Aktif Karbon, Activated Carbon, Activated Charcoal, Activated Coal, 7440-44-0
AKTİF KARBON (AKTİF KÖMÜR)
Aktif Karbon / Active Carbon / Activated Carbon / Activated Charcoal
CAS Numarası: 7440-44-0
EC Numarası: 231-153-3
1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK
| Parametre |
Açıklama |
| Ürün Adı |
Aktif Karbon (Aktif Kömür) |
| Diğer İsimleri |
Aktif kömür, Aktif karbon tozu (PAC), Granül aktif karbon (GAC), Pelet aktif karbon |
| Kimyasal Formülü |
C (elementel karbon, amorf) |
| CAS Numarası |
7440-44-0 |
| EC Numarası (EINECS) |
231-153-3 |
| Görünüm |
Siyah, ince toz veya granül parçacıklar |
| Koku |
Kokusuz |
ÖNEMLİ UYARI: Aktif karbonun doğru CAS numarası 7440-44-0'tır. CAS 1333-86-4, endüstriyel karbon siyahına (Carbon Black) aittir ve petrol ürünlerinden elde edilir. CAS 1333-86-4 gıda veya farmasötik kullanım için uygun DEĞİLDİR ve gıda katkı maddesi olarak kullanımı yasaktır.
2. EŞ ANLAMLILAR VE DİĞER İSİMLER
| Tür |
İsim |
| Türkçe İsimler |
Aktif Karbon, Aktif Kömür, Toz Aktif Karbon (PAC), Granül Aktif Karbon (GAC) |
| İngilizce İsimler |
Activated Carbon, Activated Charcoal, Active Carbon, Powdered Activated Carbon (PAC), Granular Activated Carbon (GAC) |
| CAS Numarası |
7440-44-0 |
| EC Numarası |
231-153-3 |
| HS Kodu |
3802.10 |
3. KİMYASAL YAPI
3.1. Moleküler Yapı
Aktif karbon, elementel karbondan oluşan, yüksek derecede gözenekli, amorf veya turbostratik yapıda bir malzemedir. Karbon atomları, düzensiz, kristal olmayan bir yapıda altıgen halka katmanları (grafit benzeri) şeklinde düzenlenmiştir.
Basitleştirilmiş Yapısal Gösterim:
C - C - C - C - C - C
/ / / / / /
C - C - C - C - C - C
\ \ \ \ \ \
C - C - C - C - C - C
(Düzensiz altıgen halkalı amorf karbon yapısı)
3.2. Moleküler Formül
C (Elementel Karbon)
3.3. Atom Ağırlığı
12,01 g/mol
3.4. Temel Yapısal Özellikler
| Özellik |
Açıklama |
| Elementel Bileşim |
Karbon (C), eser miktarda hidrojen, oksijen ve kül içerebilir |
| Kristal Yapısı |
Amorf / Turbostratik (düzensiz grafit-benzeri) |
| Gözenek Yapısı |
Mikrogözenekli (<2 nm), mezogözenekli (2-50 nm), makrogözenekli (>50 nm) |
| Yüzey Alanı |
500 – 2.000 m²/g (BET) |
| Saflık |
Hammaddesine ve aktivasyon yöntemine bağlı olarak değişir |
4. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer / Açıklama |
| Görünüm |
Siyah, ince toz veya granül parçacıklar |
| Koku |
Kokusuz |
| Tat |
Tatsız |
| Suda Çözünürlük |
Çözünmez |
| Organik Çözücülerde Çözünürlük |
Çözünmez |
| Yoğunluk |
1,8 – 2,1 g/cm³ |
| Yığma Yoğunluğu |
0,2 – 0,6 g/cm³ (forma bağlı) |
