İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderKalay Klorür, Tin Klorür, Kalay Diklorür, Stannoz Klorür Dihidrat, Stannous Chloride, Tin Chloride, Tin Dichloride, Stannous Dichloride, Stannous Chloride Dihydrate, E512, 7772-99-8
Kalay Klorür (Stannoz Klorür – E512)
CAS Numarası: 7772-99-8
Kimyasal Formül: SnCl₂ (susuz); SnCl₂·2H₂O (dihidrat)
Moleküler Ağırlık: 189.61 g/mol (susuz); 225.65 g/mol (dihidrat)
E Numarası: E512
Eş Anlamlılar: Kalay Diklorür, Stannoz Klorür Dihidrat, Tin Klorür, Kalay Protoklorür, Stannöz Diklorür, SnCl₂, E 512, Tin 2+ Diklorür, Kalay (2+) Diklorür Dihidrat
1. KİMYASAL KİMLİK
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Kalay Klorür (Stannoz Klorür) |
| IUPAC Adı | Kalay(2+) diklorür |
| CAS Numarası | 7772-99-8 |
| Kimyasal Formül | SnCl₂ (susuz); SnCl₂·2H₂O (dihidrat) |
| Moleküler Ağırlık | 189.61 g/mol (susuz); 225.65 g/mol (dihidrat) |
| E Numarası | E512 |
| Kimyasal Sınıf | İnorganik Kalay Tuzu, Metal Halojenür |
| EC Numarası | 231-868-0 |
| Eş Anlamlılar | Kalay Diklorür, Stannoz Klorür Dihidrat, Tin Klorür, Kalay Protoklorür, Stannöz Diklorür, SnCl₂, E 512, Tin 2+ Diklorür, Kalay (2+) Diklorür Dihidrat |
2. FORMLAR VE TİPİK GRADE'LER
| Form | Formül | Moleküler Ağırlık | Görünüm | Birincil Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Susuz (Anhidrat) | SnCl₂ | 189.61 g/mol | Beyaz ila kirli beyaz kristal toz | Endüstriyel, kimyasal sentez |
| Dihidrat | SnCl₂·2H₂O | 225.65 g/mol | Beyaz ila kirli beyaz kristal katı | Gıda katkısı (E512), tekstil |
3. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Parametre | Susuz (Anhidrat) | Dihidrat |
|---|---|---|
| Fiziksel Hal | Katı | Katı |
| Renk | Beyaz ila kirli beyaz | Beyaz ila kirli beyaz |
| Görünüm | Kristal toz | Kristal katı |
| Koku | Hafif karakteristik | Hafif karakteristik |
| Erime Noktası | 247 °C | 37-38 °C (su kaybeder) |
| Kaynama Noktası | 623 °C (bozunur) | Uygulanamaz |
| Yoğunluk (20°C) | 3.90 g/cm³ | 2.71 g/cm³ |
| Buhar Basıncı | Düşük | Düşük |
4. TERMODİNAMİK ÖZELLİKLER
| Parametre | Değer (Susuz) |
|---|---|
| Özgül Isı Kapasitesi | ~0.38 J/g·K |
| Erime Isısı | ~20 kJ/mol |
| Oluşum Isısı | -325 kJ/mol |
| Termal Bozunma | >623°C'de Sn ve SnCl₄'e bozunur |
| Bozunma Ürünleri | Kalay metali, Kalay(IV) klorür |
5. ÇÖZÜNÜRLÜK ÖZELLİKLERİ
| Çözücü | Çözünürlük (20°C) |
|---|---|
| Su | Çözünür (suda hidroliz olur, bazik tuzlar oluşturabilir) |
| Etanol | Çözünür |
| Aseton | Çözünür |
| Eter | Çözünür |
| Etil Asetat | Çözünür |
| Kostik Soda (NaOH) | Çözünür |
| Hidroklorik Asit (HCl) | Yüksek çözünürlük (hidrolize karşı stabilize eder) |
Önemli Not: Kalay klorürün sulu çözeltileri hidrolize ve oksidasyona uğrar. Hidroklorik asit ilavesi çözeltiyi stabilize eder ve bazik kalay tuzlarının çökelmesini önler.
6. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yükseltgenme Basamakları | Kalay(II) (indirgenmiş form) ve Kalay(IV) (yükseltgenmiş form) |
| İndirgeyici Ajan | Güçlü indirgeyici ajan; kolayca Sn(IV)'e yükseltgenir |
| Hidroliz | SnCl₂ + H₂O ⇌ Sn(OH)Cl + HCl (suda bazik tuzlar oluşturur) |
| Havada Kararlılık | Nemli havada yavaş yükseltgenir; hava geçirmez şekilde saklanmalıdır |
| Oksitleyicilerle Reaktivite | Güçlü oksitleyicilerle şiddetli reaksiyon |
| Aminlerle Reaktivite | Şiddetli reaksiyona girebilir |
| Sulu Çözelti pH'ı | Asidik (hidroliz nedeniyle) |
| Yaygın Safsızlıklar | Sn(IV) türleri, klorürler |
Stabilizasyon: Hidroliz ve oksidasyonu önlemek için kalay klorür çözeltilerine yaygın olarak hidroklorik asit eklenir.
7. ÜRETİM SÜRECİ
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| Hammaddeler | Kalay metali (Sn) ve Hidroklorik Asit (HCl) |
| Reaksiyon | Sn + 2HCl → SnCl₂ + H₂↑ |
| Proses | Kalay metali, konsantre hidroklorik asit içinde ısıtılarak çözülür |
| Kristalizasyon | Elde edilen çözelti buharlaştırılır ve kristallendirilir |
| Hidrat Oluşumu | Dihidrat (SnCl₂·2H₂O), sulu kristalizasyondan elde edilir |
| Susuz Üretim | Dihidrat ısıtılarak suyu uzaklaştırılır ve susuz SnCl₂ elde edilir |
Reaksiyon Denklemi:
Sn (k) + 2HCl (suda) → SnCl₂ (suda) + H₂ (g)
8. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Fonksiyon | Açıklama |
|---|---|
| İndirgeyici Ajan | Organik ve inorganik reaksiyonlarda güçlü indirgeyici ajan |
| Gıda Koruyucusu (E512) | Antioksidan sinerjisti; gıdalarda oksidatif renk bozulmasını önler |
| Mordan | Tekstil boyamada boyaları elyaflara sabitler |
| Katalizör | Çeşitli kimyasal reaksiyonlarda ve polimerizasyonlarda katalizör |
| Elektrolit Bileşeni | Kalay kaplama için elektrolitik banyolarda kullanılır |
| Öncü Madde | Diğer kalay bileşiklerinin üretimi için başlangıç maddesi |
9. KULLANIM ALANLARI - GIDA SEKTÖRÜ (E512)
| Uygulama | Fonksiyonu | Tipik Kullanım Seviyesi |
|---|---|---|
| Konserve Gıdalar | Antioksidan koruyucu; renk bozulmasını önler | İyi Üretim Uygulamalarına göre |
| Meşrubatlar | Antioksidan; lezzet bozulmasını önler | İyi Üretim Uygulamalarına göre |
| İşlenmiş Meyve ve Sebzeler | Renk stabilize edici; esmerleşmeyi önler | İyi Üretim Uygulamalarına göre |
| Süt Ürünleri | Koruyucu | İyi Üretim Uygulamalarına göre |
| Bira ve İçecekler | Antioksidan; berraklığı iyileştirir | İyi Üretim Uygulamalarına göre |
Düzenleyici Not: E512, belirtilen maksimum kullanım seviyeleri ile birçok ülkede gıda katkı maddesi olarak onaylıdır. Her zaman yerel düzenlemeleri kontrol edin.
