İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderPotasyum Bikromat, Potasyum Dikromat, Potassium Dichromate, Potassium Bichromate, Red Potassium Chromate, 7778-50-9
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Potasyum Dikromat |
| Diğer İsimleri | Potasyum bikromat, Kırmızı potasyum kromat, Kromik asit dipotasyum tuzu, Dikromik asit dipotasyum tuzu |
| Kimyasal Formülü | K₂Cr₂O₇ |
| Molekül Ağırlığı | 294.18 g/mol |
| CAS Numarası | 7778-50-9 |
| EC Numarası (EINECS) | 231-906-6 |
| Görünüm | Turuncu-kırmızı ila kırmızı kristal katı |
| Koku | Kokusuz |
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal) |
| Görünüm | Turuncu-kırmızı, parlak monoklinik veya triklinik kristaller |
| Koku | Kokusuz |
| Molekül Ağırlığı | 294.18 g/mol |
| Yoğunluk (20°C) | 2.676 g/cm³ |
| Erime Noktası | 398 °C |
| Kaynama Noktası | 500°C üzerinde bozunur |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 125 g/L (12.5 g/100 mL) |
| Soğuk Suda Çözünürlük (0°C) | 4.7 g/100 mL |
| Sıcak Suda Çözünürlük (100°C) | 50.2 g/100 mL |
| Etanolde Çözünürlük | Çözünmez |
| pH (0.1 M çözelti, 25°C) | 3.5 – 5.0 (asidik) |
| Özgül Ağırlık | 2.676 |
| Buhar Basıncı | İhmal edilebilir |
| Higroskopiklik | Higroskopik değildir (nem çekmez) |
Farklı Sıcaklıklarda Suda Çözünürlük:
| Sıcaklık (°C) | Çözünürlük (g/100 mL) |
|---|---|
| 0 | 4.7 |
| 10 | 7.0 |
| 20 | 12.3 |
| 30 | 18.1 |
| 40 | 26.3 |
| 60 | 45.6 |
| 80 | 73.0 |
| 100 | 50.2 (bozunur) |
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | K₂Cr₂O₇ |
| Molekül Ağırlığı | 294.18 g/mol |
| Krom (Cr) İçeriği | ~%35.4 (Cr(VI) olarak) |
| Potasyum (K) İçeriği | ~%26.6 |
| Oksijen (O) İçeriği | ~%38.0 |
| Oksidasyon Durumu | Cr(VI) (altı değerlikli krom) – son derece toksik ve kanserojen |
| pH (0.1 M çözelti) | 3.5 – 5.0 (asidik) |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır |
| Oksitleyici Özellikler | Çok güçlü oksitleyici |
| İndirgeyicilerle Reaksiyon | Şiddetli reaksiyon, yangın veya patlamaya neden olabilir |
| Yanıcı Maddelerle Reaksiyon | Patlayıcı karışımlar oluşturur |
| Geçimsiz Maddeler | Organik maddeler, indirgeyiciler, yanıcı maddeler, kükürt, fosfor, metal tozları, asitler |
Sulu Çözeltide Denge (Dikromat – Kromat):
Cr₂O₇²⁻ (turuncu) + H₂O ⇌ 2 CrO₄²⁻ (sarı) + 2 H⁺
Asidik çözeltide: Cr₂O₇²⁻ (turuncu, dikromat baskın)
Alkali çözeltide: CrO₄²⁻ (sarı, kromat baskın)
İndirgeyicilerle Reaksiyon (Redoks Titrasyonu):
Cr₂O₇²⁻ + 14 H⁺ + 6 e⁻ → 2 Cr³⁺ + 7 H₂O
Termal Bozunma (500°C Üzerinde):
2 K₂Cr₂O₇ + Isı → 2 K₂CrO₄ + Cr₂O₃ + 3/2 O₂↑
| Sınıf | Saflık | Form | Uygulamalar |
|---|---|---|---|
| Teknik Sınıf | ≥ %99.0 | Kristal | Endüstriyel uygulamalar (pigmentler, tabaklama) |
| Reaktif Sınıf | ≥ %99.5 | Kristal | Laboratuvar, analitik kimya |
| Analitik Sınıf (AR) | ≥ %99.8 | Kristal | Redoks titrasyonları için birincil standart |
| Yüksek Saflık Sınıfı | ≥ %99.9 | Kristal | Özel uygulamalar, araştırma |
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 1. Hammadde | Sodyum dikromat (Na₂Cr₂O₇) ve potasyum klorür (KCl) |
