İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderJelatin, Hidrolize Kollajen, Sığır Jelatini, Gelatin, Hydrolyzed Collagen, Gelatine, Bovine Gelatin, Thickener, E441, 9000-70-8
JELATİN (SIĞIR JELATİNİ, E441)
1. Kimyasal Kimlik ve Malzeme Sınıflandırması
-
Kimyasal Adı: Jelatin, Hidrolize Kollajen, Jelatin
-
Eşanlamlılar: Sığır Jelatini, Yenilebilir Jelatin, Jelleştirici Ajan, Kıvam Artırıcı, Stabilizatör, E441
-
CAS Numarası: 9000-70-8
-
Kaynak: Sığır derisi ve kemikleri (Tip B – alkali işlem görmüş)
-
Kimyasal Sınıf: Protein (hidrolize kollajen)
-
E Numarası: E441 (gıda katkısı)
-
HS Kodu: 3503.00
-
UN Numarası: Düzenlenmemiştir (taşıma için tehlikesiz)
2. Fiziksel Özellikler
2.1 Genel Fiziksel Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Görünüm | Açık sarı ila soluk sarı, yarı saydam toz veya granül |
| Fiziksel durum (20°C) | Katı (toz, granül, yaprak) |
| Koku | Karakteristik, hafif et kokusu (sığır) |
| Tat | Tatsızdır (nötr) |
| Yığma yoğunluğu (toz) | 0,8–1,0 g/cm³ |
| Nem içeriği | ≤ %12 |
| pH (%1,5 çözelti, 40°C) | 5,0–6,0 (hafif asidik ila nötr) |
| İzoelektrik noktası (Tip B) | 4,7–5,2 |
| İzoelektrik noktası (Tip A) | 7,0–9,0 |
| Jelin erime noktası | 30–35°C (jel ısıtıldığında erir) |
| Jelleşme sıcaklığı | 25–30°C (çözelti soğuduğunda jel oluşur) |
| Termal bozunma | >200°C (kömürleşme) |
| Parlama noktası | Yanıcı değildir |
2.2 Jel Mukavemeti (Bloom) Spesifikasyonları
| Sınıf | Bloom Değeri (g) | Uygulama |
|---|---|---|
| Düşük bloom | 100–150 | Yumuşak jeller, süt ürünleri |
| Orta bloom | 150–220 | Genel gıda uygulamaları |
| Yüksek bloom (tipik) | 230–250 | Jelibon şekerler, marshmallow, jöleler |
| Çok yüksek bloom | 250–300 | Yüksek mukavemetli jeller, farmasötik kapsüller |
Not: Bloom, jel mukavemetinin standart ölçüsüdür (jel yüzeyini 12,7 mm çapında bir platin ile 4 mm bastırmak için gereken gram-kuvvet).
2.3 Viskozite
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Viskozite (%6,67 çözelti, 60°C) | 3,0–4,5 mPa·s (cP) |
| Viskozite (%10 çözelti, 40°C) | 8–15 mPa·s (sınıfa göre değişir) |
| Ölçüm koşulu | %6,67 a/ğ çözelti, 60°C, Brookfield viskozimetre |
2.4 Partikül Boyutu
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Partikül boyutu (mesh) | 20–30 mesh (yaklaşık 600–850 μm) |
| İncelik | Kaba tozdan ince granüle |
3. Kimyasal Özellikler
3.1 Moleküler Yapı
Kaynak: Sığır derilerinden elde edilen kollajen (Tip B – alkali işlemli)
Amino asit bileşimi (tipik):
| Amino Asit | İçerik (%) |
|---|---|
| Glisin | %25–30 |
| Prolin | %12–18 |
| Hidroksiprolin | %10–12 |
| Alanin | %8–10 |
| Glutamik asit | %8–10 |
| Arjinin | %5–8 |
| Diğer amino asitler | %20–30 |
Temel özellikler:
-
Kollajenden (deri, kemik) elde edilir
-
Hidroksiprolin, hidroksilizin gibi benzersiz amino asitler içerir
-
Triptofan, sistein içermez (eksik protein)
-
Moleküler ağırlık: 20.000–200.000 Da (hidroliz derecesine bağlı)
3.2 Çözünürlük
| Çözücü | 20°C'de Çözünürlük | 40°C'de Çözünürlük | 60°C'de Çözünürlük |
|---|---|---|---|
| Soğuk su | Şişer (ağırlığının 5–10 katını emer) | Sınırlı | Yüksek |
| Sıcak su | Çözünür (şiştikten sonra) | Çözünür | Çok yüksek |
| Etanol | Çözünmez | Az çözünür | Az çözünür |
| Gliserol | Az çözünür | Çözünür | Çözünür |
| Propilen glikol | Az çözünür | Çözünür | Çözünür |
| Yağlar | Çözünmez | Çözünmez | Çözünmez |
3.3 Jelleşme Mekanizması
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1 | Jelatin tozu soğuk suda şişer (ağırlığının 5–10 katını emer) |
| 2 | 40–60°C'ye ısıtıldığında, şişmiş jelatin tamamen çözünür |
| 3 | Sıcak çözeltide rastgele sarmal konformasyon |
| 4 | 25–30°C'nin altında soğutulduğunda, rastgele sarmallar sarmal yapılara dönüşür |
| 5 | Sarmallar bir araya gelerek üç boyutlu bir jel ağı oluşturur |
| 6 | Jel mukavemeti konsantrasyona, bloom değerine ve sıcaklığa bağlıdır |
3.4 Termal Özellikler
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Jelin erime noktası | 30–35°C (jeller ısıtıldığında erir) |
| Jelin donma noktası | 25–30°C (soğutulduğunda jel oluşur) |
| Histerezis | Erime ve donma arasında 5–10°C fark |
| Termal kararlılık (kuru toz) | 100°C'ye kadar kararlıdır |
| Bozunma sıcaklığı | >200°C (kömürleşme, amonyak, CO₂ üretir) |
3.5 Kimyasal Kararlılık
| Parametre | Davranış |
|---|---|
| Kuru formda kararlılık | 2–3 yıl kararlıdır |
| Çözeltide kararlılık (40°C) | Saatlerce kararlıdır |
| Çözeltide kararlılık (60°C) | Yavaşça bozunur (hidroliz) |
| Çözeltide kararlılık (90°C) | Hızlı hidroliz (jel mukavemeti kaybı) |
| pH kararlılığı | pH 4–9 aralığında en kararlıdır |
| Asit hassasiyeti | pH <3'te hidroliz olur (uzun süreli maruziyet) |
| Alkali hassasiyeti | pH >9'da hidroliz olur (uzun süreli maruziyet) |
| Enzim hassasiyeti | Proteaz enzimleri jelatini bozar |
3.6 Uyumsuzluklar
| Madde | Tehlike |
|---|---|
| Güçlü asitler (pH <3) | Hidroliz, jel mukavemeti kaybı |
| Güçlü alkaliler (pH >9) | Hidroliz, bozunma |
| Proteaz enzimleri (papain, bromelain) | Protein yapısını bozar |
| Tanenler (şarap, çay, meyve suları) | Çökelme (tanen-jelatin kompleksi) |
| Formaldehit | Çapraz bağlanma (çözünmez jel) |
| Bazı meyve suları (ananas, papaya, kivi, incir, zencefil) | Enzim bozunması (ısıl işlem inaktive eder) |
4. Jelatin Tipleri
| Tip | İşleme | Kaynak | İzoelektrik Noktası | pH (%1 çözelti) | Uygulamalar |
|---|---|---|---|---|---|
| Tip A (Asit işlemli) | Asit hidrolizi | Domuz derisi | 7,0–9,0 | 3,8–5,5 | Marshmallow, jelibon şekerler, farmasötik kapsüller |
| Tip B (Alkali işlemli) | Alkali hidrolizi | Sığır derisi, kemikler | 4,7–5,2 | 5,0–6,0 | Süt ürünleri, yoğurt, dondurma, et ürünleri, fotoğraf filmi |
Not: Bu TDS Tip B (Sığır) Jelatini kapsamaktadır.
