İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderSitrik Asit, Sitrik Asit Anhidrat, Citric Acid, Citric Acid Anhydrate, Citric Acid Anhydrous, E330, 77-92-9
SİTRİK ASİT (ANHİDRAT & MONOHİDRAT, E330)
ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER
| Parametre | Anhidrat | Monohidrat |
|---|---|---|
| Ürün Adı | Sitrik Asit Anhidrat | Sitrik Asit Monohidrat |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 2-Hidroksipropan-1,2,3-trikarboksilik asit | 2-Hidroksipropan-1,2,3-trikarboksilik asit monohidrat |
| CAS Numarası | 77-92-9 | 5949-29-1 |
| EC Numarası (EINECS) | 201-069-1 | 201-069-1 |
| Gıda Katkı Kodu | E330 | E330 |
| Moleküler Formül | C₆H₈O₇ | C₆H₈O₇·H₂O |
| Moleküler Ağırlık | 192.12 g/mol | 210.14 g/mol |
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 2-Hidroksipropan-1,2,3-trikarboksilik asit |
| Eşanlamlılar | Sitrik Asit, Sitrat, 2-Hidroksitrikarballik Asit, 3-Karboksi-3-hidroksipentan-1,5-dioik asit, β-Hidroksitrikarballik Asit |
| Yabancı Dillerde | Acide citrique (Fransızca), Citronensäure (Almanca), Ácido cítrico (İspanyolca) |
| Gıda Katkı Kodu | E330, INS 330 |
| HS Kodu | 2918.14 |
| Kimyasal Sınıfı | Organik trikarboksilik asit (zayıf asit) |
| Fonksiyonel Gruplar | Üç karboksil grubu (-COOH), bir üçüncül hidroksil grubu (-OH) |
| Kiralite | Kiral merkez (ticari ürün rasemik karışımdır) |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (beyaz kristal toz veya renksiz kristaller) |
| Koku | Kokusuz |
| Tat | Ekşi, asidik (karakteristik narenciye tadı) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Anhidrat (C₆H₈O₇) | Monohidrat (C₆H₈O₇·H₂O) |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz veya renksiz kristaller | Beyaz kristal toz veya renksiz kristaller |
| Koku | Kokusuz | Kokusuz |
| Tat | Ekşi, asidik | Ekşi, asidik |
| Moleküler Ağırlık | 192.12 g/mol | 210.14 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) | 1.665 g/cm³ | 1.542 g/cm³ |
| Yığma Yoğunluğu (Tipik) | 0.8–0.9 g/cm³ | 0.8–0.9 g/cm³ |
| Erime Noktası | 153–159°C (bozunur) | 100°C (kristal suyunu kaybeder) |
| Bozunma Sıcaklığı | 175–310°C | 135–152°C (susuz form) |
| Kaynama Noktası | Bozunur (~310°C) | Bozunur |
| pH (%0.1 çözelti, 20°C) | 2.5–2.8 | 2.5–2.8 |
| pH (%1 çözelti, 20°C) | 2.1–2.3 | 2.1–2.3 |
| pH (%5 çözelti, 20°C) | 1.8–2.0 | 1.8–2.0 |
| pH (%10 çözelti, 20°C) | 1.6–1.8 | 1.6–1.8 |
| Kırılma İndisi (nD²⁰) | 1.493–1.509 | - |
| Özgül Isı Kapasitesi (20°C) | 1.23–1.26 J/(g·K) | Benzer |
| Yanma Isısı | -1.960 kJ/mol | -1.960 kJ/mol (susuz bazda) |
| Higroskopisite | Daha yüksek | Daha düşük (nemli havada daha kararlı) |
| Parlama Noktası | Yanıcı değil | Yanıcı değil |
BÖLÜM 3: ÇÖZÜNÜRLÜK
3.1 Suda Çözünürlük (Anhidrat):
| Sıcaklık (°C) | Çözünürlük (g/100 mL su) |
|---|---|
| 0°C | 59.2 |
| 10°C | 64.3 |
| 20°C | 70.0 |
| 30°C | 75.0 |
| 40°C | 80.0 |
| 50°C | 85.0 |
| 60°C | 90.0 |
| 70°C | 95.0 |
| 80°C | 100.0 |
3.2 Diğer Çözücülerde Çözünürlük (20°C):
| Çözücü | Çözünürlük (g/100 mL) |
|---|---|
| Etanol (%96) | 56.0 |
| Metanol | 120.0 (çok iyi çözünür) |
| Aseton | 50.0 |
| Dietil eter | 2.2 (az çözünür) |
| Etil asetat | 30.0 |
| Gliserol | 60.0 |
| İzopropanol | 50.0 |
BÖLÜM 4: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Zayıf organik asit (tribazik); mükemmel şelatlama ajanı |
