İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderHekzametilen Tetramin, Hexamethylene Tetramine, Hexamethylene Tetramine, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin, Hexamine, Methenamine, Hexamine, E239, HMT, HMTA, 100-97-0
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Heksametilen Tetramin |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 1,3,5,7-Tetraazatrisiklo[3.3.1.1³,⁷]dekan |
| Yaygın Adları | Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin |
| Eşanlamlılar | Formin, Aminoform, HMTA, E239 (gıda koruyucu kodu – kısıtlı), Heksa |
| CAS Numarası | 100-97-0 |
| EC Numarası (EINECS) | 202-905-8 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₂N₄ |
| Moleküler Ağırlık | 140.19 g/mol |
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya granül; hemen hemen kokusuz, hafif amin karakterli |
N
/ \
/ \
N N
\ /
\ /
N
Heksametilen Tetramin (HMTA)
Dörtyüzlü Kafes Benzeri Heterosiklik Yapı
(Adamantan Benzeri Kafes)
Moleküler Formül: C₆H₁₂N₄
SMILES: C1N2CN3CN1CN(C2)C3
InChI: InChI=1S/C6H12N4/c1-7-2-9-4-8(1)5-10(3-7)6-9/h1-6H2
Yapı: Dörtyüzlü kafes benzeri heterosiklik yapı (adamantan benzeri)
Not: Ürün, amonyak ile formaldehitin kontrollü kondenzasyonu, ardından kristalizasyon/kurutma ile elde edilir. Zayıf bir bazdır ve birçok metal iyonuyla (Bi, Co, Cu, Mn, Mg, Li, Pt, In, Th vb.) kompleks oluşturabilir.
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Ürün Adı | Heksametilen Tetramin |
| Kimyasal Adı (IUPAC) | 1,3,5,7-Tetraazatrisiklo[3.3.1.1³,⁷]dekan |
| Yaygın Adları | Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin |
| Eşanlamlılar (Türkçe) | Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin, Formin, Aminoform, HMTA, Heksa |
| Eşanlamlılar (İngilizce) | Hexamethylenetetramine, Hexamine, Methenamine, Urotropine, Formin, Aminoform, HMTA, Hexa |
| CAS Numarası | 100-97-0 |
| EC Numarası (EINECS) | 202-905-8 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₂N₄ |
| Moleküler Ağırlık | 140.19 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı | Organik bileşik; heterosiklik amin; tetrahidropiridin türevi |
| Fiziksel Hal (20°C) | Kristal katı |
| Koku | Hemen hemen kokusuz, hafif amin karakterli |
| Renk | Beyaz ila kirli beyaz |
| Tat | Acı tat |
| Özellik | Değer | Test Metodu / Not |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya granül | Görsel |
| Koku | Hemen hemen kokusuz, hafif amin karakterli | Olfaktometrik |
| Moleküler Ağırlık | 140.19 g/mol | Hesaplanmış |
| Yoğunluk | ~1.33 g/cm³ (kristal) | ASTM D4052 |
| Erime Noktası | ~280-300°C'de süblimleşir ve ayrışır (erimez) | DSC |
| Süblimleşme Sıcaklığı | ~280°C | - |
| Suda Çözünürlük (20°C) | Kolayca çözünür (~85 g/100 mL) | Genel Metot |
| Etanolde Çözünürlük | Az çözünür | Genel Metot |
| Kloroformda Çözünürlük | Az çözünür | Genel Metot |
| pH (Sulu Çözelti) | Zayıf alkali (~8-9) | pH Metre |
| Bozunma | Asidik ortamda hidroliz olur, formaldehit ve amonyak açığa çıkar; Yüksek sıcaklıkta bozunur | - |
| Isıl Kararlılık | 280°C altında kararlıdır; Erimeden süblimleşir | - |
| Parlama Noktası | Geçerli değil (katı, yanıcıdır; toz formunda patlama riski) | - |
| Buhar Basıncı | Oda sıcaklığında çok düşük | - |
| Higroskopiklik | Hafif higroskopik | - |
| Kompleks Oluşumu | Birçok metal iyonu ile kararlı kompleksler oluşturur (Bi, Co, Cu, Mn, Mg, Li, Pt, In, Th) | - |
| Yanma Özellikleri | Temiz, sıcak, düşük dumanlı alev ile yanar | - |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Karakter | Organik heterosiklik amin; zayıf baz; dörtyüzlü kafes yapısı; metal iyonları ile kompleks oluşturur |
| Kararlılık | Normal koşullarda kararlıdır; 280°C altında termal olarak kararlıdır; Erimeden süblimleşir; Hafif higroskopiktir |
| Reaktivite | Asidik ortamda hidroliz olarak formaldehit ve amonyak açığa çıkarır; Asitler ile tuz oluşturur; Metal iyonları ile kompleksler oluşturur; Nitratlanarak patlayıcılara (RDX) dönüştürülebilir |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli asitler (hidroliz, formaldehit salınımı), kuvvetli oksitleyiciler, nitratlayıcı ajanlar |
| Polimerizasyon | Polimerleşmez |
| Bozunma Ürünleri (Isıtma) | Formaldehit (HCHO), Amonyak (NH₃), Azot oksitler (NOx) |
| Tehlikeli Reaksiyonlar | Kuvvetli asitler ile formaldehit ve amonyak açığa çıkararak reaksiyona girer; Kuvvetli oksitleyiciler ile reaksiyona girer; Tozu hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir |
| Asit Hidrolizi | C₆H₁₂N₄ + 6H₂O + 4H⁺ → 4NH₄⁺ + 6HCHO (formaldehit salınımı) |
| Kompleks Oluşumu | C₆H₁₂N₄ + M²⁺ → [M(C₆H₁₂N₄)ₙ]²⁺ (metal iyonları ile) |
| Nitrasyon | C₆H₁₂N₄ + HNO₃ → RDX (patlayıcı öncülü) |
| Yanma | C₆H₁₂N₄ + 9O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + 4NO₂ (temiz, sıcak alev) |
| Formaldehit Salınımı | Isı veya asidik koşullarda tersinir olarak formaldehit salar; Kürleme ajanı ve çapraz bağlayıcı olarak işlev görür |
| Sınıf | Açıklama | Ana Uygulamalar |
|---|---|---|
| Stabil (İnhibe Edilmiş) | Zamanla renklenme ve bozunmayı azaltmak için iz stabilizatör içerir; Kontrollü reaktivite sunar | Fenolik reçine kürleme, kauçuk vulkanizasyonu, tekstil finisajı |
| Unstabil (İnhibesiz) | Katkısız saf ürün; Biraz daha reaktif | Organik sentez, yakıt tabletleri, analitik reaktif |
| Farma Sınıfı (Metenamin) | Farmakope standartlarına uygun yüksek saflık (USP, EP) | İdrar antiseptiği, topikal antiperspirant |
| Yüksek Saflık / Analitik Sınıf | Çok düşük metal izleri, kontrollü parçacık boyutu | Laboratuvar, kromatografi, kompleksometrik analiz |
Yöntem 1: Amonyak ve Formaldehit Kondenzasyonu (Ana Endüstriyel Yöntem)
Reaksiyon: 4NH₃ + 6HCHO → C₆H₁₂N₄ + 6H₂O
Açıklama: Amonyak ve formaldehit kontrollü koşullarda reaksiyona sokulur; Kondenzasyon ile heksametilen tetramin oluşur; Ürün kristallendirilir, ayrıştırılır ve kurutulur; En yaygın endüstriyel üretim yöntemidir
Yöntem 2: Gaz Fazı Reaksiyonu
Proses: Amonyak gazı + Formaldehit gazı → HMTA
Açıklama: Gaz halindeki amonyak ve formaldehit gaz fazında reaksiyona sokulur; Katı HMTA oluşur; Özel uygulamalar için kullanılır
Yöntem 3: Kristalizasyon ile Saflaştırma
Proses: Ham HMTA → Suda çözünme → Filtrasyon → Kristalizasyon → Kurutma → Saf HMTA
Açıklama: Ham ürün suda çözülür; Safsızlıklar filtrasyon ile giderilir; Kristalizasyon ile yüksek saflıkta ürün elde edilir; Kontrollü sıcaklıkta kurutma
Yöntem 4: Partikül Boyutu Kontrolü için Kontrollü Kristalizasyon
Proses: HMTA çözeltisi → Kontrollü soğutma → Kristalizasyon → Öğütme/Sınıflandırma → Spesifik partikül boyutu