5. Kalite Spesifikasyonları (Yenilebilir Jelatin – Tip B)
| Parametre | Spesifikasyon | Test Yöntemi |
|---|---|---|
| Görünüm | Açık sarı ila soluk sarı toz/granül | Görsel |
| Jel mukavemeti (Bloom) | 230–250 g | Bloom metre (%6,67 çözelti) |
| Viskozite (%6,67 çözelti, 60°C) | 3,0–4,5 mPa·s | Brookfield |
| pH (%1,5 çözelti, 40°C) | 5,0–6,0 | pH metre |
| Nem (kurutma kaybı, 105°C) | ≤ %12,0 | Gravimetrik |
| Protein içeriği | ≥ %88,0 | Kjeldahl (N × 6,25) |
| Kül içeriği (550°C) | ≤ %2,0 | Külleme |
| Kükürt dioksit (SO₂) | ≤ 50 ppm | Titrasyon |
| Ağır metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm | Atomik absorpsiyon |
| Kurşun (Pb) | ≤ 5 mg/kg | Atomik absorpsiyon |
| Arsenik (As) | ≤ 1 mg/kg | Atomik absorpsiyon |
| Demir (Fe) | ≤ 20 ppm | Kolorimetrik |
| Mikrobiyal sayım | ≤ 1.000 KOB/g | Plak sayımı |
| Koliform (E. coli) | Negatif (10 g'da) | MPN yöntemi |
| Salmonella | Negatif (25 g'da) | PCR/kültür |
| Partikül boyutu | 20–30 mesh (600–850 μm) | Elek analizi |
6. Üretim Yöntemleri
6.1 Tip B (Sığır) Üretim Prosesi (Alkali Proses)
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1. Hammadde hazırlığı | Sığır derileri temizlenir, yağları alınır ve kesilir |
| 2. Alkalizasyon (kireçleme) | Deriler 30–90 gün boyunca 15–20°C'de kireç (Ca(OH)₂) ile işlenir |
| 3. Yıkama | Fazla kireç su ve asit nötralizasyonu ile uzaklaştırılır |
| 4. Ekstraksiyon | Sıcak su ekstraksiyonu (50–70°C, çok aşamalı) |
| 5. Filtrasyon | Çözünmeyen safsızlıkların uzaklaştırılması |
| 6. Konsantrasyon | Vakum altında buharlaştırma |
| 7. Sterilizasyon | Flaş pastörizasyon (140°C, 4–6 saniye) |
| 8. Kurutma | Püskürtmeli kurutma veya tambur kurutma |
| 9. Öğütme | Belirtilen partikül boyutuna öğütme (20–30 mesh) |
| 10. Harmanlama | Bloom ve viskozitenin standardizasyonu |
6.2 Ekstraksiyon Sıcaklığının Etkileri
| Ekstraksiyon Sıcaklığı | Fraksiyon | Bloom Değeri | Viskozite | Uygulama |
|---|---|---|---|---|
| Birinci ekstraksiyon (50–55°C) | En yüksek kalite | 250–300 | Yüksek | Farmasötik, yüksek kaliteli gıda |
| İkinci ekstraksiyon (55–65°C) | Orta kalite | 200–250 | Orta | Gıda uygulamaları |
| Üçüncü ekstraksiyon (65–75°C) | Daha düşük kalite | 100–200 | Düşük | Endüstriyel, teknik |
7. Çözelti Hazırlama Kılavuzu
7.1 Önerilen Yöntem (Soğuk Şişirme + Sıcak Çözme)
| Adım | Talimatlar |
|---|---|
| 1 | Jelatin tozunu yavaşça soğuk suya (10–15°C) hafif karıştırarak ekleyin (tersi DEĞİL) |
| 2 | 30–60 dakika hidrate olmaya bırakın (jelatin ağırlığının 5–10 katı şişer) |
| 3 | Berrak bir çözelti elde edilene kadar 40–60°C'ye ısıtın (80°C'yi aşmayın) |
| 4 | Kaynatmaktan kaçının (jel mukavemetini yok eder) |
| 5 | Hemen kullanın veya soğutarak jel oluşturun |
7.2 Önemli Uyarılar
| Uyarı | Nedeni |
|---|---|
| Jelatini daima suya ekleyin (suyu jelatine değil) | Topaklanmayı önler |
| 80°C'yi aşmayın | Termal hidrolizi önler (bloom kaybı) |
| Kaynatmayın | Jelleşme özelliklerini yok eder |
| Çözme sırasında asitlerden/meyve sularından kaçının | Asit hidrolizi jel mukavemetini azaltır |
| Taze ananas, papayadan kaçının | Enzimler proteini bozar |
8. Endüstriyel Uygulamalar
8.1 Gıda Endüstrisi (Birincil Uygulama – E441)
| Uygulama | Fonksiyonu | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Jelibon şekerler, jöleler | Jelleştirici (sert, elastik doku) | %5–10 |
| Marshmallow | Köpürtücü, stabilize edici | %1–3 |
| Cheesecake (pişmemiş) | Jelleştirici (sert doku) | %2–4 |
| Yoğurtlar ve sütlü tatlılar | Kıvam artırıcı, stabilize edici, sinerezisi önler | %0,2–1,0 |
| Dondurma | Stabilizatör, buz kristali oluşumunu önler | %0,2–0,5 |
| Krem dolgular | Kıvam artırıcı, stabilize edici | %0,5–2 |
| Margarin ve sürülebilir ürünler | Emülgatör, stabilize edici | %0,5–1,5 |
| Konserve etler (jambon, aspic) | Jelleştirici, bağlayıcı | %1–3 |
| Çorbalar ve soslar | Kıvam artırıcı, gövde artırıcı | %0,5–2 |
| Meyve suları (durultma) | Fining ajanı (tanenleri, fenolikleri uzaklaştırır) | %0,05–0,2 |
| Şarap ve bira durultma | Fining ajanı (bulanıklığı giderir) | %0,02–0,1 |
| Düşük yağlı ürünler | Yağ ikame maddesi (kremsi ağız hissi) | %0,5–2 |
8.2 Farmasötik Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyonu |
|---|---|
| Sert kapsüller (iki parçalı) | Kabuk malzemesi (jelatin + su + plastikleştirici) |
| Yumuşak jelatin kapsüller | Yağların, vitaminlerin, sıvı formülasyonların kapsüllenmesi |
| Tablet bağlayıcı | Tablet granülasyonunda bağlayıcı |
| Kaplama ajanı | Tabletlerin film kaplaması |
| Plazma genişletici | İntravenöz kolloid (sınırlı kullanım) |
| Yara örtüleri | Hidrojel matrisi |
| Supozituvarlar | Baz malzemesi |
8.3 Fotoğraf Endüstrisi
| Uygulama | Fonksiyonu |
|---|---|
| Fotoğraf filmi | Emülsiyon bağlayıcı (ışığa duyarlı gümüş halojenür kristalleri jelatin içinde süspanse edilir) |
| Fotoğraf kağıdı | Kaplama tabakası |
8.4 Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama | Fonksiyonu | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Yüz maskeleri (soyulabilir) | Film oluşturucu | %5–15 |
| Kremler ve losyonlar | Kıvam artırıcı, stabilize edici | %0,5–3 |
| Saç bakım ürünleri | Film oluşturucu, saç kremi | %0,5–2 |
| Tırnak bakım ürünleri | Film oluşturucu | %1–5 |
8.5 Endüstriyel Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyonu |
|---|---|
| Yapıştırıcılar | Tutkal (ciltçilik, ahşap işleme, kağıt ürünleri) |
| Kağıt üretimi | Boyutlandırma ajanı, kağıt kaplama |
| Kibrit | Kibrit başı bileşiminde bağlayıcı |
| Golf topları | Çekirdek ve kaplamada bileşen |
| Zımpara kağıdı | Bağlayıcı |
| Gübreler | Yavaş salınımlı azot kaynağı (kaplama) |
| Kuş yemi bağlayıcısı | Tohum keklerinde bağlayıcı ajan |
| Evcil hayvan maması (yaş) | Jelleştirici, bağlayıcı |
9. Dozaj Kılavuzu
9.1 Genel Dozaj (ton ürün başına)
| Uygulama | Tipik Dozaj (kg/ton) | Bloom Tavsiyesi |
|---|---|---|
| Jelibon şekerler | 40–80 kg | 200–250 |
| Jöleler | 30–60 kg | 200–250 |
| Marshmallow | 15–30 kg | 200–250 |
| Cheesecake | 20–40 kg | 200–250 |
| Yoğurt (stabilizatör) | 2–10 kg | 180–220 |
| Dondurma | 2–5 kg | 180–220 |
| Konserve et | 10–30 kg | 150–200 |
| Meyve suyu durultma | 0,5–2 kg | 150–200 |
9.2 Çözelti Konsantrasyonu Kılavuzu
| Hedeflenen Jel Mukavemeti | Önerilen Konsantrasyon | Uygulama |
|---|---|---|
| Yumuşak jel | %2–4 | Kremler, soslar |
| Orta jel | %5–7 | Tatlılar, yoğurtlar |
| Sert jel | %8–10 | Jelibon şekerler |
