Sodyum Klorit, Sodium Chlorite, Sodium Chlorous Acid, 7758-19-2
SODYUM KLORİT
KİMYASAL FORMÜL VE YAPISI
Moleküler Formül
NaClO₂
Yapısal Gösterimler
| Gösterim Türü |
Formül |
| Moleküler Formül |
NaClO₂ |
| Moleküler Ağırlık |
90.44 g/mol |
| CAS Numarası |
7758-19-2 |
| EC Numarası (EINECS) |
231-836-6 |
| UN Numarası |
1496 (Sodyum Klorit, Katı) / 1908 (Sodyum Klorit Çözeltisi) |
| IUPAC Adı |
Sodyum Klorit |
| Eşanlamlılar |
Kloröz Asit Sodyum Tuzu, Klor Dioksit Öncüsü |
Kimyasal Yapı
O
||
Na⁺ Cl — O⁻
|
O
Sodyum klorit, klorun +3 oksidasyon durumunda olduğu klorit iyonunu (ClO₂⁻) içerir.
BÖLÜM 1: ÜRÜN KİMLİĞİ
| Parametre |
Bilgi |
| Ürün Adı |
Sodyum Klorit |
| CAS Numarası |
7758-19-2 |
| Moleküler Formül |
NaClO₂ |
| Moleküler Ağırlık |
90.44 g/mol |
| Fiziksel Hal (20°C) |
Beyaz ila hafif sarımsı kristal katı (toz veya pul) |
| Koku |
Hafif karakteristik (klor benzeri) |
| Tat |
Tuzlu, keskin |
| Çözünürlük |
Suda çözünür; alkolde az çözünür |
Ticari Formlar
| Form |
Konsantrasyon |
Ambalaj |
Uygulama |
| Sıvı Çözelti |
%31 |
250 kg varil, 1250 kg IBC |
Su arıtma, dezenfeksiyon, ağartma |
| Katı (Toz/Pul) |
%78-82 |
25 kg torba, 50 kg varil |
Kimyasal sentez, endüstriyel oksidasyon |
| Stabilize Çözelti |
%25-31 |
Çeşitli |
Yerinde klor dioksit üretimi |
BÖLÜM 2: FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik |
Değer |
| Moleküler Ağırlık |
90.44 g/mol |
| Görünüm (Katı) |
Beyaz ila sarımsı kristal toz veya pul |
| Görünüm (%31 Çözelti) |
Berrak ila sarımsı sıvı |
| Koku |
Hafif klor benzeri |
| Erime Noktası |
180°C (bozunarak) |
| Yoğunluk (20°C) |
2.468 g/cm³ (katı) |
| Yoğunluk (%31 Çözelti, 20°C) |
1.26-1.28 g/cm³ |
| pH (%31 Çözelti) |
11.5-12.5 (alkali) |
| Suda Çözünürlük (20°C) |
360 g/L (katı) |
| Kaynama Noktası |
Kaynamadan önce bozunur |
| Buhar Basıncı |
Düşük |
| Oksidasyon Potansiyeli |
Güçlü oksitleyici ajan |
| Otomatik Bozunma Sıcaklığı |
>180°C (ekzotermik) |
| Mevcut Klor |
~%55 (Cl₂ eşdeğeri bazında) |
BÖLÜM 3: KİMYASAL ÖZELLİKLER VE REAKTİVİTE
| Parametre |
Bilgi |
| Kimyasal Karakter |
Güçlü oksitleyici ajan; klorit tuzu |
| Oksidasyon Durumu |
Klor: +3 (hipoklorit ve klorat arasında) |
| pKa (Kloröz Asit) |
1.96 |
| Asit Aktivasyonu |
NaClO₂ + 4HCl → 4ClO₂↑ + 2NaCl + 2H₂O |
| Kararlılık |
Alkali koşullarda kararlı; yüksek sıcaklıkta bozunur |
| Bozunma Ürünleri |
Sodyum klorat (NaClO₃), sodyum klorür (NaCl), oksijen (O₂) |
| İndirgeyici Uyumsuzluğu |
Güçlü indirgeyicilerle şiddetli reaksiyon (sülfürler, sülfitler, organikler) |
| Asit Uyumsuzluğu |
Asitlerle klor dioksit (ClO₂) açığa çıkararak şiddetli reaksiyon |
| Organik Uyumsuzluk |
Organik maddelerle temas yangın/patlama riski |
| Geçiş Metal Uyumsuzluğu |
Bozunmayı katalizler (Fe, Cu, Ni, Co tuzları) |
Temel Reaksiyon Denklemleri
Asit Aktivasyonu (Klor Dioksit Üretimi):
5NaClO₂ + 4HCl → 4ClO₂↑ + 5NaCl + 2H₂O
Termal Bozunma:
3NaClO₂ → 2NaClO₃ + NaCl
Ağartma Mekanizması (Oksidasyon):
ClO₂⁻ + 4H⁺ + 4e⁻ → Cl⁻ + 2H₂O
BÖLÜM 4: ÜRETİM VE KALİTE SPESİFİKASYONLARI
Üretim Yöntemi
Sodyum klorit, tipik olarak klor dioksitin (ClO₂) hidrojen peroksit veya sodyum peroksit ile alkali çözelti içinde indirgenmesiyle üretilir:
2ClO₂ + 2NaOH + H₂O₂ → 2NaClO₂ + O₂ + 2H₂O
Kalite Spesifikasyonları (%31 Sıvı)
| Parametre |
Spesifikasyon |
| Sodyum Klorit (NaClO₂) |
%31 ± 0.5 |
| Sodyum Klorür (NaCl) |
≤ %8.0 |
| Sodyum Klorat (NaClO₃) |
≤ %2.0 |
| Sodyum Hidroksit (NaOH) |
≤ %1.0 |
| Sodyum Karbonat (Na₂CO₃) |
≤ %0.5 |
| Sodyum Sülfat (Na₂SO₄) |
≤ %0.5 |
| pH |
11.5-12.5 |
| Yoğunluk (20°C) |
1.26-1.28 g/cm³ |
| Görünüm |
Berrak ila sarımsı sıvı |
Kalite Spesifikasyonları (Katı - Teknik Sınıf)
| Parametre |
Spesifikasyon |
| Sodyum Klorit (NaClO₂) |
≥ %78-82 |
| Sodyum Klorür (NaCl) |
≤ %12 |
| Sodyum Klorat (NaClO₃) |
≤ %4 |
| Sodyum Karbonat (Na₂CO₃) |
≤ %1 |
| Sodyum Hidroksit (NaOH) |
≤ %0.5 |
| Sodyum Sülfat (Na₂SO₄) |
≤ %0.5 |
| Su İçeriği |
≤ %1 |
BÖLÜM 5: KULLANIM ALANLARI
1. Su Arıtma
| Uygulama |
Açıklama |
| İçme Suyu |
Dezenfeksiyon ve koku kontrolü (klor dioksit üretimi) |
| Endüstriyel Su |
Soğutma suyu arıtımı, biyofilm kontrolü |
| Atık Su |
Renk giderme, koku kontrolü, kirleticilerin oksidasyonu |
| Şehir Suları |
Klora alternatif birincil dezenfektan |
2. Ağartma Uygulamaları
| Uygulama |
Açıklama |
| Kağıt ve Selüloz |
Selüloz hamurunun parlatılması (yüksek parlaklık, sararma yok) |
| Tekstil Endüstrisi |
Pamuk, jüt ve sentetik liflerin ağartılması |
| Un |
Un ağartma ve olgunlaştırma |
| Yenilebilir Yağlar |
Ağartma ve koku giderme |
3. Tıbbi ve Sağlık Uygulamaları
| Uygulama |
Açıklama |
| Diş Hijyeni |
Klor dioksit ağız gargarası ve plak giderme |
| Topikal Antiseptik |
Yara temizleme ve dezenfeksiyon |
| Kontakt Lens |
Kontakt lens temizleme çözeltileri |
4. Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama |
Açıklama |
| Kimyasal Sentez |
Klor dioksit ve diğer kimyasallar için öncü |
| Metal Yüzey İşlemleri |
Metal temizleme ve pasivasyon |
| Deri Tabaklama |
Oksidasyon ve ağartma işlemleri |
| Petrol Endüstrisi |
Enjeksiyon suyu arıtımı |
5. Gıda Endüstrisi
| Uygulama |
Açıklama |
| Meyve ve Sebze Yıkama |
Yüzey dekontaminasyonu ve raf ömrü uzatma |
| Kanatlı İşleme |
Antimikrobiyal uygulama |
| Deniz Ürünleri İşleme |
Patojen azaltma ve raf ömrü uzatma |
| İçecek Sterilizasyonu |
