Sorularınız mı var? Yardımcı olalım! İletişime Geçin
info@betakim.com.tr

Laktoz, Laktaz, Laktos, Laktin, Süt Şekeri, Lactose, Lactose Monohydrate, Anhydrous Lactose, Milk Sugar, 63-42-3

Laktoz, Laktaz, Laktos, Laktin, Süt Şekeri, Lactose, Lactose Monohydrate, Anhydrous Lactose, Milk Sugar, 63-42-3

LAKTOZ (LAKTOZ MONOHİDRAT)

Laktoz / Lactose / Süt Şekeri / Milk Sugar / Lactose Monohydrate
CAS Numarası: 63-42-3
EC Numarası: 200-559-2

BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Parametre Bilgi
Ürün Adı Laktoz / Lactose
Diğer Teknik Adları (Türkçe) Laktaz, Laktos, Laktin, Süt Şekeri
Diğer Teknik Adları (İngilizce) Lactose, Milk Sugar, Lactose Monohydrate
CAS Numarası 63-42-3
EC Numarası (EINECS) 200-559-2
Kimyasal Formül C₁₂H₂₂O₁₁·H₂O
Molekül Ağırlığı 360,31 g/mol
Kimyasal Sınıfı Disakkarit (Süt Şekeri)
Görünüm Beyaz kristal toz
Koku Kokusuz veya hafif kokusuz
Renk Beyaz
Kristal Yapısı Kristal toz (α-laktoz monohidrat)
Çözünürlük Suda çözünür (~216 g/L, 20°C)

Laktoz (süt şekeri), memeli sütünde doğal olarak bulunan bir disakkarittir. Bir glikoz ve bir galaktoz molekülünün β-1,4 glikozidik bağı ile birleşmesinden oluşur. α-Laktoz monohidrat formu, gıda ve ilaç endüstrilerinde en yaygın kullanılan formdur.

BÖLÜM 2: KİMYASAL YAPI

2.1. Moleküler Yapı

Laktoz, β-D-galaktoz ve α/β-D-glukoz birimlerinin β-1,4-glikozidik bağ ile bağlanmasıyla oluşan bir disakkarittir. Molekül, indirgen bir şekerdir (serbest anomerik karbon içerir).

Yapısal Formül:

        CH₂OH                CH₂OH
         |                     |
         O                     O
        / \                   / \
       /   \                 /   \
      /     \               /     \
     H       H             H       H
     |       |             |       |
     C       C             C       C
    / \     / \           / \     / \
   /   \   /   \         /   \   /   \
  H     OH OH    H       H     OH OH    H
   \   /   \   /         \   /   \   /
    \ /     \ /           \ /     \ /
     C - O - C             C - O - C
     |       |             |       |
     H       OH            H       OH

Basitleştirilmiş Gösterim:
β-D-Gal-(1→4)-D-Glc

2.2. Moleküler Formül

C₁₂H₂₂O₁₁·H₂O

2.3. Moleküler Ağırlık

360,31 g/mol

2.4. Bileşenler

Glikoz + Galaktoz

2.5. Temel Yapısal Özellikler

Özellik Açıklama
Şeker Birimleri β-D-Galaktoz ve D-Glukoz
Glikozidik Bağ β-1,4 bağı
İndirgen Özellik İndirgen şekerdir (serbest anomerik karbon)
Anomerler α ve β formları mevcuttur
Optik Dönme ([α]²⁰D) +52,2° (c=10, su)
Kristal Suyu 1 molekül su (%4,5-5,5)

BÖLÜM 3: LAKTOZ TİPLERİ

Tip Açıklama CAS Numarası Kullanım Alanı
α-Laktoz Monohidrat En yaygın form; bir molekül kristal suyu içerir 63-42-3 Gıda, ilaç (genel kullanım)
β-Laktoz Daha az yaygın; susuz veya monohidrat olabilir 64044-51-5 (susuz) Özel uygulamalar
Susuz Laktoz (Anhidrat) Kristal suyu içermez; neme duyarlı formülasyonlar için 64044-51-5 Neme duyarlı ilaç formülasyonları
Spray Dried Laktoz Yuvarlak granüller; akışkanlığı iyileştirilmiş 63-42-3 Doğrudan sıkıştırma tableti

BÖLÜM 4: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

Özellik Değer Test Metodu / Not
Görünüm Beyaz kristal toz Görsel
Kimyasal Formül C₁₂H₂₂O₁₁·H₂O -
Molekül Ağırlığı 360,31 g/mol Hesaplanmış
Erime Noktası ~202°C (bozunarak) DSC
Yoğunluk ~1,53 g/cm³ -
Yığma Yoğunluğu 0,5 – 0,7 g/cm³ -
Suda Çözünürlük (20°C) ~216 g/L -
Suda Çözünürlük (25°C) ~250 g/L -
Etanolde Çözünürlük Az çözünür -
pH (sulu çözelti) 4,5 – 7,0 -
Optik Dönme ([α]²⁰D) +52,2° (c=10, su) Polarimetri
Tatlılık (Sükroz=100) 25 Duyusal
Kalori 4 kcal/g Hesaplanmış
Nem İçeriği 4,5 – 5,5% (kristal suyu) Karl Fischer
Higroskopiklik Hafif higroskopik -
Glisemik İndeks ~46 (düşük) -

BÖLÜM 5: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE

Parametre Bilgi
Kimyasal Karakter Disakkarit; Glikoz ve galaktozun birleşmesiyle oluşur; Süt şekeri olarak bilinir
Kararlılık Normal koşullarda kararlıdır; Nemden korunmalıdır; Yüksek sıcaklıkta karamelize olur
Reaktivite Suda çözünür; Asitlerle hidroliz olarak glikoz ve galaktoza ayrışır; Laktaz enzimi ile parçalanır
Geçimsiz Maddeler Kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar, nem
Hidroliz Laktoz + H₂O → Glikoz + Galaktoz (asit veya laktaz enzimi ile)
İndirgen Özellik İndirgen şekerdir (Fehling çözeltisini redükler)
Maillard Reaksiyonu Amino asitlerle esmerleşme reaksiyonuna girer
Suda Çözünürlük Suda çözünür; Nötr çözelti oluşturur
Özel Özellik Doğal enerji kaynağı; İlaç sektöründe dolgu maddesi; Gıda sektöründe tatlandırıcı

BÖLÜM 6: REAKSİYON DENKLEMLERİ

6.1. Asit Hidrolizi

Laktoz + H₂O (H⁺) → Glikoz + Galaktoz

6.2. Enzimatik Hidroliz (Laktaz)

Laktoz + H₂O (Laktaz) → Glikoz + Galaktoz

6.3. Maillard Reaksiyonu (Amino Asit ile)

Laktoz + Amino Asit → Esmerleşme Ürünleri

BÖLÜM 7: LAKTOZ İNTOLERANSI

7.1. Tanım ve Sebep

Parametre Bilgi
Sebep İnce bağırsakta laktaz enziminin yetersiz çalışması
Belirtiler Karında şişkinlik, gaz, bulantı, ishal, kramplar
Ortaya Çıkış Süresi Genellikle tüketimden 30-60 dakika sonra
Mekanizma Laktoz kalın bağırsakta bakteriler tarafından fermente edilerek kısa zincirli yağ asitleri ve gaz üretir

7.2. Laktoz İntoleransı Türleri

Tür Açıklama Görülme Sıklığı
Birincil Yaşla birlikte laktaz üretiminin azalması Kuzey Avrupa: %5-15; Güney Avrupa: %40-70; Asya/Afrika: %80-99
İkincil Crohn, çölyak, ülseratif kolit, kemoterapi gibi bağırsak hastalıkları sonrası gelişir Hastalığa bağlı
Konjenital Nadir, genetik mutasyon sonucu doğuştan görülür Çok nadir
Gelişimsel Prematüre bebeklerde sindirim sistemi tam gelişmediği için ortaya çıkar Prematüre bebeklerde

7.3. Kimlerde Daha Sık Görülür?

  • Yetişkinlerde yaygın

  • Prematüre bebeklerde

  • Kanser tedavisi görenlerde

  • İnce bağırsak hastalıkları olanlarda

7.4. Laktozun Olası Zararları

Zarar Açıklama
Sindirim Sorunları Laktoz intoleransı olanlarda mide bulantısı, gaz, şişkinlik, karın ağrısı
Kalın Bağırsakta Sindirim Kalın bağırsakta sindirimi zorlaştırır
Beslenme Düzensizliği Sürekli tüketim düzensiz beslenme alışkanlığına yol açabilir

BÖLÜM 8: KULLANIM ALANLARI

Sektör / Uygulama Fonksiyon Tipik Kullanım
Gıda (Süt ürünleri) Tatlandırıcı, enerji kaynağı Süt, yoğurt, peynir, dondurma
Bebek Mamaları Enerji kaynağı Bebek maması formülasyonlarında doğal süt şekeri olarak
İlaç Dolgu maddesi Tabletlerde dolgu maddesi olarak yaygın kullanılır
İlaç (Doğrudan Sıkıştırma) Dolgu maddesi Susuz laktoz veya spray dried laktoz ile
Hayvan Besleme Enerji kaynağı Hayvan yemlerinde enerji kaynağı olarak
Fonksiyonel Gıdalar Enerji kaynağı Diyet ürünleri ve fonksiyonel gıdalar
Kozmetik Nemlendirici, doku iyileştirici Krem ve losyonlarda

BÖLÜM 9: ALTERNATİF ŞEKERLER KARŞILAŞTIRMA TABLOSU

Şeker Kaynak Tatlılık (Sükroz=100) Kalori (kcal/g) Avantajlar Dezavantajlar
Laktoz Süt 25 4 Doğal, enerji verici, ilaç sektöründe dolgu Laktoz intoleransı riski
Sükroz (Beyaz Şeker) Şeker kamışı/pancarı 100 4 Yaygın, ucuz, güçlü tat Diş çürüğü, yüksek glisemik indeks
Fruktoz Meyve 120-170 4 Daha tatlı, düşük GI Fazla tüketimde karaciğer yükü
Glukoz Mısır, nişasta 70-80 4 Hızlı enerji Kan şekeri dalgalanması
Stevia Bitki (Stevia rebaudiana) 200-300 0 Kalorisiz, doğal Tat profili farklı, acımsı olabilir
Maltitol Nişasta 90 2,1 Düşük kalorili, diş dostu Fazla tüketimde laksatif etki
Eritritol Fermente mısır/şeker 60-70 0,2 Neredeyse kalorisiz, düşük GI Yüksek dozda hafif sindirim sorunları

BÖLÜM 10: SEKTÖREL UYGUNLUK TABLOSU

Sektör / Uygulama Uygunluk Durumu Notlar
Gıda (Süt ürünleri, bebek mamaları) Yüksek Doğal süt şekeri; bebek mamalarında dikkat: laktoz intoleransı riski
Hayvan Besleme Orta-Yüksek Enerji kaynağı; ancak bazı hayvan türlerinde sindirim hassasiyeti olabilir
İlaç Yüksek Tabletlerde dolgu maddesi olarak yaygın kullanılır
İlaç (Doğrudan Sıkıştırma) Yüksek Spray dried laktoz veya susuz laktoz ile
Kozmetik Düşük Nemlendirici olarak sınırlı kullanım
Fonksiyonel Gıdalar / Diyet Ürünleri Sınırlı Laktoz intoleransı olan tüketiciler için uygun değil; laktozsuz alternatifler tercih edilmeli

BÖLÜM 11: TOKSİKOLOJİK PROFİL

Parametre Değer
Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) > 10.000 mg/kg (çok düşük)
Akut Dermal Toksisite Düşük
Akut Solunum Toksisitesi Düşük risk; toz solunması tahrişe neden olabilir
Cilt Tahrişi Hafif tahriş edici (toz)
Göz Tahrişi Mekanik tahriş edici (toz)
Cilt Duyarlılığı Duyarlılaştırıcı değildir
Mutajenite Negatif
Kanserojenite Kanserojen değildir
Laktoz İntoleransı Laktaz enzimi eksikliği olan bireylerde sindirim sorunları (şişkinlik, gaz, ishal)

BÖLÜM 12: GHS SINIFLANDIRMASI

GHS Sınıflandırması (Tehlikeli Olarak Sınıflandırılmamıştır):

Tehlike Sınıfı Kategori H-İfadesi
Tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır - -

Sinyal Kelimesi: Yok

Tehlike Piktogramları: Yok

Zararlılık İfadeleri (H-Codes): Yok

Güvenlik İfadeleri (Tarihsel):

Kod İfade
S22 Tozunu solumayın.
S24/25 Cilt ve göz ile temasından kaçının.
S26 Göz ile temasında bol su ile yıkayın ve tıbbi yardım alın.

BÖLÜM 13: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)

Kod İfade
P261 Tozunu solumaktan kaçının.
P264 Kullanımdan sonra elleri iyice yıkayın.
P271 Sadece dışarıda veya iyi havalandırılmış bir alanda kullanın.
P280 Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu kullanın.
P302+P352 Cilt ile temasında: Bol sabun ve su ile yıkayın.
P305+P351+P338 Göz ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Kontakt lens varsa çıkarın.
P337+P313 Göz tahrişi devam ederse: Tıbbi yardım alın.
P501 İçeriği/kabı yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin.

BÖLÜM 14: İLK YARDIM ÖNLEMLERİ

Maruziyet Yolu Yapılacak İşlem
Soluma Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın.
Cilt Teması Bol su ve sabun ile yıkayın. Kontamine giysileri çıkarın.
Göz Teması En az 15 dakika bol su ile durulayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.
Yutma Ağzı suyla çalkalayın. Bol su için. Kusturmayın. Büyük miktarda yutulduysa tıbbi yardım alın.

BÖLÜM 15: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Yangın Tehlikesi Yanıcı organik toz; yüksek sıcaklıklarda yanabilir.
Yangın Sırasında Oluşan Tehlikeler Termal bozunma sonucu karbon monoksit ve karbon dioksit oluşur.
Uygun Söndürücüler Su spreyi, CO₂, kuru kimyasal toz, alkole dayanıklı köpük.
Özel Koruyucu Donanım Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu kıyafet.
Özel Önlemler Yangın söndürme suyunun çevreye karışmasını önleyin.

BÖLÜM 16: KAZARA DÖKÜLME ÖNLEMLERİ

Parametre Bilgi
Kişisel Koruma Toz maskesi, koruyucu gözlük, eldiven, tulum.
Havalandırma Havalandırmayı artırın; kapalı alanlarda lokal egzoz kullanın.
Kontrol Toz yayılımını önlemek için dökülen alanı kapatın.
Temizleme Yöntemleri Kuru olarak vakumla veya dikkatlice süpürerek toplayın. Suyla yıkamaktan kaçının (çözünür).
Çevresel Önlemler Kanalizasyon, drenaj ve su kütlelerine girmesini önleyin.
Atık Bertarafı Yerel mevzuata uygun olarak bertaraf edin.

BÖLÜM 17: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ

Parametre Bilgi
Depolama Koşulları Serin, kuru ve iyi havalandırılmış alan; nemden koruyun
Saklama Sıcaklığı Oda sıcaklığı (15-25°C)
Nem < %60 bağıl nem
Kap Gereksinimleri Sıkıca kapalı orijinal ambalajında
Kaçınılması Gerekenler Nem, ısı, direkt güneş ışığı, kuvvetli asitler, kuvvetli bazlar
Raf Ömrü 24-36 ay (uygun depolama koşullarında)
Kararlılık Notu Neme karşı nispeten kararlıdır; topaklanma olabilir
Ambalaj Seçenekleri 25 kg torba (çok katlı kağıt/plastik), 500-1000 kg FIBC

BÖLÜM 18: AMBALAJ SEÇENEKLERİ

Ambalaj Tipi Miktar Malzeme
Kraft Torba + PE Astar 25 kg Kağıt / Polietilen
Plastik Varil 25-50 kg HDPE
Fiber Varil 25 kg Karton / Plastik
Big-Bag (Büyük Torba) 500 – 1000 kg Polipropilen

BÖLÜM 19: TAŞIMA BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
UN Numarası Düzenlenmemiştir (tehlikeli değil)
Tehlike Sınıfı Uygulanabilir değil
Ambalaj Grubu Uygulanabilir değil
ADR/RID (Kara) Düzenlenmemiştir
IMDG Kodu (Deniz) Düzenlenmemiştir
IATA (Hava) Düzenlenmemiştir
Deniz Kirletici Hayır
Taşıma Sıcaklığı Ortam sıcaklığı; Nemden koruyun

BÖLÜM 20: DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU

Bölge / Otorite Durum
Avrupa Birliği Gıda bileşeni olarak onaylanmıştır; E numarası yoktur
ABD (FDA) GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilir) (21 CFR 184.1198)
Türkiye Gıda ve farmasötik eksipiyan olarak onaylanmıştır
USP USP monografında listelenmiştir
Ph.Eur. Avrupa Farmakopesi monografında listelenmiştir
JP Japon Farmakopesi monografında listelenmiştir
Helal / Koşer Talep üzerine sertifikalı olabilir
Laktoz İntoleransı Laktaz eksikliği olan bireyler için uygun değildir

BÖLÜM 21: BESLENME VE SAĞLIK BİLGİLERİ

Parametre Bilgi
Enerji 4 kcal/g
Glisemik İndeks Düşük (~46)
Diyet Uygunluğu Süt ürünleri tüketenler için uygun; Vejetaryenler için uygun
Alerji Notu Süt alerjisi olan kişilerde dikkatli olunmalıdır; Laktoz intoleransı olan kişilerde sindirim sorunlarına neden olabilir
Özel Not Laktoz, sütten elde edilir; Laktoz intoleransı olan kişiler için laktozsuz alternatifler mevcuttur

BÖLÜM 22: DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR

Türü İsim
Türkçe İsimler Laktoz, Laktaz, Laktos, Laktin, Süt Şekeri
İngilizce İsimler Lactose, Milk Sugar, Lactose Monohydrate
Almanca İsimler Lactose, Milchzucker
Fransızca İsimler Lactose, Sucre de Lait
İspanyolca İsimler Lactosa, Azúcar de Leche
Kimyasal İsimler Lactose monohydrate; Milk sugar
CAS Numarası 63-42-3
EC Numarası 200-559-2
Kimyasal Formül C₁₂H₂₂O₁₁·H₂O

BÖLÜM 23: ÖZET TABLOSU

Parametre Değer
Ürün Laktoz / Lactose Monohydrate
CAS Numarası 63-42-3
EC Numarası 200-559-2
Kimyasal Formül C₁₂H₂₂O₁₁·H₂O
Molekül Ağırlığı 360,31 g/mol
Görünüm Beyaz kristal toz
Tatlılık (Sükroz=100) 25
Kalori 4 kcal/g
Kristal Suyu 1 molekül (%4,5-5,5)
Birincil Fonksiyon Enerji kaynağı, tatlandırıcı, dolgu maddesi
Ana Kullanım Alanları Gıda (süt ürünleri, bebek mamaları), ilaç, hayvan besleme
Raf Ömrü 2-3 yıl
UN Numarası Düzenlenmemiştir
Özel Özellik Doğal süt şekeri; Laktoz intoleransı riski

BÖLÜM 24: KRİTİK UYARILAR VE EN İYİ UYGULAMALAR

KRİTİK UYARILAR:

  1. CAS Numarası: Laktoz monohidratın doğru CAS numarası 63-42-3'tür. 14641-93-1 laktobiyonik asit veya başka bir türevin CAS numarasıdır.

  2. Moleküler Formül: Laktoz monohidrat C₁₂H₂₂O₁₁·H₂O formülüne sahiptir ve bir molekül kristal suyu içerir. Susuz laktoz (64044-51-5) C₁₂H₂₂O₁₁ formülüne sahiptir.

  3. Laktoz İntoleransı: Laktoz intoleransı olan kişilerde sindirim sorunlarına (şişkinlik, gaz, ishal, karın ağrısı) neden olabilir.

  4. Süt Alerjisi: Süt alerjisi olan kişilerde dikkatli olunmalıdır.

  5. Bebek Mamaları: Bebek mamalarında laktoz intoleransı riski nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır.

  6. Higroskopik Yapı: Hafif higroskopiktir. Kapalı kaplarda, kuru ortamda saklayın.

  7. Isı Duyarlılığı: Yüksek sıcaklıkta karamelize olur. Isıl işlemlerde dikkatli olunmalıdır.

  8. Prematüre Bebekler: Prematüre bebeklerde sindirim sistemi tam gelişmediği için laktoz sindirimi zor olabilir.

  9. Fonksiyonel Gıdalar: Laktoz intoleransı olan tüketiciler için laktozsuz alternatifler tercih edilmelidir.

  10. İlaç Sektörü: Dolgu maddesi olarak yaygın kullanılır; laktoz intoleransı olan hastalar için alternatif dolgu maddeleri mevcuttur.

EN İYİ UYGULAMA ÖNERİLERİ:

  • Gıda Üretimi: Süt ürünleri, bebek mamaları ve şekerleme ürünlerinde doğal tatlandırıcı ve enerji kaynağı olarak kullanın.

  • İlaç Üretimi: Tablet formülasyonlarında dolgu maddesi olarak kullanın. Laktoz intoleransı olan hastalar için alternatif dolgu maddeleri sağlayın.

  • Hayvan Besleme: Hayvan yemlerinde enerji kaynağı olarak kullanın. Bazı hayvan türlerinde sindirim hassasiyeti olabileceğini göz önünde bulundurun.

  • Depolama: Serin, kuru ve nemsiz ortamda, kapalı ambalajlarda saklayın.

  • Kullanım: Toz oluşumundan kaçının; koruyucu eldiven ve gözlük kullanın.

  • Hijyen: Kullandıktan sonra ellerinizi yıkayın.

YASAL UYARI:

Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.

Resimler

Sorularınız mı var? Yardımcı olalım!

Etkili İş Çözümleri? — İletişime Geçin
Sürükle