| Çok sert jel | %10–15 | Farmasötik kapsüller |
10. Toksikoloji ve Güvenlik
10.1 Akut Toksisite
| Parametre | Değer | Sınıflandırma |
|---|---|---|
| Oral LD₅₀ (sıçan) | >10.000 mg/kg (çok düşük toksisite) | Sınıflandırılmamış |
| Dermal LD₅₀ (tavşan) | >2.000 mg/kg | Sınıflandırılmamış |
| Cilt tahrişi | Tahriş edici değildir | Sınıflandırılmamış |
| Göz tahrişi | Hafif tahriş edici (toz) | Sınıflandırılmamış |
| Cilt hassasiyeti | Hassaslaştırıcı değildir | Sınıflandırılmamış |
10.2 Alerjen Bilgileri
| Alerjen | Durum |
|---|---|
| Sığır jelatini | Sığır proteinleri içerebilir (katı vejetaryenler/veganlar için uygun değildir; bazı dini kısıtlamalar geçerlidir) |
| Çapraz kontaminasyon | Diğer proteinleri işleyen ekipmanlarda işlenmiş olabilir |
10.3 Helal/Koşer Durumu
| Sertifika | Mevcudiyet |
|---|---|
| Helal | Helal sertifikalı sığır jelatini mevcuttur (sertifikalı kesimden) |
| Koşer | Koşer sertifikalı sığır jelatini mevcuttur |
10.4 GHS Sınıflandırması
| Sınıflandırma | Kategori |
|---|---|
| Sinyal kelimesi | Yok (tehlikeli olarak sınıflandırılmamıştır) |
| Zararlılık ifadeleri | Yok |
| Önlem ifadeleri | Yok (toz hafif tahrişe neden olabilir) |
11. Güvenlik Önlemleri ve Kişisel Koruyucu Ekipman (KKE)
-
Tehlikeler:
-
Çok düşük akut toksisite
-
Toz gözlerde ve solunum yolunda hafif tahrişe neden olabilir
-
Yanıcı değildir
-
Higroskopiktir (havadan nem emer)
-
-
KKE (önerilen – endüstriyel taşıma için):
-
Koruyucu gözlük (EN 166) – isteğe bağlı (düşük tehlike)
-
Toz maskesi (FFP1/FFP2) – tozlu işlemler için
-
Koruyucu eldivenler (isteğe bağlı)
-
Koruyucu giysi (toz koruması)
-
-
Mühendislik kontrolleri:
-
Toz kontrolü için yerel egzoz havalandırması (LEV)
-
Göz yıkama istasyonları
-
-
Depolama koşulları:
-
Orijinal ambalajında sıkıca kapalı tutun (higroskopik)
-
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın (10–25°C)
-
Nemden, ısıdan ve doğrudan güneş ışığından koruyun
-
Güçlü kokulu malzemelerle birlikte saklamayın (kokuları emer)
-
-
Raf ömrü:
-
Kapalı kap: 24–36 ay
-
Açılmış kap: 6–12 ay (kuru tutulur ve kapatılırsa)
-
-
İlk yardım:
-
Soluma: Temiz havaya çıkarın
-
Göz teması: 15 dakika su ile durulayın; kontakt lensleri çıkarın; tahriş devam ederse tıbbi yardım alın
-
Cilt teması: Sabun ve su ile yıkayın
-
Yutma: Ağzı çalkalayın; su için (düşük toksisite)
-
12. Çevresel Akıbet
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Biyobozunabilirlik | Kolay biyobozunur (protein) |
| Sucul toksisite | Düşük (protein – yüksek konsantrasyonlarda oksijen tükenmesine neden olabilir) |
| Biyobirikim | Düşük potansiyel |
| Bertaraf yöntemi | Düzenli depolama veya yakma (tehlikesiz atık) |
13. Depolama ve Raf Ömrü
13.1 Depolama Koşulları
| Parametre | Gereksinim |
|---|---|
| Sıcaklık | 10–25°C (oda sıcaklığı) |
| Nem | <%60 RH (higroskopik) |
| Kap | Sıkıca kapalı tutun (orijinal ambalaj) |
| Korunması gerekenler | Nem, ısı, doğrudan güneş ışığı, güçlü kokular |
13.2 Taşıma Önlemleri
-
Jelatini daima suya ekleyin (suyu jelatine değil) – topaklanmayı önler
-
80°C'yi aşmayın – çözme sırasında
-
Kaynatmayın – jelatin çözeltilerini
-
Uzun süreli ısıtmadan kaçının – hidrolize neden olur (bloom kaybı)
14. Taşımacılık Bilgileri
