İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderÇinko Nitrat, Çinko Dinitrat, Zinc Nitrate, Zinc Dinitrate, 7779-88-6
ÇİNKO NİTRAT
ÜRÜN TANIMLAMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Çinko Nitrat |
| Kimyasal Adı | Çinko Nitrat |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Çinko Nitrat, Çinko Dinitrat, Nitrik Asit Çinko Tuzu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Zinc Nitrate, Zinc Dinitrate, Nitric Acid Zinc Salt |
| CAS Numarası | 7779-88-6 |
| EC Numarası | 231-943-8 |
| Moleküler Formül | Zn(NO₃)₂ |
| Moleküler Ağırlık | 189.4 g/mol (Susuz) / 297.49 g/mol (Hegzahidrat) |
| Görünüm | Renksiz, kokusuz kristal katı |
| Koku | Kokusuz |
KİMYASAL YAPI
Çinko Nitrat Yapısı:
O
||
Zn²⁺ [O—N—O⁻] (x2)
||
O
Yapı Açıklaması:
-
Çinko metalinin (veya çinko bileşiklerinin) nitrik asit ile oluşturduğu inorganik tuz.
-
Çinko +2 yükseltgenme durumunda (Zn²⁺).
-
İki nitrat anyonu (NO₃⁻) içerir.
-
Yaygın olarak hegzahidrat formunda (Zn(NO₃)₂·6H₂O) bulunur.
-
Renksiz, kokusuz kristal katı.
-
Güçlü oksitleyici (ısıtıldığında).
-
Higroskopik (havadan nem emer).
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Çinko Nitrat |
| Kimyasal Adı | Çinko Nitrat |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Çinko Nitrat, Çinko Dinitrat, Nitrik Asit Çinko Tuzu |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Zinc Nitrate, Zinc Dinitrate, Nitric Acid Zinc Salt |
| CAS Numarası | 7779-88-6 |
| EC Numarası | 231-943-8 |
| Moleküler Formül | Zn(NO₃)₂ |
| Moleküler Ağırlık | 189.4 g/mol (Susuz) / 297.49 g/mol (Hegzahidrat) |
| Kimyasal Sınıf | İnorganik tuz; Nitrat; Çinko bileşiği; Oksitleyici |
| Kaynak | Sentetik (çinko veya çinko bileşiklerinin nitrik asit ile reaksiyonu) |
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal) |
| Koku | Kokusuz |
| Renk | Renksiz |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz, kokusuz kristal katı | Görsel |
| Koku | Kokusuz | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 189.4 g/mol (Susuz) / 297.49 g/mol (Hegzahidrat) | Hesaplanmış |
| Yoğunluk (20°C) | ~2.065 g/cm³ (Hegzahidrat) | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 36°C (Hegzahidrat, kristal suyunda) | DSC |
| Kaynama Noktası | Bozunur (hegzahidrat ~105-131°C) | – |
| Bozunma Sıcaklığı | ~105-131°C (NOx, ZnO açığa çıkarır) | – |
| Suda Çözünürlük (20°C) | ~93 g/100 mL (Hegzahidrat) | Genel Metot |
| Etanolde Çözünürlük | Çözünür | Genel Metot |
| pH (%5 Çözelti) | ~4.0 – 6.0 (asidik) | pH Metre |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlı; Higroskopik | – |
| Oksitleyici Özellikler | Isıtıldığında/bozunduğunda güçlü oksitleyici | – |
| Higroskopiklik | Yüksek | – |
| Çinko (Zn) İçeriği | ~%34.5 (Susuz); ~%22.0 (Hegzahidrat) | AAS / ICP |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.01 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.01 | Gravimetrik |