| Asit Ayrışma Sabitleri (25°C) | pKa₁ = 3.13, pKa₂ = 4.76, pKa₃ = 6.39 |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı |
| Bozunma (>175°C) | Akonitik asit, itakonik asit, CO₂, H₂O, aseton |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli oksitleyici ajanlar (nitratlar, permanganatlar, peroksitler, kromatlar), kuvvetli bazlar, metal nitratlar, alkali metal karbonatlar ve bikarbonatlar |
| Bazlarla Nötralizasyon | Sitrat tuzları oluşturur (sodyum sitrat, potasyum sitrat, kalsiyum sitrat vb.) |
| Esterleşme | Alkoller ile sitrat esterleri (plastikleştiriciler, emülgatörler) |
| Şelatlama | Ca²⁺, Fe³⁺, Cu²⁺, Mg²⁺, Al³⁺ ile kararlı kompleksler |
| Metallerle Reaksiyon | Sulu çözeltisi bakır, çinko, alüminyum ve alaşımlarına karşı hafif aşındırıcı |
BÖLÜM 5: SİTRİK ASİT FORMLARI KARŞILAŞTIRMASI
| Özellik | Anhidrat (77-92-9) | Monohidrat (5949-29-1) |
|---|---|---|
| Moleküler Formül | C₆H₈O₇ | C₆H₈O₇·H₂O |
| Moleküler Ağırlık | 192.12 g/mol | 210.14 g/mol |
| Su İçeriği | ≤ %0.5 | %7.5–9.0 (%8.57 teorik) |
| Kristallendirme Sıcaklığı | >36.5°C | <36.5°C |
| Yoğunluk (20°C) | 1.665 g/cm³ | 1.542 g/cm³ |
| Erime Noktası | 153–159°C | 100°C (su kaybeder) |
| Higroskopisite | Daha yüksek | Daha düşük |
| Topaklanma Eğilimi | Daha yüksek | Daha düşük |
| Çözünme Hızı | Daha hızlı | Biraz daha yavaş |
| Tipik Uygulamalar | Farmasötikler, efervesan tabletler, kimyasal sentez | Gıda, içecekler, deterjanlar, genel amaç |
BÖLÜM 6: ÜRETİM YÖNTEMİ
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Ana Yöntem | Mikrobiyal fermantasyon (üretimin >%90'ı) |
| Mikroorganizma | Aspergillus niger (küf) |
| Substrat | Karbonhidrat kaynakları (mısır şurubu, melas, şeker kamışı, şeker pancarı, nişasta hidrolizatı) |
| Fermantasyon Koşulları | 28–32°C, 5–14 gün, pH 3–4 |
| Saflaştırma | Kalsiyum sitrat çökeltisi → sülfürik asit ile muamele → kristallendirme → kurutma |
| Tipik Verim | Tüketilen şekere göre %70–90 |
| Monohidrat Kristallendirme | <36.5°C'de kristallendirme → Monohidrat |
| Anhidrat Kristallendirme | >36.5°C'de kristallendirme → Anhidrat |
BÖLÜM 7: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Asitlik Düzenleyici | H⁺ iyonları vererek pH'ı düşürür; pH 2.5–5.5 aralığında tampon kapasitesi |
| Şelatlama Ajanı | Üç karboksil ve bir hidroksil grubu ile metal iyonlarını (Ca²⁺, Fe³⁺, Cu²⁺, Mg²⁺, Al³⁺) bağlar |
| Antioksidan Sinerjist | Metal iyonlarını şelatlayarak metal katalizli oksidasyonu önler; birincil antioksidanların etkinliğini artırır |
| Koruyucu | Düşük pH ortamı oluşturarak mikroorganizma gelişimini engeller |
| Su Yumuşatıcı | Ca²⁺ ve Mg²⁺ iyonlarını bağlayarak deterjan performansını artırır |
| Kireç Çözücü | CaCO₃ + H₃C₆H₅O₇ → CaC₆H₅O₇⁻ + H₂O + CO₂↑ |
| Pas Giderici | Fe³⁺ iyonlarını şelatlayarak çözünür demir sitrat kompleksleri oluşturur |
| Eksfoliant (AHA) | Kozmetikte alfa hidroksi asit (AHA) olarak hafif cilt soyma etkisi |
BÖLÜM 8: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI
| Sektör | Uygulama | Tipik Kullanım Oranı |
|---|---|---|
| Gıda - Meşrubatlar | Asitlendirici, lezzet artırıcı, pH düzenleyici | %0.1–0.5 |
| Gıda - Reçel, jöle, konserve | pH düzenleyici, antioksidan | %0.1–1.0 |
| Gıda - Şekerlemeler | Asitlendirici, lezzet artırıcı | %0.5–2.0 |
| Gıda - Süt ürünleri | Emülgatör, pH düzenleyici | %0.1–0.5 |
| Gıda - Et ürünleri | Antioksidan sinerjist, renk stabilize edici | %0.1–0.5 |
| Gıda - Yağlar | Antioksidan sinerjist | %0.01–0.1 |
| Farmasötik - Efervesan tabletler | Asit bileşeni (bikarbonat ile CO₂ üretir) | %10–50 |
| Farmasötik - Şuruplar | pH düzenleyici, lezzet artırıcı | %0.1–2 |
| Farmasötik - Antikoagülan | Kan torbalarında kalsiyum şelatlayıcı | 0.01–0.1 M |
| Kozmetik - Cilt bakımı | Eksfoliyan (AHA), pH düzenleyici | %0.5–30 |
| Kozmetik - Şampuan | pH düzenleyici, şelatlayıcı | %0.1–1.0 |
| Temizlik - Kireç sökücü | Kalsiyum karbonat kirecini çözer | %5–20 |
| Temizlik - Deterjanlar | Şelatlayıcı, su yumuşatıcı | %1–10 |
| Metal işleme - Pas giderme | Fe³⁺ şelatlayıcı | %5–15 |
| Su arıtma | Kireç inhibitörü, korozyon kontrolü | 1–50 mg/L |
| İnşaat | Betonda priz geciktirici | %0.05–0.5 |
BÖLÜM 9: KALİTE SPESİFİKASYONLARI (USP/EP/FCC)
| Parametre | Spesifikasyon (Anhidrat) | Spesifikasyon (Monohidrat) | Test Metodu |
|---|---|---|---|
| Tayin (Susuz Bazda) | %99.5–100.5 | %99.5–100.5 | Titrasyon (NaOH) |
| Su İçeriği | ≤ %0.5–1.0 | %7.5–9.0 | Karl Fischer |
| Çözelti Görünümü | Berrak ve renksiz | Berrak ve renksiz | Görsel |
| Çözelti Berraklığı | ≤ 5 NTU | ≤ 5 NTU | Nefelometri |
| Çözelti Rengi | ≤ 20 APHA | ≤ 20 APHA | Görsel |
| Sülfat Külü | ≤ %0.05 | ≤ %0.05 | Külleme (800°C) |
| Klorür (Cl⁻) | ≤ 50 ppm | ≤ 50 ppm | Türbidimetrik |
| Sülfat (SO₄²⁻) | ≤ 150 ppm | ≤ 150 ppm | Türbidimetrik |
| Oksalat (C₂O₄²⁻) | ≤ 100 ppm | ≤ 100 ppm | Kolorimetrik |
| Kalsiyum (Ca) | ≤ 200 ppm | ≤ 200 ppm | AAS |
| Demir (Fe) | ≤ 50 ppm | ≤ 50 ppm | Kolorimetrik |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm | ≤ 10 ppm | Kolorimetrik |
| Arsenik (As) | ≤ 1 ppm | ≤ 1 ppm | AAS |
| Kurşun (Pb) | ≤ 1 ppm | ≤ 1 ppm | AAS |
| Cıva (Hg) | ≤ 1 ppm | ≤ 1 ppm | AAS |
| Alüminyum (Al) | ≤ 0.2 ppm | ≤ 0.2 ppm | AAS |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | 3,000–5,400 mg/kg (düşük toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite (LD50, Tavşan) | > 2,000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş edici (konsantre çözeltiler) |
| Göz Tahrişi | Orta ila şiddetli tahriş edici (H319) |
| Solunum Tahrişi | Tozunun solunması mekanik tahrişe neden olabilir |
| Cilt Hassaslaştırması | Hassaslaştırıcı değil |
| Kanserojenite | Sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite | In vitro ve in vivo testlerde negatif |
| GRAS Durumu | FDA tarafından GRAS kabul edilir |
| ADI | Sınırlandırılmamış (JECFA) |
| NFPA 704 | Sağlık: 1, Alevlenirlik: 0, Reaktivite: 0 |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (1272/2008/EC ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Ciddi Göz Hasarı/Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS07 - Ünlem İşareti
Zararlılık İfadeleri (H-Codes): H319 - Ciddi göz tahrişine neden olur
Önlem İfadeleri (P-Codes): P264, P280, P305+P351+P338, P337+P313
BÖLÜM 12: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Göz Teması | En az 15 dakika su ile hemen durulayın; kontakt lensleri çıkarın; tahriş devam ederse tıbbi yardım alın |
| Cilt Teması | Sabun ve su ile yıkayın |
| Soluma | Temiz havaya çıkarın |
| Yutma | Ağzı çalkalayın; su için (düşük toksisite) |
BÖLÜM 13: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Anhidrat | Monohidrat |
|---|---|---|
| Depolama Sıcaklığı | 5–30°C | 5–30°C |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, nem geçirmez (HDPE, PP) | Sıkıca kapalı, nem geçirmez |
| Korunması Gerekenler | Nem, kuvvetli oksitleyiciler, kuvvetli bazlar | Aşırı sıcak, kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü | 24–36 ay | 24–36 ay |
| Bozunma Göstergeleri | Topaklanma (nem emilimi), sarılaşma | Çiçeklenme (kristal suyu kaybı) |
BÖLÜM 14: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikesiz) |
| ADR/RID | Tehlikeli mal olarak sınıflandırılmamıştır |
| IMDG | Düzenlemeye tabi değildir |
| IATA | Düzenlemeye tabi değildir |
BÖLÜM 15: ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Biyobozunabilirlik | Kolay biyobozunur (OECD 301 – 28 günde %90–100) |
| Sucul Toksisite (Balık, LC50, 96s) | 1,000–3,000 mg/L (düşük toksisite) |
| Daphnia magna (EC50, 48s) | 500–2,000 mg/L |
| Biyobirikim | Çok düşük (log P = -1.64) |
| WGK Almanya | 1 (su için düşük tehlike) |
BÖLÜM 16: SİTRAT TUZLARI REFERANS TABLOSU
| Tuz | Formül | Birincil Uygulama |
|---|---|---|
| Sodyum Sitrat (Trisodyum) | Na₃C₆H₅O₇ | Tampon, emülgatör, antikoagülan |
| Potasyum Sitrat | K₃C₆H₅O₇ | İdrar alkalinleştirici, tampon |
| Kalsiyum Sitrat | Ca₃(C₆H₅O₇)₂ | Kalsiyum takviyesi |
| Magnezyum Sitrat | Mg₃(C₆H₅O₇)₂ | Magnezyum takviyesi, laksatif |
| Trietil Sitrat (TEC) | (C₂H₅)₃C₆H₅O₇ | Plastikleştirici |
| Tribütil Sitrat (TBC) | (C₄H₉)₃C₆H₅O₇ | Plastikleştirici |
| Asetil Tribütil Sitrat (ATBC) | Asetil-(C₄H₉)₃C₆H₅O₇ | Ftalatsız plastikleştirici |
BÖLÜM 17: ÖZET TABLOSU
| Parametre | Anhidrat | Monohidrat |
|---|---|---|
| CAS Numarası | 77-92-9 | 5949-29-1 |
| Moleküler Formül | C₆H₈O₇ | C₆H₈O₇·H₂O |
| Moleküler Ağırlık | 192.12 g/mol | 210.14 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz |
| Su İçeriği | ≤ %0.5 | %7.5–9.0 |
| pH (%1 çözelti) | 2.1–2.3 | 2.1–2.3 |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 70 g/100 mL | 70 g/100 mL (susuz bazda) |
| E Kodu | E330 | E330 |
| Birincil Uygulamalar | Farmasötik, efervesan, sentez | Gıda, içecek, deterjan, temizlik |
| GHS Sinyal Kelimesi | Uyarı | Uyarı |
| Raf Ömrü | 24–36 ay | 24–36 ay |
BÖLÜM 18: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK GÜVENLİK UYARILARI:
-
Göz Tahrişi: Ciddi göz tahrişine neden olur. Koruyucu gözlük kullanın.
-
Toz Patlaması Riski: İnce tozları hava ile patlayıcı karışım oluşturabilir. Toz birikmesini önleyin.
-
Metallerle Geçimsizlik: Sulu çözeltisi bakır, çinko, alüminyum ve alaşımlarına karşı hafif aşındırıcıdır.
-
Kuvvetli Bazlarla Reaksiyon: Ekzotermik nötralizasyon; ısı açığa çıkar.
-
Anhidrat Higroskopisite: Anhidrat formu nem çeker; sıkıca kapalı kaplarda saklayın.
EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:
-
Nem Kontrolü: Anhidrat için bağıl nemi <%50 tutun; monohidrat daha toleranslıdır.
-
Paslanmaz Çelik Ekipman: 316L paslanmaz çelik veya HDPE ekipman kullanın.
-
Çözelti Hazırlama: Asidi suya ekleyin (asla tersini yapmayın).
-
Depolama: 25°C altında, direkt güneş ışığından koruyarak saklayın.
-
Kalite Doğrulaması: USP/EP/FCC standartlarına uygun ürün kullanın.
YASAL UYARI:
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