10. KULLANIM ALANLARI - TEKSTİL SEKTÖRÜ
| Uygulama | Fonksiyonu |
|---|---|
| Renk Sabitleme (Haslık) | Boyaları elyaflara sabitler; yıkama ve ışık haslığını iyileştirir |
| İpek Ağırlaştırma | İpek kumaşların ağırlığını artırır (geleneksel uygulama) |
| Doğal Boyalar için Mordan | Doğal boyaları elyaflara bağlamak için mordan görevi görür |
| Tekstil İşlemede Katalizör | Bazı tekstil terbiye reaksiyonları için katalizör |
| Baskıda İndirgeyici Ajan | Tekstil baskı proseslerinde indirgeyici ajan olarak |
11. KULLANIM ALANLARI - METAL KAPLAMA VE KAPLAMA
| Uygulama | Fonksiyonu |
|---|---|
| Elektrolitik Kalay Kaplama | Asidik kalay kaplama banyolarında ana bileşen |
| Daldırma Kalay Kaplama | Bakır ve bakır alaşımları üzerine daldırma kalay kaplama |
| Kalay Anotlar | Zirkonyum sepetler içinde kalay anot olarak (pelet ve plaka formları) |
| Kalay Alaşım Kaplama | Kalay-kurşun, kalay-bakır ve diğer alaşım kaplama banyolarında bileşen |
| Metal Yüzey İşleme | Elektroless kaplama için aktivatör (örneğin elektroless nikel) |
12. KULLANIM ALANLARI - KİMYA VE POLİMER SEKTÖRÜ
| Uygulama | Fonksiyonu |
|---|---|
| Polimer Üretimi | Polimerizasyon reaksiyonlarında indirgeyici ajan ve katalizör |
| Kimyasal Sentez | Organik sentez için indirgeyici ajan; organokalay bileşikleri için öncü madde |
| Boyar Madde ve Pigment Üretimi | Boya sentezinde indirgeyici ajan |
| Silika Kaplı Pigmentler | Silikon dioksit ile kaplanmış metalik pigmentlerin üretiminde kullanılır |
| Kalay Bileşiklerinin Üretimi | Çeşitli kalay kimyasallarının üretimi için başlangıç maddesi |
13. KULLANIM ALANLARI - DİĞER SEKTÖRLER
| Sektör | Uygulama |
|---|---|
| Çelik Endüstrisi | Konserve kutu üretiminde teneke (kalay kaplı çelik) üretimi |
| Yağlama Yağları | Yağlama yağlarında balçık oluşumunu önlemek için katkı maddesi |
| Cam Endüstrisi | Cam yüzey işlemi; cam kaplamalar için hassaslaştırıcı |
| Elektronik | Lehimleme için flux; elektroless kaplama aktivatörü |
| Analitik Kimya | Laboratuvar analizinde indirgeyici ajan (ör. Fe³⁺'yi Fe²⁺'ye indirgemek için) |
| Gümüş Aynalama | Cam üzerine gümüş biriktirme için hassaslaştırıcı ajan |
14. ÖZEL UYGULAMA: TENEKE KUTU ÜRETİMİ
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Proses | Çelik levhaların elektrolitik kalay kaplaması |
| Kalay Klorürün Rolü | Elektrolitik banyolarda kalay kaynağı |
| Nihai Ürün | Gıda ve içecek kutuları için teneke çelik (kalay kaplı çelik) |
| Avantajlar | Korozyon direnci, lehimlenebilirlik, toksik olmayan gıda temas yüzeyi |
15. KARŞILAŞTIRMA: SUSUZ (ANHİDRAT) vs. DİHİDRAT
| Özellik | Susuz (Anhidrat - SnCl₂) | Dihidrat (SnCl₂·2H₂O) |
|---|---|---|
| Moleküler Ağırlık | 189.61 g/mol | 225.65 g/mol |
| Erime Noktası | 247 °C | 37-38°C (su kaybeder) |
| Fiziksel Form | Toz/kristaller | Kristal katı |
| Higroskopiklik | Çok yüksek (nemi hızla emer) | Yüksek |
| Havada Kararlılık | Kolay yükseltgenir | Daha iyi kararlılık |
| Elleme | Hava geçirmez kap, inert atmosfer gerektirir | Kullanımı daha kolay |
| Birincil Kullanım | Endüstriyel, yüksek sıcaklık uygulamaları | Gıda katkısı, genel laboratuvar kullanımı |
| Maliyet | Daha yüksek | Daha düşük |
16. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut oral toksisite (sıçan, LD₅₀) | 700-1.200 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut dermal toksisite (tavşan, LD₅₀) | >2.000 mg/kg |
| Akut inhalasyon (sıçan, LC₅₀) | Veri sınırlı; toz solunmasından kaçının |
| Cilt tahrişi | Aşındırıcı; cilt yanıklarına neden olur |
| Göz tahrişi | Aşındırıcı; ciddi göz hasarına neden olur |
| Cilt hassasiyeti | Bazı bireylerde hassasiyete neden olabilir |
| Kanserojenite | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır (kalay bileşikleri için IARC Grup 3) |
| Mutajenite | Negatif |
| Hedef Organlar | Solunum yolu, gözler, cilt, gastrointestinal sistem |
GHS Sınıflandırması (seçilmiş):
| Tehlike Sınıfı | Açıklama |
|---|---|
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H317 | Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir |
| H335 | Solunum tahrişine neden olabilir |
17. POTANSİYEL SAĞLIK ETKİLERİ
| Maruziyet Yolu | Etki |
|---|---|
| Soluma | Solunum yolu tahrişine neden olur; öksürük, nefes darlığına neden olabilir |
| Cilt Teması | Aşındırıcı; ciddi yanıklara ve cilt hasarına neden olur; alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir |
| Göz Teması | Aşındırıcı; ciddi göz hasarına, olası körlüğe neden olur |
| Yutma | Yutulması halinde zararlıdır; gastrointestinal yanıklara, bulantı, kusma, karın ağrısına neden olur |
| Kronik Maruziyet | Uzun süreli maruziyet dokularda kalay birikimine neden olabilir (stannozis, ancak nadirdir) |
18. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet | İlk Yardım Prosedürü |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorlaşırsa oksijen verin. Hemen tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Cildi bol su ile en az 15 dakika yıkayın. Yanıklar için hemen tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | Göz kapaklarını açık tutarak bol su ile en az 15-20 dakika yıkayın. Hemen tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Seyreltmek için su için. Hemen tıbbi yardım alın. |
19. KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD)
| Koruma Tipi | Gereklilik |
|---|---|
| Solunum Koruması | Toz işleme için toz maskesi (N95/P2); toz oluşursa NIOSH onaylı solunum cihazı kullanın |
| El Koruması | Kimyasallara dayanıklı eldivenler (neopren, nitril veya PVC) |
| Göz Koruması | Kimyasal sıçrama koruyucu gözlük + yüz siperi |
| Cilt Koruması | Koruyucu giysi, laboratuvar önlüğü, önlük (aside dayanıklı) |
| Mühendislik Kontrolleri | Lokal egzoz havalandırması; göz duşu; güvenlik duşu |
| Hijyen Önlemleri | Elle muameleden sonra elleri iyice yıkayın. Çalışma alanında yemek yemeyin, içmeyin, sigara içmeyin. |
20. DEPOLAMA VE ELLEME
| Parametre | Gereklilik |
|---|---|
| Depolama Sıcaklığı | 15-25°C (oda sıcaklığı) |
| Kap Malzemesi | Cam, plastik (HDPE, PP), paslanmaz çelik (karbon çeliğinden kaçının) |
| Uyumsuz Maddeler | Güçlü oksitleyiciler, güçlü bazlar, aminler, su (hidroliz) |
| Koruma | Sıkıca kapalı tutun (higroskopiktir, havada yükseltgenir). Uzun süreli depolama için inert gaz (azot) altında saklayın. |
| Havalandırma | İyi havalandırılmış alanda saklayın. Nemden uzak tutun. |
| Raf Ömrü (susuz) | Kuru, hava geçirmez koşullarda 6-12 ay |
| Raf Ömrü (dihidrat) | Uygun depolamada 12-24 ay |
| Özel Önlemler | Çözeltiler hidrolizi önlemek için ilave HCl ile hazırlanmalıdır. Toz oluşumundan kaçının. |
21. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 1759 (Aşındırıcı katı, b.a.b.) veya konsantrasyon/formuna bağlı olarak düzenlenmemiştir |
| Taşıma Sınıfı | 8 (Aşındırıcı madde) |
| Ambalaj Grubu | III |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Özel Önlemler | Kuru tutun; nemden koruyun; uyumsuz malzemelerle temastan kaçının |
22. ÇEVRESEL BİLGİLER
| Parametre | Değerlendirme |
|---|---|
| Ekotoksisite (Balık LC₅₀, 96 saat) | 10-50 mg/L (akuatik organizmalar için orta toksisite) |
| Daphnia magna EC₅₀ (48 saat) | 10-40 mg/L |
| Biyobirikim | Kalay bileşikleri için orta potansiyel |
| Toprak Hareketliliği | Orta |
| Çevre Önlemleri | Su yollarına ve yeraltı sularına salınımdan kaçının. Kalay bileşikleri akuatik yaşam için toksik olabilir. |
| Bertaraf | Yerel düzenlemelere göre bertaraf edin. Nötralizasyon ve kalay hidroksit olarak çöktürme gerekebilir. |
23. ÖZET VE KRİTİK BİLGİLER
Tanım: Kalay Klorür (Stannoz Klorür, Tin(II) Klorür, E512, CAS 7772-99-8), susuz ve dihidrat formlarında bulunan inorganik bir kalay tuzudur. Beyaz ila kirli beyaz kristal katıdır ve güçlü indirgeyici ajan, antioksidan, mordan ve katalizör olarak işlev görür. Gıda, tekstil, metal kaplama, kimya ve çelik üretimi dahil olmak üzere birçok endüstride kullanılır.
Ana Avantajlar:
-
Organik ve inorganik reaksiyonlar için güçlü indirgeyici ajan
-
Gıdalarda etkili antioksidan koruyucu (E512)
-
Kalay kaplama ve teneke üretiminde temel bileşen
-
Tekstil boyamada çok yönlü mordan
-
Kalay bileşikleri için katalizör ve öncü madde
-
Dihidrat formunun kullanımı daha kolaydır
Ana Sınırlamalar/Dikkat Edilecekler:
-
Cilt, göz ve solunum yolu için aşındırıcıdır
-
Suda hidroliz olur, bazik tuzlar oluşturur (HCl stabilizasyonu gerektirir)
-
Nemli havada kolay yükseltgenir (hava geçirmez saklanmalıdır)
-
Orta derecede akut oral toksisite
-
Hassas bireylerde alerjik cilt reaksiyonlarına neden olabilir
Sektörlere Göre Başlıca Uygulamalar:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Gıda (E512) | Koruyucu, antioksidan, renk stabilize edici |
| Tekstil | Renk sabitleme, mordan, ipek ağırlaştırma |
| Metal Kaplama | Kalay kaplama, elektroless kaplama aktivatörü, kalay anotlar |
| Çelik | Konserve kutular için teneke üretimi |
| Kimya | İndirgeyici ajan, polimerizasyon katalizörü, öncü madde |
| Diğer | Yağlama yağı katkıları, cam işleme, lehimleme flux'u |
Güvenlik Özeti:
-
GHS Sınıflandırması: Aşındırıcı (H314), Zararlı (H302), Hassaslaştırıcı (H317)
-
Gereken KKD: Kimyasal gözlük, yüz siperi, kimyasallara dayanıklı eldivenler, koruyucu giysi
-
İlk yardım: Cilt/göz teması için hemen su ile yıkama; yutulursa KUSTURMAYIN
-
Depolama: Hava geçirmez kaplar, kuru, inert atmosfer, oksitleyicilerden ve bazlardan uzak
Düzenleyici Durum:
| Bölge | Durum |
|---|---|
| ABD (FDA) | Belirtilen koşullar altında gıda katkı maddesi (E512) olarak onaylı |
| AB (EFSA) | ADI ile gıda katkı maddesi (E512) olarak onaylı |
| JECFA | ADI belirlenmiştir |
| Türkiye (TGK) | Gıda katkı maddesi (E512) olarak onaylı |
Gıda Uygulamaları için Not: E512 olarak, kalay klorür çeşitli işlenmiş gıdalarda, konserve ürünlerde ve içeceklerde antioksidan ve koruyucu olarak kullanılır. Kullanım seviyeleri sıkı bir şekilde düzenlenmiştir. Her zaman yerel gıda katkı maddesi düzenlemelerini ve İyi Üretim Uygulamalarını (GMP) takip edin.