| Kurutma Kaybı | ≤ %1.0 | Gravimetrik |
| Tayin (Zn(NO₃)₂) | ≥ %98.0 (çeşitli sınıflar) | Titrimetrik / ICP |
BÖLÜM 3: ÇİNKO NİTRAT vs DİĞER ÇİNKO BİLEŞİKLERİ
| Özellik | Çinko Nitrat Zn(NO₃)₂ | Çinko Sülfat ZnSO₄ | Çinko Klorür ZnCl₂ | Çinko Oksit ZnO |
|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 7779-88-6 | 7733-02-0 | 7646-85-7 | 1314-13-2 |
| Moleküler Ağırlık | 189.4 g/mol | 161.47 g/mol | 136.3 g/mol | 81.38 g/mol |
| Çinko İçeriği | ~%34.5 | ~%40.5 | ~%48.0 | ~%80.3 |
| Suda Çözünürlük | Çok yüksek | Yüksek | Çok yüksek | Çözünmez |
| pH (Çözelti) | ~4.0-6.0 | ~5.0-6.5 | ~4.0-5.0 | ~7.0-8.0 |
| Oksitleyici Özellik | Evet (nitrat) | Hayır | Hayır | Hayır |
| Higroskopiklik | Yüksek | Düşük | Yüksek | Düşük |
| Nitrat Azotu | Evet (~%14.8) | Hayır | Hayır | Hayır |
| Birincil Kullanım | Gübre, katalizör, kaplama | Gübre, tıp | Flux, dezenfektan | Kauçuk, seramik, güneş kremi |
BÖLÜM 4: ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Gübre (Çinko Kaynağı) | Bitkiler tarafından kullanılabilir çinko (Zn²⁺) sağlar; Çinko, bitkiler için gerekli bir mikro besindir; Enzim aktivasyonu ve protein sentezinde rol oynar; Ürünlerde çinko eksikliklerini giderir. |
| Gübre (Azot Kaynağı) | Bitkiler tarafından kullanılabilir nitrat azotu (NO₃⁻) sağlar; Hızlı azot alımı; Vejetatif büyümeyi teşvik eder; Nitrat formu kökler tarafından kolayca emilir. |
| Oksitleyici | Nitrat iyonu (NO₃⁻) oksijen verici olarak işlev görür; Yüksek sıcaklıklarda yanmayı destekler; Azot oksitler ve oksijen açığa çıkararak bozunur; Piroteknik kompozisyonlarda kullanılır. |
| Mordan (Tekstil) | Boyalarla çözünmeyen kompleksler oluşturur; Boyaları tekstil liflerine sabitler; Renk haslığı sağlar; Tekstil boyama ve baskıda kullanılır. |
| Çapraz Bağlayıcı | Liflerin asit direncini artırır; Lif üretiminde kullanılır (magnezyum klorüre benzer); Asetat liflerinde şişkinlik etkisi yaratır. |
| Katalizör | Organik reaksiyonlarda katalizör olarak işlev görür; Boya, reçine ve polimer sentezlerinde kullanılır; Esterleştirme ve diğer reaksiyonları katalizler. |
| Elektrolit (Elektrokaplama) | Elektro birikim için çinko iyonları (Zn²⁺) sağlar; Çinko kaplama banyolarında kullanılır; Yüzey işlem ve kaplama uygulamaları. |
BÖLÜM 5: ÜRETİM PROSESİ
Endüstriyel Üretim Yöntemleri:
Yöntem 1: Çinko Metalinin Nitrik Asitte Çözülmesi
Reaksiyon: Zn + 2HNO₃ → Zn(NO₃)₂ + H₂↑
Açıklama: Saf çinko metali, nitrik asit ile reaksiyona sokulur. Reaksiyon, çinko nitrat, su ve hidrojen gazı üretir. Elde edilen çözelti buharlaştırılır ve istenen hidrat formunu elde etmek için kristallendirilir.
Yöntem 2: Çinko Oksitin Nitrik Asitte Çözülmesi
Reaksiyon: ZnO + 2HNO₃ → Zn(NO₃)₂ + H₂O
Açıklama: Çinko oksit, nitrik asit içinde çözülür. Bu yöntem daha kontrollüdür ve daha az gaz çıkışı sağlar. Çözelti daha sonra buharlaştırılır ve kristallendirilir.
Yöntem 3: Çinko Hidroksitin Nitrik Asitte Çözülmesi
Reaksiyon: Zn(OH)₂ + 2HNO₃ → Zn(NO₃)₂ + 2H₂O
Açıklama: Çinko hidroksit, nitrik asit içinde çözülür. Çözelti buharlaştırılır ve kristallendirilerek son ürün elde edilir.
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Gübre (Mikro Besin) | Suda çözünür çinko ve azot kaynağı; ~%22 çinko (hegzahidrat) ve ~%11 nitrat azotu sağlar; Ürünlerde çinko eksikliklerini giderir; Sıvı gübre formülasyonlarında kullanılır. |
| Oksitleyici | Yüksek sıcaklıklarda yanmayı destekler; Azot oksitler ve oksijen açığa çıkararak bozunur; Piroteknik kompozisyonlarda kullanılır. |
| Mordan (Tekstil) | Tekstil boyamada renk sabitleyici; Boyalarla çözünmeyen kompleksler oluşturur; Renk haslığını iyileştirir; Tekstil baskıda kullanılır. |
| Katalizör | Organik reaksiyonlar için katalizör; Boya, reçine ve polimer sentezi; Esterleştirme ve diğer reaksiyonları katalizler. |
| Çapraz Bağlayıcı | Liflerin asit direncini artırır; Lif üretiminde kullanılır; Asetat liflerinde şişkinlik etkisi; Boya penetrasyonunu iyileştirir. |
| Elektrolit (Elektrokaplama) | Elektro kaplama için çinko iyonları sağlar; Çinko kaplama banyolarında kullanılır; Yüzey finisajı. |
| Analitik Reaktif | Laboratuvarlarda analitik reaktif olarak kullanılır; Çinko plazma çözeltisi; Standart kalibrasyon çözeltileri; Sentez için başlangıç maddesi. |
BÖLÜM 7: ANA UYGULAMA ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Tarım | Gübre (çinko ve azot kaynağı) | Sıvı gübre formülasyonları; Yaprak gübrelemesi; Fertigasyon; Ürünlerde çinko eksikliğini giderir; Temel mikro besin sağlar. |
| Tekstil Endüstrisi | Mordan, çapraz bağlayıcı | Tekstil boyama ve baskı (renk sabitleme); Lif üretimi (asit direncini artırır); Asetat lifi şişkinlik maddesi; Boya penetrasyonunu iyileştirir. |
| Kimya Endüstrisi | Katalizör, ara ürün | Boya, reçine ve polimer sentezi; Esterleştirme reaksiyonları için katalizör; Çinko asetat üretimi (asetik anhidrit ile); Lateks koagülasyonu. |
| Metal Kaplama (Elektrokaplama) | Elektrolit, yüzey işlem | Çinko elektrokaplama banyoları; Yüzey finisajı; Korozyon koruma kaplamaları. |
| Analitik Kimya | Analitik reaktif, standart çözelti | Çinko plazma çözeltisi; Kalibrasyon standartları; Atomik absorpsiyon spektroskopisi (AAS); Sentez için başlangıç maddesi. |
| Piroteknik | Oksitleyici | Piroteknik kompozisyonlar; Havai fişekler ve işaret fişekleri; Renk stabilizasyonu. |
| Korozyon İnhibitörleri | Koruyucu | Anti-korozyon ürün formülasyonları; Korozyon inhibitörü koruması; İnhibitör formülasyonları için stabilizatör. |
BÖLÜM 8: ÖRNEK FORMÜLASYONLAR
Sıvı Gübre (Çinko Çözeltisi):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Çinko Nitrat Hegzahidrat | %10 – 20 |
| Su | %100'e tamamlayın |
| Yüzey Aktif Maddeler (opsiyonel) | Gerektiği kadar |
Talimatlar: Çinko nitrat hegzahidratı karıştırarak suda çözün; Gerektiğinde pH'ı ayarlayın; Yaprak gübrelemesi veya fertigasyon olarak kullanın; Ürün ihtiyaçlarına göre uygulayın.
