Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Hekzametilen Tetramin, Hexamethylene Tetramine, Hexamethylene Tetramine, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin, Hexamine, Methenamine, Hexamine, E239, HMT, HMTA, 100-97-0

Hekzametilen Tetramin, Hexamethylene Tetramine, Hexamethylene Tetramine, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin, Hexamine, Methenamine, Hexamine, E239, HMT, HMTA, 100-97-0

HEKZAMETİLEN TETRAMİN (HMTA, HEKZAMİN)

ÜRÜN TANIMLAYICI BİLGİLER

Parametre Bilgi
Ürün Adı Heksametilen Tetramin
Kimyasal Adı (IUPAC) 1,3,5,7-Tetraazatrisiklo[3.3.1.1³,⁷]dekan
Yaygın Adları Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin
Eşanlamlılar Formin, Aminoform, HMTA, E239 (gıda koruyucu kodu – kısıtlı), Heksa
CAS Numarası 100-97-0
EC Numarası (EINECS) 202-905-8
Moleküler Formül C₆H₁₂N₄
Moleküler Ağırlık 140.19 g/mol
Görünüm Beyaz, kristal toz veya granül; hemen hemen kokusuz, hafif amin karakterli

KİMYASAL YAPI

          N
         / \
        /   \
       N     N
        \   /
         \ /
          N

    Heksametilen Tetramin (HMTA)
    Dörtyüzlü Kafes Benzeri Heterosiklik Yapı
    (Adamantan Benzeri Kafes)

Moleküler Formül: C₆H₁₂N₄
SMILES: C1N2CN3CN1CN(C2)C3
InChI: InChI=1S/C6H12N4/c1-7-2-9-4-8(1)5-10(3-7)6-9/h1-6H2
Yapı: Dörtyüzlü kafes benzeri heterosiklik yapı (adamantan benzeri)
Not: Ürün, amonyak ile formaldehitin kontrollü kondenzasyonu, ardından kristalizasyon/kurutma ile elde edilir. Zayıf bir bazdır ve birçok metal iyonuyla (Bi, Co, Cu, Mn, Mg, Li, Pt, In, Th vb.) kompleks oluşturabilir.

BÖLÜM 1: KİMYASAL KİMLİK VE TANIM

Parametre Bilgi
Ürün Adı Heksametilen Tetramin
Kimyasal Adı (IUPAC) 1,3,5,7-Tetraazatrisiklo[3.3.1.1³,⁷]dekan
Yaygın Adları Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin
Eşanlamlılar (Türkçe) Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin, Formin, Aminoform, HMTA, Heksa
Eşanlamlılar (İngilizce) Hexamethylenetetramine, Hexamine, Methenamine, Urotropine, Formin, Aminoform, HMTA, Hexa
CAS Numarası 100-97-0
EC Numarası (EINECS) 202-905-8
Moleküler Formül C₆H₁₂N₄
Moleküler Ağırlık 140.19 g/mol
Kimyasal Sınıfı Organik bileşik; heterosiklik amin; tetrahidropiridin türevi
Fiziksel Hal (20°C) Kristal katı
Koku Hemen hemen kokusuz, hafif amin karakterli
Renk Beyaz ila kirli beyaz
Tat Acı tat

BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik Değer Test Metodu / Not
Görünüm Beyaz, kristal toz veya granül Görsel
Koku Hemen hemen kokusuz, hafif amin karakterli Olfaktometrik
Moleküler Ağırlık 140.19 g/mol Hesaplanmış
Yoğunluk ~1.33 g/cm³ (kristal) ASTM D4052
Erime Noktası ~280-300°C'de süblimleşir ve ayrışır (erimez) DSC
Süblimleşme Sıcaklığı ~280°C -
Suda Çözünürlük (20°C) Kolayca çözünür (~85 g/100 mL) Genel Metot
Etanolde Çözünürlük Az çözünür Genel Metot
Kloroformda Çözünürlük Az çözünür Genel Metot
pH (Sulu Çözelti) Zayıf alkali (~8-9) pH Metre
Bozunma Asidik ortamda hidroliz olur, formaldehit ve amonyak açığa çıkar; Yüksek sıcaklıkta bozunur -
Isıl Kararlılık 280°C altında kararlıdır; Erimeden süblimleşir -
Parlama Noktası Geçerli değil (katı, yanıcıdır; toz formunda patlama riski) -
Buhar Basıncı Oda sıcaklığında çok düşük -
Higroskopiklik Hafif higroskopik -
Kompleks Oluşumu Birçok metal iyonu ile kararlı kompleksler oluşturur (Bi, Co, Cu, Mn, Mg, Li, Pt, In, Th) -
Yanma Özellikleri Temiz, sıcak, düşük dumanlı alev ile yanar -

BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE

Parametre Bilgi
Kimyasal Karakter Organik heterosiklik amin; zayıf baz; dörtyüzlü kafes yapısı; metal iyonları ile kompleks oluşturur
Kararlılık Normal koşullarda kararlıdır; 280°C altında termal olarak kararlıdır; Erimeden süblimleşir; Hafif higroskopiktir
Reaktivite Asidik ortamda hidroliz olarak formaldehit ve amonyak açığa çıkarır; Asitler ile tuz oluşturur; Metal iyonları ile kompleksler oluşturur; Nitratlanarak patlayıcılara (RDX) dönüştürülebilir
Geçimsiz Maddeler Kuvvetli asitler (hidroliz, formaldehit salınımı), kuvvetli oksitleyiciler, nitratlayıcı ajanlar
Polimerizasyon Polimerleşmez
Bozunma Ürünleri (Isıtma) Formaldehit (HCHO), Amonyak (NH₃), Azot oksitler (NOx)
Tehlikeli Reaksiyonlar Kuvvetli asitler ile formaldehit ve amonyak açığa çıkararak reaksiyona girer; Kuvvetli oksitleyiciler ile reaksiyona girer; Tozu hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir
Asit Hidrolizi C₆H₁₂N₄ + 6H₂O + 4H⁺ → 4NH₄⁺ + 6HCHO (formaldehit salınımı)
Kompleks Oluşumu C₆H₁₂N₄ + M²⁺ → [M(C₆H₁₂N₄)ₙ]²⁺ (metal iyonları ile)
Nitrasyon C₆H₁₂N₄ + HNO₃ → RDX (patlayıcı öncülü)
Yanma C₆H₁₂N₄ + 9O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + 4NO₂ (temiz, sıcak alev)
Formaldehit Salınımı Isı veya asidik koşullarda tersinir olarak formaldehit salar; Kürleme ajanı ve çapraz bağlayıcı olarak işlev görür

BÖLÜM 4: HEKZAMETİLEN TETRAMİN SINIFLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Sınıf Açıklama Ana Uygulamalar
Stabil (İnhibe Edilmiş) Zamanla renklenme ve bozunmayı azaltmak için iz stabilizatör içerir; Kontrollü reaktivite sunar Fenolik reçine kürleme, kauçuk vulkanizasyonu, tekstil finisajı
Unstabil (İnhibesiz) Katkısız saf ürün; Biraz daha reaktif Organik sentez, yakıt tabletleri, analitik reaktif
Farma Sınıfı (Metenamin) Farmakope standartlarına uygun yüksek saflık (USP, EP) İdrar antiseptiği, topikal antiperspirant
Yüksek Saflık / Analitik Sınıf Çok düşük metal izleri, kontrollü parçacık boyutu Laboratuvar, kromatografi, kompleksometrik analiz

BÖLÜM 5: ÜRETİM YÖNTEMLERİ

Yöntem 1: Amonyak ve Formaldehit Kondenzasyonu (Ana Endüstriyel Yöntem)

  • Reaksiyon: 4NH₃ + 6HCHO → C₆H₁₂N₄ + 6H₂O

  • Açıklama: Amonyak ve formaldehit kontrollü koşullarda reaksiyona sokulur; Kondenzasyon ile heksametilen tetramin oluşur; Ürün kristallendirilir, ayrıştırılır ve kurutulur; En yaygın endüstriyel üretim yöntemidir

