Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Potasyum Bitartarat, Krem Tartar, Potassium Bitartrate, Cream of Tartar, Potassium Hydrogen Tartrate, Potassium Acid Tartrate E336, 868-14-4

Potasyum Bitartarat, Krem Tartar, Potassium Bitartrate, Cream of Tartar, Potassium Hydrogen Tartrate, Potassium Acid Tartrate E336, 868-14-4

POTASYUM BİTARTARAT (KREM TARTAR)

ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER

Parametre Bilgi
Ürün Adı Potasyum Bitartarat (Krem Tartar)
Kimyasal Adı (IUPAC) Potasyum Hidrojen (2R,3R)-2,3-dihidroksibütandioat
CAS Numarası 868-14-4
EC Numarası (EINECS) 212-769-1
Gıda Katkı Kodu E336
Moleküler Formül C₄H₅O₆K
Moleküler Ağırlık 188.18 g/mol

BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM

Parametre Bilgi
Kimyasal Adı (IUPAC) Potasyum Hidrojen (2R,3R)-2,3-dihidroksibütandioat
Sistematik Adı Bütandioik Asit, 2,3-dihidroksi-(2R,3R)-, Potasyum Tuzu (1:1)
Diğer Sistematik Adı Potasyum 3-karboksi-2,3-dihidroksipropanoat
Eşanlamlılar (Türkçe) Krem Tartar, Tartar Kreması, Tartar, Potasyum Hidrojen Tartarat, Asit Potasyum Tartrat, Arı Tozu
Eşanlamlılar (İngilizce) Cream of Tartar, Potassium Bitartrate, Potassium Hydrogen Tartrate, Potassium Acid Tartrate, Tartaric Acid Monopotassium Salt, L-Potassium Bitartrate
Farmakope İsimleri Potassium Bitartrate (USP, BP, Ph. Eur.)
CAS Numarası 868-14-4
EC Numarası (EINECS) 212-769-1
Gıda Katkı Kodu E336 (ii)
INS Numarası 336
UNII NPT6P8P3UU
PubChem CID 23681127
RTECS No. WW8223000
HS Kodu 2918.13
Moleküler Formül C₄H₅O₆K
Moleküler Ağırlık 188.18 g/mol
Kimyasal Sınıfı Organik asit tuzu (tartarik asidin kısmen nötralize edilmiş potasyum tuzu)
Optik Aktivite L-(+)-Tartarik Asit türevi (optik olarak aktif)
Fiziksel Hal (20°C) Katı (beyaz kristal toz veya granül)
Koku Hafif karakteristik, hafif asidik
Tat Serinletici, keskin ve hoş asit tadı

BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik Değer Test Metodu
Görünüm Beyaz kristal toz veya serbest akışlı granül Görsel
Koku Hafif karakteristik, hafif asidik Olfaktometrik
Tat Serinletici, keskin, hoş asit Duyusal
Moleküler Ağırlık 188.18 g/mol Hesaplanmış
Gerçek Yoğunluk (18°C) 1.984 g/cm³ Piknometre
Hacimsel Yoğunluk (Toz) 0.8 – 1.0 g/cm³ ASTM D1895
Erime Noktası Erimez; >250°C'de ayrışır DSC / TGA
pH (%1 çözelti, 25°C) 3.4 – 3.5 pH Metre
Suda Çözünürlük (20°C) ~0.4 g/100 mL (düşük) Gravimetrik
Suda Çözünürlük (100°C) ~6.0 g/100 mL (sıcaklıkla artar) Gravimetrik
Etanolde Çözünürlük Çözünmez Genel Metot
Seyreltik Mineral Asitlerde Çözünürlük Çözünür (tartarik asit oluşumu) Genel Metot
Alkali Çözeltilerde Çözünürlük Kolayca çözünür (nötr/bazik tartarat tuzları oluşur) Genel Metot
Higroskopisite Higroskopik değil (nem çekmez) Görsel
Işık Kararlılığı Fotokimyasal bozunma göstermez; UV ışık uzun vadede hafif sararmaya neden olabilir ICH Q1B
Termal Kararlılık >220°C'de karamelize olur ve piroliz ürünlerine ayrışır TGA
Parlama Noktası Yanıcı değil Uygulanamaz

BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE

Parametre Bilgi
Kimyasal Karakter Zayıf asidik tuz; tamponlama kapasitesine sahip
Tamponlama Kapasitesi pH 3.0-4.0 aralığında etkili tampon çözelti oluşturur
Kararlılık Normal depolama koşullarında (25°C, %60 nem) oldukça kararlı
Bozunma Ürünleri (Isıtma) >220°C: karamelizasyon, piroliz ürünleri (CO, CO₂, K₂CO₃)
Geçimsiz Maddeler Kuvvetli bazlar, kuvvetli oksitleyiciler, gümüş tuzları, amonyum tuzları
Bazlarla Reaksiyon Nötral veya bazik tartarat tuzlarına dönüşür (Rochelle Tuzu gibi)
Karbonatlarla Reaksiyon CO₂ gazı açığa çıkarır (kabartma tozu sistemlerinde asit kaynağı)
Metal İyonlarıyla Reaksiyon Metal iyonlarıyla (Sn²⁺, Cu²⁺) çözünür kompleksler oluşturur (şelasyon)
İndirgeyici Şeker Testi Fehling çözeltisi ile bakır(I) oksit çökeltisi oluşturur

BÖLÜM 4: ÜRETİM SÜRECİ VE KAYNAĞI

Aşama İşlem Açıklama
1. Oluşum Şarap fermantasyonu Üzüm şırasındaki tartarik asit ve potasyum iyonları, alkol konsantrasyonu artışı ve sıcaklık düşüşü ile çözünürlüğü azalarak kristalize olur
2. Ham Ürün Argol (Şarap Taşı) Fıçı dibinde veya duvarlarında sert, kristalimsi tortu halinde çöker; rengi kırmızımsıdır
3. Mekanik Temizlik Partikül ayırma Büyük partiküller ve fıçı kalıntılarından arındırılır
4. Çözme Sıcak suda çözme Ham argol sıcak suda çözülür
5. Filtrasyon Selüloz/diatomit filtre Renk veren maddeler (polifenoller, antosiyaninler), ölü maya hücreleri ve proteinler uzaklaştırılır
6. Asit Muamelesi (Opsiyonel) HCl veya H₂SO₄ Kalsiyum gibi diğer metal iyonlarını uzaklaştırmak için seyreltik asit ile muamele edilir
7. Kristalizasyon Yeniden kristalizasyon Saf beyaz kristaller elde edilir
8. Kurutma ve Öğütme Kontrollü kurutma %99.0-99.9 saflıkta ince toz veya granül formuna getirilir

BÖLÜM 5: ORGANİK ASİT TUZLARI KARŞILAŞTIRMASI

Özellik Potasyum Bitartarat Sodyum Sitrat (E331) Kalsiyum Propiyonat (E282) Potasyum Sorbat (E202)
CAS Numarası 868-14-4 6132-04-3 4075-81-4 24634-61-5
Moleküler Formül C₄H₅O₆K Na₃C₆H₅O₇ Ca(C₃H₅O₂)₂ C₆H₇KO₂
pH (%1 çözelti) 3.4-3.5 7.5-9.0 7.5-10.5 ~7.0-8.0
Suda Çözünürlük (20°C) ~0.4 g/100mL ~42 g/100mL ~28 g/100mL ~58 g/100mL
Birincil Fonksiyon Asit kaynağı, stabilizatör, tampon Tampon, emülgatör, şelatör Küf önleyici (ekmek) Antimikrobiyal koruyucu
Gıda Katkı Kodu E336 E331 E282 E202
Antimikrobiyal Etki Zayıf Zayıf Orta (küf) Yüksek
Özel Özellik Düşük çözünürlük, tamponlama Yüksek çözünürlük, şelasyon Propiyonik asit kaynağı Geniş spektrumlu

BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI

Özellik Açıklama
Kabartma Tozu Asit Kaynağı Sodyum bikarbonat ile reaksiyona girerek CO₂ gazı üretir; "hızlı etkili" asit olarak sınıflandırılır; soğuk sıvı ile hemen reaksiyona başlar
Yumurta Akı Stabilizatörü Albumin proteinlerinin denatürasyonunu geciktirir; asidik ortam sağlayarak daha sağlam ve ince köpük ağı oluşmasını sağlar; beze daha hacimli ve parlak olur
Şeker Kristalizasyon Önleyici Sükrozu glikoz ve fruktoza (invert şeker) hidrolize eder; invert şekerin kristalleşme eğilimi daha düşüktür; şuruplar akıcılığını korur
Tamponlama Ajanı pH 3.0-4.0 aralığında etkili tampon çözelti oluşturur; zayıf asit (tartarik asit) ve tuzu (potasyum bitartarat) dengesi ile çalışır
Şelatlama Ajanı Metal iyonları (Sn²⁺, Cu²⁺) ile çözünür kompleksler oluşturur; elektrokaplama banyolarında homojen kaplama sağlar
Asitlik Düzenleyici Gıdaların pH'ını düşürür veya sabit tutar; mikrobiyal büyümeyi engellemeye yardımcı olur
Laksatif Etki (Fitil) Sodyum bikarbonat ile reaksiyona girerek CO₂ gazı açığa çıkarır; rektal duvarda gerilme yaratarak peristaltizmi tetikler

BÖLÜM 7: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI

Sektör Uygulama Tipik Kullanım Oranı
Gıda - Fırıncılık Kabartma tozu sistemlerinde asit kaynağı (kek, krep, bisküvi, muffin) Unun %0.2-1.0'ı
Gıda - Pastacılık Yumurta akı stabilizatörü (beze, sufle, makaron) Yumurta akı ağırlığının %0.5-1.5'i
Gıda - Şekerleme Şeker şuruplarında kristalizasyon önleyici; invert şeker üretimi %0.1-0.5
Gıda - Reçel/Jöle Asitlik düzenleyici, tampon, antimikrobiyal yardımcı %0.1-0.5
Gıda - Süt Ürünleri pH kontrolü, tamponlama %0.05-0.2
Arıcılık Kış şurubunda (2:1 şeker:su) kristalleşme önleyici %0.1-0.3
Endüstriyel - Metal Kaplama Elektrokaplama banyolarında kompleks oluşturucu (kalay, bakır) 10-50 g/L
Endüstriyel - Seramik/Cam Sır ve cam yapımında eritici (flaks) madde %1-5
Analitik Kimya Standart tampon çözelti (pH 3.56, 25°C); pH metre kalibrasyonu Doymuş çözelti
Farmasötik Laksatif fitiller (sodyum bikarbonat ile birlikte) Formülasyona bağlı
Evsel Doğal temizlik macunu (sirke/limon suyu ile); paslanmaz çelik, bakır temizliği Değişken
Biyomedikal Araştırma In-vitro anti-kanser araştırmaları (ön bulgular) Araştırma amaçlı

BÖLÜM 8: KALİTE SPESİFİKASYONLARI (GIDA/FARMASÖTİK SINIF - USP/EP/FCC)

Parametre Spesifikasyon Test Metodu
Görünüm Beyaz kristal toz veya granül Görsel
Koku Hafif karakteristik Olfaktometrik
Saflık (C₄H₅O₆K, Kuru Bazda) %99.0 - 101.0 Titrimetrik (NaOH ile)
Kurutma Kaybı (105°C, 3 saat) ≤ %0.5 Gravimetrik
pH (%1 çözelti, 25°C) 3.4 - 3.5 pH Metre
Spesifik Optik Çevirme ([α]D²⁰) +32.0° ila +35.5° (c=10, HCl) Polarimetri
Suda Çözünmeyen Madde ≤ %0.05 Gravimetrik
Klorür (Cl⁻) ≤ 100 ppm Arjantometrik
Sülfat (SO₄²⁻) ≤ 100 ppm Türbidimetrik
Kalsiyum (Ca) ≤ 200 ppm AAS
Demir (Fe) ≤ 20 ppm Kolorimetrik / AAS
Ağır Metaller (Pb olarak) ≤ 10 ppm ICP-MS / USP <231>
Kurşun (Pb) ≤ 2 ppm ICP-MS
Arsenik (As) ≤ 3 ppm ICP-MS
Cıva (Hg) ≤ 1 ppm ICP-MS
Kadmiyum (Cd) ≤ 1 ppm ICP-MS
Amonyum (NH₄⁺) Testi geçmeli USP/EP Monograf
Okzalat (C₂O₄²⁻) Testi geçmeli USP/EP Monograf
Toplam Mikrobiyal Sayım ≤ 1.000 KOB/g USP <61>
Maya ve Küf ≤ 100 KOB/g USP <61>
E. coli 10g'de Negatif USP <62>
Salmonella spp. 25g'de Negatif USP <62>