Elektrokaplama Banyo Çözeltisi:
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Çinko Nitrat (Zn²⁺ kaynağı) | %10 – 20 |
| Elektrolit (KCl, NH₄Cl, vb.) | Gerektiği kadar |
| Su | %100'e tamamlayın |
| Parlatıcılar, Katkılar | Gerektiği kadar |
Talimatlar: Çinko nitrat ve diğer bileşenleri suda çözün; pH ve sıcaklığı ayarlayın; Uygun akım yoğunluğu ile elektrokaplama banyosunda kullanın.
BÖLÜM 9: KALİTE ÖZELLİKLERİ
| Parametre | Gübre Sınıfı | Teknik Sınıf | Reaktif/Analitik Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila beyaz kristal | Renksiz ila beyaz kristal | Renksiz ila beyaz kristal | Görsel |
| Tayin (Zn(NO₃)₂·6H₂O) | ≥ %98.0 | ≥ %99.0 | ≥ %99.5 | Titrimetrik / ICP |
| Çinko İçeriği (Zn) | ≥ %21.5 | ≥ %22.0 | ≥ %22.0 | AAS / ICP |
| pH (%5 Çözelti) | 4.0 – 6.0 | 4.0 – 6.0 | 4.0 – 6.0 | pH Metre |
| Kurutma Kaybı | ≤ %1.0 | ≤ %0.5 | ≤ %0.3 | Gravimetrik |
| Suda Çözünmeyen | ≤ %0.05 | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | Gravimetrik |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | ≤ %0.005 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.02 | ≤ %0.01 | ≤ %0.005 | Gravimetrik |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | ≤ 5 ppm | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Demir (Fe) | ≤ %0.01 | ≤ %0.005 | ≤ %0.002 | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | ≤ 1 ppm | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 1.000 – 2.000 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite | Düşük toksisite; Tahrişe neden olabilir |
| Cilt Tahrişi | Tahrişe neden olabilir |
| Göz Tahrişi | Ciddi tahrişe neden olabilir |
| Soluma Toksisitesi | Solunum yolu tahrişine neden olabilir; Tozun solunması zararlı olabilir |
| Kronik Toksisite | Çinko bileşikleri kronik maruziyette gastrointestinal tahrişe neden olabilir |
| Karsinojenisite | Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenisite | Mutajenik değil |
| Üreme Toksisitesi | Normal seviyelerde spesifik üreme toksisitesi yok |
| Çevresel Toksisite | Su organizmaları için toksik; Suda uzun süreli olumsuz etkilere neden olabilir. |
| Özel Toksisite Notu | Çinko nitrat oksitleyici ve tahriş edicidir; Cilt, göz ve solunum yollarında tahrişe neden olur; Yutulması halinde zararlıdır; Uygun kişisel koruyucu ekipman kullanın; Çevreye salınmasından kaçının; Çinko bileşikleri dikkatli kullanım gerektirir. |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS uyarınca):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Oksitleyici Katılar | Kategori 2 | H272 |
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 | H302 |
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| Akut Su Toksisitesi | Kategori 1 | H400 |
| Kronik Su Toksisitesi | Kategori 1 | H410 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS03 (Alev Üzerinde Daire), GHS07 (Ünlem İşareti), GHS09 (Çevre)
Tehlike İfadeleri (H-Kodları):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H272 | Yangını şiddetlendirebilir; oksitleyicidir |
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H400 | Suda yaşayan organizmalar için çok toksiktir |
| H410 | Suda yaşayan organizmalar için uzun süreli toksik etki |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Parlayıcılık | Tepkime | Özel |
|---|---|---|---|
| 2 | 0 | 1 | OX |
| (Orta sağlık tehlikesi) | (Yanmaz) | (Hafif tepkime) | (Oksitleyici) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P220 | Giysilerden ve diğer yanıcı maddelerden uzak tutun |
| P221 | Yanıcı maddelerle karışmaması için her türlü önlemi alın |