Şişe ve ambalaj sterilizasyonu |
6. Tarım
| Uygulama |
Açıklama |
| Sulama Suyu |
Dezenfeksiyon ve biyofilm giderme |
| Sera |
Su arıtımı ile hastalık kontrolü |
| Hasat Sonrası |
Meyve ve sebze yüzey dekontaminasyonu |
BÖLÜM 6: GHS SINIFLANDIRMASI VE ETİKETLEME
GHS Sınıflandırması (1272/2008/EC ile uyumlu):
| Tehlike Sınıfı |
Kategori |
H-İfadesi |
| Oksitleyici Katı/Sıvı |
Kategori 2 |
H272 |
| Akut Toksisite (Oral) |
Kategori 4 |
H302 |
| Cilt Tahrişi |
Kategori 2 |
H315 |
| Göz Hasarı |
Kategori 1 |
H318 |
| Belirli Hedef Organ Toksisitesi |
Kategori 3 |
H335 |
| Sucul Toksisite (Kronik) |
Kategori 2 |
H411 |
Sinyal Kelimesi: TEHLİKE
Tehlike Piktogramları: GHS03 (Alev Dairesi - Oksitleyici), GHS05 (Aşındırıcı), GHS07 (Ünlem İşareti), GHS09 (Çevre)
Zararlılık İfadeleri (H-Codes):
| Kod |
İfade |
| H272 |
Yangını şiddetlendirebilir; oksitleyicidir |
| H302 |
Yutulması halinde zararlıdır |
| H315 |
Cilt tahrişine neden olur |
| H318 |
Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 |
Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
| H411 |
Sucul organizmalar için toksiktir, uzun süreli etkiler yapar |
BÖLÜM 7: ÖNLEM İFADELERİ (P-CODES)
| Kod |
İfade |
| P210 |
Isıdan, kıvılcımdan, açık alevden uzak tutun |
| P220 |
Yanıcı maddelerden uzak tutun/saklayın |
| P221 |
Yanıcılarla karıştırmamak için her türlü önlemi alın |
| P280 |
Koruyucu eldiven/koruyucu giysi/göz koruyucu/yüz koruyucu kullanın |
| P301+P312 |
YUTULDUĞUNDA: Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİNİ/doktoru arayın |
| P305+P351+P338 |
GÖZ ile temasında: Birkaç dakika su ile dikkatlice durulayın. Varsa kontakt lensleri çıkarın. Durulamaya devam edin |
| P370+P378 |
Yangın durumunda: Kuru kum, kuru kimyasal toz veya alkole dayanıklı köpük kullanın |
BÖLÜM 8: DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre |
Bilgi |
| Depolama Sıcaklığı |
10-30°C (aşırı sıcaklıklardan kaçının) |
| Depolama Koşulları |
Serin, kuru, iyi havalandırılmış, gölge alan |
| Kap Malzemesi |
HDPE, PVC, Paslanmaz Çelik, Cam elyaf takviyeli polyester |
| pH Kontrolü |
Alkali koşulları koruyun (pH >11) |
| Korunması Gerekenler |
Isı, güneş ışığı, nem, kontaminasyon |
| Raf Ömrü (Katı) |
12-24 ay (orijinal kapalı ambalajında) |
| Raf Ömrü (%31 Çözelti) |
6-12 ay (sıcaklığa bağlı) |
| Birlikte Depolama YAPILMAYACAKLAR |
Asitler, indirgeyiciler, organik maddeler, yanıcı maddeler |
| Ayırma Mesafesi |
Yanıcı maddelerden uzakta saklayın (minimum 5 metre) |
BÖLÜM 9: TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre |
Katı (≥%80) |
Çözelti (%31) |
| UN Numarası |
UN 1496 |
UN 1908 |
| Tehlike Sınıfı |
5.1 (Oksitleyici) |
8 (Aşındırıcı) |