Yöntem 2: Gaz Fazı Reaksiyonu

  • Proses: Amonyak gazı + Formaldehit gazı → HMTA

  • Açıklama: Gaz halindeki amonyak ve formaldehit gaz fazında reaksiyona sokulur; Katı HMTA oluşur; Özel uygulamalar için kullanılır

Yöntem 3: Kristalizasyon ile Saflaştırma

  • Proses: Ham HMTA → Suda çözünme → Filtrasyon → Kristalizasyon → Kurutma → Saf HMTA

  • Açıklama: Ham ürün suda çözülür; Safsızlıklar filtrasyon ile giderilir; Kristalizasyon ile yüksek saflıkta ürün elde edilir; Kontrollü sıcaklıkta kurutma

Yöntem 4: Partikül Boyutu Kontrolü için Kontrollü Kristalizasyon

  • Proses: HMTA çözeltisi → Kontrollü soğutma → Kristalizasyon → Öğütme/Sınıflandırma → Spesifik partikül boyutu

  • Açıklama: Kristalizasyon koşulları belirli partikül boyutu elde etmek için kontrol edilir; Belirli partikül boyutu dağılımı gerektiren uygulamalar için kullanılır

BÖLÜM 6: FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI

Özellik Açıklama
Formaldehit Verici Isı veya asidik koşullarda tersinir olarak formaldehit salar; Kürleme ajanı ve çapraz bağlayıcı olarak işlev görür; Reçine kürleme reaksiyonları için formaldehit sağlar
Fenolik Reçine Kürleme Ajanı Novolak reçineleriyle reaksiyona girerek yüksek oranda çapraz bağlı yapılar oluşturur; Sertlik, ısıl direnç ve kimyasal dayanıklılık sağlar; Kalıp hamurları, fren balataları, laminatlar için esastır
Vulkanizasyon Hızlandırıcı Kauçuk sistemlerinde (H-hızlandırıcı ailesi) kükürt çapraz bağlanmasını destekler; Çapraz bağlanma verimliliğini artırır; SBR/BR kauçuk bileşiklerinde kullanılır
Çapraz Bağlama Maddesi Plastik, yapıştırıcı ve kaplamalarda üç boyutlu ağ yapılarının kurulmasında kullanılır; Mekanik ve termal özellikleri iyileştirir; Termoset sistemlerde kullanılır
Yakıt Preslenmiş tabletler temiz, sıcak ve düşük dumanlı alev ile yanar; Kamp ve askeri erzak ısıtıcılarında kullanılır; Taşınabilir ısıtma uygulamaları
Kompleksleştirici Ajan Birçok metal iyonu ile kararlı kompleksler oluşturur (Bi, Co, Cu, Mn, Mg, Li, Pt, In, Th); Analitik kimya ve metal geri kazanımı için değerlidir; Kompleksometrik titrasyonlar
Koruyucu (E239 - Kısıtlı) Tarihsel olarak peynirde koruyucu olarak kullanılmıştır; Günümüzde çoğu ülkede yasaklanmış veya sınırlandırılmıştır; Yerel mevzuata başvurun
Antibakteriyel Ajan (Farmasötik) Metenamin (hippurat/mandelat) asidik idrarda formaldehit salar; Bakteri üremesini inhibe eder; İdrar antiseptiği olarak kullanılır

BÖLÜM 7: BAŞLICA KULLANIM ALANLARI

Sektör / Uygulama Fonksiyon Tipik Kullanım
Yakıt Tabletleri Taşınabilir ısıtma Kamp sobaları; Askeri erzak ısıtıcılar; Temiz, sıcak alev; Havalandırma sağlayın
Organik Sentez Ara madde İlaç sentezi; Plastik ara ürünler; Patlayıcı öncülleri (RDX, HMX); Formaldehit + amonyak kaynağı
Fenolik Reçineler Kürleme ajanı Novolak kürleme; Döküm kumu bağlayıcılar; Fren balataları; Laminatlar; Kalıp hamurları; Sertlik ve dayanıklılık sağlar
Kauçuk Endüstrisi Vulkanizasyon hızlandırıcı H-hızlandırıcı ailesi; SBR/BR bileşikleri; Çapraz bağlanmayı artırır; Vulkanizasyon verimliliğini iyileştirir
Tekstil Endüstrisi Büzülme önleyici bitim Reçine finisaj; Büzülme önleyici işlem; Kumaş bitiminde reçineler ile birlikte kullanılır
İlaç İdrar antiseptiği Metenamin hippurat/mandelat; Topikal antiperspirant; Yüksek saflık gereklidir
Analitik Kimya Kompleksometrik reaktif Bi, Mn, Co, Pt, Mg, Li, Cu iyonları için kompleksometrik titrasyonlar; Kromatografi uygulamaları
Yapıştırıcılar ve Kaplamalar Çapraz bağlayıcı, kürleme hızlandırıcı Isıl ve kimyasal direnci artırır; Üç boyutlu ağ oluşumu
Pestisit Üretimi Ara madde Kontrollü prosesler; Belirli pestisitlerin sentezi
Gaz Emiciler Gaz absorpsiyonu Fenol sodyum ve NaOH ile kombinasyon; Hafif gaz emme; Niş uygulama

BÖLÜM 8: KALİTE SPESİFİKASYONLARI (TEKNİK SINIF)

Parametre Spesifikasyon Test Metodu
Görünüm Beyaz ila kirli beyaz kristal toz veya granül Görsel
Tayin (C₆H₁₂N₄) ≥ %99.0 (kuru bazda) Titrimetrik / GC
Su İçeriği ≤ %0.5 Karl Fischer / Gravimetrik
Kül İçeriği ≤ %0.05 Gravimetrik (800°C)
Renk (Gardner/Hazen) Düşük, beyaz – kirli beyaz Kolorimetri
Klorür (Cl) ≤ %0.005 Titrimetrik
Sülfat (SO₄) ≤ %0.005 Türbidimetrik
Demir (Fe) ≤ %0.001 AAS / ICP
Ağır Metaller (Pb olarak) ≤ %0.001 AAS / ICP
pH (%5 Çözelti) 8.0 - 9.0 pH Metre
Partikül Boyutu Gereksinime göre (toz, granül, tablet) Elek / Lazer Difraksiyonu
Suda Çözünürlük ≥ 85 g/100 mL 20°C'de Genel Metot
Yığın Yoğunluğu 0.5 - 0.8 g/cm³ (tipik) Genel Metot

BÖLÜM 9: TOKSİKOLOJİK PROFİL

Parametre Değer
Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) ~ 500-1,000 mg/kg (orta toksisite)
Akut Dermal Toksisite Cilt hassasiyetine neden olabilir (H317); Alerjik cilt reaksiyonları
Akut İnhalasyon Toksisitesi Solunum tahrişine neden olabilir (H335); Toz solunmasından kaçınılmalıdır
Cilt Tahrişi Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir; Cilt hassaslaştırıcı
Göz Tahrişi Göz tahrişine neden olur
Solunum Tahrişi Solunum yolu tahrişine neden olabilir; Öksürük, boğaz ağrısı
Kronik Toksisite Uzun süreli maruziyet hassasiyete neden olabilir; Formaldehit salınım potansiyeli
Kanserojenite Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır; IARC Grup 3 (Sınıflandırılamaz)
Mutajenite Mutajen olarak sınıflandırılmamıştır
Üreme Toksisitesi Üreme toksik olarak sınıflandırılmamıştır
Hassasiyet Cilt hassaslaştırıcı (H317); Alerjik reaksiyonlara neden olabilir
Hedef Organlar Cilt, solunum sistemi, gözler
Mesleki Maruziyet Limiti (8s TWA) HMTA için belirlenmemiştir; Formaldehit limitlerine başvurun
Özel Toksisite Notu Asidik ortamda hidroliz olarak formaldehit salar; Formaldehit bilinen bir hassaslaştırıcı ve potansiyel kanserojendir; Uygun önlemlerle kullanın

BÖLÜM 10: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME

GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS ile uyumlu):

Tehlike Sınıfı Kategori H-İfadesi
Alevlenir Katılar Kategori 2 H228
Cilt Hassaslaştırıcı Kategori 1 H317
STOT - TE (Tek Maruziyet) Kategori 3 H335

Sinyal Kelimesi: UYARI

Tehlike Piktogramları: GHS02 (Alev), GHS07 (Ünlem İşareti)

Zararlılık İfadeleri (H-Codes):

Kod İfade
H228 Alevlenir katı
H317 Alerjik cilt reaksiyonuna yol açabilir
H335 Solunum yolu tahrişine yol açabilir

Önlem İfadeleri (P-Codes):

Kod İfade
P210 Isıdan/kıvılcımdan/alevden/sıcak yüzeylerden uzak tutun. Sigara içilmez
P261 Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının
P272 Kirlenmiş iş kıyafetlerinin işyeri dışına çıkarılmasına izin verilmemelidir
P280 Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın
P302+P352 CİLT ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın
P333+P313 Cilt tahrişi veya döküntü oluşursa: Tıbbi yardım/öneri alın
P363 Kirlenmiş giysileri yeniden kullanmadan önce yıkayın
P403+P233 İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun
P501 İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin

NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:

Sağlık Yanıcılık Reaktivite Özel
1 2 0 -
(Orta sağlık tehlikesi) (Orta yanıcılık) (Kararlı) (Yok)

BÖLÜM 11: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)

Kod İfade
P201 Kullanmadan önce özel talimatları edinin
P202 Tüm güvenlik önlemleri okunup anlaşılmadan kullanmayın
P210 Isıdan/kıvılcımdan/alevden/sıcak yüzeylerden uzak tutun. Sigara içilmez
P240 Kap ve bağlantı ekipmanlarını topraklayın/bond edin
P241 Patlamaya dayanıklı elektrik/havalandırma/aydınlatma/ekipman kullanın
P261 Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının
P264 Kullandıktan sonra elleri iyice yıkayın
P271 Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış alanda kullanın
P272 Kirlenmiş iş kıyafetlerinin işyeri dışına çıkarılmasına izin verilmemelidir
P280 Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın
P301+P312 YUTULURSA: Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın
P302+P352 CİLT ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın
P304+P340 SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve solunum için rahat bir pozisyonda tutun
P305+P351+P338 GÖZ ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın ve durulamaya devam edin
P312 Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın
P330 Ağzı çalkalayın
P333+P313 Cilt tahrişi veya döküntü oluşursa: Tıbbi yardım/öneri alın
P362+P364 Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın
P403+P233 İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun
P405 Kilit altında saklayın
P501 İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin

BÖLÜM 12: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Soluma Hemen temiz havaya çıkarın. Solunum için rahat bir pozisyonda dinlendirin. Semptomlar devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Bol sabun ve su ile yıkayın. Cilt tahrişi veya döküntü oluşursa tıbbi yardım/öneri alın. Kirlenmiş giysileri yeniden kullanmadan önce yıkayın.
Göz Teması En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Kontakt lensleri çıkarın. Durulamaya devam edin. Göz tahrişi devam ederse tıbbi yardım/öneri alın.
Yutma Ağzı su ile çalkalayın. Kusturmayın. Bol su için. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın. Bilinci kapalı kişiye asla ağızdan bir şey vermeyin.

BÖLÜM 13: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Yangın Tehlikesi Alevlenir katı (Kategori 2). Tozu hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir. Temiz, sıcak, düşük dumanlı alev ile yanar.
Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler Termal bozunma toksik dumanlar üretir (formaldehit, amonyak, azot oksitler); Yanıcı gazlar oluşturabilir
Uygun Söndürücüler Kuru kimyasal toz, CO₂, su sisi, alkole dayanıklı köpük
Uygunsuz Söndürücüler Su jeti (yanıcı malzemeyi yayabilir)
Özel Koruyucu Donanım Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi
Özel Önlemler Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin; Yangın söndürme suyu için muhafaza sağlayın; Maruz kalan kapları güvenli mesafeden soğutun; Tozlu alanlarda patlamaya dayanıklı ekipman kullanın

BÖLÜM 14: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ

Parametre Bilgi
Depolama Koşulları Sıkıca kapalı kaplarda; Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan (<30°C); Nemden ve ışıktan koruyun; Isı ve ateşleme kaynaklarından uzak tutun
Kap Gereksinimleri Sıkıca kapalı, uygun etiketli kaplar; Neme karşı korumalı kaplar; PE astarlı kraft kağıt torbalar veya variller
Korunması Gerekenler Kuvvetli asitler (hidroliz, formaldehit salınımı), kuvvetli oksitleyiciler, nitratlayıcı ajanlar, nem, ısı
Raf Ömrü 24-36 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında)
Kararlılık Notu Normal koşullarda kararlıdır; Hafif higroskopiktir; Zamanla renklenebilir (kritik uygulamalar için stabil sınıf kullanın); Nemden koruyun
Özel Depolama Gereksinimleri Asitler ve oksitleyicilerden ayrı depolayın; Kirlenmeyi önlemek için kapları kapalı tutun; Statik boşalmayı önlemek için ekipmanı topraklayın/bond edin; Patlamaya dayanıklı alanda depolayın

BÖLÜM 15: AMBALAJ SEÇENEKLERİ

Ambalaj Tipi Miktar Malzeme
Kraft Torba 25 kg PE astarlı kraft kağıt torba
Plastik Varil 25 kg, 50 kg HDPE / Polipropilen
Fiber Varil 25 kg, 50 kg PE astarlı fiber levha
IBC Konteyner 500 kg, 1000 kg Korozyon dayanımlı kaplamalı HDPE
Büyük Torba (FIBC) 500 kg, 1000 kg PE astarlı dokuma polipropilen
Perakende Ambalaj 100 g, 500 g, 1 kg (yakıt tabletleri) Isıyla kapatılmış folyo poşetler

BÖLÜM 16: TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası UN 1328 (Heksametilen Tetramin)
Tehlike Sınıfı 4.1 (Alevlenir Katılar)
Ambalaj Grubu III
ADR/RID UN 1328, Heksametilen tetramin, 4.1, PG III
IMDG Kodu UN 1328, Heksametilen tetramin, 4.1, PG III
IATA (Hava) UN 1328, Heksametilen tetramin, 4.1, PG III
Deniz Kirletici Hayır
Taşıma Sıcaklığı Ortam sıcaklığı; Nem ve ısıdan koruyun
Özel Taşıma Gereksinimleri Ateşleme kaynaklarından uzak tutun; Ekipmanı topraklayın/bond edin; Yükleme/boşaltma sırasında toz oluşumundan kaçının

BÖLÜM 17: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU

Bölge / Otorite Durum
Avrupa Birliği REACH kayıtlı; CLP kapsamında alevlenir katı ve hassaslaştırıcı olarak sınıflandırılmıştır; E239 AB'de gıda kullanımı için yetkilendirilmemiş/kısıtlıdır
ABD (TSCA) Listelenmiş
ABD (EPA) Madde olarak düzenlenmiştir
Türkiye Endüstriyel kimyasal; KKDIK yönetmeliğine tabidir; Alevlenir ve hassaslaştırıcı olarak sınıflandırılmıştır; Gıda katkısı E239 kısıtlıdır
IARC Grup 3 (İnsanlar için kanserojenlik açısından sınıflandırılamaz)
NTP Listelenmemiştir
OSHA Düzenlenmiştir
California (Prop 65) Listelenmemiştir (formaldehit salınımı endişesi)
AB Gıda Katkısı E239 - AB'de yetkilendirilmemiştir (kısıtlı)
Farmasötik Metenamin (hippurat/mandelat) USP, EP'de listelenmiştir

BÖLÜM 18: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Türü İsim
Türkçe İsimler Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin, Formin, Aminoform, HMTA, Heksa
İngilizce İsimler Hexamethylenetetramine, Hexamine, Methenamine, Urotropine, Formin, Aminoform, HMTA, Hexa
Ticari İsimler Hekzamin, Ürotropin, Formin, Aminoform, Heksa, HMTA, HMT
Kimyasal İsimler 1,3,5,7-Tetraazatrisiklo[3.3.1.1³,⁷]dekan; Heksametilen Tetramin; Metenamin
CAS Numarası 100-97-0
EC Numarası 202-905-8
Moleküler Formül C₆H₁₂N₄
Gıda Katkı Kodu E239 (kısıtlı)

BÖLÜM 19: ÖZET TABLOSU

Parametre Değer
Ürün Heksametilen Tetramin (HMTA, Hekzamin)
CAS Numarası 100-97-0
Moleküler Formül C₆H₁₂N₄
Moleküler Ağırlık 140.19 g/mol
Görünüm Beyaz ila kirli beyaz kristal toz veya granül
Yoğunluk ~1.33 g/cm³
Süblimleşme Sıcaklığı ~280-300°C (erimez)
Suda Çözünürlük (20°C) ~85 g/100 mL (kolayca çözünür)
pH (Sulu Çözelti) Zayıf alkali (~8-9)
Birincil Fonksiyon Formaldehit verici, kürleme ajanı, çapraz bağlayıcı, hızlandırıcı
Ana Kullanım Alanları Fenolik reçineler (kürleme), yakıt tabletleri, kauçuk vulkanizasyonu, ilaç, organik sentez, tekstil, analitik kimya
Raf Ömrü 24-36 ay
GHS Sinyal Kelimesi UYARI
UN Numarası UN 1328
Tehlike Sınıfı 4.1 (Alevlenir Katılar)
Özel Özellik Isı/astilerde formaldehit salar; Metaller ile kompleks oluşturur; Temiz alev ile yanar

BÖLÜM 20: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR

KRİTİK UYARILAR:

  • Alevlenir katıdır (H228). Isıdan, kıvılcımdan, açık alevden ve sıcak yüzeylerden uzak tutun. Sigara içilmez.

  • Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir (H317). Cilt hassaslaştırıcıdır. Cilt temasından kaçının.

  • Solunum tahrişine neden olabilir (H335). Toz solunmasından kaçının.

  • Isı veya asidik koşullarda formaldehit salar. Formaldehit bir hassaslaştırıcı ve potansiyel kanserojendir. Yeterli havalandırma ile kullanın.

  • Tozu hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir. Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın. Toz oluşumundan kaçının.

  • Geçimsizlikler: Kuvvetli asitler (hidroliz, formaldehit salınımı), kuvvetli oksitleyiciler ve nitratlayıcı ajanlardan uzak tutun.

  • Hafif higroskopiktir. Nemden koruyun.

  • Gıda katkısı (E239): Gıda koruyucusu olarak kullanımı çoğu yargı bölgesinde yasaklanmış veya çok kısıtlanmıştır. Herhangi bir gıda temasından önce yerel gıda mevzuatını doğrulayın.

  • Farmasötik kullanım: Tıbbi uygulamalar için sadece farma sınıfı kullanılmalıdır. Endüstriyel sınıf asla farmasötik amaçlar için kullanılmamalıdır.

  • Hijyen Gereksinimi: Kirlenmiş iş kıyafetleri işyeri dışına çıkarılmamalıdır.

  • Depolama Sıcaklığı: Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda 30°C'nin altında tutun.

EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:

  • Fenolik Reçine Kürleme: Novolak kürleme için stabil sınıf (100 kısım reçine başına 10-15 kısım) kullanın; Sertlik, ısıl direnç ve kimyasal dayanıklılık sağlar; 150-180°C'de presleyin; HMTA ısı ile formaldehit salarak çapraz bağlama sağlar.

  • Yakıt Tabletleri: Unstabil sınıf kullanın; Mekanik mukavemet için isteğe bağlı bağlayıcı (1-2 kısım parafin) ile tablet haline getirin; İyi havalandırılan alanda yakın; Temiz, sıcak, düşük dumanlı alev.

  • Kauçuk Vulkanizasyonu: Stabil sınıf (1-2 kısım) SBR/BR bileşiklerinde H-hızlandırıcı olarak kullanın; Tipik kür sıcaklığı 150°C; Daha hızlı ve düzgün çapraz bağlanma sağlar.

  • Organik Sentez: İlaç, plastik ara ürünler ve patlayıcılar (RDX, HMX) sentezi için unstabil sınıf kullanın; Uygun güvenlik önlemleriyle kullanın.

  • Farmasötik Uygulamalar: Farma sınıfı (metenamin hippurat/mandelat) kullanın; USP/EP standartlarını karşılamalıdır; İdrar antiseptiği olarak kullanılır; Tıbbi kullanım için sadece farma sınıfı.

  • Kullanım: İyi havalandırılmış alanlarda veya çeker ocak altında kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın; Koruyucu eldiven, güvenlik gözlüğü ve uygun solunum koruması giyin; Statik boşalmayı önlemek için ekipmanı topraklayın/bond edin.

  • Kişisel Koruyucu Donanım: Geçirimsiz eldivenler (nitril, neopren), kimyasal güvenlik gözlüğü, tam yüz siperliği, koruyucu giysi ve NIOSH onaylı toz maskesi/solunum koruması kullanın. Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın.

  • Hijyen: Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın; Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kirlenmiş iş kıyafetlerini eve götürmeyin; İş vardiyası sonunda duş alın.

  • Depolama: Sıkıca kapalı, uygun etiketli kaplarda kuru koşullarda depolayın; 30°C'nin altında tutun; Isı, ateşleme kaynakları, asitler ve oksitleyicilerden uzak tutun; Patlamaya dayanıklı alanda depolayın; Ekipmanı topraklayın/bond edin.

  • Dökülme Müdahalesi: Toz kaldırmaktan kaçının; Patlamaya dayanıklı vakum ekipmanı kullanın; Tam KKD giyin; Dökülen maddeyi kapalı kaplara süpürün; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin; Uygun etiketli kapalı kaplara koyun; Patlamaya dayanıklı elektrikli ekipman kullanın.

  • Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal mevzuata uygun şekilde bertaraf edin; Kanalizasyona veya su kaynaklarına deşarj etmeyin; HMTA alevlenir katı atık olarak düzenlenir.

FORMALDEHİT SALINIMI UYARISI:

HMTA, belirli koşullar altında formaldehit salar:

  • Asidik Koşullar: Formaldehit ve amonyağa hidroliz olur

  • Isıtma: Kürleme reaksiyonları sırasında formaldehit salar

  • Sağlık Riski: Formaldehit bilinen bir hassaslaştırıcı ve potansiyel kanserojendir

  • Önlem: Yeterli havalandırma ile kullanın; Formaldehit seviyelerini izleyin; Uygun solunum koruması kullanın

ÖRNEK REÇETELER:

Fenolik Novolak Kalıp Hamuru:

  • Novolak reçine: 100 kısım

  • HMTA (stabil): 10-15 kısım (kürleme ajanı)

  • Dolgular (odun unu, mineraller): 100-200 kısım

  • Kaydırıcı: 1-2 kısım

  • Karıştırın, öğütün ve 150-180°C'de presleyin; HMTA ısı ile formaldehit salarak çapraz bağlama sağlar

Kauçuk Vulkanizasyonu (SBR/BR Karışımı):

  • SBR 1502: 100 kısım

  • Karbon siyahı: 50 kısım

  • Çinko oksit: 3 kısım

  • Stearik asit: 2 kısım

  • Kükürt: 2 kısım

  • HMTA (H-hızlandırıcı): 1-2 kısım

  • Tipik kür sıcaklığı 150°C; HMTA daha hızlı ve düzgün çapraz bağlanma sağlar

Basit Yakıt Tableti:

  • HMTA (unstabil): 100 kısım

  • Parafin/bağlayıcı (opsiyonel): 1-2 kısım (mekanik dayanım için)

  • Tablet haline getirin; İyi havalandırılan bir alanda tutuşturun

STABİL VE UNSTABİL SEÇİM KILAVUZU:

Uygulama Önerilen Sınıf
Fenolik reçine kürleme Stabil (inhibe edilmiş)
Kauçuk vulkanizasyonu Stabil (inhibe edilmiş)
Tekstil finisajı Stabil (inhibe edilmiş)
Yakıt tabletleri Unstabil (inhibesiz)
Organik sentez Unstabil (inhibesiz)
Analitik kimya Yüksek saflık / Unstabil
Farmasötik Farma sınıfı (Metenamin)
Yapıştırıcı/kaplama Stabil (inhibe edilmiş)

YASAL UYARI:

Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle