Polidekstroz, Poli-D-glikoz, Polydextrose, Poli-D-glucose, E1200, 68424-04-4
POLİDEKSTROZ
Ürün Adı: Polidekstroz
Diğer Adları: Polydextrose, Poli-D-glikoz, E1200
CAS Numarası: 68424-04-4
EC Numarası (EINECS): 614-467-9
Kimyasal Formülü: C₁₂H₂₂O₁₁ (temel birim)
Moleküler Ağırlık: 342,30 g/mol
Kimyasal Sınıfı: Sentetik polimer, çözünür diyet lifi
BÖLÜM 1: ÜRÜN TANIMI VE TANIMLAMA
| Parametre |
Bilgi |
| Ürün Adı |
Polidekstroz |
| Diğer Adları |
Polydextrose, Poli-D-glikoz, E1200 |
| Kaynak |
Dekstroz (glukoz), sorbitol ve sitrik asitten sentezlenir; tipik olarak nişastadan elde edilir |
| CAS Numarası |
68424-04-4 |
| EC Numarası (EINECS) |
614-467-9 |
| Kimyasal Formülü |
C₁₂H₂₂O₁₁ (temel birim) |
| Moleküler Ağırlık |
342,30 g/mol |
| Kimyasal Sınıfı |
Sentetik polimer, çözünür diyet lifi |
| Görünüm |
Beyaz ila krem renkli, granüler toz |
| Koku |
Kokusuz |
| Tat |
Nötr (hafif tatlımsı) |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Katı (toz) |
| Yoğunluk |
1,8 g/cm³ |
| Çözünürlük |
Suda mükemmel çözünür |
| UN Numarası |
Taşıma düzenlemelerine tabi değildir |
| Alerjen Durumu |
Alerjen içermez (bitkisel kaynaklı) |
BÖLÜM 2: KİMYASAL YAPI VE BİLEŞİM
2.1. Kimyasal Yapı
| Parametre |
Bilgi |
| Kimyasal Adı |
Rastgele çapraz bağlanmış glukoz polimeri |
| Yapı Tipi |
Dallı yapıda, rastgele çapraz bağlanmış glukoz molekülleri |
| Bileşenler |
Dekstroz (glukoz), sorbitol, sitrik asit |
| Bağ Tipi |
Glikozidik bağlar; sindirim enzimleri tarafından parçalanmayan bağlar içerir |
2.2. Tarihçe
| Tarih |
Olay |
| 1965 |
Dr. Hans Renhard tarafından keşfedilmiştir |
| 1981 |
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından gıda katkı maddesi olarak onaylanmıştır |
BÖLÜM 3: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Görünüm |
Beyaz ila krem renkli, granüler toz |
| Koku |
Kokusuz |
| Tat |
Nötr, hafif tatlımsı |
| Moleküler Ağırlık |
342,30 g/mol (ortalama) |
| Yoğunluk |
1,8 g/cm³ |
| Çözünürlük |
Suda mükemmel çözünür |
| pH (çözelti) |
Nötr ila hafif asidik |
| Enerji Değeri |
1 kcal/g |
| Lif İçeriği |
~%90 çözünür lif |
| Higroskopisite |
Orta |
| Stabilite |
Kararlı; oksitleyici maddelerle uyumsuz |
BÖLÜM 4: BESLENME VE FONKSİYONEL ÖZELLİKLER
4.1. Beslenme Profili (100g başına)
| Parametre |
Değer |
| Enerji |
~100 kcal (1 kcal/g) |
| Toplam Karbonhidrat |
~90 g |
| Diyet Lifi (Çözünür) |
~90 g |
| Şekerler |
Minimal |
| Yağ |
0 g |
| Protein |
0 g |
4.2. Fonksiyonel Özellikler
| Özellik |
Açıklama |
| Kalori Azaltımı |
1 kcal/g (karbonhidratlarda 4 kcal/g) |
| Prebiyotik Etki |
Sindirim sisteminde faydalı bakterileri besler |
| Dolgu Maddesi |
Hacim sağlar, şeker ve yağ yerine kullanılır |
| Doku İyileştirme |
Dondurulmuş gıdalarda buz kristali oluşumunu kontrol eder |
| Nem Tutma |
Ürünlerde nem dengesi sağlar |
| Glisemik İndeks |
Düşük glisemik indeks |
BÖLÜM 5: SAĞLIK FAYDALARI VE ETKİLERİ
5.1. Sağlık Faydaları
| Fayda |
Açıklama |
| Sindirim Sağlığı |
Çözünür diyet lifi olarak bağırsak sağlığını destekler; kabızlığı önler |
| Kilo Kontrolü |
Düşük kalorili (1 kcal/g) ve tokluk hissi sağlayarak kalori alımını sınırlar |
| Kan Şekeri Düzenlemesi |
Düşük glisemik indeks sayesinde kan şekerini dengelemeye yardımcı olur |
| Prebiyotik Etki |
Bağırsak florasındaki yararlı bakterileri besler |
| Kalın Bağırsak Sağlığı |
Kalın bağırsak kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilir |
5.2. Yan Etkiler ve Tolerans
| Etki |
Açıklama |
| Sindirim Sorunları |
Aşırı tüketimde şişkinlik, gaz ve sindirim rahatsızlığı görülebilir |
| Tolerans |
Genellikle iyi tolere edilir; yüksek dozlarda yan etkiler artabilir |
| Özel Durumlar |
Hamilelik/emzirme döneminde doktora danışılmalıdır |
BÖLÜM 6: UYGULAMA ALANLARI
6.1. Gıda Endüstrisi
| Uygulama |
Fonksiyonu |
| Diyet ve Düşük Kalorili Gıdalar |
Tatlandırıcı, kalınlaştırıcı, tekstüre edici madde |
| Diyet Lif Takviyeleri |
Çözünür lif kaynağı; bağırsak sağlığını destekler |
| Dondurulmuş Gıdalar |
Buz kristali oluşumunu kontrol eder; tekstürü iyileştirir |
| Protein Tozları |
Dolgu maddesi, çözünür lif kaynağı |
| Fırıncılık Ürünleri |
Şeker ve yağ ikamesi; nem yönetimi |
| Süt Ürünleri |
Düşük kalorili formülasyonlar, doku iyileştirme |
| Şekerleme Ürünleri |
Şeker azaltımı; hacim sağlama |
| İçecekler |
Lif takviyesi; çözünür lif kaynağı |
| Diyet Ürünler |
Kalori azaltımı, lif zenginleştirme |
6.2. Özel Kullanım Alanları
| Uygulama |
Fonksiyonu |
| Kilo Yönetimi Ürünleri |
Düşük kalorili alternatif; tokluk hissi |
| Diyabetik Gıdalar |
Düşük glisemik indeksli bileşen |
| Sporcu Beslenmesi |
Lif kaynağı; kalori kontrolü |
| Helal Gıda |
Bitkisel kaynaklı; helal kabul edilir |
BÖLÜM 7: KALİTE ÖZELLİKLERİ (GIDA SINIFI)
| Parametre |
Özellik |
| Görünüm |
Beyaz ila krem renkli, serbest akışlı toz |
| Saflık |
≥ %90 polidekstroz |
| Nem |
≤ %5.0 |
| pH (%10'luk çözelti) |
4.0 – 6.0 |
| Kül İçeriği |
≤ %0.5 |
| Ağır Metaller (Pb cinsinden) |
≤ 10 ppm |
| Kurşun (Pb) |
≤ 2 ppm |
| Arsenik (As) |
≤ 3 ppm |
| Toplam Plaka Sayısı |
≤ 1.000 KOB/g |
| Maya ve Küf |
≤ 50 KOB/g |
| Salmonella spp. |
25g'de negatif |
| Escherichia coli |
10g'de negatif |
BÖLÜM 8: TİPİK DOZAJ VE KULLANIM ORANLARI
| Uygulama |
Önerilen Kullanım Oranı |
| Düşük Kalorili Gıdalar |
Formülasyonun %2-15'i |
| Diyet Lif Takviyeleri |
Günlük 5-15 g |
| Dondurulmuş Gıdalar |
Formülasyonun %1-5'i |
| Fırıncılık Ürünleri |
Un ağırlığının %2-10'u |
| Protein Tozları |
Porsiyon başına 2-10 g |
| İçecekler |
Formülasyonun %1-5'i |
| Süt Ürünleri |
Formülasyonun %1-5'i |
BÖLÜM 9: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Koşulları |
Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri |
Sıkıca kapatılmış, orijinal ambalaj |
| Korunması Gerekenler |
Nem, ısı, doğrudan güneş ışığı |
| Raf Ömrü |
24-36 ay (açılmamış orijinal ambalaj) |
| Stabilite Notu |
Higroskopiktir; nemi emer; hava geçirmez kaplarda saklayın |
BÖLÜM 10: AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Türü |
Miktar |
Malzeme |
| Alüminyum folyo torba |
1-5 kg |
Lamine alüminyum |
| PE astarlı kraft kağıt torba |
10-25 kg |
Kraft kağıt + PE |
| Plastik kova |
20-25 kg |
HDPE |
| Fiber varil |
25-50 kg |
HDPE + PE astar |
| Büyük çuval (Big-Bag) |
500-1000 kg |
Polipropilen (PE astarlı) |
BÖLÜM 11: GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
GHS Sınıflandırması
| Tehlike Sınıfı |
Kategori |
| Tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır |
– |
| Kimyasal zararlılık |
Özel ilk yardım tedbirleri gerektirecek zararları yoktur |
Tehlike İfadeleri
| Kod |
İfade |
| Yok |
Tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır |
Önlem İfadeleri
| Kod |
İfade |
| P261 |
Tozunu solumaktan kaçının |
| P280 |
Koruyucu eldiven/göz koruyucu kullanın |
BÖLÜM 12: TOKSİKOLOJİK VE MEVZUAT BİLGİLERİ
12.1. Toksikolojik Bilgiler
| Parametre |
Değer |
| Oral LD50 (Sıçan) |
> 5.000 mg/kg |
| Cilt Tahrişi |
Tahriş edici değil |
| Göz Tahrişi |
Hafif tahriş edici |
| Kanserojenlik |
Sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Standart testlerde negatif |
| Alerjen Durumu |
Alerjen içermez |
12.2. Mevzuat Durumu
| Bölge / Otorite |
Durum |
| Avrupa Birliği |
E1200 kodu ile gıda katkı maddesi olarak onaylanmıştır |
| ABD (FDA) |
GRAS (Genel Olarak Güvenli Olarak Kabul Edilir) – 1981'de onaylanmıştır |
| Türkiye |
Gıda katkı maddesi olarak onaylanmıştır |
| Helal Durumu |
Bitkisel kaynaklı, genellikle helal kabul edilir |
BÖLÜM 13: DİĞER ADLAR VE EŞANLAMLILAR
| Tür |
İsim |
| Türkçe İsimler |
Polidekstroz, Poli-D-glikoz |
| İngilizce İsimler |
Polydextrose, Poli-D-glucose |
| E Kodu |
E1200 |
| CAS Numarası |
68424-04-4 |
| EC Numarası |
614-467-9 |
| Ticari İsimler |
Litesse, Sta-Lite |
BÖLÜM 14: ÖZET VE KRİTİK NOTLAR
Ürün Özeti
| Parametre |
Değer |
| Ürün |
Polidekstroz |
| CAS Numarası |
68424-04-4 |
| Görünüm |
Beyaz ila krem renkli, granüler toz |
| Enerji Değeri |
1 kcal/g |
| Lif İçeriği |
~%90 çözünür lif |
| Birincil Fonksiyon |
Düşük kalorili dolgu maddesi, çözünür diyet lifi |
Kritik Notlar
-
Düşük Kalorili: 1 kcal/g enerji sağlar; tipik karbonhidratların 4 kcal/g'ına kıyasla önemli ölçüde düşüktür.
-
Yüksek Lif İçeriği: ~%90 oranında çözünür diyet lifi içerir.
-
Çok Yönlü Kullanım: Şeker, nişasta ve yağ ikamesi olarak kullanılabilir.
-
Prebiyotik Etki: Bağırsak sağlığını destekleyen prebiyotik özellikler gösterir.
-
Düşük Glisemik İndeks: Kan şekeri seviyesini dengede tutmaya yardımcı olur.
-
Dondurulmuş Gıdalarda: Buz kristali oluşumunu kontrol ederek tekstürü iyileştirir.
-
Helal Uygunluk: Bitkisel kaynaklıdır; genellikle helal kabul edilir.
-
Tarihçe: 1965'te keşfedilmiş, 1981'de FDA tarafından onaylanmıştır.
-
Yan Etkiler: Aşırı tüketimde şişkinlik, gaz ve sindirim rahatsızlıkları görülebilir.
-
Uygulama Alanları: Düşük kalorili gıdalar, diyet lif takviyeleri, dondurulmuş gıdalar, protein tozları, fırıncılık ürünleri, süt ürünleri, şekerleme, içecekler.
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamaları için uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, nakliye, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için lütfen üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurun.