| Düzenleme | Sınıflandırma |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikesiz) |
| ADR/RID | Tehlikeli mal olarak sınıflandırılmamıştır |
| IMDG | Düzenlemeye tabi değildir |
| IATA | Düzenlemeye tabi değildir |
| Uygun sevkiyat adı | Jelatin (tehlikesiz) |
15. Eşanlamlılar ve Yaygın İsimler
-
Türkçe: Jelatin, Sığır Jelatini, Yenilebilir Jelatin, Kıvam Artırıcı, Jelleştirici Ajan, E441
-
İngilizce: Gelatin, Gelatine, Bovine Gelatin, Edible Gelatin, Hydrolyzed Collagen, Gelling Agent
-
Fransızca: Gélatine
-
Almanca: Gelatine
-
İspanyolca: Gelatina
16. Düzenleyici Durum
| Düzenleme | Durum |
|---|---|
| REACH (AB) | Kayıtlı |
| TSCA (ABD) | Listelenmiştir |
| FDA | GRAS – gıda katkı maddesi (E441) – 21 CFR § 184.1551 |
| EFSA | Gıda katkı maddesi olarak izin verilmiştir (E441) |
| USP / Ph. Eur. | Farmasötik kullanım için monograf |
| Helal | Sertifikalı (tedarikçiye bağlı) |
| Koşer | Sertifikalı (tedarikçiye bağlı) |
17. Neden Sığır Jelatini (Tip B) Tercih Edilmelidir?
| Avantaj | Açıklama |
|---|---|
| Mükemmel jelleşme özellikleri | Berrak, elastik, ısıyla tersinir jeller oluşturur |
| Yüksek jel mukavemeti (230–250 Bloom) | Düşük dozajda (%5–10) sert jeller |
| Nötr pH (5–6) | Çoğu gıda sistemi ile uyumludur |
| Soğuk suda çözünür (şiştikten sonra) | Formülasyonlara kolayca dahil edilebilir |
| Isıyla tersinir | Jeller ısıtıldığında erir, soğutulduğunda yeniden jel oluşur |
| Mükemmel köpürtme özellikleri | Marshmallow, nugalar, muslar |
| Film oluşturma yeteneği | Farmasötik kapsüller, kaplamalar |
| Durultma ajanı (fining) | Şarap, bira, meyve sularında tanenleri uzaklaştırır |
| Yağ ikame maddesi | Düşük yağlı ürünlerde kremsi ağız hissi sağlar |
| GRAS durumu | FDA onaylı gıda katkı maddesi (E441) |
| Uzun raf ömrü | Uygun şekilde saklandığında 2–3 yıl |
Sınırlamalar:
-
Veganlar/vejetaryenler için uygun değildir (sığır kaynaklı)
-
Dini kısıtlamalar (Hindu – inek kaynaklı; Koşer – doğru işlenirse sığır Koşer olabilir)
-
Isıya duyarlıdır – 80°C'yi aşmayın veya kaynatmayın
-
Asitlere duyarlıdır – pH <3'te hidroliz olur (jel mukavemeti kaybı)
-
Enzimlere duyarlıdır – Proteazlar tarafından bozunur (bromelain, papain)
-
Sinerezis – Zamanla su salabilir (özellikle düşük konsantrasyonlu jellerde)
-
Mikrobiyal risk – Protein kaynağıdır; kuru saklanmalıdır
18. Yaygın Formülasyon Sorunları ve Çözümleri
| Sorun | Nedeni | Çözümü |
|---|---|---|
| Jelatin çözünmüyor | Su jelatine eklendi (tersi değil) | Jelatini daima suya ekleyin |
| Çözeltide topaklar | Yetersiz hidratasyon süresi | 30–60 dakika şişmeye bırakın |
| Zayıf jel (düşük bloom) | Aşırı ısıtma (>80°C) veya kaynatma | 70–80°C'yi aşmayın |
| Bulanık jel | Safsızlıklar, eksik filtrasyon | Berraklaştırılmış jelatin kullanın, çözeltiyi filtre edin |
| Jel oluşmuyor | Meyve enzimleri (ananas, papaya) | Jelatin eklemeden önce meyve suyunu 85°C'ye ısıtın |
| Jel çok sert | Aşırı jelatin konsantrasyonu | Dozajı azaltın |
| Jel çok yumuşak | Yetersiz jelatin konsantrasyonu | Dozajı artırın |
| Sinerezis (su kaybı) | Düşük konsantrasyon, düşük bloom değeri | Daha yüksek bloom jelatin kullanın, konsantrasyonu artırın |
19. Sık Sorulan Sorular (SSS)
S1: Tip A ve Tip B jelatin arasındaki fark nedir?