Açıklama: Kristalizasyon koşulları belirli partikül boyutu elde etmek için kontrol edilir; Belirli partikül boyutu dağılımı gerektiren uygulamalar için kullanılır
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Formaldehit Verici | Isı veya asidik koşullarda tersinir olarak formaldehit salar; Kürleme ajanı ve çapraz bağlayıcı olarak işlev görür; Reçine kürleme reaksiyonları için formaldehit sağlar |
| Fenolik Reçine Kürleme Ajanı | Novolak reçineleriyle reaksiyona girerek yüksek oranda çapraz bağlı yapılar oluşturur; Sertlik, ısıl direnç ve kimyasal dayanıklılık sağlar; Kalıp hamurları, fren balataları, laminatlar için esastır |
| Vulkanizasyon Hızlandırıcı | Kauçuk sistemlerinde (H-hızlandırıcı ailesi) kükürt çapraz bağlanmasını destekler; Çapraz bağlanma verimliliğini artırır; SBR/BR kauçuk bileşiklerinde kullanılır |
| Çapraz Bağlama Maddesi | Plastik, yapıştırıcı ve kaplamalarda üç boyutlu ağ yapılarının kurulmasında kullanılır; Mekanik ve termal özellikleri iyileştirir; Termoset sistemlerde kullanılır |
| Yakıt | Preslenmiş tabletler temiz, sıcak ve düşük dumanlı alev ile yanar; Kamp ve askeri erzak ısıtıcılarında kullanılır; Taşınabilir ısıtma uygulamaları |
| Kompleksleştirici Ajan | Birçok metal iyonu ile kararlı kompleksler oluşturur (Bi, Co, Cu, Mn, Mg, Li, Pt, In, Th); Analitik kimya ve metal geri kazanımı için değerlidir; Kompleksometrik titrasyonlar |
| Koruyucu (E239 - Kısıtlı) | Tarihsel olarak peynirde koruyucu olarak kullanılmıştır; Günümüzde çoğu ülkede yasaklanmış veya sınırlandırılmıştır; Yerel mevzuata başvurun |
| Antibakteriyel Ajan (Farmasötik) | Metenamin (hippurat/mandelat) asidik idrarda formaldehit salar; Bakteri üremesini inhibe eder; İdrar antiseptiği olarak kullanılır |
| Sektör / Uygulama | Fonksiyon | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Yakıt Tabletleri | Taşınabilir ısıtma | Kamp sobaları; Askeri erzak ısıtıcılar; Temiz, sıcak alev; Havalandırma sağlayın |
| Organik Sentez | Ara madde | İlaç sentezi; Plastik ara ürünler; Patlayıcı öncülleri (RDX, HMX); Formaldehit + amonyak kaynağı |
| Fenolik Reçineler | Kürleme ajanı | Novolak kürleme; Döküm kumu bağlayıcılar; Fren balataları; Laminatlar; Kalıp hamurları; Sertlik ve dayanıklılık sağlar |
| Kauçuk Endüstrisi | Vulkanizasyon hızlandırıcı | H-hızlandırıcı ailesi; SBR/BR bileşikleri; Çapraz bağlanmayı artırır; Vulkanizasyon verimliliğini iyileştirir |
| Tekstil Endüstrisi | Büzülme önleyici bitim | Reçine finisaj; Büzülme önleyici işlem; Kumaş bitiminde reçineler ile birlikte kullanılır |
| İlaç | İdrar antiseptiği | Metenamin hippurat/mandelat; Topikal antiperspirant; Yüksek saflık gereklidir |
| Analitik Kimya | Kompleksometrik reaktif | Bi, Mn, Co, Pt, Mg, Li, Cu iyonları için kompleksometrik titrasyonlar; Kromatografi uygulamaları |
| Yapıştırıcılar ve Kaplamalar | Çapraz bağlayıcı, kürleme hızlandırıcı | Isıl ve kimyasal direnci artırır; Üç boyutlu ağ oluşumu |
| Pestisit Üretimi | Ara madde | Kontrollü prosesler; Belirli pestisitlerin sentezi |
| Gaz Emiciler | Gaz absorpsiyonu | Fenol sodyum ve NaOH ile kombinasyon; Hafif gaz emme; Niş uygulama |
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila kirli beyaz kristal toz veya granül | Görsel |
| Tayin (C₆H₁₂N₄) | ≥ %99.0 (kuru bazda) | Titrimetrik / GC |
| Su İçeriği | ≤ %0.5 | Karl Fischer / Gravimetrik |
| Kül İçeriği | ≤ %0.05 | Gravimetrik (800°C) |
| Renk (Gardner/Hazen) | Düşük, beyaz – kirli beyaz | Kolorimetri |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.005 | Titrimetrik |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.005 | Türbidimetrik |
| Demir (Fe) | ≤ %0.001 | AAS / ICP |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ %0.001 | AAS / ICP |
| pH (%5 Çözelti) | 8.0 - 9.0 | pH Metre |
| Partikül Boyutu | Gereksinime göre (toz, granül, tablet) | Elek / Lazer Difraksiyonu |
| Suda Çözünürlük | ≥ 85 g/100 mL 20°C'de | Genel Metot |
| Yığın Yoğunluğu | 0.5 - 0.8 g/cm³ (tipik) | Genel Metot |
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) | ~ 500-1,000 mg/kg (orta toksisite) |
| Akut Dermal Toksisite | Cilt hassasiyetine neden olabilir (H317); Alerjik cilt reaksiyonları |
| Akut İnhalasyon Toksisitesi | Solunum tahrişine neden olabilir (H335); Toz solunmasından kaçınılmalıdır |
| Cilt Tahrişi | Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir; Cilt hassaslaştırıcı |
| Göz Tahrişi | Göz tahrişine neden olur |
| Solunum Tahrişi | Solunum yolu tahrişine neden olabilir; Öksürük, boğaz ağrısı |
| Kronik Toksisite | Uzun süreli maruziyet hassasiyete neden olabilir; Formaldehit salınım potansiyeli |
| Kanserojenite | Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır; IARC Grup 3 (Sınıflandırılamaz) |
| Mutajenite | Mutajen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Üreme Toksisitesi | Üreme toksik olarak sınıflandırılmamıştır |
| Hassasiyet | Cilt hassaslaştırıcı (H317); Alerjik reaksiyonlara neden olabilir |
| Hedef Organlar | Cilt, solunum sistemi, gözler |
| Mesleki Maruziyet Limiti (8s TWA) | HMTA için belirlenmemiştir; Formaldehit limitlerine başvurun |
| Özel Toksisite Notu | Asidik ortamda hidroliz olarak formaldehit salar; Formaldehit bilinen bir hassaslaştırıcı ve potansiyel kanserojendir; Uygun önlemlerle kullanın |
GHS Sınıflandırması (CLP ve UN GHS ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı | Kategori | H-İfadesi |
|---|---|---|
| Alevlenir Katılar | Kategori 2 | H228 |
| Cilt Hassaslaştırıcı | Kategori 1 | H317 |
| STOT - TE (Tek Maruziyet) | Kategori 3 | H335 |
Sinyal Kelimesi: UYARI
Tehlike Piktogramları: GHS02 (Alev), GHS07 (Ünlem İşareti)
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| H228 | Alevlenir katı |
| H317 | Alerjik cilt reaksiyonuna yol açabilir |
| H335 | Solunum yolu tahrişine yol açabilir |
Önlem İfadeleri (P-Codes):
| Kod | İfade |
|---|---|
| P210 | Isıdan/kıvılcımdan/alevden/sıcak yüzeylerden uzak tutun. Sigara içilmez |
| P261 | Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının |
| P272 | Kirlenmiş iş kıyafetlerinin işyeri dışına çıkarılmasına izin verilmemelidir |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın |
| P302+P352 | CİLT ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın |
| P333+P313 | Cilt tahrişi veya döküntü oluşursa: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P363 | Kirlenmiş giysileri yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
NFPA 704 Tehlike Sınıflandırması:
| Sağlık | Yanıcılık | Reaktivite | Özel |
|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 0 | - |
| (Orta sağlık tehlikesi) | (Orta yanıcılık) | (Kararlı) | (Yok) |
| Kod | İfade |
|---|---|
| P201 | Kullanmadan önce özel talimatları edinin |
| P202 | Tüm güvenlik önlemleri okunup anlaşılmadan kullanmayın |
| P210 | Isıdan/kıvılcımdan/alevden/sıcak yüzeylerden uzak tutun. Sigara içilmez |
| P240 | Kap ve bağlantı ekipmanlarını topraklayın/bond edin |
| P241 | Patlamaya dayanıklı elektrik/havalandırma/aydınlatma/ekipman kullanın |
| P261 | Tozunu/dumanını/gazını/sisini/buharını/spreyini solumaktan kaçının |
| P264 | Kullandıktan sonra elleri iyice yıkayın |
| P271 | Sadece açık havada veya iyi havalandırılmış alanda kullanın |
| P272 | Kirlenmiş iş kıyafetlerinin işyeri dışına çıkarılmasına izin verilmemelidir |
| P280 | Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın |
| P301+P312 | YUTULURSA: Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P302+P352 | CİLT ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın |
| P304+P340 | SOLUNDUĞUNDA: Kişiyi temiz havaya çıkarın ve solunum için rahat bir pozisyonda tutun |
| P305+P351+P338 | GÖZ ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın ve durulamaya devam edin |
| P312 | Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın |
| P330 | Ağzı çalkalayın |
| P333+P313 | Cilt tahrişi veya döküntü oluşursa: Tıbbi yardım/öneri alın |
| P362+P364 | Kirlenmiş giysileri çıkarın ve yeniden kullanmadan önce yıkayın |
| P403+P233 | İyi havalandırılmış alanda depolayın. Kabı sıkıca kapalı tutun |
| P405 | Kilit altında saklayın |
| P501 | İçeriği/kabı yerel/bölgesel/ulusal/uluslararası mevzuata uygun şekilde bertaraf edin |
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Hemen temiz havaya çıkarın. Solunum için rahat bir pozisyonda dinlendirin. Semptomlar devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Kirlenmiş giysileri hemen çıkarın. Bol sabun ve su ile yıkayın. Cilt tahrişi veya döküntü oluşursa tıbbi yardım/öneri alın. Kirlenmiş giysileri yeniden kullanmadan önce yıkayın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Göz kapaklarını açık tutun. Kontakt lensleri çıkarın. Durulamaya devam edin. Göz tahrişi devam ederse tıbbi yardım/öneri alın. |
| Yutma | Ağzı su ile çalkalayın. Kusturmayın. Bol su için. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİ/doktor arayın. Bilinci kapalı kişiye asla ağızdan bir şey vermeyin. |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Alevlenir katı (Kategori 2). Tozu hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir. Temiz, sıcak, düşük dumanlı alev ile yanar. |
| Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler | Termal bozunma toksik dumanlar üretir (formaldehit, amonyak, azot oksitler); Yanıcı gazlar oluşturabilir |
| Uygun Söndürücüler | Kuru kimyasal toz, CO₂, su sisi, alkole dayanıklı köpük |
| Uygunsuz Söndürücüler | Su jeti (yanıcı malzemeyi yayabilir) |
| Özel Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
| Özel Önlemler | Tozun kanalizasyona ve su yollarına girmesini önleyin; Yangın söndürme suyu için muhafaza sağlayın; Maruz kalan kapları güvenli mesafeden soğutun; Tozlu alanlarda patlamaya dayanıklı ekipman kullanın |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Sıkıca kapalı kaplarda; Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan (<30°C); Nemden ve ışıktan koruyun; Isı ve ateşleme kaynaklarından uzak tutun |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, uygun etiketli kaplar; Neme karşı korumalı kaplar; PE astarlı kraft kağıt torbalar veya variller |
| Korunması Gerekenler | Kuvvetli asitler (hidroliz, formaldehit salınımı), kuvvetli oksitleyiciler, nitratlayıcı ajanlar, nem, ısı |
| Raf Ömrü | 24-36 ay (açılmamış orijinal ambalajında, uygun depolama koşullarında) |
| Kararlılık Notu | Normal koşullarda kararlıdır; Hafif higroskopiktir; Zamanla renklenebilir (kritik uygulamalar için stabil sınıf kullanın); Nemden koruyun |
| Özel Depolama Gereksinimleri | Asitler ve oksitleyicilerden ayrı depolayın; Kirlenmeyi önlemek için kapları kapalı tutun; Statik boşalmayı önlemek için ekipmanı topraklayın/bond edin; Patlamaya dayanıklı alanda depolayın |
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| Kraft Torba | 25 kg | PE astarlı kraft kağıt torba |
| Plastik Varil | 25 kg, 50 kg | HDPE / Polipropilen |
| Fiber Varil | 25 kg, 50 kg | PE astarlı fiber levha |
| IBC Konteyner | 500 kg, 1000 kg | Korozyon dayanımlı kaplamalı HDPE |
| Büyük Torba (FIBC) | 500 kg, 1000 kg | PE astarlı dokuma polipropilen |
| Perakende Ambalaj | 100 g, 500 g, 1 kg (yakıt tabletleri) | Isıyla kapatılmış folyo poşetler |
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | UN 1328 (Heksametilen Tetramin) |
| Tehlike Sınıfı | 4.1 (Alevlenir Katılar) |
| Ambalaj Grubu | III |
| ADR/RID | UN 1328, Heksametilen tetramin, 4.1, PG III |
| IMDG Kodu | UN 1328, Heksametilen tetramin, 4.1, PG III |
| IATA (Hava) | UN 1328, Heksametilen tetramin, 4.1, PG III |
| Deniz Kirletici | Hayır |
| Taşıma Sıcaklığı | Ortam sıcaklığı; Nem ve ısıdan koruyun |
| Özel Taşıma Gereksinimleri | Ateşleme kaynaklarından uzak tutun; Ekipmanı topraklayın/bond edin; Yükleme/boşaltma sırasında toz oluşumundan kaçının |
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | REACH kayıtlı; CLP kapsamında alevlenir katı ve hassaslaştırıcı olarak sınıflandırılmıştır; E239 AB'de gıda kullanımı için yetkilendirilmemiş/kısıtlıdır |
| ABD (TSCA) | Listelenmiş |
| ABD (EPA) | Madde olarak düzenlenmiştir |
| Türkiye | Endüstriyel kimyasal; KKDIK yönetmeliğine tabidir; Alevlenir ve hassaslaştırıcı olarak sınıflandırılmıştır; Gıda katkısı E239 kısıtlıdır |
| IARC | Grup 3 (İnsanlar için kanserojenlik açısından sınıflandırılamaz) |
| NTP | Listelenmemiştir |
| OSHA | Düzenlenmiştir |
| California (Prop 65) | Listelenmemiştir (formaldehit salınımı endişesi) |
| AB Gıda Katkısı | E239 - AB'de yetkilendirilmemiştir (kısıtlı) |
| Farmasötik | Metenamin (hippurat/mandelat) USP, EP'de listelenmiştir |
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Heksametilen Tetramin, Hekzamin, Metenamin, Ürotropin, Formin, Aminoform, HMTA, Heksa |
| İngilizce İsimler | Hexamethylenetetramine, Hexamine, Methenamine, Urotropine, Formin, Aminoform, HMTA, Hexa |
| Ticari İsimler | Hekzamin, Ürotropin, Formin, Aminoform, Heksa, HMTA, HMT |
| Kimyasal İsimler | 1,3,5,7-Tetraazatrisiklo[3.3.1.1³,⁷]dekan; Heksametilen Tetramin; Metenamin |
| CAS Numarası | 100-97-0 |
| EC Numarası | 202-905-8 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₂N₄ |
| Gıda Katkı Kodu | E239 (kısıtlı) |
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Heksametilen Tetramin (HMTA, Hekzamin) |
| CAS Numarası | 100-97-0 |
| Moleküler Formül | C₆H₁₂N₄ |
| Moleküler Ağırlık | 140.19 g/mol |
| Görünüm | Beyaz ila kirli beyaz kristal toz veya granül |
| Yoğunluk | ~1.33 g/cm³ |
| Süblimleşme Sıcaklığı | ~280-300°C (erimez) |
| Suda Çözünürlük (20°C) | ~85 g/100 mL (kolayca çözünür) |
| pH (Sulu Çözelti) | Zayıf alkali (~8-9) |
| Birincil Fonksiyon | Formaldehit verici, kürleme ajanı, çapraz bağlayıcı, hızlandırıcı |
| Ana Kullanım Alanları | Fenolik reçineler (kürleme), yakıt tabletleri, kauçuk vulkanizasyonu, ilaç, organik sentez, tekstil, analitik kimya |
| Raf Ömrü | 24-36 ay |
| GHS Sinyal Kelimesi | UYARI |
| UN Numarası | UN 1328 |
| Tehlike Sınıfı | 4.1 (Alevlenir Katılar) |
| Özel Özellik | Isı/astilerde formaldehit salar; Metaller ile kompleks oluşturur; Temiz alev ile yanar |
Alevlenir katıdır (H228). Isıdan, kıvılcımdan, açık alevden ve sıcak yüzeylerden uzak tutun. Sigara içilmez.
Alerjik cilt reaksiyonuna neden olabilir (H317). Cilt hassaslaştırıcıdır. Cilt temasından kaçının.
Solunum tahrişine neden olabilir (H335). Toz solunmasından kaçının.
Isı veya asidik koşullarda formaldehit salar. Formaldehit bir hassaslaştırıcı ve potansiyel kanserojendir. Yeterli havalandırma ile kullanın.
Tozu hava ile patlayıcı karışımlar oluşturabilir. Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın. Toz oluşumundan kaçının.
Geçimsizlikler: Kuvvetli asitler (hidroliz, formaldehit salınımı), kuvvetli oksitleyiciler ve nitratlayıcı ajanlardan uzak tutun.
Hafif higroskopiktir. Nemden koruyun.
Gıda katkısı (E239): Gıda koruyucusu olarak kullanımı çoğu yargı bölgesinde yasaklanmış veya çok kısıtlanmıştır. Herhangi bir gıda temasından önce yerel gıda mevzuatını doğrulayın.
Farmasötik kullanım: Tıbbi uygulamalar için sadece farma sınıfı kullanılmalıdır. Endüstriyel sınıf asla farmasötik amaçlar için kullanılmamalıdır.
Hijyen Gereksinimi: Kirlenmiş iş kıyafetleri işyeri dışına çıkarılmamalıdır.
Depolama Sıcaklığı: Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda 30°C'nin altında tutun.
Fenolik Reçine Kürleme: Novolak kürleme için stabil sınıf (100 kısım reçine başına 10-15 kısım) kullanın; Sertlik, ısıl direnç ve kimyasal dayanıklılık sağlar; 150-180°C'de presleyin; HMTA ısı ile formaldehit salarak çapraz bağlama sağlar.
Yakıt Tabletleri: Unstabil sınıf kullanın; Mekanik mukavemet için isteğe bağlı bağlayıcı (1-2 kısım parafin) ile tablet haline getirin; İyi havalandırılan alanda yakın; Temiz, sıcak, düşük dumanlı alev.
Kauçuk Vulkanizasyonu: Stabil sınıf (1-2 kısım) SBR/BR bileşiklerinde H-hızlandırıcı olarak kullanın; Tipik kür sıcaklığı 150°C; Daha hızlı ve düzgün çapraz bağlanma sağlar.
Organik Sentez: İlaç, plastik ara ürünler ve patlayıcılar (RDX, HMX) sentezi için unstabil sınıf kullanın; Uygun güvenlik önlemleriyle kullanın.
Farmasötik Uygulamalar: Farma sınıfı (metenamin hippurat/mandelat) kullanın; USP/EP standartlarını karşılamalıdır; İdrar antiseptiği olarak kullanılır; Tıbbi kullanım için sadece farma sınıfı.
Kullanım: İyi havalandırılmış alanlarda veya çeker ocak altında kullanın; Toz oluşumundan kaçının; Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın; Koruyucu eldiven, güvenlik gözlüğü ve uygun solunum koruması giyin; Statik boşalmayı önlemek için ekipmanı topraklayın/bond edin.
Kişisel Koruyucu Donanım: Geçirimsiz eldivenler (nitril, neopren), kimyasal güvenlik gözlüğü, tam yüz siperliği, koruyucu giysi ve NIOSH onaylı toz maskesi/solunum koruması kullanın. Patlamaya dayanıklı ekipman kullanın.
Hijyen: Kullanırken yemek yemeyin, içmeyin veya sigara kullanmayın; Kullandıktan sonra ellerinizi iyice yıkayın; Kirlenmiş iş kıyafetlerini eve götürmeyin; İş vardiyası sonunda duş alın.
Depolama: Sıkıca kapalı, uygun etiketli kaplarda kuru koşullarda depolayın; 30°C'nin altında tutun; Isı, ateşleme kaynakları, asitler ve oksitleyicilerden uzak tutun; Patlamaya dayanıklı alanda depolayın; Ekipmanı topraklayın/bond edin.
Dökülme Müdahalesi: Toz kaldırmaktan kaçının; Patlamaya dayanıklı vakum ekipmanı kullanın; Tam KKD giyin; Dökülen maddeyi kapalı kaplara süpürün; Drenajlara veya su yollarına girmesine izin vermeyin; Uygun etiketli kapalı kaplara koyun; Patlamaya dayanıklı elektrikli ekipman kullanın.
Bertaraf: Yerel, bölgesel ve ulusal mevzuata uygun şekilde bertaraf edin; Kanalizasyona veya su kaynaklarına deşarj etmeyin; HMTA alevlenir katı atık olarak düzenlenir.
HMTA, belirli koşullar altında formaldehit salar:
Asidik Koşullar: Formaldehit ve amonyağa hidroliz olur
Isıtma: Kürleme reaksiyonları sırasında formaldehit salar
Sağlık Riski: Formaldehit bilinen bir hassaslaştırıcı ve potansiyel kanserojendir
Önlem: Yeterli havalandırma ile kullanın; Formaldehit seviyelerini izleyin; Uygun solunum koruması kullanın
Fenolik Novolak Kalıp Hamuru:
Novolak reçine: 100 kısım
HMTA (stabil): 10-15 kısım (kürleme ajanı)
Dolgular (odun unu, mineraller): 100-200 kısım
Kaydırıcı: 1-2 kısım
Karıştırın, öğütün ve 150-180°C'de presleyin; HMTA ısı ile formaldehit salarak çapraz bağlama sağlar
Kauçuk Vulkanizasyonu (SBR/BR Karışımı):
SBR 1502: 100 kısım
Karbon siyahı: 50 kısım
Çinko oksit: 3 kısım
Stearik asit: 2 kısım
Kükürt: 2 kısım
HMTA (H-hızlandırıcı): 1-2 kısım
Tipik kür sıcaklığı 150°C; HMTA daha hızlı ve düzgün çapraz bağlanma sağlar
Basit Yakıt Tableti:
HMTA (unstabil): 100 kısım
Parafin/bağlayıcı (opsiyonel): 1-2 kısım (mekanik dayanım için)
Tablet haline getirin; İyi havalandırılan bir alanda tutuşturun
| Uygulama | Önerilen Sınıf |
|---|---|
| Fenolik reçine kürleme | Stabil (inhibe edilmiş) |
| Kauçuk vulkanizasyonu | Stabil (inhibe edilmiş) |
| Tekstil finisajı | Stabil (inhibe edilmiş) |
| Yakıt tabletleri | Unstabil (inhibesiz) |
| Organik sentez | Unstabil (inhibesiz) |
| Analitik kimya | Yüksek saflık / Unstabil |
| Farmasötik | Farma sınıfı (Metenamin) |
| Yapıştırıcı/kaplama | Stabil (inhibe edilmiş) |
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.