| BET Yüzey Alanı |
500 – 2.000 m²/g |
| İyot Sayısı |
500 – 1.200 mg/g |
| Sertlik (Top Sertliği) |
%60 – 98 (granül formlar için) |
| Kül İçeriği |
%1 – 15 (hammaddeye bağlı) |
| Nem İçeriği |
≤ %5 – 10 |
| pH (sulu ekstrakt) |
5 – 10 |
| Gözenek Hacmi |
0,2 – 1,0 cm³/g |
| Partikül Boyutu |
Sınıfa bağlı değişir (µm ila mm) |
| Özgül Isı |
~0,85 kJ/(kg·K) |
| Isıl İletkenlik |
Düşük (yalıtkan) |
5. ÇÖZÜNÜRLÜK PROFİLİ
| Çözücü |
Çözünürlük |
Koşullar |
| Su |
Çözünmez |
20°C |
| Etanol |
Çözünmez |
25°C |
| Aseton |
Çözünmez |
25°C |
| Eter |
Çözünmez |
25°C |
| Asitler (HCl, H₂SO₄) |
Çözünmez |
25°C |
| Alkaliler (NaOH) |
Çözünmez |
25°C |
6. KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Özellik |
Açıklama |
| Kimyasal Karakter |
İnert; kimyasal olarak reaktif değildir |
| Oksidasyon |
Yüksek sıcaklıklarda güçlü oksitleyicilerle CO ve CO₂ oluşturur |
| Termal Kararlılık |
800°C'ye kadar kararlıdır (inert atmosferde) |
| Adsorpsiyon |
Gazlar, kokular, organik bileşikler ve belirli inorganikler için yüksek adsorpsiyon kapasitesi |
| Yanma |
Kırmızı sıcaklığa ısıtıldığında alevsiz yavaş yanar |
| Geçimsiz Maddeler |
Güçlü oksitleyiciler (ozon, klor, permanganat) |
7. TEMEL FİZİKSEL PARAMETRELER
| Parametre |
Açıklama |
Önemi |
| BET Yüzey Alanı |
Gram başına toplam yüzey alanı |
Daha yüksek = daha fazla adsorpsiyon kapasitesi |
| İyot Sayısı |
İyot adsorpsiyonu |
Mikrogözeneklilik göstergesi (<1 nm gözenekler) |
| Metilen Mavisi Sayısı |
Metilen mavisinin adsorpsiyonu |
Mezogözeneklilik göstergesi (2-50 nm gözenekler) |
| Tanen Sayısı |
Tanik asit adsorpsiyonu |
Makrogözeneklilik göstergesi (>50 nm gözenekler) |
| Görünür Yoğunluk |
Birim hacim başına kütle |
Reaktör boyutlandırma ve kullanım için |
| Sertlik |
Aşınmaya karşı direnç |
Sabit yatak uygulamaları için önemlidir |
8. ÜRETİM SÜRECİ
8.1. Hammaddeler
| Hammadde |
Açıklama |
| Hindistan Cevizi Kabuğu |
En yüksek sertlik, premium sınıf |
| Odun |
Yumuşak, yüksek mezogözeneklilik |
| Kömür (Bitümlü, Linyit) |
Düşük maliyetli, genel endüstriyel |
| Turba |
Orta gözeneklilik |
| Zeytin Çekirdeği |
Orta sertlik |
| Ceviz Kabuğu |
Yüksek sertlik |
| Bambu |
Yenilenebilir kaynak |
| Petrol Koku |
Endüstriyel kalite |
8.2. Üretim Aşamaları
| Aşama |
İşlem |
Açıklama |
| 1 |
Hammadde Hazırlama |
Karbon içeren hammadde kurutulur, kırılır ve öğütülür. |
| 2 |
Karbonizasyon |
Hammadde, inert atmosferde (oksijensiz) 400-600°C'de ısıtılarak uçucu bileşenler uzaklaştırılır. |
| 3 |
Aktivasyon |
Karbonize malzeme, gözenekli yapı oluşturmak için fiziksel veya kimyasal aktivasyona tabi tutulur. |
| 4 |
Yıkama (İsteğe Bağlı) |
Kül ve safsızlıkları uzaklaştırmak için asit veya su ile yıkama yapılır. |
| 5 |
Kurutma |
Yıkanmış ürün kurutulur. |
| 6 |
Sınıflandırma |
Partikül boyutuna göre sınıflandırma yapılır (toz, granül, pelet). |
| 7 |
Paketleme |
Neme karşı korumalı kaplarda paketlenir. |
8.3. Aktivasyon Yöntemleri
| Yöntem |
Sıcaklık |
Proses |
Gözenek Yapısı |
Uygulamalar |
| Fiziksel Aktivasyon |
800-1.000°C |
Buhar (H₂O) veya CO₂ gazlaştırma |
Mikrogözenekli (baskın) |
Su arıtma, gaz saflaştırma |
| Kimyasal Aktivasyon |
400-600°C |
H₃PO₄, ZnCl₂, KOH, K₂CO₃ emprenye |
Mezogözenekli (baskın) |
Özel uygulamalar, yüksek adsorpsiyon |
9. AKTİF KARBON TİPLERİ VE SINIFLARI
| Tip |
Form |
Partikül Boyutu |
Yığma Yoğunluğu |
Birincil Uygulamalar |
| Toz Aktif Karbon (PAC) |
İnce toz |
1 – 150 µm |
0,2 – 0,5 g/cm³ |
Sıvı faz adsorpsiyonu (kesikli prosesler), renk giderme, ilaç |
| Granül Aktif Karbon (GAC) |
Düzensiz granüller |
0,2 – 5 mm |
0,4 – 0,6 g/cm³ |
Sabit yatak adsorpsiyonu, su arıtma, gaz saflaştırma |
| Ekstrüde (Pelet) Aktif Karbon |
Silindirik peletler |
0,8 – 5 mm çap |
0,5 – 0,7 g/cm³ |
Gaz fazı adsorpsiyonu, katalizör desteği, çözücü geri kazanımı |
| Emprenye Edilmiş Aktif Karbon |
Çeşitli |
Çeşitli |
Çeşitli |
Özel adsorpsiyon (Hg, H₂S, VOC, kimyasal savaş ajanları) |
| Yıkanmış (Asit yıkanmış) Karbon |
Çeşitli |
Çeşitli |
Çeşitli |
Yüksek saflık uygulamalar (gıda, ilaç, elektronik) |
9.1. Yaygın Elek Boyutları (GAC)
| Elek Boyutu |
Açıklık (mm) |
Uygulama |
| 4×8 |
4,75 – 2,36 mm |
Su arıtma, büyük yataklar |
| 8×16 |
2,36 – 1,18 mm |
Su arıtma, standart |
| 12×20 |
1,70 – 0,85 mm |
Buhar fazı, ince adsorpsiyon |
| 20×40 |
0,85 – 0,43 mm |
İnce adsorpsiyon, özel |
10. HAMMADDE KARŞILAŞTIRMASI
| Hammadde |
Yüzey Alanı (m²/g) |
Sertlik |
Kül İçeriği |
Gözenek Yapısı |
Maliyet |
Birincil Uygulamalar |
| Hindistan Cevizi Kabuğu |
1.000-1.500 |
Çok yüksek |
%2-5 |
Mikrogözenekli |
Yüksek |
Su arıtma, altın geri kazanımı, premium |
| Odun |
800-1.500 |
Düşük |
%2-5 |
Mezogözenekli (yüksek) |
Orta |
Sıvı renk giderme, gıda, içecek |
| Kömür (Bitümlü) |
800-1.200 |
Orta |
%5-15 |
Dengeli |
Düşük |
Genel endüstriyel, gaz saflaştırma |
| Linyit |
500-800 |
Düşük |
%10-20 |
Makrogözenekli |
Çok düşük |
Baca gazı arıtma, düşük maliyetli |
| Zeytin Çekirdeği |
800-1.200 |
Orta-Yüksek |
%3-8 |
Mikrogözenekli |
Orta |
Su arıtma, özel |
11. KULLANIM ALANLARI
11.1. Su ve Atık Su Arıtma (En Büyük Kullanım ~%40)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| İçme Suyu Arıtma |
GAC (8×16, 12×20) |
Organik kirleticileri, kloru, tadı, kokuyu, THM öncüllerini uzaklaştırır |
| Atık Su Arıtma |
PAC, GAC |
Organik kirleticileri, boyaları, ilaç kalıntılarını uzaklaştırır |
| Endüstriyel Proses Suyu |
GAC |
Proses suyunun saflaştırılması |
| Yeraltı Suyu İyileştirme |
GAC |
VOC'leri, pestisitleri, herbisitleri uzaklaştırır |
| Havuz ve Spa |
GAC |
Kloramin giderme, su berraklığı |
11.2. Hava ve Gaz Arıtma (~%20)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| HVAC Sistemleri |
Pelet, GAC |
VOC'leri, kokuları, havadaki kirleticileri uzaklaştırır |
| Solunum Maskeleri |
Emprenye edilmiş PAC |
Kimyasal savaş ajanları, endüstriyel dumanlar |
| Baca Gazı Arıtma |
GAC, Pelet |
Cıva, dioksinler, SO₂, NOₓ uzaklaştırır |
| Çözücü Geri Kazanımı |
GAC, Pelet |
Organik çözücüleri hava akışlarından geri kazanır |
| Koku Kontrolü |
GAC, Pelet |
Atık su arıtma tesisleri, kompost tesisleri |
11.3. Gıda ve İçecek Endüstrisi (~%10)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| Kafein Giderme |
PAC, GAC |
Kahve ve çaydan kafeini uzaklaştırır |
| Şeker Rafinasyonu |
PAC |
Şeker çözeltilerinin rengini açar |
| Bitkisel Yağ Saflaştırma |
PAC |
Rengi, kokuları, peroksitleri uzaklaştırır |
| Meyve Suyu Saflaştırma |
PAC |
Rengi, acı bileşikleri uzaklaştırır |
| Alkol Saflaştırma |
GAC |
Füzel yağlarını, safsızlıkları uzaklaştırır |
11.4. İlaç ve Tıp (~%8)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| Zehirlenme Tedavisi (Aşırı Doz) |
PAC (oral süspansiyon) |
Gastrointestinal sistemde ilaçları ve toksinleri adsorbe eder |
| İlaç Saflaştırma |
PAC |
API üretiminde safsızlıkları uzaklaştırır |
| Hemoperfüzyon |
Kaplamalı GAC |
Kandan toksinleri uzaklaştırır (vücut dışı) |
| Yara Pansumanı |
Emprenye edilmiş kumaş |
Eksudayı emer, kokuyu azaltır |
| Ağız Bakımı (Diş Macunu) |
PAC |
Diş beyazlatma, leke giderme |
11.5. Kozmetik ve Kişisel Bakım (~%5)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| Yüz Maskeleri / Temizleyiciler |
PAC (ince toz) |
Safsızlıkları emer, gözenekleri açar |
| Diş Macunu |
PAC |
Diş beyazlatma, leke giderme |
| Deodorantlar |
PAC |
Kokuya neden olan bileşikleri emer |
| Sabun |
PAC |
Derin temizlik, detoksifikasyon |
| Şampuan |
PAC |
Ürün birikimini, safsızlıkları uzaklaştırır |
11.6. Madencilik ve Metalurji (~%5)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| Altın Geri Kazanımı (CIP/CIL) |
GAC (hindistan cevizi kabuğu) |
Liç çözeltilerinden altın siyanür kompleksini adsorbe eder |
| Değerli Metal Geri Kazanımı |
GAC |
Gümüş, platin, paladyum geri kazanımı |
| Temel Metal Saflaştırma |
GAC |
Elektrolit çözeltilerinden organikleri uzaklaştırır |
11.7. Kimya Endüstrisi (~%7)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| Çözücü Geri Kazanımı |
GAC, Pelet |
Proses akışlarından çözücüleri geri kazanır |
| Katalizör Desteği |
Pelet, GAC |
Değerli metal katalizörler için destek |
| Kimyasal Saflaştırma |
PAC, GAC |
Kimyasal ürünlerden safsızlıkları uzaklaştırır |
11.8. Çevre ve Toprak İyileştirme (~%5)
| Uygulama |
Tercih Edilen Form |
Fonksiyon |
| Yeraltı Suyu İyileştirme |
GAC |
VOC'leri, pestisitleri, herbisitleri uzaklaştırır |
| Toprak İyileştirme |
PAC, GAC |
Kirleticileri adsorbe eder |
| Deponi Sızıntı Suyu Arıtma |
GAC |
Organik kirleticileri uzaklaştırır |
12. EMPRENYE EDİLMİŞ AKTİF KARBON
| Emprenye Maddesi |
Hedef Kirleticiler |
Uygulamalar |
| Gümüş (Ag) |
Bakteriler, virüsler |
Su dezenfeksiyonu, tıbbi uygulamalar |
| Potasyum İyodür (KI) |
Cıva (Hg), radyoaktif iyot |
Baca gazı arıtma, nükleer uygulamalar |
| Kükürt (S) |
Cıva (Hg) |
Kömür yakıtlı enerji santralleri |
| Fosforik Asit (H₃PO₄) |
Amonyak (NH₃), aminler |
Koku kontrolü |
| Potasyum Permanganat (KMnO₄) |
H₂S, aldehitler, VOC'ler |
Gaz maskeleri, hava arıtma |
| Çinko Oksit (ZnO) |
H₂S, merkaptanlar |
Gaz saflaştırma |
| Sodyum Hidroksit (NaOH) |
Asit gazlar (HCl, SO₂, NOₓ) |
Asit gaz giderme |
| Trietilendiamin (TEDA) |
Kimyasal savaş ajanları |
Askeri gaz maskeleri |
13. KALİTE SPESİFİKASYONLARI (TİPİK)
| Parametre |
Hindistan Cevizi GAC |
Kömür Bazlı GAC |
Odun Bazlı PAC |
| İyot Sayısı (mg/g) |
900 – 1.200 |
800 – 1.100 |
600 – 1.000 |
| BET Yüzey Alanı (m²/g) |
1.000 – 1.500 |
800 – 1.200 |
800 – 1.500 |
| Sertlik (%) |
≥ 95 |
70 – 90 |
N/A (toz) |
| Kül İçeriği (%) |
2 – 5 |
5 – 15 |
2 – 8 |
| Nem (%) |
≤ 5 |
≤ 5 |
≤ 10 |
| pH |
8 – 10 |
8 – 10 |
5 – 8 (yıkanmış) |
| Yığma Yoğunluğu (g/cm³) |
0,45 – 0,55 |
0,40 – 0,50 |
0,20 – 0,50 |
14. REJENERASYON VE BERTARAF
| Yöntem |
Açıklama |
Geri Kazanım Oranı |
Maliyet |
| Termal Rejenerasyon |
Buhar/CO₂ atmosferinde 800-900°C'ye ısıtma |
%90-95 |
Yüksek |
| Kimyasal Rejenerasyon |
Asit veya baz yıkama |
%50-80 |
Orta |
| Buhar Rejenerasyonu |
Düşük sıcaklıkta buhar sıyırma |
%50-70 |
Düşük |
| Biyobozunma |
Biyolojik rejenerasyon (biyolojik aktif karbon için) |
Değişken |
Düşük |
| Bertaraf (rejenerasyon yapılmamış) |
Yakma (enerji geri kazanımı) veya çöp sahası |
%0 |
Düşük |
Not: Rejenere edilmiş karbon, yeni karbona kıyasla biraz daha düşük performansa sahip olabilir (%10-20 kapasite kaybı).
15. GÜVENLİK VE TOKSİKOLOJİ
| Parametre |
Değer |
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) |
> 5.000 mg/kg (pratik olarak toksik değil) |
| Akut Solunum Toksisitesi |
Toz solunması solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| Cilt Tahrişi |
Tahriş edici değildir |
| Göz Tahrişi |
Mekanik tahriş edici (toz) |
| Kanserojenite |
Sınıflandırılmamıştır (IARC Grup 3) |
| Mutajenite |
Negatif |
| Alerjenite |
Alerjen değildir |
| Emilim |
Gastrointestinal sistemden emilmez; vücuttan değişmeden geçer |
16. GHS SINIFLANDIRMASI
| Tehlike Sınıfı |
Kategori |
H-İfadesi |
| Yanıcı Toz |
Kategori 1 |
H252 |
| STOT - TE |
Kategori 3 |
H335 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod |
İfade |
| H252 |
Büyük miktarlarda kendiliğinden ısınır; yangına neden olabilir. |
| H335 |
Solunum yolu tahrişine neden olabilir. |
17. ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod |
İfade |
| P261 |
Tozu solumaktan kaçının. |
| P271 |
Sadece açık havada veya iyi havalandırılan bir alanda kullanın. |
| P280 |
Koruyucu eldiven ve göz koruması kullanın. |
| P302+P352 |
Cilt ile temasında: Bol su ile yıkayın. |
| P305+P351+P338 |
Göz ile temasında: Su ile birkaç dakika dikkatlice durulayın. |
| P410+P403 |
Işıktan koruyun. İyi havalandırılmış bir yerde saklayın. |
| P501 |
İçeriği/kabı yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin. |
18. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ
| Maruziyet Yolu |
Yapılacak İşlem |
| Soluma |
Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması |
Sabun ve su ile yıkayın. |
| Göz Teması |
Bol su ile en az 15 dakika durulayın. |
| Yutma |
Zarar vermesi olası değildir (tıbbi adsorbent olarak kullanılır). Büyük miktar yutulduysa tıbbi yardım alın. |
19. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Yanıcı toz; ince dağılmış partiküller havada patlayıcı karışımlar oluşturabilir |
| Söndürme Maddeleri |
Su spreyi, CO₂, kuru kimyasal toz, alkole dayanıklı köpük |
| Özel Tehlikeler |
Termal bozunma sonucu karbon monoksit (CO) ve karbon dioksit (CO₂) oluşur |
| Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
20. KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Kişisel Koruma |
Toz maskesi, koruyucu gözlük, eldiven, tulum |
| Havalandırma |
Havalandırmayı artırın; kapalı alanlarda lokal egzoz kullanın |
| Kontrol |
Toz yayılımını önlemek için dökülen alanı kapatın |
| Temizleme Yöntemleri |
Kuru olarak vakumla veya dikkatlice süpürerek toplayın |
| Çevresel Önlemler |
Kanalizasyon, drenaj ve su kütlelerine girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı |
Yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin |
21. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alan; nem ve kirleticilerden koruyun |
| Kap Gereksinimleri |
Kapalı torbalar, variller veya silolar (nem adsorpsiyonunu önleyin) |
| Korunması Gerekenler |
Nem (adsorpsiyon kapasitesini azaltır), organik buharlar, kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü |
2-5 yıl (kapalı, kuru kaplarda uygun depolamada) |
| Ambalaj Seçenekleri |
25 kg torba, 500 kg/1000 kg FIBC (büyük torbalar), dökme silolar |
22. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| UN Numarası |
1362 (Aktif karbon – kendiliğinden ısınan) |
| Tehlike Sınıfı |
4.2 (Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler) |
| Ambalaj Grubu |
III |
| Doğru Taşıma Adı |
AKTİF KARBON |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
| ADR/RID Etiketi |
4.2 |
Not: Aktif karbon, büyük miktarlarda sevk edildiğinde taşıma için kendiliğinden ısınan madde (Sınıf 4.2) olarak sınıflandırılır. Küçük tüketici paketleri muaf olabilir.
23. MEVZUAT BİLGİLERİ
| Bölge |
Durum |
| Avrupa Birliği (REACH) |
Kayıtlı; gıda teması için onaylı (belirli sınıflar) |
| Türkiye (KKDIK) |
Zorunlu uyum; kayıt gerektirir |
| ABD (FDA) |
Gıda katkı maddesi olarak onaylı (21 CFR 182.99) – belirli uygulamalar için |
| ABD (EPA) |
Pestisitler için inert bileşen olarak listelenmiştir |
| DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) |
Temel ilaç (zehirlenme tedavisi için aktif kömür) |
24. SEKTÖREL UYGUNLUK ÖZETİ
| Sektör |
Tercih Edilen Form |
Kullanım Payı |
Ana Uygulamalar |
| Su ve Atık Su |
GAC, PAC |
~%40 |
İçme suyu, endüstriyel atık su, yeraltı suyu iyileştirme |
| Hava ve Gaz Arıtma |
Pelet, GAC |
~%20 |
HVAC, solunum maskeleri, baca gazı, çözücü geri kazanımı |
| Gıda ve İçecek |
PAC, GAC |
~%10 |
Kafein giderme, şeker rafinasyonu, içecek işleme |
| İlaç ve Tıp |
PAC |
~%8 |
Zehirlenme tedavisi, ilaç saflaştırma, hemoperfüzyon |
| Kozmetik ve Kişisel Bakım |
PAC |
~%5 |
Yüz maskeleri, diş macunu, deodorantlar |
| Kimya Endüstrisi |
GAC, Pelet |
~%7 |
Çözücü geri kazanımı, katalizör desteği |
| Madencilik (Altın Geri Kazanımı) |
GAC |
~%5 |
Altın siyanür adsorpsiyonu (CIP/CIL) |
| Çevre |
PAC, GAC |
~%5 |
Toprak iyileştirme, deponi sızıntı suyu |
25. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türkçe İsim |
İngilizce İsim |
| Aktif Karbon |
Activated Carbon |
| Aktif Kömür |
Activated Charcoal |
| Toz Aktif Karbon |
Powdered Activated Carbon (PAC) |
| Granül Aktif Karbon |
Granular Activated Carbon (GAC) |
| Ekstrüde Aktif Karbon |
Extruded Activated Carbon (Pellet) |
| Emprenye Edilmiş Aktif Karbon |
Impregnated Activated Carbon |
26. ÖZET VE ÖNEMLİ UYARILAR
ÖZET:
Aktif Karbon (CAS 7440-44-0), son derece büyük iç yüzey alanına (500-2.000 m²/g) sahip, yüksek gözenekli bir karbon bazlı malzemedir. Sıvılardan ve gazlardan organik bileşikleri, kloru, kokuları, renkleri ve bazı inorganik kirleticileri adsorbe eder. Toz (PAC), granül (GAC) ve pelet (ekstrüde) formlarında mevcuttur. Başlıca kullanım alanları su arıtma, hava arıtma, gıda işleme, ilaç, madencilik (altın geri kazanımı) ve kozmetiktir.
TEMEL GÜVENLİK NOKTALARI:
-
Toz Tehlikesi: İnce tozun solunmasından kaçının; solunum yolu tahrişine neden olabilir.
-
Yanıcı: Toz, hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir.
-
Kendiliğinden Isınma: Büyük miktarlar kendiliğinden ısınabilir (Taşıma Sınıfı 4.2).
-
Nem Adsorplar: Kapalı, kuru kaplarda saklayın; nem adsorpsiyon kapasitesini azaltır.
-
Düşük Toksisite: Genellikle güvenli kabul edilir.
CAS NUMARASI UYARISI:
-
Aktif Karbonun doğru CAS numarası 7440-44-0'tır.
-
CAS 1333-86-4 endüstriyel karbon siyahına (Carbon Black) aittir ve petrol ürünlerinden elde edilir.
-
CAS 1333-86-4 gıda veya farmasötik kullanım için uygun DEĞİLDİR ve gıda katkı maddesi olarak kullanımı yasaktır.
-
Gıda katkı maddesi E153 (Bitkisel Karbon) için doğru CAS numarası da 7440-44-0'tır.
Önemli Beyan: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sağlanan bilgiler mevcut verilere dayanmaktadır ve doğru olduğuna inanılmaktadır. Ancak, kullanıcı ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirleme ve tüm geçerli düzenlemelere ve güvenlik gerekliliklerine uyma konusunda tek başına sorumludur. Tam güvenlik, kullanım, depolama ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için her zaman üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun.
