırması (H314); Çevre tehlikesi (H410); EINECS'de listelenmiştir (231-592-0) |
| ABD (TSCA) | Listelenmiş (TSCA Envanteri) |
| ABD (EPA) | Ahşap koruyucu (pestisit olarak kayıtlı); Endüstriyel kimyasal; Su arıtma kimyasalı |
| ABD (FDA) | Belirli gıda temas uygulamalarında kullanım için onaylı; İlaç kullanımı düzenlenir |
| Türkiye | Endüstriyel kimyasal; KKDIK yönetmeliğine tabidir; Ahşap koruyucu ve kozmetikte kullanımı düzenlenir |
| IARC | Grup 3 (İnsanlar için kanserojenlik açısından sınıflandırılamaz) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Aşındırıcı madde olarak düzenlenmiştir; Mesleki maruziyet limiti: 1 mg/m³ TWA, 2 mg/m³ STEL |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
| AB Kısıtlamaları | REACH Ek XVII kapsamında kısıtlanmıştır (belirli uygulamalar için sınırlamalar olabilir) |
| RTECS | TY2900000 |
| HS Kodu | 28273600 |
| WGK Almanya | 2 (Su tehlike sınıfı) |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Çinko Klorür, Çinko Diklorür, Susuz Çinko Klorür |
| İngilizce İsimler | Zinc Chloride, Zinc Dichloride, Zinc Chloride Anhydrous, Zinc Chloride Ultradry, Zinc Chloride Solution, Zinc Chloride MB Grade, Zinc(II) Chloride |
| Kimyasal İsimler | Çinko Klorür; ZnCl₂; Susuz Çinko Klorür; Çinko(II) Klorür |
| CAS Numarası | 7646-85-7 (susuz) |
| EC Numarası | 231-592-0 |
| Moleküler Formül | ZnCl₂ |
| HS Kodu | 28273600 |
| EINECS İsmi | Zinc chloride |
| RTECS | TY2900000 |
| Eşanlamlılar | Tereyağı Çinko (tarihsel), Eriyik Çinko Klorür, Susuz Çinko Klorür, Çinko Diklorür |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLOSU
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Çinko Klorür (ZnCl₂) |
| CAS Numarası | 7646-85-7 (susuz) |
| Moleküler Formül | ZnCl₂ |
| Moleküler Ağırlık | 136.315 g/mol |
| Görünüm | Beyaz hegzagonal granül kristaller veya beyaz kristal toz |
| Yoğunluk | 2.91 g/cm³ (katı); 1.01 g/mL (çözelti) |
| Erime Noktası | 283-293°C |
| Kaynama Noktası | 732°C |
| Suda Çözünürlük (25°C) | 432 g/100 mL (çok yüksek) |
| pH (100g/L) | ~5.0 |
| Birincil Fonksiyon | Lewis asidi katalizör, akı, koruyucu, dehidrasyon ajanı |
| Ana Kullanım Alanları | Kimyasal sentez (katalizör), lehimleme/bakır kaynağı (akı), ahşap koruma, tekstil işleme, su arıtma (korozyon inhibitörü), ilaç, elektrokaplama, metalurji, petrol, batarya üretimi |
| Raf Ömrü | 12-24 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | TEHLİKE |
| UN Numarası | UN 2331 (Aşındırıcı) |
| Özel Özellikler | Çok yüksek higroskopiklik (deliquescent); Güçlü Lewis asidi; Metaller ve dokular için aşındırıcı; Suda ekzotermik çözünme; Selüloz ve metal oksitleri çözer; Isıtıldığında derin beyaz duman oluşturur |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur (H314). Aşındırıcı madde. Cilt ve göz temasından kaçının. Tam koruyucu donanım giyin.
-
Ciddi göz hasarına neden olur (H318). Kimyasal sıçrama gözlüğü giyin. Göz teması halinde bol su ile durulayın ve derhal tıbbi yardım alın.
-
Yutulması halinde zararlıdır (H302). Yutmayın. Ağız, boğaz ve gastrointestinal sistemi aşındırır. Kusturmayın.
-
Solunum tahrişine neden olabilir (H335). Toz solunmasından kaçının. İyi havalandırılmış alanlarda kullanın. Çinko klorür dumanlarının solunması akciğerlere ve solunum yoluna zarar verebilir.
-
Sucul yaşam için çok toksiktir, uzun süreli etkiler gösterir (H410). Çevreye yayılmasından kaçının. Kanalizasyona veya su yollarına deşarj etmeyin.
-
Çok higroskopik (deliquescent). Havadan hızla nem çeker. Sıkıca kapalı, neme dayanıklı kaplarda saklayın. Her zaman nemden koruyun.
-
Suda ekzotermik çözünme. Önemli ısı açığa çıkararak çözünür. Sıçramayı önlemek için karıştırarak yavaşça suya ekleyin.
-
Metallere karşı aşındırıcıdır. Nem varlığında birçok metale (özellikle demir, bakır, alüminyum) saldırır. Korozyona dayanıklı ekipman kullanın.
-
Geçimsizlikler: Kuvvetli bazlar (şiddetli reaksiyon), siyanürler (toksik HCN), sodyum metabisülfit, potasyum permanganat, hidrojen peroksit, kuvvetli oksitleyiciler, asit ve alkali (birlikte depolanmamalıdır).
-
Tozlar veya dumanlar dermatit, çıban, konjonktivit ve gastrointestinal rahatsızlığa neden olur.
-
Yanıcı değildir ancak yangın yerinde toksik HCl ve çinko oksit dumanları oluşturur.
-
Hijyen Gereksinimi: Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın. Toz oluşumundan kaçının. Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın. İşçiler tarafından kişisel koruyucu donanım giyilmelidir.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
Kimyasal Sentez (Katalizör): Organik sentezde Lewis asidi katalizör olarak kullanın; Friedel-Crafts asilasyon ve alkilasyon reaksiyonları; Dehidrasyon ve kondensasyon reaksiyonları; Vanilin, tavşan otu aldehiti, anti-inflamatuar ilaçlar, katyon değişim reçineleri üretimi; En iyi sonuçlar için susuz form kullanın; Nem katalizörü deaktive eder; Hava geçirmez kaplarda saklayın.
Lehimleme/Bakır Kaynağı (Akı): Elektronik, sıhhi tesisat ve metal işleme için lehimleme akısı olarak kullanın; Oksitleri çözerek metal yüzeyleri temizler; Mükemmel ıslanma ve yapışma sağlar; Akılı lehim ile birlikte kullanın; Lehimlemeden önce çözeltiyi doğrudan bağlantı noktalarına uygulayın; Çinko klorür çözeltisi yüksek sıcaklıkta metal oksitleri çözebilir; Kaynak elektrotu akısı olarak kullanılır.
Ahşap Koruma: Ahşap koruyucu (emprenye) olarak kullanın; Mantar, termit ve ahşap çürüten organizmalara karşı korur; Ahşabı korozyona ve alev geciktirici yapar; Karton ve kumaş ürünleri için alev geciktirici olarak kullanılır; EPA/EC ahşap koruyucu düzenlemelerine uyun; Uygulama sırasında uygun koruyucu donanım kullanın.
Tekstil İşleme: Boyama proseslerinde mordan olarak kullanın; İpek parlatma maddesi ve haşıllama maddesi olarak görev yapar; Tampon fıçıları, mekikler ve diğer malzemelerin üretiminde hammadde olarak kullanılır (pamuk lifleri için çözücü olarak); Lif yapışmasını iyileştirir; Reaktif ve katyonik boyalar üretiminde kullanılır; Tekstil endüstrisi protokollerine uyun.
Su Arıtma: Soğutma suyu sistemlerinde korozyon inhibitörü olarak kullanın; Korozyon ve kireç oluşumunu önler; Kompozit korozyon inhibitöründe çinko tuzu çökelmesini önlemek için H₂SO₄, HCl, H₃PO₄ veya glasiyal asetik asit ekleyin; Uygun konsantrasyonlarda uygulayın (tipik olarak 5-50 ppm); pH ve su kimyasını izleyin; Aşırı dozdan kaçının.
İlaç/Medikal: Yüksek konsantrasyon aşındırıcı ilaçtır; Düşük konsantrasyon büzücüdür; Dezenfekte edici ve koku giderici özelliklere sahiptir; İlaç üretiminde kullanılır; İlaç düzenlemelerine uyun.
Metalurji: Alüminyum alaşımı üretiminde kullanılır; Hafif metal deasidifikasyonu; Metal yüzey oksit tabakasının işlenmesi; Uygun metalurji protokollerini kullanın.
Kullanım: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın (tercihen lokal egzoz havalandırması ile); Toz oluşumundan kaçının; Korozyona dayanıklı ekipman kullanın (cam, plastik, paslanmaz çelik); Koruyucu eldiven (nitril, neopren, butil), kimyasal sıçrama gözlüğü, koruyucu giysi (aside dayanıklı), NIOSH onaylı N95 veya üzeri toz maskesi giyin.
Kişisel Koruyucu Donanım: Kimyasal dayanıklı eldivenler (nitril, neopren, butil, PVC), kimyasal sıçrama gözlüğü (yüz siperi önerilir), aside dayanıklı koruyucu giysi (tam boy), NIOSH onaylı N95 veya üzeri solunum koruması, yakınlarda güvenlik duşu ve göz yıkama istasyonu.
Hijyen: Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın; Kullanımdan sonra duş alın.
Depolama: Sıkıca kapalı, neme dayanıklı, korozyona dayanıklı kaplarda (HDPE, cam, astarlı çelik variller) saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın; Depo havalandırması ve düşük sıcaklıkta kurutma; Bazlardan, oksitleyicilerden ve nemden uzak tutun; Asit, alkali ve renkli maddelerden ayrı depolayın; Yağmurdan, nemden ve güneş ışığından koruyun; Mümkünse kuru, inert atmosfer kullanın (azot kaplaması); Korozyon yapmayan raflarda (ahşap, plastik) saklayın.
Dökülme Müdahalesi: Alanı boşaltın; Tam koruyucu donanım giyin; Alanı havalandırın; Toz oluşturmayın; Süpürün veya vakumlayın (HEPA) ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Güvenli ise sodyum karbonat veya kireç ile nötralize edin; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin (çevre tehlikesi).
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal mevzuata uygun şekilde bertaraf edin; Çinko klorür atıkları tehlikeli atık olarak kabul edilir (aşındırıcı); Nötralizasyon ve geri kazanım düşünün; Nötralizasyon olmadan kanalizasyona deşarj etmeyin; Bu madde ve kabı tehlikeli atık olarak bertaraf edilmelidir (S60).
LEWIS ASİDİ KATALİZÖRÜ HAKKINDA ÖZEL NOT:
Çinko klorür, organik kimyada Lewis asidi katalizör olarak yaygın şekilde kullanılır:
-
Fonksiyon: Elektron çifti alıcısı olarak görev yapar; Reaktanlar ile kompleksler oluşturur; Friedel-Crafts asilasyon, alkilasyon ve diğer reaksiyonları katalizler.
-
Mekanizma: Çinko iyonu elektronca zengin fonksiyonel gruplarla (karbonil, halojen) koordine olur; Substratların elektrofilisitesini artırır; Reaksiyon hızlarını hızlandırır.
-
Uygulamalar: Vanilin, tavşan otu aldehiti, anti-inflamatuar ve analjezik ilaçlar, katyon değişim reçineleri üretimi; Dehidrasyon ve kondensasyon reaksiyonları; Polimerizasyon reaksiyonları.
-
Avantajlar: Nispeten ucuz, kolay bulunabilir, alüminyum klorürden (AlCl₃) daha az aşındırıcı, birçok reaksiyonda iyi çalışır.
-
Dezavantajlar: Higroskopik – kuru koşullar gerektirir; Bazı alternatif Lewis asitlerinden daha az aktiftir.
LEHİMLEME AKISI UYGULAMASI HAKKINDA ÖZEL NOT:
Çinko klorür, lehimleme ve bakır kaynağı için oldukça etkili bir akıdır:
-
Fonksiyon: Metal oksitleri çözerek metal yüzeyleri temizler (özellikle bakır, pirinç ve çelik oksitleri); Lehimleme sırasında yeniden oksidasyonu önler; Lehimin mükemmel ıslanmasını sağlar.
-
Mekanizma: Çinko klorür, metal oksitlerle reaksiyona girerek çözünür klorürler oluşturur; Çinko klorür, lehimleme sıcaklığında küçük miktarlarda HCl üretmek için hidroliz olur; HCl yüzey oksitlerini çözer.
-
Uygulama: Lehimlemeden önce bağlantı noktasına %10-30 ZnCl₂ çözeltisi uygulayın; Ağır oksidasyon için daha konsantre çözelti kullanın; Fazla akı lehimleme sonrasında temizlenmelidir (su veya alkol ile durulama).
-
Avantajlar: Mükemmel oksit giderme; Birçok metal üzerinde çalışır; Düşük maliyet.
-
Dezavantajlar: Aşındırıcı kalıntı temizlenmelidir; Çinko klorür kalıntısı bırakabilir (higroskopik); Korozyonun kritik olduğu elektronik uygulamalar için uygun değildir (bunun yerine reçine bazlı akı kullanın).
AHŞAP KORUMA HAKKINDA ÖZEL NOT:
Çinko klorür, ahşap koruma formülasyonlarında kullanılır:
-
Fonksiyon: Ahşabı çürüme mantarlarına, termitlere ve ahşap delici böceklere karşı korur; Ahşabı korozyona ve alev geciktirici yapar; Karton ve kumaş ürünleri için alev geciktirici olarak kullanılır.
-
Mekanizma: Çinko klorür ahşap hücrelerine nüfuz eder; Çinko iyonları ahşap tahrip eden organizmalar için toksiktir; Mantar büyümesini ve böcek saldırısını önler.
-
Uygulamalar: Ahşabın emprenyesi; Tampon fıçıları, mekikler ve diğer malzemelerin üretiminde kullanılır.
-
Avantajlar: Mantar ve böceklere karşı etkili; Suda çözünür; Basınçlı emprenye ile uygulaması kolay; Alev geciktirici özellik sağlar.
-
Dezavantajlar: Sabitlenmezse sızıntı yapabilir; Temas halindeki metalleri aşındırabilir; Ağır metal salınımı ile ilgili çevresel kaygılar.
-
Düzenlemeler: Çinko klorür içeren ahşap koruyucular EPA/EC pestisit düzenlemelerine tabidir.
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
