İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderAdipik Asit, Heksandioik Asit, Adipic Acid, Hexanedioic Acid, E355, 124-04-9
ADİPİK ASİT (E355)
ÜRÜN TANIMLAMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Adipik Asit |
| Kimyasal Adı | Heksandioik Asit |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Adipik Asit, Heksandioik Asit, Adipinik Asit, 1,4-Bütandikarboksilik Asit |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Adipic Acid, Hexanedioic Acid, Adipinic Acid, 1,4-Butanedicarboxylic Acid, 1,6-Hexanedioic Acid |
| E Numarası | E355 |
| CAS Numarası | 124-04-9 |
| EC Numarası | 204-673-3 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₀O₄ |
| Moleküler Ağırlık | 146.14 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal katı, kokusuz kristaller |
| Koku | Kokusuz |
| Tat | Ekşimsi (tart) |
KİMYASAL YAPI
Adipik Asit Yapısı:
O O
|| ||
HO—C—(CH₂)₄—C—OH
Yapı Açıklaması:
-
Altı karbon atomlu dikarboksilik asit.
-
Üretim hacmiyle en önemli dikarboksilik asit.
-
Beyaz kristal katı.
-
Hafif ekşimsi (tart) tat.
-
Doğada nadiren bulunur.
-
Tipik olarak idrarda ve kanda dışsal (ekzojen) olarak bulunur.
BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Adipik Asit |
| Kimyasal Adı | Heksandioik Asit |
| Eş Anlamlılar (Türkçe) | Adipik Asit, Heksandioik Asit, Adipinik Asit, 1,4-Bütandikarboksilik Asit |
| Eş Anlamlılar (İngilizce) | Adipic Acid, Hexanedioic Acid, Adipinic Acid, 1,4-Butanedicarboxylic Acid, 1,6-Hexanedioic Acid |
| E Numarası | E355 |
| CAS Numarası | 124-04-9 |
| EC Numarası | 204-673-3 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₀O₄ |
| Moleküler Ağırlık | 146.14 g/mol |
| Kimyasal Sınıf | Dikarboksilik asit; Organik asit; Gıda katkı maddesi |
| Kaynak | Sentetik (sikloheksan/sikloheksanol oksidasyonu) |
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal) |
| Koku | Kokusuz |
| Renk | Beyaz |
| Tat | Ekşimsi (tart) |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal katı, kokusuz kristaller | Görsel |
| Koku | Kokusuz | Olfaktometrik |
| Tat | Ekşimsi (tart) | – |
| Moleküler Ağırlık | 146.14 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk | 1.36 g/cm³ | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | 151.5 – 154°C | DSC |
| Kaynama Noktası | 337.5°C (760 mmHg'de) | – |
| Parlama Noktası | 196°C | – |
| Suda Çözünürlük | Az çözünür (15°C'de 1.44 g/100 mL) | Genel Metot |
| Etanolde Çözünürlük | Serbestçe çözünür | Genel Metot |
| Asetik Asitte Çözünürlük | Çözünmez | Genel Metot |
| Ligroinde Çözünürlük | Çözünmez | Genel Metot |
| Petrol Benzininde Çözünürlük | Kolay çözünmez | Genel Metot |
| pH (Doymuş Çözelti) | ~2.8 (asidik) | pH Metre |
| Kararlılık | Önerilen depolama koşullarında kararlıdır | – |
| Asitlik (pKa1) | 4.43 (ilk ayrışma) | – |
| Asitlik (pKa2) | 5.41 (ikinci ayrışma) | – |
| Yanma Isısı | -2794 kJ/mol | – |