| P264 | Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın |
| P270 | Bu ürünü kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin |
| P273 | Çevreye salınmasından kaçının |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın |
| P301+P312 | YUTULDUĞUNDA: Kendinizi iyi hissetmezseniz ZEHİR MERKEZİ'ni/doktoru arayın |
| P302+P352 | CİLTTE İSE: Bol sabun ve suyla yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için dinlenme pozisyonunda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZE TEMAS EDERSE: Suyla birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmezseniz ZEHİR MERKEZİ'ni/doktoru arayın |
| P332+P313 | Cilt tahrişi olursa: Tıbbi yardım/alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi kalırsa: Tıbbi yardım/alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P370+P378 | Yangın durumunda: Su sisi, köpük veya kuru kimyasal toz kullanın |
| P391 | Döküntüyü toplayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruz Kalma Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Derhal temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi gelişirse tıbbi yardım isteyin. |
| Cilt Teması | Bol sabun ve suyla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika boyunca bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım isteyin. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Büyük miktarlarda yutulduysa veya rahatsızlık hissediliyorsa tıbbi yardım isteyin. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Kendisi yanıcı değildir ancak güçlü oksitleyicidir. Diğer malzemelerin yanmasını destekler ve hızlandırır. |
| Yangından Kaynaklanan Tehlikeler | Termal bozunma, azot oksitler (NOx), azot dioksit (NO₂) ve çinko oksit (ZnO) dumanları üretir; Zehirli dumanlar açığa çıkarabilir. |
| Uygun Söndürme Ortamı | Su sisi (büyük miktarlarda), su spreyi, köpük, kuru kimyasal toz. |
| Uygun Olmayan Söndürme Ortamı | CO₂ (etkisiz olabilir), su jeti (yanan materyali yayabilir) |
| Özel Koruyucu Ekipman | Kendinden nefes alabilen cihaz (SCBA), tam koruyucu giysi, yangın gözlüğü. |
| Özel Önlemler | Alanı boşaltın; Yangın söndürme sularının su yollarına girmesini önleyin; Yangına maruz kalan kapları su sisi ile soğutun; Yangın sırasında yanıcı maddelerle karıştırmaktan kaçının. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; NEMDEN ve KONTAMİNASYONDAN KORUYUN; Yanıcı maddeler ve indirgeyici ajanlardan ayrı saklayın. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplar (PE astarlı torbalar, HDPE variller). |
| Korunması Gereken Maddeler | Nem, ısı, yanıcı maddeler, organik maddeler, indirgeyici ajanlar |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Önerilen depolama koşullarında kararlıdır; Higroskopiktir; Havadan nem emer; Yüksek neme maruz kalırsa sıvılaşabilir; Işık ve ısıdan koruyun. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Kuru, serin bir yerde saklayın; Havaya ve neme maruziyetten kaçının; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Yanıcı maddelerden uzak tutun. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| PE Astarlı Kağıt Torba | 25 kg, 50 kg | PE astarlı kraft kağıt torba (neme dayanıklı) |
| Plastik Torba | 10 kg, 25 kg, 50 kg | PE torba (iç astarlı, sızdırmaz, neme dayanıklı) |
| Plastik Varil | 25 kg, 50 kg | HDPE / Polipropilen (neme dayanıklı, kimyasallara dayanıklı) |
| Lif Varil | 25 kg, 50 kg | PE astarlı lif levha varil |
| FIBC / Big Bag | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı, neme dayanıklı PP dokuma torba |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | UN 1514 (Çinko Nitrat) |
| Tehlike Sınıfı | Sınıf 5.1 - Oksitleyici Maddeler |
| Ambalaj Grubu | II |
| ADR/RID | Sınıf 5.1; UN 1514; Ambalaj Grubu II |
| IMDG Kodu | Sınıf 5.1; UN 1514; Deniz kirletici: Evet |
| IATA (Hava) | Sınıf 5.1; UN 1514; Ambalaj Grubu II |
| Taşıma Etiketi | Oksitleyici (Sınıf 5.1) |
| Deniz Kirletici | Evet |
| Özel Taşıma Gereksinimleri | Yanıcı maddelerden ve indirgeyici ajanlardan ayrı tutulmalıdır; Yetkisiz erişime karşı güvence altına alınmalıdır; Nemden koruyun. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ DURUM
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | REACH kayıtlıdır; Oksitleyici madde olarak düzenlenmiştir; Çevresel tehlike sınıflandırması. |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir (TSCA Envanteri) |
| ABD (EPA) | Zehirli maddeler ve çevresel programlar kapsamında düzenlenmiştir. |
| Türkiye | Tehlikeli kimyasal olarak düzenlenmiştir; KKDIK düzenlemesine tabidir; Çevre Bakanlığı kontrolleri; Depolama ve taşıma izinleri gereklidir. |
| IARC | Sınıflandırılmamıştır (karsinojenik değil) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Oksitleyici ve tahriş edici olarak düzenlenmiştir; Tehlike İletişim Standardı. |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Tür | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Çinko Nitrat, Çinko Dinitrat, Nitrik Asit Çinko Tuzu |
| İngilizce İsimler | Zinc Nitrate, Zinc Dinitrate, Nitric Acid Zinc Salt |
| CAS Numarası | 7779-88-6 |
| EC Numarası | 231-943-8 |
| HS Kodu | 2834.29 |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLO
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Çinko Nitrat |
| CAS Numarası | 7779-88-6 |
| Moleküler Formül | Zn(NO₃)₂ |
| Moleküler Ağırlık | 189.4 g/mol (Susuz) / 297.49 g/mol (Hegzahidrat) |
| Görünüm | Renksiz, kokusuz kristal katı |
| Erime Noktası | 36°C (Hegzahidrat) |
| Suda Çözünürlük | Çok yüksek (~93 g/100 mL, 20°C) |
| Birincil Fonksiyonları | Gübre, oksitleyici, mordan, katalizör, elektrolit |
| Ana Uygulama Alanları | Tarım (gübre), tekstil, kimya, metal kaplama, analitik kimya, piroteknik |
| Raf Ömrü | 24 – 36 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
| UN Numarası | 1514 |
| Tehlike Sınıfı | Sınıf 5.1 (Oksitleyici) |
| Ambalaj Grubu | II |
| Özel Özellikler | Güçlü oksitleyici; Higroskopik; Suda çözünür çinko ve azot kaynağı; ~%22 Zn + ~%11 nitrat azotu; Deniz kirletici; Çevresel tehlike. |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
GÜÇLÜ OKSİTLEYİCİ (H272): Yangını şiddetlendirir ve yanmayı destekler. YANICI MADDELERDEN UZAK TUTUN.
-
YUTULMASI HALİNDE ZARARLIDIR (H302): Yutmaktan kaçının; Uygun güvenlik önlemlerini kullanın.
-
CİLT VE GÖZ TAHRİŞİNE NEDEN OLUR (H315, H319): Kişisel koruyucu ekipman zorunludur.
-
SU YAŞAMI İÇİN ÇOK TOKSİKTİR (H400, H410): ÇEVREYE SALINMASINDAN KAÇININ.
-
HİGROSKOPİKTİR: Havadan nem emer; Sıkıca kapatılmış kaplarda saklayın.
-
BOZUNMA: Isıtıldığında toksik azot oksitler (NOx), azot dioksit (NO₂) ve çinko oksit (ZnO) dumanları açığa çıkararak bozunur.
-
ISIYA DUYARLI: 105-131°C'nin üzerinde bozunabilir.
-
ÇİNKO BİLEŞİĞİ: Çinko ağır metaldir; dikkatli kullanın; uygun şekilde bertaraf edin.
-
ÇEVRESEL TEHLİKE: Deniz kirleticisidir (UN 1514).
EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:
-
Tarım (Gübre): Sıvı gübre ve çinko kaynağı olarak kullanın; Dozaj: Sıvı formülasyonlarda %10-20; Yaprak gübrelemesi veya fertigasyon olarak uygulayın; Tarım kılavuzlarını takip edin; Çinko eksikliklerini giderir.
-
Tekstil Endüstrisi: Mordan ve çapraz bağlayıcı olarak kullanın; Boyama ve baskı uygulamaları; Lif üretimi; Asit direncini ve boya penetrasyonunu iyileştirir; Dozaj: %1-5 (uygulamaya bağlı).
-
Kimya Endüstrisi: Katalizör ve ara ürün olarak kullanın; Boya, reçine ve polimer sentezi; Lateks koagülasyonu; Çinko asetat üretimi (asetik anhidrit ile).
-
Metal Kaplama: Çinko kaplama banyolarında elektrolit olarak kullanın; Yüzey finisajı; Korozyon koruması; Dozaj: Elektrokaplama banyolarında %10-20.
-
Elleçleme: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Toz halinde kullanırken toz maskesi (N95/FFP2) kullanın; Eldiven ve güvenlik gözlüğü kullanın; Göz ve cilt temasından kaçının.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: ZORUNLU: Kimyasallara dayanıklı eldivenler, güvenlik gözlüğü veya yüz koruyucu, koruyucu giysi, toz maskesi (N95/FFP2 veya üstü), yangına dayanıklı giysi.
-
Hijyen: Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın.
-
Depolama: Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplarda saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; Nem ve ısıdan koruyun; Yanıcı maddelerden uzak tutun; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Raf ömrü: uygun koşullar altında 24-36 ay.
-
Döküntü Yönetimi: Süpürün veya vakumlayın (HEPA) ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Toz oluşumundan kaçının; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin; Tehlikeli atık olarak bertaraf edin.
-
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uygun olarak bertaraf edin; Tehlikeli atık (oksitleyici, çevresel tehlike); Yetkili bertaraf tesislerini kullanın.
TESPİT YÖNTEMLERİ:
| Metot | Açıklama | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|
| AAS / ICP | Çinko ve eser element analizi | Yüksek hassasiyet, doğru, spesifik | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| Titrimetrik | Kompleksometrik titrasyon ile çinko tayini | Basit, standart yöntem | Dikkatli teknik gerektirir |
| UV-Vis Spektrofotometresi | Kolorimetrik tayin | Hızlı, orta maliyet | Kalibrasyon gerektirir |
| İyon Kromatografisi | Nitrat iyonu tayini | Spesifik nitrat analizi | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| Gravimetrik Analiz | Çöktürme ile çinko tayini | Standart yöntem | Zaman alıcı |
| pH Metre | Çözeltinin pH'ı | Basit, hızlı | Sadece gösterge niteliğinde |
ÇİNKO NİTRAT vs ALTERNATİFLER KARŞILAŞTIRMASI:
| Ürün | Kimyasal Adı / E Kodu | Uygulama | Güçlü Yön | Zayıf Yön | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Çinko Nitrat | Zn(NO₃)₂ | Tarım, tekstil, katalizör | Çözünür, oksitleyici, N + Zn kaynağı | Çevresel toksisite, higroskopik | Düzenlenmiş |
| Çinko Sülfat | ZnSO₄ | Tarım, tıp | Ucuz, kararlı, çözünür | Azot yok, asidik | Yaygın |
| Çinko Klorür | ZnCl₂ | Flux, dezenfektan | Çözünür, çinko kaynağı | Aşındırıcı, higroskopik | Yaygın |
| Çinko Oksit | ZnO | Kauçuk, seramik, güneş kremi | Yüksek çinko içeriği, kararlı | Çözünmez, azot yok | Yaygın |
| Çinko Asetat | Zn(CH₃COO)₂ | Katalizör, diyet takviyesi | Organik çözünür | Daha düşük çinko içeriği | Sınırlı |
YASAL UYARI:
Bu belgede sağlanan bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanmaktadır ve iyi niyetle sunulmuştur. Ancak, tüm kullanım koşulları bizim kontrolümüz dışında olduğundan, bağlayıcı bir özellik veya garanti teşkil etmez. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar, kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekten ve tüm yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uymaktan sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, elleçleme, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun. Çinko nitrat güçlü oksitleyici ve çevresel tehlikedir; uygun önlemlerle kullanın ve çevreye salınmasından kaçının.