BÖLÜM 9: TOKSİKOLOJİK PROFİL

Parametre Değer
Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) > 5.000 mg/kg (düşük toksisite)
Akut Dermal Toksisite (LD50, Tavşan) > 2.000 mg/kg
Cilt Tahrişi Hafif tahriş edici (toz halinde mekanik)
Göz Tahrişi Hafif mekanik tahriş edici
Solunum Tahrişi Tozunun solunması mekanik tahrişe neden olabilir
Cilt Hassaslaştırması Hassaslaştırıcı değil
Kanserojenite Sınıflandırılmamıştır (IARC, NTP)
Mutajenite In vitro testlerde negatif
Üreme Toksisitesi Bilinen advers etki yok
Kronik Toksisite Normal kullanım koşullarında güvenli
GRAS Durumu FDA tarafından GRAS kabul edilir (21 CFR 184.1077)
ADI (Kabul Edilebilir Günlük Alım) Sınırlandırılmamış (JECFA)
Uyarı Aşırı tüketimi yüksek potasyum içeriği nedeniyle hassas bireylerde mide rahatsızlığına veya elektrolit dengesizliğine yol açabilir

BÖLÜM 10: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME

GHS Sınıflandırması (1272/2008/EC ile uyumlu):

Tehlike Sınıfı Kategori H-İfadesi
Sınıflandırılmamıştır - Mevcut mevzuata göre tehlikeli madde olarak sınıflandırılmaz

Sinyal Kelimesi: Sinyal kelimesi yok (tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır)

Tehlike Piktogramları: Piktogram gerekmez

Önlem İfadeleri (P-Codes):

Kod İfade
P261 Tozunu solumaktan kaçının
P280 Koruyucu eldiven/gözlük kullanın
P305+P351+P338 Göz ile temasında: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın

BÖLÜM 11: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Soluma Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Bol su ve sabunla yıkayın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Göz Teması En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Yutma Ağzı suyla çalkalayın. Bol su için. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız tıbbi yardım alın.

BÖLÜM 12: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Yangın Tehlikesi Yanıcı değil
Uygun Söndürücüler Yangın ortamına uygun herhangi bir söndürücü (su, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük)
Özel Tehlikeler Isıtıldığında (>220°C) CO, CO₂, K₂CO₃ açığa çıkarır
Koruyucu Donanım Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi

BÖLÜM 13: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ

Parametre Bilgi
Depolama Koşulları Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan; direkt güneş ışığından koruyun
Kap Gereksinimleri Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj
Kritik Ayrım Kuvvetli bazlar, kuvvetli oksitleyiciler
Raf Ömrü 24-36 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında)
Kararlılık Notu Higroskopik değil; uygun koşullarda kararlı; UV ışık uzun vadede hafif sararmaya neden olabilir

BÖLÜM 14: AMBALAJ SEÇENEKLERİ

Ambalaj Tipi Miktar Malzeme
PE iç torbalı kraft torba 25 kg Kraft kağıt + PE
PE iç torbalı PP dokuma torba 25 kg PP dokuma + PE
Plastik kova 20-25 kg HDPE
Alüminyum folyo torba 1-5 kg Lamine alüminyum
Big-Bag 500-1000 kg Polipropilen (PE iç torbalı)

BÖLÜM 15: TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil)
Tehlike Sınıfı Uygulanamaz
Ambalaj Grubu Uygulanamaz
ADR/RID Düzenlenmemiştir
IMDG Kodu Düzenlenmemiştir
IATA (Hava) Düzenlenmemiştir
Deniz Kirletici Hayır
Taşıma Sıcaklığı Ortam sıcaklığı (15-25°C)

BÖLÜM 16: KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME

Parametre Bilgi
Kişisel Koruma Nitril eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi (N95)
Temizleme Yöntemleri Kuru halde süpürün veya vakumlayın. Kapalı, etiketli kaplara toplayın.
Çevresel Önlemler Büyük miktarlarda su kaynaklarına karışmasını önleyin.
Atık Bertarafı Yerel düzenlemelere göre; lisanslı bertaraf tesisinde bertaraf edin.