| Ambalaj Grubu |
II |
III |
| ADR/RID |
5.1, PG II |
8, PG III |
| IMDG Kodu |
5.1, PG II |
8, PG III |
| IATA (Hava) |
5.1, PG II |
8, PG III |
| Deniz Kirletici |
Hayır |
Hayır |
BÖLÜM 10: TOKSİKOLOJİK PROFİL
| Parametre |
Değer |
| Akut Oral Toksisite (LD50, Sıçan) |
200-500 mg/kg |
| Akut İnhalasyon (LC50, Sıçan, 4s) |
> 5 mg/L |
| Cilt Tahrişi |
Tahriş edici |
| Göz Tahrişi |
Ciddi hasar (Kategori 1) |
| Cilt Hassasiyeti |
Hassasiyete neden olması beklenmez |
| Kanserojenite |
Kanserojen olarak sınıflandırılmamıştır |
| Mutajenite |
Standart testlerde negatif |
| Üreme Toksisitesi |
Sınıflandırılmamıştır |
| Hedef Organlar |
Kan (methemoglobinemi), solunum yolu |
Toksikolojik Uyarılar
-
Methemoglobinemi: Sodyum klorit, hemoglobini methemoglobine oksitleyebilir, kanın oksijen taşıma kapasitesini azaltır.
-
Tahriş Edici: Ciddi göz hasarına ve cilt tahrişine neden olur.
-
Yutma: Yutulması halinde zararlıdır; bulantı, kusma, karın ağrısına neden olabilir.
-
Soluma: Solunum yolu tahrişine, öksürüğe ve solunum zorluğuna neden olabilir.
BÖLÜM 11: YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre |
Bilgi |
| Yangın Tehlikesi |
Güçlü oksitleyici; yangını şiddetlendirebilir; belirli koşullarda patlayıcı olabilir |
| Yangın Davranışı |
Kaplar ısıtıldığında patlayabilir; toksik dumanlar (klor dioksit, klor) açığa çıkarır |
| Uygun Söndürücüler |
Su sisi, su spreyi, kuru toz, karbondioksit, alkole dayanıklı köpük |
| Özel Koruyucu Donanım |
Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam kimyasal koruyucu giysi |
| Özel Önlemler |
Kapları su spreyi ile soğutun; alanı tahliye edin; dumanları solumaktan kaçının |
BÖLÜM 12: KRİTİK UYARILAR
| Uyarı |
Açıklama |
| Güçlü Oksitleyici |
Yanıcı maddelerin yanmasını şiddetlendirir |
| Asit Teması |
Asitlerle reaksiyona girerek toksik klor dioksit gazı (ClO₂) açığa çıkarır |
| Organik Temas |
Organik maddelerle temas kendiliğinden tutuşmaya neden olabilir |
| Isı Hassasiyeti |
180°C üzerinde ekzotermik olarak bozunur; kendi kendine ısınabilir |
| Patlama Riski |
Kontamine olmuş veya ısıtılmış malzeme patlayabilir |
| Uyumsuzluk |
ASLA asitler, organik maddeler, kükürt, indirgeyiciler ile karıştırmayın |
YASAL UYARI
Bu dokümanda verilen bilgiler mevcut bilgi ve deneyimlerimize dayanarak iyi niyetle sunulmuştur; ancak her türlü kullanım koşulu bizim kontrolümüz dışında olduğundan bağlayıcı bir spesifikasyon veya garanti niteliği taşımaz. Bu Teknik Veri Sayfası yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kullanıcılar kendi uygulamaları için uygunluğu test etmekle yükümlüdür. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS) başvurulmalıdır.