| Buhar Basıncı | İhmal edilebilir | – |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | AAS / ICP |
| Kurutma Kaybı | ≤ %0.5 | Gravimetrik |
| Tayin | ≥ %99.0 (çeşitli sınıflar) | Titrimetrik |
BÖLÜM 3: ADİPİK ASİT vs DİĞER DİKARBOKSİLİK ASİTLER
| Özellik | Adipik Asit (C6) | Süksinik Asit (C4) | Glutarik Asit (C5) | Sebasik Asit (C10) |
|---|---|---|---|---|
| CAS Numarası | 124-04-9 | 110-15-6 | 110-94-1 | 111-20-6 |
| Moleküler Ağırlık | 146.14 g/mol | 118.09 g/mol | 132.12 g/mol | 202.25 g/mol |
| Erime Noktası | 151.5-154°C | 185-187°C | 95-98°C | 131-134°C |
| Suda Çözünürlük | Az çözünür | Çözünür | Çözünür | Az çözünür |
| Tat | Ekşimsi | Ekşi | Ekşi | Hafif ekşi |
| Birincil Kullanım | Naylon 6,6 üretimi | Gıda katkısı, reçineler | Organik sentez, reçineler | Polyester, yağlayıcılar |
| E Kodu | E355 | E363 | – | – |
| Yenilenebilir Kaynak | Araştırma aşamasında | Evet (fermantasyon) | Araştırma aşamasında | Hint yağı (doğal) |
BÖLÜM 4: ETKİ MEKANİZMASI
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Asitlik Düzenleme (Gıda) | Ekşimsi tat sağlar; Gıda ürünlerinde pH'ı ayarlar; Tamponlama maddesi olarak işlev görür; Aşırı alkaliliği nötralize eder. |
| Polimerizasyon (Naylon 6,6) | Heksametilendiamin ile reaksiyona girerek naylon 6,6 oluşturur; Poliamid üretimi için monomer; Güçlü, dayanıklı polimerler oluşturur; Lifler ve mühendislik plastiklerinde kullanılır. |
| Esterleşme | Alkollerle reaksiyona girerek polyesterler oluşturur; Polyester reçine üretiminde kullanılır; Diollerle dehidrasyon reaksiyonu; Yüksek performanslı polimerler oluşturur. |
| Korozyon İnhibitörü | Metal yüzeylerde koruyucu film oluşturur; Kireçlenmeyi (ölçeklenmeyi) önler; Endüstriyel su arıtımında kullanılır; Soğutma sistemlerinde korozyonu azaltır. |
| Baca Gazı Desülfürizasyonu | Baca gazlarından kükürt dioksiti (SO₂) emer; Desülfürizasyon verimliliğini artırır; Termik santrallerde kullanılır; Kükürt emisyonlarını azaltır. |
| pH Tamponlama | Çözeltilerde pH değişimlerine direnç gösterir; Kararlı asitlik sağlar; Çeşitli endüstriyel ve gıda uygulamalarında kullanılır. |
BÖLÜM 5: ÜRETİM PROSESİ
Endüstriyel Üretim Yöntemi:
Proses Akışı:
Sikloheksan / Sikloheksanol / Siklohekzanon → Hava / Nitrik Asit Oksidasyonu → Adipik Asit → Kristallendirme → Saflaştırma → Kurutma → Son Ürün
Adım Adım Açıklama:
-
Hammadde: Sikloheksan birincil hammaddedir (sikloheksanol ve siklohekzanon da kullanılabilir).
-
Oksidasyon: Sikloheksan, hava veya nitrik asit (HNO₃) ile oksitlenerek adipik asit oluşturulur.
-
Kristallendirme: Ham adipik asit, reaksiyon karışımından kristallendirilir.
-
Saflaştırma: Kristaller, safsızlıkları ve yan ürünleri (örn. glutarik asit, süksinik asit) uzaklaştırmak için saflaştırılır.
-
Kurutma: Saflaştırılmış ürün, istenen nem içeriğine ulaşmak için kurutulur.
-
Son Ürün: Beyaz kristal toz elde edilir.
Not: Küresel üretimin neredeyse tamamı sikloheksan bazlıdır. Ancak, artan petrol fiyatları ve yeşil ürün talebi nedeniyle biyo-bazlı üretim araştırmaları hızlanmaktadır. Şeker bazlı hammaddeler, aromatik bileşikler ve yağ asidi kaynakları kullanan fermantasyon tabanlı yöntemler araştırılmaktadır.
BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Asitlendirici / pH Düzenleyici | Ekşimsi tat sağlar; Gıda ürünlerinde asitliği ayarlar; Jeller, reçeller ve diyet ürünlerinde kullanılır; Tamponlama maddesi olarak işlev görür. |
| Monomer (Polimerizasyon) | Naylon 6,6 üretimi için anahtar monomer; Heksametilendiamin ile reaksiyona girer; Polyester ve poliüretan üretiminde de kullanılır. |
| Korozyon İnhibitörü | Kireçlenme ve korozyonu önler; Endüstriyel su arıtımında kullanılır; Soğutma sistemlerini ve boru hatlarını korur. |
| Baca Gazı Desülfürizasyonu | Baca gazında SO₂ emilimini artırır; Termik santrallerde kullanılır; Kükürt emisyonlarını azaltır; Çevresel uyumluluğu iyileştirir. |
| Plastikleştirici | Bazı polimer formülasyonlarında kullanılır; Esneklik ve dayanıklılığı artırır; Kablo ve tel kaplamalarında kullanılır. |
| Yapıştırıcı Bileşeni | Yapıştırıcı ve sızdırmazlık ürünü formülasyonlarında kullanılır; Bağlanma gücü sağlar; Çeşitli endüstriyel uygulamalarda kullanılır. |
BÖLÜM 7: ANA UYGULAMA ALANLARI
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Polimer Endüstrisi (Naylon) | Monomer, polimerizasyon | Naylon 6,6 üretimi; Mühendislik plastikleri; Lifler ve tekstiller; Otomotiv parçaları; Elektronik bileşenler. |
| Polimer Endüstrisi (Polyester) | Monomer, esterleşme | Polyester reçine üretimi; Poliüretan üretimi; Yüksek performanslı polimerler; Kaplamalar ve yapıştırıcılar. |
| Gıda Endüstrisi (E355) | Asitlendirici, pH düzenleyici, tamponlama maddesi | Jeller, reçeller, meyve konserveleri; Diyet ürünleri; Efervesan tablet üretimi (karbonatlarla); Jelatin jelleştirme yardımcısı; Dozaj: %0.5-2.0. |
| Endüstriyel Uygulamalar | Korozyon inhibitörü, kireç önleyici | Kazan suyu arıtımı; Soğutma suyu sistemleri; Boru hattı koruması; Kireçlenme önleme; Baca gazı desülfürizasyonu. |
| Boya Sıyırma | Boya sökücü bileşeni | Amonyum nitrat ile formülasyonlar; Çözücü olarak monokloroasetik asit; Demir ve demir dışı metallerden boya sökme; Kireç ve pası da temizler. |
| Yapıştırıcılar & Sızdırmazlık Ürünleri | Bileşen, bağlayıcı | Yapıştırıcı formülasyonları; Sızdırmazlık ürünü üretimi; Bağlanma uygulamaları; İnşaat ve endüstriyel kullanımlar. |
| Yağlayıcılar | Bileşen | Yağlayıcı formülasyonları; Endüstriyel yağlar; Gres üretimi. |
| Farmasötik | Tatlandırıcı, asitlik düzenleyici | Kalsiyum karbonat antasitleri (ekşilik sağlayıcı); Efervesan tablet formülasyonları; pH ayarı. |
| Kablo & Tel Endüstrisi | Yaşlanma önleyici | Kablo kaplama için polyester reçineler; Bakır/alüminyum tellerin yaşlanmasını önler; Hidrokarbon direnci; Kablo dayanıklılığını artırır. |
BÖLÜM 8: ÖRNEK FORMÜLASYONLAR
Gıda Sınıfı pH Düzenleyici (Jel / Reçel):
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Adipik Asit (E355) | %0.5 – 2.0 |
| Pektin | Gerektiği kadar |
| Şeker | %100'e tamamlayın |
| Su | Gerektiği kadar |
Talimatlar: Adipik asidi suda çözün; Diğer bileşenlerle birlikte ekleyin; Çözmek için ısıtın; pH'ı istenen seviyeye ayarlayın; Kaplara doldurun ve kapatın.
Efervesan Tablet Formülasyonu:
| Bileşen | Miktar |
|---|---|
| Adipik Asit | %10 – 20 |
| Sodyum Bikarbonat | %20 – 30 |
| Aktif Bileşen | Gerektiği kadar |
| Dolgu Maddeleri | %100'e tamamlayın |
| Bağlayıcılar, Kayganlaştırıcılar | Gerektiği kadar |
Talimatlar: Tüm bileşenleri karıştırın; Tablet haline getirin; Neme dayanıklı kaplarda paketleyin.
BÖLÜM 9: KALİTE ÖZELLİKLERİ
| Parametre | Gıda Sınıfı (E355) | Teknik Sınıf | Farmasötik Sınıf | Test Metodu |
|---|---|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz | Beyaz kristal toz | Görsel |
| Tayin | ≥ %99.5 | ≥ %99.0 | ≥ %99.5 | Titrimetrik |
| Erime Noktası | 151.5 – 154°C | 151.5 – 154°C | 151.5 – 154°C | DSC |
| Kurutma Kaybı | ≤ %0.5 | ≤ %0.5 | ≤ %0.3 | Gravimetrik |
| Kızdırma Kalıntısı | ≤ %0.05 | ≤ %0.1 | ≤ %0.02 | Gravimetrik |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) | ≤ 10 ppm | – | ≤ 5 ppm | AAS / ICP |
| Arsenik (As) | ≤ 2 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Kurşun (Pb) | ≤ 2 ppm | – | ≤ 1 ppm | AAS / ICP |
| Su (Karl Fischer) | ≤ %0.5 | ≤ %0.5 | ≤ %0.3 | Karl Fischer |
| Renk (APHA) | ≤ 10 | ≤ 20 | ≤ 10 | Kolorimetrik |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 5.000 – 6.000 mg/kg (düşük toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite | Düşük toksisite; Tahriş edici değil |
| Cilt Tahrişi | Hafif tahriş edici |
| Göz Tahrişi | Tahrişe neden olabilir |
| Soluma Toksisitesi | Solunum yolu tahrişine neden olabilir (toz) |
| Kronik Toksisite | Düşük toksisite; Normal kullanım seviyelerinde önemli olumsuz etkiler yok |
| Karsinojenisite | Karsinojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenisite | Mutajenik değil |
| Üreme Toksisitesi | Normal seviyelerde üreme toksisitesi yok |
| Alerjenite | Düşük alerjenite |
| Kabul Edilebilir Günlük Alım (ADI) | 0 – 5 mg/kg vücut ağırlığı (asitlendirici olarak) |
| Özel Toksisite Notu | Gıda kullanımı için genel olarak güvenli kabul edilir (GRAS); Düşük toksisite; Normal kullanım seviyelerinde toksik değildir; Yüksek dozlarda hafif gastrointestinal tahrişe neden olabilir; Cilt ve göz teması tahrişe neden olabilir; Toz solunması solunum rahatsızlığına neden olabilir. |
BÖLÜM 11: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS uyarınca):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 | H315 |
| Göz Tahrişi | Kategori 2 | H319 |
| Hedef Organ Toksisitesi (Tek) | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS07 (Ünlem İşareti)
Tehlike İfadeleri (H-Kodları):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H319 | Ciddi göz tahrişine neden olur |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Parlayıcılık | Tepkime | Özel |
|---|---|---|---|
| 1 | 0 | 0 | - |
| (Hafif sağlık tehlikesi) | (Yanmaz) | (Kararlı) | (Yok) |
BÖLÜM 12: ÖNLEM İFADELERİ (P-KODLARI)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P264 | Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruması/yüz koruması kullanın |
| P302+P352 | CİLTTE İSE: Bol sabun ve suyla yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNURSA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve rahat nefes alması için dinlenme pozisyonunda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZE TEMAS EDERSE: Suyla birkaç dakika dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmezseniz ZEHİR MERKEZİ'ni/doktoru arayın |
| P332+P313 | Cilt tahrişi olursa: Tıbbi yardım/alın |
| P337+P313 | Göz tahrişi kalırsa: Tıbbi yardım/alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
BÖLÜM 13: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruz Kalma Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Derhal temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi gelişirse tıbbi yardım isteyin. |
| Cilt Teması | Bol sabun ve suyla yıkayın. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika boyunca bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım isteyin. |
| Yutma | Ağzı çalkalayın. Bol su için. Büyük miktarlarda yutulduysa veya rahatsızlık hissediliyorsa tıbbi yardım isteyin. |
BÖLÜM 14: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı olmayan organik madde. Yüksek sıcaklıklarda kalın dumanla yanabilir. |
| Yangından Kaynaklanan Tehlikeler | Termal bozunma, karbon monoksit, karbon dioksit ve tahriş edici dumanlar üretir. |
| Uygun Söndürme Ortamı | Su sisi, CO₂, kuru kimyasal toz, köpük. |
| Uygun Olmayan Söndürme Ortamı | Su jeti (tozu yayabilir) |
| Özel Koruyucu Ekipman | Kendinden nefes alabilen cihaz (SCBA), tam koruyucu giysi. |
| Özel Önlemler | Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin. Toz bulutu oluşumundan kaçının. |
BÖLÜM 15: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; IŞIKTAN, ISIDAN ve NEMDEN KORUYUN; Doğrudan güneş ışığından uzak tutun. |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplar (PE astarlı torbalar, HDPE kaplar). |
| Korunması Gereken Maddeler | Işık, ısı, nem, güçlü oksitleyici ajanlar, güçlü bazlar |
| Raf Ömrü | 24 – 48 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında). |
| Kararlılık Notu | Önerilen depolama koşullarında kararlıdır; Yüksek neme maruz kalırsa nem emebilir; Isıdan koruyun. |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Karanlık, serin, kuru bir yerde saklayın; Havaya ve neme maruziyetten kaçının; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır. |
BÖLÜM 16: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| PE Astarlı Kağıt Torba | 10 kg, 20 kg, 25 kg | PE astarlı kraft kağıt torba (neme dayanıklı) |
| Plastik Torba | 5 kg, 10 kg, 25 kg | PE torba (iç astarlı, sızdırmaz, neme dayanıklı) |
| Lif Varil | 20 kg, 25 kg | PE astarlı lif levha varil |
| Plastik Varil | 25 kg, 50 kg | HDPE / Polipropilen (neme dayanıklı) |
| FIBC / Big Bag | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı, neme dayanıklı PP dokuma torba |
BÖLÜM 17: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil) |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nem ve ısıdan koruyun. |
BÖLÜM 18: DÜZENLEYİCİ DURUM
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | EFSA tarafından onaylanmış gıda katkı maddesi E355; ADI: 0-5 mg/kg; Gıda kullanımı için onaylanmıştır. |
| ABD (TSCA) | Listelenmiştir (TSCA Envanteri) |
| ABD (FDA) | GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) ; 21 CFR 184.1009; Gıda kullanımı için onaylanmıştır. |
| Türkiye | Gıda katkı maddesi E355; Tarım Bakanlığı onayı gereklidir; Kullanım için onaylanmıştır. |
| JECFA | Onaylanmıştır; ADI: 0-5 mg/kg vücut ağırlığı; Özellikler dahildir. |
| EFSA | Onaylanmıştır; ADI: 0-5 mg/kg vücut ağırlığı. |
| IARC | Sınıflandırılmamıştır (karsinojenik değil) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Toz/tahriş edici olarak düzenlenmiştir |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir |
| Helal | Evet (sertifika ile, sentetik/petrol kaynaklı) |
| Koşer | Evet (sertifika ile) |
| Vegan | Evet (sentetik, hayvansal kaynaklı değil) |
BÖLÜM 19: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Tür | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Adipik Asit, Heksandioik Asit, Adipinik Asit, 1,4-Bütandikarboksilik Asit |
| İngilizce İsimler | Adipic Acid, Hexanedioic Acid, Adipinic Acid, 1,4-Butanedicarboxylic Acid, 1,6-Hexanedioic Acid |
| E Numarası | E355 |
| CAS Numarası | 124-04-9 |
| EC Numarası | 204-673-3 |
| HS Kodu | 2917.12 |
BÖLÜM 20: ÖZET TABLO
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Adipik Asit (E355) |
| CAS Numarası | 124-04-9 |
| E Numarası | E355 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₀O₄ |
| Moleküler Ağırlık | 146.14 g/mol |
| Görünüm | Beyaz kristal toz |
| Erime Noktası | 151.5 – 154°C |
| Çözünürlük | Suda az çözünür; Etanolde çözünür |
| Birincil Fonksiyonları | Asitlendirici, pH düzenleyici, monomer, korozyon inhibitörü |
| Ana Uygulama Alanları | Gıda (E355), polimer (naylon 6,6), endüstriyel (korozyon önleme), farmasötik |
| Raf Ömrü | 24 – 48 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir |
| Özel Özellikler | Dikarboksilik asit; Ekşimsi tat; GRAS statüsü; FDA onaylı; Vegan; Helal; Naylon 6,6 için anahtar monomer; Kararlı ve toksik değildir. |
BÖLÜM 21: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR
KRİTİK UYARILAR:
-
GRAS Statüsü: FDA GRAS (21 CFR 184.1009); EFSA onaylı (E355); Gıda, farmasötik ve endüstriyel kullanım için güvenlidir.
-
Düşük Toksisite: LD50 > 5.000 mg/kg; Normal kullanım seviyelerinde toksik değildir.
-
Hafif Tahriş Edici: Cilt ve göz tahrişine neden olur (H315, H319); Solunum yolu tahrişine neden olabilir (H335).
-
Higroskopik: Havadan nem emer; Sıkıca kapatılmış kaplarda saklayın.
-
Yanıcı Değil: Kararlı ve yanmaz.
-
Ekşimsi Tat: Gıda ve içeceklerde asitlendirici olarak kullanılır.
-
Naylon İçin Esansiyel: Naylon 6,6 üretimi için anahtar monomer; Endüstriyel olarak en önemli dikarboksilik asitlerden biridir.
-
Vegan: Sentetik/petrol kaynaklı; Vegan uygulamalar için uygundur.
-
Biyo-Bazlı Araştırma: Yenilenebilir üretim araştırmaları hızlanmaktadır (fermantasyon tabanlı yöntemler).
EN İYİ UYGULAMA TAVSİYELERİ:
-
Gıda Endüstrisi: Asitlendirici ve pH düzenleyici olarak kullanın; Jeller, reçeller, diyet ürünleri, efervesan tabletler; Dozaj: %0.5-2.0; Kullanımdan önce suda çözün; pH'ı istenen seviyeye ayarlayın.
-
Polimer Endüstrisi: Naylon 6,6 ve polyester üretimi için monomer olarak kullanın; Heksametilendiamin ile reaksiyona sokun; Polimerizasyon reaksiyonlarında kullanın; Polimer sınıfı uygulamalar için yüksek saflık koruyun.
-
Endüstriyel Uygulamalar: Korozyon ve kireç inhibitörü olarak kullanın; Kazan suyu ve soğutma suyu arıtımı; Dozaj: 10-100 ppm; pH ve konsantrasyonu izleyin.
-
Baca Gazı Desülfürizasyonu: Termik santrallerde kullanın; SO₂ emilimini artırır; Çevresel uyumluluğu iyileştirir.
-
Elleçleme: İyi havalandırılmış alanlarda kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Toz halinde kullanırken toz maskesi (N95/FFP2) kullanın; Eldiven ve güvenlik gözlüğü kullanın; Göz ve cilt temasından kaçının.
-
Kişisel Koruyucu Donanım: Toz oluşuyorsa toz maskesi (N95/FFP2), güvenlik gözlüğü, kimyasallara dayanıklı eldivenler, koruyucu giysi.
-
Hijyen: Elleçlemeden sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin; Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın.
-
Depolama: Sıkıca kapatılmış, neme dayanıklı kaplarda saklayın; Serin, kuru, iyi havalandırılmış bir yerde saklayın; Nem ve ısıdan koruyun; Açılmış kaplar derhal yeniden kapatılmalıdır; Raf ömrü: uygun koşullar altında 24-48 ay.
-
Döküntü Yönetimi: Süpürün veya vakumlayın (HEPA) ve uygun sızdırmaz kaba koyun; Toz oluşumundan kaçının; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin.
-
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uygun olarak bertaraf edin; Tehlikesiz atık; Düzenlemelere uygun olarak yakılabilir.
TESPİT YÖNTEMLERİ:
| Metot | Açıklama | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|
| Titrimetrik | NaOH ile asit-baz titrasyonu | Basit, doğru, standart yöntem | İndikatör gerektirir |
| HPLC | Kantitatif analiz | Yüksek hassasiyet, doğru | Yüksek maliyet, uzmanlık gerektirir |
| GC | Türevlendirme sonrası | Yüksek hassasiyet | Karmaşık numune hazırlığı |
| FTIR | Fonksiyonel grup tanımlama | Hızlı, tahribatsız | Referans spektrumları gerektirir |
| Erime Noktası | Saflık göstergesi | Basit, hızlı | Spesifik değil |
ADİPİK ASİT vs ALTERNATİFLER KARŞILAŞTIRMASI:
| Ürün | Kimyasal Adı / E Kodu | Uygulama | Güçlü Yön | Zayıf Yön | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Adipik Asit (E355) | Heksandioik Asit | Gıda, polimer, endüstriyel | Çok yönlü, anahtar naylon monomer, GRAS, ekşimsi tat | Şu anda fosil kaynaklı | Yaygın onaylı |
| Sitrik Asit (E330) | 2-Hidroksipropan-1,2,3-trikarboksilik asit | Gıda, içecekler | Yaygın, güvenli, doğal | Polimer monomeri değil | Yaygın onaylı |
| Süksinik Asit (E363) | Bütandioik Asit | Gıda, reçineler | Yenilenebilir potansiyel, gıda katkısı | Daha düşük talep | Onaylı |
| Sebasik Asit | Dekandioik Asit | Polimer, yağlayıcılar | Yenilenebilir (hint yağı) | Daha yüksek maliyet | Sınırlı |
| Tartarik Asit (E334) | 2,3-Dihidroksibütandioik asit | Gıda, içecekler | Doğal, güvenli | Polimer monomeri değil | Yaygın onaylı |
YASAL UYARI:
Bu belgede sağlanan bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanmaktadır ve iyi niyetle sunulmuştur. Ancak, tüm kullanım koşulları bizim kontrolümüz dışında olduğundan, bağlayıcı bir özellik veya garanti teşkil etmez. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar, kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekten ve tüm yerel, bölgesel ve ulusal düzenlemelere uymaktan sorumludur. Tam güvenlik, depolama, kullanım, elleçleme, atık ve düzenleyici uyumluluk bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun.
