İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderKolekalsiferol, Cholecalciferol, Vitamin D3, Colecalciferol, Calciol, E671, 67-97-0
D3 VİTAMİNİ (KOLEKALSİFEROL)
1. KİMYASAL KİMLİK VE TANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı | Kolekalsiferol |
| Diğer İsimler | D3 Vitamini, Kolekalsiferol, Calciol, Colecalciferol |
| CAS Numarası | 67-97-0 |
| E Kodu | E671 |
| Kimyasal Formül | C₂₇H₄₄O |
| Moleküler Ağırlık | 384.638 g/mol |
| Yoğunluk | 1.0 ± 0.1 g/cm³ |
| Kaynama Noktası | 496.4 ± 24.0 °C (760 mmHg) |
| Erime Noktası | 83 – 87 °C |
| Görünüm | Beyaz ila hafif sarımsı kristal toz |
| Koku | Kokusuz veya hafif karakteristik |
| Çözünürlük | Yağlarda, yağlarda ve organik çözücülerde çözünür; suda çözünmez |
| Vitamin Sınıfı | Yağda çözünen vitamin |
2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz ila hafif sarımsı kristal toz |
| Kimyasal Formül | C₂₇H₄₄O |
| Moleküler Ağırlık | 384.638 g/mol |
| CAS Numarası | 67-97-0 |
| Yoğunluk | 1.0 ± 0.1 g/cm³ |
| Erime Noktası | 83 – 87 °C |
| Kaynama Noktası | 496.4 ± 24.0 °C |
| Parlama Noktası | > 200 °C |
| Suda Çözünürlük | Çözünmez |
| Yağlarda/yağlarda Çözünürlük | Çözünür |
| Etanolde Çözünürlük | Çözünür |
| Asetonda Çözünürlük | Çözünür |
| Optik Dönme [α]₂₀D | +82° ila +88° |
| Kararlılık | Işık, ısı ve oksijene karşı hassastır |
| Depolama | Işıktan korunmuş, inert atmosfer |
3. KİMYASAL YAPI
Kimyasal Yapı:
D3 vitamini, steroid yapısındaki halkalardan birinin kırıldığı bir sekosteroiddir. UVB radyasyonuna maruz kaldığında 7-dehidrokolesterolden oluşur.
IUPAC Adı: (5Z,7E)-9,10-sekokolesta-5,7,10(19)-trien-3β-ol
SMILES: CC(C)CCCC(C)C1CCC2C1(CCCC2=CC3=CC(CCC3=C)O)C
CH₃
|
H₃C — CH — CH₂ — CH₂ — CH₂ — CH — CH₃
| |
| CH₃ |
HO — C — C — C — C — C — C — C — C — C — CH₂
| | | | | | | |
H H H H H H H CH₃
4. BİYOSENTEZ VE METABOLİZMA
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| 1. Öncü Madde | Deride 7-dehidrokolesterol |
| 2. UVB Radyasyonu | Güneş ışığı (290-315 nm) öncüyü dönüştürür |
| 3. Pre-D3 Vitamini | Kararsız ara ürün |
| 4. Termal İzomerizasyon | Vücut ısısı D3 vitaminine dönüştürür |
| 5. Karaciğer | 25-hidroksilasyon → 25-hidroksivitamin D (kalsidiol) |
| 6. Böbrek | 1α-hidroksilasyon → 1,25-dihidroksivitamin D (kalsitriol – aktif form) |
5. BİYOLOJİK ROL VE GÖREVLERİ
| Görev | Açıklama |
|---|---|
| Kalsiyum Emilimi | Bağırsakta kalsiyum emilimini artırır |
| Fosfor Emilimi | Bağırsakta fosfor alımını destekler |
| Kemik Sağlığı | Kemik mineralizasyonu ve yeniden yapılanması için gereklidir |
| Bağışıklık Sistemi | Bağışıklık yanıtını düzenler; enfeksiyonlara karşı savunmayı destekler |
| Kas Fonksiyonu | Kas gücünü ve koordinasyonu destekler |
| Hücre Farklılaşması | Hücre büyümesini ve farklılaşmasını düzenler |
| Kalp Sağlığı | Kalp sağlığını ve kan basıncı düzenlemesini destekleyebilir |
| Ruh Sağlığı | Ruh hali düzenlemesi ve bilişsel fonksiyonda rol oynar |
6. SAĞLIK YARARLARI
| Fayda | Açıklama | Kanıt Düzeyi |
|---|---|---|
| Kemik Sağlığı | Kemikleri güçlendirir; osteoporoz riskini azaltır | Güçlü klinik kanıt |
| Raşitizm Önleme | Çocuklarda raşitizmi önler | Tarihsel/klinik kanıt |
| Bağışıklık Desteği | Bağışıklık fonksiyonunu düzenler | Klinik çalışmalar |
| Kan Basıncı | Kan basıncını düşürebilir | Karma kanıt |
| İnsülin Kontrolü | İnsülin duyarlılığına katkıda bulunur | Gelişmekte olan |
| Antikanser Potansiyel | Bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkileri olabilir | Epidemiyolojik kanıt |
| Multipl Skleroz | MS riskini azaltabilir | Gözlemsel çalışmalar |
| Ruh Hali Düzenleme | Ruh halini destekler ve depresyon riskini azaltabilir | Klinik çalışmalar |
7. EKSİKLİK BELİRTİLERİ
| Belirti | Açıklama |
|---|---|
| Halsizlik | Sürekli yorgunluk ve güçsüzlük |
| Kas Ağrısı | Yaygın kas ağrıları ve güçsüzlük |
| Yürüme Zorluğu | Kas güçsüzlüğü ve ağrı nedeniyle |
| Uykusuzluk | Uyku bozuklukları |
| Depresyon | Ruh hali değişiklikleri, düşük ruh hali |
| Saç Dökülmesi | Aşırı saç dökülmesi |
| Baş Ağrıları | Sık veya kronik baş ağrıları |
| Üşüme | Sürekli üşüme hissi |
| Aşırı Terleme | Özellikle baş bölgesinde |
| Karıncalanma | El ve ayaklarda karıncalanma |
| Göz Altı Morlukları | Göz çevresinde morarma |
Referans Aralığı: 20 – 50 ng/mL
Eksiklik Eşiği: < 12 ng/mL
8. DOĞAL KAYNAKLAR
8.1. Hayvansal Kaynaklar
| Kaynak | İçerik (IU/100g) |
|---|---|
| Morina Karaciğeri Yağı | 10.000 – 20.000 |
| Somon | 500 – 800 |
| Sardalya | 300 – 500 |
| Orkinos | 200 – 400 |
| Alabalık | 300 – 500 |
| Sığır Karaciğeri | 50 – 100 |
| Yumurta Sarısı | 40 – 60 |
| Tereyağı | 30 – 50 |
| Peynir | 10 – 40 |
| Süt | 2 – 4 |
8.2. Güneş Işığı
| Faktör | Açıklama |
|---|---|
| Kaynak | UVB radyasyonu (290-315 nm) |
| Sentez | Ciltte 7-dehidrokolesterol → D3 Vitamini |
| Etkileyen Faktörler | Günün saati, mevsim, enlem, cilt pigmentasyonu, güneş kremi kullanımı, yaş |
9. RİSK GRUPLARI
| Grup | Neden |
|---|---|
| Yaşlı Bireyler | Azalmış sentez kapasitesi ve diyet alımı |
| Koyu Tenli Bireyler | Melanin nedeniyle azalmış UVB emilimi |
| Kapalı Ortamlarda Çalışanlar | Sınırlı güneş maruziyeti |
| Kuzey Enlemleri | Kış aylarında sınırlı UVB |
| Emzirilen Bebekler | Anne sütündeki düşük D vitamini içeriği |
| Obez Bireyler | Yağ dokusunda hapsolma |
| Emilim Bozukluğu Olan Hastalar | Bağırsak hastalıkları, çölyak, Crohn |
| Karaciğer/Böbrek Hastaları | Aktivasyon bozukluğu |
10. GÜNLÜK İHTİYAÇ
| Yaş Grubu | Günlük İhtiyaç (IU) |
|---|---|
| 0-12 ay | 400 IU |
| 1-18 yaş | 600 IU |
| 19-70 yaş | 600 IU |
| 71+ yaş | 800 IU |
| Hamilelik | 600 IU |
| Emzirme | 600 IU |
Not: Bazı otoriteler optimal sağlık için daha yüksek dozlar (800-2000 IU/gün) önermektedir.
11. DOZAJ VE KULLANIM
| Uygulama | Dozaj | Form |
|---|---|---|
| Yetişkin (Sağlıklı) | 400 – 800 IU/gün | Tablet, kapsül, damla |
| Hafif Eksiklik | 1.000 – 2.000 IU/gün | Tablet, kapsül |
| Orta Derecede Eksiklik | 2.000 – 5.000 IU/gün | Tablet, kapsül |
| Ağır Eksiklik | 5.000 – 10.000 IU/gün | Doktor kontrolünde |
| Bebek Maması | 200 – 400 IU/porsiyon | Zenginleştirilmiş mama |
| Zenginleştirilmiş Süt Ürünleri | 100 – 200 IU/100 mL | Zenginleştirilmiş süt, yoğurt |
| Kanatlı Yemi | 1.000 – 2.000 IU/kg | Yem katkısı |
| Su Ürünleri Yemi | 500 – 1.000 IU/kg | Yem katkısı |
12. GÜVENLİK VE TOKSİSİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Toksisite | Nadir; yalnızca aşırı yüksek dozlarda |
| Oral LD50 (Sıçan) | > 10.000 mg/kg |
| Üst Tolerable Alım Seviyesi (UL) | 4.000 IU/gün (yetişkin) |
| Hipervitaminoz D Belirtileri | Mide bulantısı, kusma, kabızlık, kilo kaybı, böbrek taşları, kalp ritim bozukluğu |
| İlaç Etkileşimleri | Tiazid diüretikler, digitalis, kortikosteroidler, kolestiramin |
| Hamilelik | Önerilen dozlarda güvenli |
| Emzirme | Önerilen dozlarda güvenli |
13. SEKTÖREL UYGUNLUK TABLOSU
| Sektör / Uygulama | Uygunluk | Kullanım Oranları | Notlar / Mevzuat |
|---|---|---|---|
| Gıda ve Beslenme | Yüksek | Bebek maması: 200–400 IU/servis; Zenginleştirilmiş süt: 100–200 IU/100 mL | EFSA, FDA GRAS onayı gerekli. Bebek mamalarında yağ tozu formu tercih edilir. |
| Hayvan Beslenmesi | Uygun | Kanatlı yemi: 1.000–2.000 IU/kg; Su ürünleri: 500–1.000 IU/kg | Yem katkı yönetmeliklerine uygun. Genellikle A ve E vitamini ile kombine edilir. |
| Farmasötik | Temel | Tablet/kapsül: 400–2.000 IU/gün; Enjeksiyon: değişken | GMP uyumu zorunlu. Osteoporoz, raşitizm ve bağışıklık tedavilerinde kullanılır. |
| Kozmetik | Sınırlı | Krem/losyonlarda eser miktar (<%0,1) | Cilt sağlığı iddiaları sınırlı; mevzuat kısıtlamaları mevcut. |
| Kimya/Endüstriyel | Uygun değil | – | Endüstriyel kimyasal kullanım alanı yok; yalnızca beslenme ve tıbbi amaçlıdır. |
14. FORMLAR VE FORMÜLASYONLAR
| Form | Açıklama | Uygulamalar |
|---|---|---|
| Kristal Toz | Saf D3 vitamini | İlaç, takviye üretimi |
| Yağ Çözeltisi | Bitkisel yağda çözünmüş | Sıvı damlalar, yumuşak jel kapsüller |
| Kuru Toz | Nişasta veya sakız ile kapsüllenmiş | Gıda zenginleştirme, yem katkısı |
| Emülsiyon | Suda dağılabilir | İçecek zenginleştirme |
| Püskürtmeli Kurutulmuş | Mikroenkapsüle | Kararlı formülasyonlar |
| Boncuk | Jelleşmiş nişasta matrisi | Yem katkısı |
15. DEPOLAMA VE KULLANIM
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-25°C), kuru, ışıktan korunmuş |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, ışık geçirmez, inert atmosfer |
| Korunması Gerekenler | Işık, ısı, oksijen, kuvvetli oksitleyiciler |
| Raf Ömrü | 12-24 ay (uygun depolamada) |
| Kararlılık | Işık, ısı ve oksijene karşı hassastır |
16. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Otorite | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği (EFSA) | Gıda takviyesi olarak onaylı; E671 |
| ABD (FDA) | GRAS (21 CFR 184.1950) |
| Codex Alimentarius | Gıda takviyeleri ve zenginleştirme için onaylı |
| Türkiye | Gıda takviyesi olarak onaylı |
| Avustralya (FSANZ) | Gıda zenginleştirme için onaylı |
| Çin | Gıda takviyesi olarak onaylı |
17. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | D3 Vitamini, Kolekalsiferol |
| İngilizce İsimler | Vitamin D3, Cholecalciferol, Colecalciferol, Calciol |
| E Numarası | E671 |
| CAS Numarası | 67-97-0 |
18. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | D3 Vitamini (Kolekalsiferol) |
| CAS Numarası | 67-97-0 |
| Formül | C₂₇H₄₄O |
| Moleküler Ağırlık | 384.638 g/mol |
| Görünüm | Beyaz ila hafif sarımsı kristal toz |
| Birincil Kullanım | Kalsiyum/fosfor metabolizması, kemik sağlığı, bağışıklık |
KRİTİK UYARILAR
1. YAĞDA ÇÖZÜNÜR: D3 vitamini yağda çözünür. Optimal emilim için yağlı yiyeceklerle birlikte alınmalıdır.
2. GÜNEŞ IŞIĞI SENTEZİ: Vücut D3 vitaminini UVB maruziyeti yoluyla sentezler. Güneş kremi ve giysi sentezi azaltır.
3. TOKSİSİTE: Hipervitaminoz D nadirdir ancak ciddidir. 4.000 IU/gün üzerindeki dozlar doktor kontrolünde alınmalıdır.
4. DEPOLAMA: Işık, ısı ve oksijene karşı hassastır. Işık geçirmez kaplarda, inert atmosferde saklayın.
5. İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ: Tiazid diüretikler, digitalis, kortikosteroidler ve kolestiramin ile etkileşim olabilir. Sağlık uzmanına danışın.
6. MEVZUAT UYUMU: EFSA, FDA ve Codex standartlarına uygun olmalıdır. Tedarikçi belgeleri CAS numarası ve analiz sertifikası içermelidir.
7. TAKVİYE: Kuzey enlemleri ve yaşlılar arasında eksiklik yaygındır. Rutin takviye faydalı olabilir.
8. ZENGİNLEŞTİRME: Bebek mamaları, süt ürünleri ve tahıl gevreklerinde yaygın olarak kullanılır.
9. KOMBİNASYON: Genellikle A ve E vitaminleri ile birlikte formüle edilir.
10. LABORATUVAR TESTLERİ: Standart seviyeler 25-hidroksivitamin D olarak ölçülür. Eksiklik eşiği <12 ng/mL; optimal 20-50 ng/mL'dir.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Bu belge tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık durumu veya eksiklik şüphesinde mutlaka bir sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Tam güvenlik, depolama, kullanım ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi dokümantasyona başvurulmalıdır.