BÖLÜM 17: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU

Bölge / Otorite Durum
Avrupa Birliği Gıda katkı maddesi E336; tüm gıdalarda quantum satis kullanım onaylı
ABD (FDA) GRAS (21 CFR 184.1077)
USP-NF Resmi monograf (USP Potassium Bitartrate)
Avrupa Farmakopesi Resmi monograf (Ph. Eur. Potassium Bitartrate)
FCC (Gıda Kimyasalları Kodeksi) Onaylı
JECFA (FAO/WHO) ADI sınırlandırılmamış
Türkiye Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği'nde onaylı
Helal Mevcut
Koşer Mevcut
Vejetaryen/Vegan Uygun

BÖLÜM 18: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Türü İsim
Türkçe İsimler Krem Tartar, Potasyum Bitartarat, Tartar Kreması, Tartar, Potasyum Hidrojen Tartarat, Asit Potasyum Tartrat, Arı Tozu
İngilizce İsimler Cream of Tartar, Potassium Bitartrate, Potassium Hydrogen Tartrate, Potassium Acid Tartrate, Tartaric Acid Monopotassium Salt
Farmakope İsimleri Potassium Bitartrate (USP, BP, Ph. Eur.)
Sistematik (IUPAC) Potasyum Hidrojen (2R,3R)-2,3-dihidroksibütandioat; Bütandioik Asit, 2,3-dihidroksi-(2R,3R)-, Potasyum Tuzu (1:1); Potasyum 3-karboksi-2,3-dihidroksipropanoat
Gıda Katkı Kodu E336 (ii), INS 336
CAS Numarası 868-14-4
EC Numarası 212-769-1

BÖLÜM 19: ÖZET TABLOSU

Parametre Değer
Ürün Potasyum Bitartarat (Krem Tartar)
CAS Numarası 868-14-4
Gıda Katkı Kodu E336
Moleküler Formül C₄H₅O₆K
Moleküler Ağırlık 188.18 g/mol
Görünüm Beyaz kristal toz veya granül
pH (%1 çözelti) 3.4 – 3.5
Suda Çözünürlük (20°C) ~0.4 g/100 mL
Erime Noktası Erimez; >250°C'de ayrışır
Birincil Fonksiyon Asit kaynağı, stabilizatör, tampon, kristalizasyon önleyici
Raf Ömrü 24-36 ay
GHS Sinyal Kelimesi Sınıflandırılmamıştır (tehlikeli değil)

BÖLÜM 20: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR

KRİTİK UYARILAR:

  1. Düşük Çözünürlük: Soğuk suda çözünürlüğü düşüktür (~0.4 g/100mL). Sıcak su kullanarak çözünürlüğü artırın.

  2. Kabartma Tozu Sistemleri: "Hızlı etkili" asit olarak sınıflandırılır; soğuk sıvı ile hemen reaksiyona başlar. Isıyla aktive olan asitlerle (Sodyum Alüminyum Fosfat gibi) kombine edilerek hem hemen hem de fırında kabarma sağlanır.

  3. Yumurta Akı Stabilizasyonu: Aşırı kullanımı (yumurta akı ağırlığının %2'sinden fazlası) protein yapısının çökmesine neden olabilir. Önerilen dozaja uyun.

  4. Metal Kaplama: Elektrokaplama banyolarında pH kontrolü kritiktir; aşırı asidik ortam kaplama kalitesini düşürebilir.

  5. Depolama: Higroskopik olmamasına rağmen, uzun süreli UV maruziyeti hafif sararmaya neden olabilir. Direkt güneş ışığından koruyun.

EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:

  1. Çözelti Hazırlama: Sıcak su kullanarak çözünürlüğü artırın; soğuduktan sonra kullanın.

  2. Beze Hazırlama: Yumurta akları köpürmeye başladıktan sonra krem tartar ekleyin; aşırı miktardan kaçının.

  3. Kabartma Tozu Formülasyonu: Toplam karbonatın nötralizasyonu için gerekli miktarı hesaplayın (1 g NaHCO₃ için ~2.2 g Krem Tartar).

  4. Arıcılık: Kış şurubunda 2:1 şeker:su oranında, toplam karışımın %0.1-0.3'ü oranında kullanın.

  5. Doğal Temizlik: Sirke veya limon suyu ile macun kıvamında karıştırarak kullanın; metal yüzeylerde aşındırıcı etkiyi test edin.

YASAL UYARI:

Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle