Kalsiyum Nitrat Tetrahidrat, Calcium Nitrate Tetrahydrate, Calcium Nitrate Anhydrous, 13477-34-4, 10124-37-5

Kalsiyum Nitrat Tetrahidrat, Calcium Nitrate Tetrahydrate, Calcium Nitrate Anhydrous, 13477-34-4, 10124-37-5

KALSİYUM NİTRAT (ANHİDRAT VE TETRAHİDRAT)

1. ÜRÜN TANIMI VE KİMYASAL KİMLİK

Not: Kalsiyum nitrat, bitkilere iki temel besin maddesini (kalsiyum ve nitrat azotu) bir arada sunan, suda yüksek oranda çözünen, inorganik bir tuzdur. Ticari olarak en yaygın kullanılan formu Tetrahidrat (4-hidrat, Ca(NO₃)₂·4H₂O) olup, tarım, gıda, ilaç ve endüstriyel sektörlerde tercih edilir. Susuz form ise daha çok yüksek saflık gerektiren endüstriyel uygulamalarda kullanılır. Güçlü bir oksitleyici olduğu için depolama ve taşıma koşullarına dikkat edilmelidir.

2. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER

3. KALSİYUM NİTRAT FORMLARI VE CAS NUMARALARI

4. FONKSİYONEL ÖZELLİKLER VE ETKİ MEKANİZMASI

• Çift Besinli Gübre (Tarım – En Önemli Kullanım): Tetrahidrat formu, tamamen suda çözünen bir gübre olup bitkilere iki temel besin maddesini hazır formda sunar. Nitrat-azotu (NO₃⁻) hızlı vejetatif büyümeyi desteklerken, suda çözünen kalsiyum (Ca²⁺) hücre duvarlarını güçlendirir; domates ve biberde çiçek sonu çürüklüğü, elmada acı benek gibi fizyolojik bozuklukları önler ve meyve sertliği ile raf ömrünü artırır.

• Beton Priz Hızlandırıcı: Özellikle soğuk havalarda betonun priz süresini kısaltır, erken dayanım kazanmasını sağlar. Donatı çeliğine karşı kalsiyum klorür gibi korozif değildir; bu nedenle güvenli bir alternatiftir.

• Lateks Pıhtılaştırıcı: Eldiven, balon gibi lateks ürünlerinin daldırma yoluyla üretiminde, kalsiyum iyonları lateks partiküllerini destabilize ederek kalıp üzerinde düzgün bir film oluşmasını sağlar.

• Atık Su Arıtımı: Alternatif oksijen kaynağı sağlayarak (nitrat solunumu) kanalizasyon sistemlerinde septik koşulları ve hidrojen sülfür (H₂S) oluşumunu engeller; koku ve korozyon kontrolü sağlar.

• Oksitleyici (Endüstriyel): Havai fişek, kibrit ve patlayıcı formülasyonlarında oksijen kaynağı olarak görev yapar.

5. SEKTÖREL UYGULAMALAR VE KULLANIM ORANLARI

6. DİĞER ADLARI VE SİNONİMLER

7. ALTERNATİFLER VE KARŞILAŞTIRMA

8. GÜVENLİK, DEPOLAMA VE MEVZUAT BİLGİLERİ

• GHS Sınıflandırması (CLP Yönetmeliği):

  • Uyarı Kelimesi: Dikkat (güçlü oksitleyici olarak)

  • Zararlılık İfadeleri: H272 (Yangını yoğunlaştırabilir; oksitleyici), H315 (Cilt tahrişine yol açar), H319 (Ciddi göz tahrişine yol açar).

  • Önlem İfadeleri: P210, P220, P264, P280, P302+P352, P305+P351+P338, P332+P313, P337+P313, P370+P378, P501.

• NFPA 704: Sağlık: 1, Yangın: 0, Reaktivite: 3 (OX) – Güçlü bir oksitleyicidir.

• Depolama:

  • Kuru ve serin bir yerde, doğrudan güneş ışığından ve nemden uzakta, sıkıca kapatılmış kaplarda saklayın.

  • Özellikle anhidrat formu aşırı higroskopiktir; nemli havaya maruz kalmak topaklanmaya ve sıvılaşmaya neden olur. Tetrahidrat formu nispeten daha kararlıdır.

  • Yanıcı maddeler, yakıtlar ve indirgen maddelerden (organik madde, kükürt, metal tozları) kesinlikle ayrı tutun.

  • Zirai ilaçlar ve kuvvetli asitler gibi uyumsuz kimyasallardan uzakta saklayın.

• Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Nitril eldiven, koruyucu gözlük ve toz maskesi kullanın. Yeterli havalandırma sağlayın.

• Çevresel Etki: Aşırı tarımsal kullanımdan kaynaklanan yüzey akışı, su kütlelerinin ötrofikasyonuna ve yeraltı suyunun nitrat kirliliğine yol açabilir.

9. SIKÇA SORULAN SORULAR

S1: Tetrahidrat ve anhidrat formu arasındaki fark nedir?
Temel fark, kristal suyu içeriğidir. Tetrahidrat (Ca(NO₃)₂·4H₂O) her kalsiyum nitrat molekülü başına dört su molekülü içerir; bu onu daha az higroskopik ve taşınması/depolanması daha güvenli kılar; tarımda en yaygın kullanılan formdur. Anhidrat (Ca(NO₃)₂) susuzdur, aşırı higroskopiktir ve daha çok yüksek saflık gerektiren endüstriyel uygulamalarda tercih edilir.

S2: Kalsiyum nitrat neden "Norveç Güherçilesi" olarak adlandırılır?
1905 yılında Norveç'in Porsgrunn kentinde geliştirilen Odda Prosesi, kalsiyum nitratı endüstriyel ölçekte üreten ilk ekonomik yöntemdi. Bu tarihsel bağlantı nedeniyle ürün "Norveç Güherçilesi" ticari adıyla anılmıştır.

S3: Kalsiyum nitrat domates ve biberde çiçek sonu çürüklüğünü nasıl önler?
Bu bozukluk, gelişmekte olan meyvede lokalize bir kalsiyum eksikliğinden kaynaklanır. Kalsiyum nitrat, bitki tarafından hemen alınabilen, kolayca çözünen kalsiyum sağlayarak hızla büyüyen dokulara sürekli kalsiyum tedariki sağlar ve karakteristik nekrotik lekeleri önler.

S4: Kalsiyum nitrat yanıcı mıdır?
Kendisi yanıcı değildir, ancak güçlü bir oksitleyicidir. Yanıcı maddelerle temas ettiğinde yangını şiddetlendirebilir. Bu nedenle her türlü yanıcı maddeden uzakta depolanmalıdır.

10. HIZLI REFERANS TABLOSU