| 2. Çift Ayrışma | Na₂Cr₂O₇ + 2 KCl → K₂Cr₂O₇ + 2 NaCl |
| 3. Isıtma | Reaksiyon karışımı 105-110°C'ye ısıtılır |
| 4. Konsantrasyon | Çözelti konsantre edilir (37-38°Bé) |
| 5. pH Ayarlaması | pH, sodyum hidroksit (NaOH) ile 5-6'ya ayarlanır |
| 6. Filtrasyon | Safsızlıklar flokülasyon ile uzaklaştırılır (alüminyum sülfat) |
| 7. Kristalizasyon | Potasyum dikromat soğutma ile kristalleşir |
| 8. Santrifüjleme | Kristaller ayrıştırılır |
| 9. Yıkama ve Kurutma | Kristaller yıkanır ve kurutulur |
| 10. Paketleme | Ürün paketlenir |
Reaksiyon Denklemi:
Na₂Cr₂O₇ + 2 KCl → K₂Cr₂O₇ + 2 NaCl
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Birincil Standart | Redoks titrasyonları için birincil standart olarak kullanılır (nem çekmez) |
| Demir Tayini | Ferro demirin (Fe²⁺) kantitatif tayini |
| Klor Tayini | Eser miktarda klor analizi |
| Sodyum Tiyosülfat Standardizasyonu | Na₂S₂O₃ standart çözeltilerinin kalibrasyonu |
| Oksitleyici Ajan | Analitik kimyada genel oksitleyici ajan |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Krom Şap Üretimi | KCr(SO₄)₂·12H₂O – tabaklama ve fotoğrafçılıkta kullanılır |
| Krom Oksit Yeşili (Cr₂O₃) | Seramik, cam, boyalar için pigment |
| Potasyum Kromat (K₂CrO₄) | Nötralizasyon yoluyla |
| Bakır Kromit | Hidrojenasyon reaksiyonları için katalizör |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Krom Sarısı | PbCrO₄ – boyalar, plastikler, mürekkepler için sarı pigment |
| Krom Turuncusu | Turuncu pigment |
| Krom Yeşili | Karışım pigment |
| Tekstil Boyama | Kumaş boyaları için mordan |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Krom Tabaklama | Deri tabaklama için bazik krom sülfata dönüştürülür |
| Deri İşleme | Deriye yumuşaklık ve dayanıklılık sağlar |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Cam Renklendirme | Cam için yeşil renklendirici (diğer bileşenlerle birlikte) |
| Seramik Sırları | Seramik sır ve emayeler için yeşil pigment |
| Emaye Üretimi | Emaye tozları için renklendirici (kuartz kumu ile karıştırılır) |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Krom Kaplama | Krom elektrokaplama banyolarında kullanılır (CrO₃ ile birlikte) |
| Metal Pasivasyonu | Metaller üzerinde koruyucu oksit tabakası oluşturur |
| Anodizasyon | Anodize edilmiş alüminyum yüzeylerin kapatılması |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Kibrit Başı Bileşimi | Kibrit başlarında oksitleyici ajan |
| Nem Kontrolü | Oksidasyon ve nem kontrolü sağlar |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Ahşap İşleme | Çürümeye, mantar oluşumuna ve böcek hasarına karşı korur |
| CCA Alternatifi | Bazı ahşap koruyucu formülasyonlarında bileşen |
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Kromik Asit Temizlik Çözeltisi | K₂Cr₂O₇ + konsantre H₂SO₄ – organik kalıntıları uzaklaştırır |
| Cam Malzeme Dekontaminasyonu | Organik kirleticileri oksitler |
Not: Toksisite ve çevresel endişeler nedeniyle, kromik asit yıkama kullanımı aşamalı olarak kaldırılmaktadır.
| Uygulama | Fonksiyon |
|---|---|
| Piroteknik | Havai fişeklerde oksitleyici ajan |
| Fotoğrafçılık | Fotoğraf proseslerinde bileşen |
| Matbaa Mürekkepleri | Bazı mürekkep formülasyonlarında bileşen |
| İlaç | Bazı ilaçlar için hammadde |
| Patlayıcılar | Oksitleyici ajan |
| Parfüm Üretimi | Sentetik koku hazırlamada oksitleyici ajan |
| Kaynak Elektrotları | Kaynak elektrot kaplamalarında bileşen |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Bileşim | Doymuş K₂Cr₂O₇ çözeltisi + konsantre H₂SO₄ |
| Görünüm | Koyu kırmızı çözelti (kullanıldığında yeşile döner) |
| Fonksiyon | Organik kalıntıları oksitler – cam malzemeyi temiz bırakır |
| Güvenlik | Son derece aşındırıcı, toksik, kanserojen |
| Alternatifler | Deterjanlar, NOCHROMIX, alkali temizleyiciler |
| Parametre | Spesifikasyon |
|---|---|
| Saflık (K₂Cr₂O₇) | ≥ %99.5 (AR sınıf: ≥ %99.8) |
| Cr(VI) İçeriği | ~%35.4 |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.001 |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.01 |
| Demir (Fe) | ≤ %0.002 |
| Kurşun (Pb) | ≤ %0.001 |
| Suda Çözünmeyenler | ≤ %0.005 |
| Kurutma Kaybı | ≤ %0.05 |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, korozyona dayanıklı kaplar (HDPE, cam, paslanmaz çelik) |
| Korunması Gerekenler | Organik maddeler, indirgeyiciler, yanıcı maddeler, nem |
| Raf Ömrü | 24-36 ay (açılmamış orijinal ambalajında uygun depolamada) |
| Higroskopiklik | Higroskopik değildir (nem çekmez) |
| Geçimsiz Maddeler | Organik maddeler, indirgeyiciler, yanıcı maddeler, kükürt, fosfor, metal tozları, kuvvetli asitler |
| Ambalaj Seçenekleri | 25 kg varil (HDPE), 50 kg varil, 500 kg/1000 kg FIBC (büyük torbalar) |
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Oksitleyici Katılar | Kategori 2 (H272) |
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 3 (H301) |
| Akut Toksisite (Soluma) | Kategori 2 (H330) |
| Akut Toksisite (Dermal) | Kategori 3 (H311) |
| Cilt Aşınması/Tahrişi | Kategori 1B (H314) |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 (H318) |
| Solunum Duyarlılaşması | Kategori 1 (H334) |
| Cilt Duyarlılaşması | Kategori 1 (H317) |
| Germ Hücre Mutajenitesi | Kategori 1B (H340) |
| Kanserojenite | Kategori 1A (H350) |
| Üreme Toksisitesi | Kategori 1B (H360FD) |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tekrarlı) | Kategori 1 (H372) |
| Akut Sucul Toksisite | Kategori 1 (H400) |
| Kronik Sucul Toksisite | Kategori 1 (H410) |
| Kod | İfade |
|---|---|
| H272 | Yangını şiddetlendirebilir; oksitleyicidir |
| H301 | Yutulması halinde toksiktir |
| H311 | Cilt ile teması halinde toksiktir |
| H314 | Ciddi cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur |
| H317 | Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H330 | Solunması halinde ölümcüldür |
| H334 | Solunması halinde alerji veya astım semptomlarına neden olabilir |
| H340 | Genetik kusurlara neden olabilir |
| H350 | Kansere neden olabilir |
| H360FD | Doğurganlığa zarar verebilir. Doğmamış çocuğa zarar verebilir. |
| H372 | Uzun süreli veya tekrarlı maruziyet sonucu organlarda hasara neden olur |
| H400 | Sucul yaşam için çok toksiktir |
| H410 | Sucul yaşam için çok toksik, uzun süreli etkiler gösterir |
| Kod | İfade |
|---|---|
| P201 | Kullanmadan önce özel talimatları edinin |
| P202 | Tüm güvenlik önlemleri okunup anlaşılmadan kullanmayın |
| P210 | Isıdan, sıcak yüzeylerden, kıvılcımlardan, açık alevlerden uzak tutun |
| P220 | Yanıcı maddelerden uzak tutun |
| P260 | Tozu solumayın |
| P280 | Koruyucu eldiven, koruyucu giysi, göz koruması, yüz koruması kullanın |
| P301+P310 | YUTULDUĞUNDA: Hemen ZEHİR MERKEZİ veya doktor arayın |
| P302+P352 | CİLT İLE TEMASINDA: Bol su ile yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın |
| P305+P351+P338 | GÖZ İLE TEMASINDA: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın |
| P308+P313 | Maruziyet veya etkileşim durumunda: Tıbbi yardım alın |
| P501 | İçeriği/kabı yerel düzenlemelere göre bertaraf edin |
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Oral LD50 (tavşan) | 90.5 mg/kg (son derece toksik) |
| Dermal LD50 (sıçan) | 1,170 mg/kg |
| Oral LD50 (fare) | 190 mg/kg |
| Soluma | Çok toksik – ölümcül olabilir |
| Kanserojenite | IARC Grup 1 (İnsanlar için kanserojen) |
| Mutajenite | Pozitif – genetik mutasyonlara neden olur |
| Üreme Toksisitesi | Doğurganlığa ve doğmamış çocuğa zarar verebilir |
| Hedef Organlar | Solunum sistemi, cilt, gözler, böbrekler, karaciğer |
| Kronik Etkiler | Akciğer kanseri, burun septumu perforasyonu, dermatit, böbrek hasarı |
Sağlık Etkileri:
Akut (Yutma): Mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı, gastrointestinal kanama, akut böbrek yetmezliği
Akut (Soluma): Solunum yolu tahrişi, öksürük, hırıltı, pulmoner ödem, astım
Akut (Cilt Teması): Şiddetli yanıklar, dermatit, duyarlılaşma (krom ülserleri)
Akut (Göz Teması): Şiddetli yanıklar, potansiyel körlük
Kronik: Akciğer kanseri, burun ülserleri ve perforasyonu, kronik dermatit, karaciğer ve böbrek hasarı
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum zorluğu varsa oksijen verin. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri çıkarın. En az 15 dakika bol su ile yıkayın. Tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Kusturmayın. Ağzı çalkalayın. Su için. Derhal tıbbi yardım alın. |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Oksitleyici – yanıcı maddelerle temasında yangın veya patlamaya neden olabilir |
| Söndürme Maddeleri | Su spreyi (büyük miktarlar), kuru kum, CO₂ (küçük yangınlar için) |
| Özel Tehlikeler | Isıtıldığında bozunarak toksik krom dumanları ve oksijen salar |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Sucul Toksisite | Sucul yaşam için çok toksik, uzun süreli etkiler gösterir (H410) |
| Kalıcılık | Çevrede kalıcıdır (Cr(VI) bozunmaz) |
| Biyobirikim | Orta potansiyel |
| Toprakta Hareketlilik | Yüksek (suda çözünür) |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre tehlikeli atık olarak bertaraf edin. Doğal su kütlelerine deşarj etmeyin. |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | 3086 (Toksik katı, oksitleyici, b.a.g.) |
| Tehlike Sınıfı | 5.1 (Oksitleyici madde) |
| Yan Tehlike | 6.1 (Toksik madde) |
| Ambalaj Grubu | II |
| Doğru Taşıma Adı | TOKSİK KATI, OKSİTLEYİCİ, B.A.G. (Potasyum dikromat) |
| Deniz Kirletici | Evet |
| ADR/RID Etiketi | 5.1 + 6.1 |
| EMS | F-A, S-Q |
| Bölge | Durum |
|---|---|
| AB | REACH kayıtlı; Ek XVII kapsamında kısıtlı (SVHC – Çok Yüksek Endişe Verici Madde) |
| Türkiye (KKDİK) | Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir; raporlama gerektirir |
| Kanada (DSL) | Listelenmiştir |
| Avustralya (AICS) | Listelenmiştir |
| Japonya (ENCS) | Listelenmiştir |
| Kore (KECL) | Listelenmiştir |
| Çin (IECSC) | Listelenmiştir |
| RoHS | Elektrikli ve elektronik ekipmanlarda kısıtlı |
Mesleki Maruziyet Sınırları:
ACGIH TWA: 0.0002 mg/m³ (0.2 µg/m³) Cr(VI) olarak
ACGIH STEL: 0.0005 mg/m³ (0.5 µg/m³) Cr(VI) olarak
OSHA Tavan: 0.1 mg/m³
NIOSH TWA: 0.0002 mg/m³ (0.2 µg/m³)
| Türkçe İsim | İngilizce İsim |
|---|---|
| Potasyum Dikromat | Potassium Dichromate |
| Potasyum Bikromat | Potassium Bichromate |
| Kırmızı Potasyum Kromat | Red Potassium Chromate |
| Kromik Asit Dipotasyum Tuzu | Chromic Acid Dipotassium Salt |
| Dikromik Asit Dipotasyum Tuzu | Dichromic Acid Dipotassium Salt |
Veritabanı Tanımlayıcıları:
CAS: 7778-50-9
EC: 231-906-6
MDL: MFCD00011367
PubChem CID: 24502
RTECS: HX7680000
UN: 3086
HS Kodu: 28415000
ÖZET:
Potasyum Dikromat (K₂Cr₂O₇, CAS 7778-50-9) , turuncu-kırmızı renkli, kristal, son derece toksik ve güçlü bir oksitleyici ajandır. Altı değerlikli krom (Cr(VI)) içerdiğinden IARC Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırılmıştır.
Temel Özellikler:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Turuncu-kırmızı kristal katı |
| Molekül Ağırlığı | 294.18 g/mol |
| Yoğunluk | 2.676 g/cm³ |
| Erime Noktası | 398°C |
| Suda Çözünürlük (20°C) | 125 g/L (12.5 g/100 mL) |
| Oksitleyici Sınıfı | Güçlü oksitleyici (UN 3086, Sınıf 5.1 + 6.1) |
Başlıca Kullanım Alanları:
| Sektör | Uygulamalar |
|---|---|
| Analitik Kimya | Redoks titrasyonları için birincil standart, demir tayini |
| Pigmentler | Krom sarısı, krom turuncusu, krom yeşili |
| Deri Tabaklama | Krom tabaklama (bazik krom sülfat üzerinden) |
| Cam ve Seramik | Cam ve sırlar için yeşil renklendirici |
| Elektrokaplama | Krom kaplama, metal pasivasyonu |
| Laboratuvar | Kromik asit temizlik çözeltisi |
| Kibrit Üretimi | Kibrit başlarında oksitleyici ajan |
| Ahşap Koruma | Fungisit, böcek ilacı |
ÖNEMLİ UYARILAR:
Altı Değerlikli Krom (Cr(VI)) Tehlikesi: Potasyum dikromat, IARC Grup 1 kanserojen (insanlar için kanserojen) altı değerlikli krom içerir. Akciğer kanseri, burun septumu perforasyonu ve cilt ülserleri ile ilişkilidir.
Analitik Kimyada Birincil Standart: Sodyum dikromatın aksine, potasyum dikromat higroskopik değildir, bu da onu redoks titrasyonları için mükemmel bir birincil standart yapar (örn. demir tayini).
Kromik Asit Yıkama: Geleneksel laboratuvar temizlik çözeltisi (doymuş K₂Cr₂O₇ + konsantre H₂SO₄) son derece aşındırıcı, toksik ve kanserojendir. Alternatif temizlik çözeltileri (deterjanlar, NOCHROMIX) önerilir.
pH'a Bağlı Renk Değişimi: Çözeltide, dikromat (Cr₂O₇²⁻) turuncu, kromat (CrO₄²⁻) sarıdır. Denge pH'a bağlıdır – asidik koşullar dikromatı (turuncu), alkali koşullar kromatı (sarı) destekler.
Güçlü Oksitleyici: Potasyum dikromat güçlü bir oksitleyicidir. Organik maddelerden, indirgeyicilerden ve yanıcı maddelerden uzak tutun – yangın veya patlamaya neden olabilir.
Mevzuat Kısıtlamaları: Potasyum dikromat, REACH (AB), RoHS ve birçok ulusal düzenleme kapsamında kısıtlanmıştır. Çok Yüksek Endişe Verici Madde (SVHC) olarak listelenmiştir.
Alternatifler: Birçok uygulamada alternatifler geliştirilmektedir:
Analitik kimya: Seryum sülfat, iyodat yöntemleri
Korozyon inhibisyonu: Molibdat bazlı inhibitörler
Ahşap koruma: Bakır bazlı koruyucular
Deri Tabaklamada Kullanım: Deri endüstrisinde potasyum dikromat doğrudan kullanılmaz. Önce bazik krom sülfata (Cr(III)) indirgenir. Cr(III), Cr(VI)'dan çok daha az toksiktir.
Kişisel Koruyucu Donanım: Potasyum dikromat kullanırken her zaman:
Nitril veya neopren eldiven (lateks kullanmayın)
Kimyasal güvenlik gözlüğü + yüz siperi
Tam koruyucu giysi
Solunum koruması (N100 veya P100 respiratör) kullanın.
Tıbbi Gözetim: Krom(VI) bileşikleriyle çalışan işçiler, akciğer fonksiyon testleri, cilt muayeneleri ve burun septumu muayenelerini içeren düzenli tıbbi gözetim altında olmalıdır.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurun. Potasyum dikromat son derece tehlikeli bir maddedir. Kullanım, depolama ve bertaraf sırasında aşırı dikkat gösterilmelidir.