C1: Tip A asit işlemlidir (tipik olarak domuz derisinden, izoelektrik nokta 7–9), Tip B alkali işlemlidir (tipik olarak sığır derisi veya kemiklerinden, izoelektrik nokta 4,7–5,2). Tip B, daha düşük izoelektrik noktası nedeniyle süt ürünleri ve asidik uygulamalar için tercih edilir.
S2: Sığır jelatini helal midir?
C2: Sığır jelatini, kaynak hayvan İslam hukukuna göre kesilmişse helal olabilir. Helal sertifikalı sığır jelatini sertifikalı tedarikçilerden temin edilebilir.
S3: Sığır jelatini koşer midir?
C3: Evet, sığır jelatini koşer kesimden elde edilmişse koşer olabilir. Koşer sertifikalı sığır jelatini mevcuttur.
S4: Jelatin vegan mıdır?
C4: Hayır. Jelatin, hayvan kollajeninden (sığır derisi/kemikleri, domuz derisi) elde edilir. Veganlar veya vejetaryenler için uygun değildir. Bitki bazlı alternatifler arasında agar-agar, karragenan, pektin ve jellan zamkı bulunur.
S5: Taze ananas suyunda jelatin neden donmaz?
C5: Taze ananas, jelatin proteinini hidrolize ederek jelleşme yeteneğini yok eden bromelain adlı bir proteaz enzimi içerir. Meyve suyunu 85°C'de 5 dakika ısıtmak enzimi inaktive eder, ardından jelatin normal şekilde donar.
S6: Jelatini çözerken topaklanmayı nasıl önlerim?
C6: Jelatin tozunu daima yavaşça soğuk suya ekleyin (tersi değil). Isıtmadan önce 30–60 dakika hidrate olmaya bırakın. Asla suyu kuru jelatine eklemeyin.
20. Özet Tablo – Tek Bakışta Temel Spesifikasyonlar
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün Adı | Jelatin (Sığır, Tip B, E441) |
| CAS Numarası | 9000-70-8 |
| Görünüm | Açık sarı ila soluk sarı toz/granül |
| Bloom Değeri | 230–250 g |
| Viskozite (%6,67, 60°C) | 3,0–4,5 cP |
| pH (%1,5, 40°C) | 5,0–6,0 |
| Nem | ≤ %12 |
| Protein içeriği | ≥ %88 |
| Kül içeriği | ≤ %2 |
| Partikül boyutu | 20–30 mesh (600–850 μm) |
| E Numarası | E441 |
| İzoelektrik nokta | 4,7–5,2 |
| Jel erime noktası | 30–35°C |
| Jel donma noktası | 25–30°C |
| Birincil Uygulamalar | Jelibon şekerler, marshmallow, sütlü tatlılar, dondurma, farmasötik kapsüller, şarap durultma |
| GHS Sinyal Kelimesi | Yok (tehlikesiz) |
| Helal/Koşer | Mevcuttur (sertifikalı) |
| Vegan | Hayır (hayvan kaynaklı) |
| Raf Ömrü | 24–36 ay |
Bu TDS, ISO 11014-1 formatına uygun olarak hazırlanmış olup, gıda teknologları, şekerleme üreticileri, süt işleyicileri, farmasötik bilimciler, içecek üreticileri ve satın alma profesyonelleri için tasarlanmıştır. Analiz Sertifikaları (CoA), Güvenlik Bilgi Formları (SDS), Helal/Koşer sertifikaları ve numune validasyon raporları talep üzerine temin edilebilir.
