Glutamik Asit, L-Glutamik Asit, Glutamic Acid, L-Glutamic Acid, L-Glutamine Acid, H-Glu-OH, Glu, 56-86-0

L-GLUTAMİK ASİT

L-Glutamik Asit / Glutamic Acid / (S)-2-Aminopentanedioik asit / Glu
CAS Numarası: 56-86-0
EC Numarası: 200-293-7

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

L-Glutamik asit, proteinleri oluşturan 20 standart amino asitten biri olan, esansiyel olmayan, asidik bir amino asittir . Memelilerde esansiyel olmayan bir amino asit olup vücutta glikozdan dönüştürülebilir . Merkezi sinir sistemindeki en yaygın uyarıcı nörotransmitter olup, öğrenme, hafıza ve sinaptik plastisitede kritik bir rol oynar. Aynı zamanda beyindeki ana inhibitör nörotransmitter olan GABA'nın (gama-aminobütirik asit) öncüsüdür. L-Glutamik asit, glutamin, prolin ve argininin biyosentetik öncüsü olarak görev yapar . Beyaz veya renksiz pul kristaller veya kristal toz formunda olup, kokusuzdur ve hafif ekşi, kendine özgü bir tada sahiptir . Soğuk suda az çözünür, sıcak suda çözünür; etanol, eter ve asetonda çözünmez . L-Glutamik asit, gıda endüstrisinde lezzet artırıcı (monosodyum glutamat - MSG üretiminde), farmasötiklerde hepatik koma tedavisinde, besin takviyesi olarak ve biyokimyasal araştırmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır . İlk olarak 1866 yılında Rithausen tarafından buğday gluteninin asit hidrolizi ile keşfedilmiştir.

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

L-Glutamik asit, beyaz veya renksiz kristal toz veya pul kristaller formunda bulunur. Yoğunluğu 20°C'de 1,54 g/cm³'tür. Erime noktası yaklaşık 205°C olup bu sıcaklıkta bozunur; 247-249°C'de tamamen bozunur ve ~200°C'de süblimleşir. Soğuk suda az çözünür (20°C'de 7,5 g/L), sıcak suda çözünür; etanol, eter ve asetonda çözünmez. Seyreltik hidroklorik asitte çözünür. Spesifik optik dönme +31,5° ila +32,5° (c=10, 2N HCl) aralığındadır. pKa değerleri 2,13 (karboksil grubu), 4,32 (yan zincir karboksil grubu) ve 9,47 (amino grubu) olup, izoelektrik noktası 3,22'dir .

3. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKSİYONLAR

L-Glutamik asit, iki karboksil grubu ve bir amino grubu bulunan asidik bir amino asittir. Bu benzersiz yapı, L-glutamik aside karakteristik kimyasal özellikler ve biyolojik aktiviteler kazandırır.

Asit-Baz Özellikleri:

L-Glutamik asit, iki karboksil grubu (COOH) ve bir amino grubuna (NH₂) sahiptir. pKa değerleri: 2,13 (pK1), 4,32 (pK2, yan zincir) ve 9,47 (pK3) .

Tuz Oluşumu:

L-Glutamik asit, bazlarla tuz oluşturur. En önemli tuzu, gıda endüstrisinde lezzet artırıcı olarak yaygın kullanılan monosodyum glutamattır (MSG, sodyum glutamat).

L-Glutamik Asit + NaOH → Sodyum Glutamat (MSG) + H₂O

Esterifikasyon:

L-Glutamik asit, alkollerle esterleşerek farmasötik ara ürünler olarak kullanılan glutamik asit esterlerini oluşturabilir.

Dekarboksilasyon:

L-Glutamik asit, glutamat dekarboksilaz (GAD) enzimi tarafından dekarboksile edilerek beyindeki ana inhibitör nörotransmitter olan GABA'yı (gama-aminobütirik asit) oluşturur.

Transaminasyon:

L-Glutamik asit, amino grubunu α-ketoglutarata aktararak aspartat ve oksaloasetat (veya diğer amino asitler) oluşturduğu transaminasyon reaksiyonlarına katılır.

Deaminasyon:

L-Glutamik asit, glutamat dehidrogenaz (GDH) enzimi tarafından deamine edilerek α-ketoglutarat ve amonyak oluşturur; bu, amino asit metabolizmasını sitrik asit döngüsüne bağlar.

4. ÜRETİM YÖNTEMLERİ

L-Glutamik asit, endüstriyel olarak öncelikle şekerlerin hammadde olarak kullanıldığı mikrobiyal fermantasyon yoluyla üretilir.

Detaylı Üretim Prosesi (Fermantasyon Yöntemi - En Yaygın) :

1. Besiyeri Hazırlığı: Karbon kaynağı olarak şekerler (melas veya nişasta hidrolizatları), azot kaynağı olarak üre, mineral tuzlar ve besin maddeleri (biotin ve organik azot için mısır ıslatma likörü) hazırlanır.

2. Fermantasyon: Corynebacterium glutamicum veya Brevibacterium türleri, büyük fermentörlerde havalandırma ve karıştırma ile 30-34°C, pH 7-8'de 30-40 saat boyunca yetiştirilir.

3. Hücre Ayrıştırma: Mikrobiyal hücreler, fermentasyon suyundan filtrasyon veya santrifüj ile ayrıştırılır.

4. İzoelektrik Nokta Ekstraksiyonu: Fermentasyon suyunun pH'ı, hidroklorik asit kullanılarak 3,0'a (glutamik asidin izoelektrik noktası) ayarlanır. L-Glutamik asit kristaller halinde çöker .

5. Kristallendirme ve Ayrıştırma: Çöken L-glutamik asit kristalleri filtrasyon ile ayrıştırılır.

6. Ana Likör Ekstraksiyonu: Ana likörde kalan glutamik asit, 732 iyon değişim reçinesi kullanılarak ilave ekstraksiyona tabi tutulur .

7. Kurutma: Kristaller, nem içeriğini azaltmak için kurutulur.

8. Öğütme ve Paketleme: Kurutulmuş kristaller istenen partikül boyutuna öğütülür ve 25 kg'lık torbalarda paketlenir.

5. FİZYOLOJİK FONKSİYONLAR VE SAĞLIK FAYDALARI

L-Glutamik asit, vücutta sayısız kritik rol oynayan esansiyel olmayan bir amino asittir. Protein sentezi, nörotransmisyon, amonyak detoksifikasyonu ve enerji metabolizmasında görev alır.

5.1. Nörotransmisyon (Uyarıcı Nörotransmitter)

L-Glutamik asit, memeli merkezi sinir sistemindeki en yaygın uyarıcı nörotransmitter olup, öğrenme, hafıza ve sinaptik plastisitede kritik bir rol oynar. Aynı zamanda ana inhibitör nörotransmitter olan GABA'nın öncüsüdür ve beyindeki dengenin korunmasına yardımcı olur.

5.2. Amonyak Detoksifikasyonu (Hepatik Koma Tedavisi)

L-Glutamik asit, kandaki amonyak ile birleşerek toksik olmayan glutamin oluşturur ve böbrekler yoluyla atılır. Bu, kan amonyak seviyesini düşürür ve hepatik koma ile şiddetli karaciğer fonksiyon bozukluğunun tedavisinde kullanılır .

5.3. Enerji Metabolizması

L-Glutamik asit, özellikle sitrik asit döngüsünde (α-ketoglutarat olarak) hücresel metabolizmada önemli bir ara üründür. Aynı zamanda önemli bir antioksidan olan glutatyonun öncüsüdür ve glutamin, prolin, arginin ve lizin sentezinde rol oynar.

6. KULLANIM ALANLARI

6.1. Gıda Endüstrisi (Lezzet Artırıcı - En Önemli Uygulama)

L-Glutamik asidin en önemli uygulaması, dünyanın en yaygın kullanılan lezzet artırıcılarından biri olan monosodyum glutamat (MSG) üretimidir. Ayrıca çorbalar, et suları, baharatlar, et ürünleri ve deniz ürünleri konservelerinde lezzet artırıcı, tuz ikamesi ve besin takviyesi olarak kullanılır .

6.2. Farmasötik Uygulamalar

L-Glutamik asit, hepatik koma, hepatik ensefalopati ve şiddetli karaciğer fonksiyon bozukluğu tedavisinde farmasötik uygulamalara sahiptir . Ayrıca şizofreni, epilepsi ve diğer nörolojik bozukluklarda adjuvan tedavi olarak kullanılır.

6.3. Biyokimyasal Araştırma

7. DOZAJ VE KULLANIM

8. POTANSİYEL YAN ETKİLER VE UYARILAR

9. DOĞAL L-GLUTAMİK ASİT KAYNAKLARI

10. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ

11. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

12. GÜVENLİK BİLGİLERİ (GHS SINIFLANDIRMASI)

L-Glutamik asit, GHS kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. Ancak, ince toz formu solunum tahrişine neden olabilir.

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike İfadeleri (H-Codes):

Güvenlik İfadeleri (P-Codes):

13. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

14. KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

15. DEPOLAMA VE KULLANIM

L-Glutamik asit, 2-8°C'de, serin, kuru, iyi havalandırılmış alanlarda, ışıktan ve nemden korunarak saklanmalıdır . Higroskopiktir ve nemden korunmalıdır. Nem emilimini ve kontaminasyonu önlemek için kaplar sıkıca kapalı tutulmalıdır. Uygun depolama koşullarında raf ömrü tipik olarak 24-36 aydır.

Kullanım Notları:

• Toz oluşumundan kaçının (kapalı sistemler, yerel egzoz havalandırması kullanın)

• Cilt ve göz ile temasından kaçının (koruyucu eldiven ve gözlük kullanın)

• Tozu solumaktan kaçının (toz maskesi veya solunum cihazı kullanın)

• Tutuşma kaynaklarından uzak tutun

• Malzemenin ıslanmasına izin vermeyin (higroskopik)

16. TAŞIMA BİLGİLERİ

L-Glutamik asit, taşıma için tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. 25 kg torbalarda, varillerde veya FIBC'lerde sevk edilir. Taşıma sırasında neme, darbeye ve aşırı ısıya karşı koruyun .

17. MEVZUAT BİLGİLERİ

Düzenleyici Durum:

18. DİĞER ADLARI VE VERİTABANI TANIMLAYICILARI

Veritabanı Tanımlayıcıları:

19. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR

ÖZET:

L-Glutamik asit (C₅H₉NO₄, CAS 56-86-0), proteinleri oluşturan 20 standart amino asitten biri olan, esansiyel olmayan, asidik bir amino asittir . Beyaz veya renksiz pul kristaller veya kristal toz formunda olup, kokusuzdur ve hafif ekşi, kendine özgü bir tada sahiptir . Moleküler ağırlığı 147,13 g/mol, yoğunluğu 1,54 g/cm³, erime noktası 205°C (bozunur) olup, soğuk suda az çözünür (20°C'de 7,5 g/L), sıcak suda çözünür; etanol, eter ve asetonda çözünmez . Öncelikle Corynebacterium glutamicum veya Brevibacterium türleri kullanılarak mikrobiyal fermantasyon yoluyla üretilir . L-Glutamik asit, memeli merkezi sinir sistemindeki en yaygın uyarıcı nörotransmitter olup, öğrenme, hafıza ve sinaptik plastisitede kritik bir rol oynar. Aynı zamanda ana inhibitör nörotransmitter olan GABA'nın öncüsüdür ve amonyak detoksifikasyonu ile enerji metabolizmasında görev alır. En önemli uygulaması, dünyanın en yaygın kullanılan lezzet artırıcılarından biri olan monosodyum glutamat (MSG) üretimidir . Ayrıca farmasötiklerde hepatik koma tedavisinde, besin takviyesi olarak ve biyokimyasal araştırmalarda kullanılır. FDA tarafından GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) olarak kabul edilir. 2-8°C'de, serin, kuru, iyi havalandırılmış alanlarda, ışıktan ve nemden korunarak saklanır . Ambalaj: 25 kg torbalar, variller veya FIBC'ler.

Temel Özellikler:

Başlıca Kullanım Alanları:

Temel Güvenlik Noktaları:

• ÇOK DÜŞÜK TOKSİSİTE: FDA tarafından GRAS; LD50 > 30.000 mg/kg (Tavşan)

• HİGROSKOPİK: Kolayca nem çeker; nemden koruyun; sıkıca kapalı kaplarda saklayın 

• HAFİF TAHRİŞ EDİCİ: Hafif cilt ve göz tahrişine neden olabilir

• DEPOLAMA: 2-8°C'de, serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda, ışıktan ve nemden koruyarak saklayın 

• KKD ÖNERİLİR: Toz maskesi, koruyucu gözlük, koruyucu eldivenler (toz taşıma için)

• YAN ETKİLER: Bazı bireylerde baş ağrısı (MSG hassasiyeti); yüksek dozlarda gastrointestinal rahatsızlık

• GIDA KATKI MADDESİ: Birçok ülkede lezzet artırıcı ve besin takviyesi olarak onaylanmıştır

KRİTİK UYARILAR:

Lezzet Artırıcı (MSG): L-Glutamik asidin en önemli uygulaması, dünyanın en yaygın kullanılan lezzet artırıcılarından biri olan monosodyum glutamat (MSG) üretimidir. MSG, gıdalardaki lezzetli umami tadını artırır. Çorbalar, et suları, baharatlar, et ürünleri ve işlenmiş gıdalarda kullanılır. FDA tarafından GRAS (21 CFR 182.1045) olarak onaylanmıştır. FAO/WHO, çorba ve hazır gıdalarda 10 g/kg'a kadar kullanımına izin vermektedir.

Nörotransmitter: L-Glutamik asit, memeli merkezi sinir sistemindeki en yaygın uyarıcı nörotransmitter olup, öğrenme, hafıza ve sinaptik plastisitede kritik bir rol oynar. Aynı zamanda beyindeki ana inhibitör nörotransmitter olan GABA'nın öncüsüdür ve merkezi sinir sisteminde dengenin korunmasına yardımcı olur.

Hepatik Koma Tedavisi: L-Glutamik asit, kandaki amonyak ile birleşerek toksik olmayan glutamin oluşturur ve kan amonyak seviyesini düşürür. Bu, hepatik koma, hepatik ensefalopati ve şiddetli karaciğer fonksiyon bozukluğunun tedavisinde kullanılmasını sağlar. Hepatik koma tedavisi için tipik dozaj, tıbbi gözetim altında günde 4 kez 2,5-5 g'dır .

MSG Hassasiyeti: Bazı bireyler, MSG içeren gıdaları tükettikten sonra "MSG semptom kompleksi" (baş ağrısı, kızarma, terleme, uyuşma) yaşayabilir. Bu, hassas bireylerde ve yüksek dozlarda daha yaygındır. Bununla birlikte, çok sayıda çalışma, MSG'nin normal tüketim seviyelerinde genel popülasyon için güvenli olduğunu göstermiştir.

Doğal Kaynaklar: L-Glutamik asit, et, balık, yumurta, süt ürünleri, buğday gluteni, soya fasulyesi, domates, deniz yosunu (kombu), mantarlar ve yeşil bezelye dahil olmak üzere protein açısından zengin gıdalarda doğal olarak bulunur. Diyetteki en bol amino asitlerden biridir.

Paketleme ve Depolama: L-Glutamik asit tipik olarak 25 kg plastik torbalar, naylon torbalar veya plastik dokuma torbalarda paketlenir. Depolama ve nakliye sırasında nem korumasına, güneş korumasına ve düşük sıcaklıkta depolamaya dikkat edilmelidir .

Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlanan bilgiler mevcut verilere dayanmaktadır ve doğru olduğuna inanılmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Kullanıcılar ürünü kendi proses ve uygulamalarında test etmekle yükümlüdür. L-Glutamik asit ile çalışırken tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uyulmalıdır.