Plastik, Kauçuk, Polimer
Sorularınız mı var?
İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderSodyum Salisilat, Monosodyum Salisilat, Sodium Salicylate, Monosodium Salicylate, Sodium O-hydroxybenzoate, Sodium 2-hydroxybenzoate, 54-21-7
SODYUM SALİSİLAT – SODIUM SALICYLATE
CAS Numarası: 54-21-7
EC Numarası (EINECS): 200-198-0
Moleküler Formül: C₇H₅NaO₃
Moleküler Ağırlık: 160.10 g/mol
ATC Kodu: N02BA04, D01AE12, S01BC05
1. KİMLİK BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Adı (IUPAC) | Sodyum 2-hidroksibenzoat / Sodyum o-hidroksibenzoat |
| Diğer İsimleri (Türkçe) | Sodyum Salisilat, Monosodyum Salisilat, Salsonin, Diuratin, Sodyum o-hidroksibenzoat, Sodyum 2-hidroksibenzoat, Salisilik Asit Sodyum Tuzu, Monosodyum 2-hidroksibenzoat |
| Diğer İsimleri (İngilizce) | Sodium Salicylate, Monosodium Salicylate, Sodium o-hydroxybenzoate, Sodium 2-hydroxybenzoate, Salicylic Acid Sodium Salt, Monosodium 2-hydroxybenzoate |
| Kimyasal Sınıfı | Salisilat türevi (NSAID) |
| CAS Numarası | 54-21-7 |
| EC Numarası (EINECS) | 200-198-0 |
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya pullar |
| Koku | Hafif karakteristik veya kokusuz |
| Fiziksel Hal (20°C) | Katı (kristal toz) |
| Farmakolojik Sınıf | Analjezik, Antipiretik, Non-steroidal Anti-inflamatuar İlaç (NSAID) |
2. FİZİKSEL ÖZELLİKLER
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Fiziksel Hali (20°C) | Katı (kristal toz veya pullar) |
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya pullar |
| Koku | Hafif karakteristik veya kokusuz |
| Molekül Ağırlığı | 160.10 g/mol |
| Erime Noktası | ~200°C (ayrışır) |
| Yoğunluk (25°C) | ~1.44 g/cm³ |
| Suda Çözünürlük (20°C) | Çözünür (~660 g/L) |
| Etanolde Çözünürlük | Çözünür |
| Gliserolde Çözünürlük | Çözünür |
| 1,4-Dioksanda Çözünürlük | Çözünür |
| Eterde Çözünürlük | Pratik olarak çözünmez |
| pH (1:10 çözelti) | ~6.0 – 7.5 (hafif alkali) |
| Log P (oktanol/su) | -0.81 |
| pKa (Salisilik Asit) | 2.97 |
| UV Emilimi (λmax) | 296 nm (suda) |
3. KİMYASAL ÖZELLİKLER
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Kimyasal Formül | C₇H₅NaO₃ |
| Molekül Ağırlığı | 160.10 g/mol |
| Kimyasal Sınıf | Salisilat türevi (NSAID) |
| Yapı | Benzen halkası (orto pozisyonunda OH, karboksilat tuzu) |
| IUPAC Adı | Sodyum 2-hidroksibenzoat |
| SMILES | C1=CC=C(C(=C1)C(=O)[O-])O.[Na+] |
| InChI Key | KOGFZZOEKJLKAK-UHFFFAOYSA-M |
| Kararlılık | Normal depolama koşullarında kararlı; ışıktan ve nemden koruyun |
| Higroskopiklik | Düşük ila orta |
| Geçimsiz Maddeler | Kuvvetli asitler (salisilik asit açığa çıkar), kuvvetli oksitleyiciler, demir tuzları (renk değişimi) |
Kimyasal Yapı (Şematik):
COONa
|
-OH
/ \
/ \
C₆H₄ (Benzen halkası)
(Sodyum o-hidroksibenzoat / Sodyum Salisilat)
4. FARMAKOLOJİK ETKİ MEKANİZMASI
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Birincil Mekanizma | Siklooksijenaz-1 (COX-1) ve Siklooksijenaz-2 (COX-2) enzimlerinin inhibisyonu |
| Hedef Molekül | COX-1 ve COX-2 enzimleri |
| Etki | Prostaglandin sentezinin azalması; inflamasyon, ağrı ve ateşin azalması |
| İnhibisyon Gücü | Aspirine göre daha zayıf COX inhibisyonu |
| Anti-inflamatuar Etki | Orta düzeyde |
| Analjezik Etki | Orta düzeyde (baş ağrısı, kas ağrısı, eklem ağrısı) |
| Antipiretik Etki | İyi (ateş düşürücü) |
| Gastrointestinal Etki | Aspirine göre daha hafif (GI tahrişi daha az) |
| Trombosit Etkisi | Aspirin gibi antiplatelet etkisi yoktur |
5. TERAPÖTİK UYGULAMALAR
5.1. Birincil Endikasyonlar
| Uygulama | Açıklama | Kanıt Düzeyi |
|---|---|---|
| Ağrı (Hafif ila Orta) | Baş ağrısı, kas ağrısı, eklem ağrısı, diş ağrısı | Güçlü |
| Ateş (Pireksi) | Yükselmiş vücut sıcaklığını düşürür | Güçlü |
| Romatoid Artrit | İnflamasyon ve ağrı azaltma (aspirin alternatifi) | Orta |
| Osteoartrit | Eklem ağrısı ve inflamasyon | Orta |
| Akut Romatizmal Ateş | İnflamasyon azaltma (kullanımı azalmıştır) | Zayıf |
| Gut | Ürik asit atılımını artırır (yüksek dozlarda) | Zayıf |
5.2. Diğer Uygulamalar
| Uygulama | Açıklama |
|---|---|
| Topikal (Cilt) | Keratolitik olarak (sivilce, siğil, sedef hastalığı) |
| Gıda Koruyucu | Antibakteriyel özellikleri nedeniyle (sınırlı) |
| Fosforesan Madde | Vakum ultraviyole radyasyon ve elektron tespiti |
| Analitik Reaktif | Demir iyonları ile renk reaksiyonu |
5.3. Aspirin ile Karşılaştırma
| Özellik | Sodyum Salisilat | Aspirin (Asetilsalisilik Asit) |
|---|---|---|
| COX İnhibisyonu | Daha zayıf | Daha güçlü |
| Anti-inflamatuar Etki | Orta | Güçlü |
| Antiplatelet Etki | Yok | Evet |
| GI Tahriş | Daha az | Daha fazla |
| Tinnitus | Yaygın | Daha az yaygın |
| Kullanım | Aspirin alternatifi | Yaygın kullanım |
6. FARMAKOKİNETİK ÖZELLİKLER
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Emilim (Oral) | Hızlı ve tam |
| Biyoyararlanım | ~100% |
| Maksimum Plazma Konsantrasyonu (Tmax) | 1-2 saat |
| Protein Bağlanması | ~80-90% (albümin) |
| Dağılım Hacmi (Vd) | ~0.15-0.2 L/kg |
| Metabolizma | Karaciğer (glukuronidasyon, oksidasyon) |
| Ana Metabolitler | Gentisik asit, salisilürik asit, salisil glukuronid |
| Yarı Ömür (Eliminasyon) | ~2-4 saat (düşük doz), ~12-24 saat (yüksek doz) |
| İdrar ile Atılım | ~95% (değişmemiş ve metabolit olarak) |
| Doz Bağımlı Kinetik | Satürasyon kinetiği (yüksek dozlarda yarı ömür uzar) |
7. DOZAJ VE UYGULAMA REHBERİ
7.1. Yetişkin Dozajı
| Uygulama | Doz | Sıklık | Maksimum Günlük Doz |
|---|---|---|---|
| Ağrı / Ateş | 300-600 mg | 4-6 saatte bir | 3.600 mg |
| Romatoid Artrit | 900-1800 mg | 4-6 saatte bir (bölünmüş) | 5.400 mg |
| Akut Romatizmal Ateş | 900-1800 mg | 4-6 saatte bir | 5.400 mg |
7.2. Pediatrik Dozaj
| Yaş | Doz | Sıklık |
|---|---|---|
| 6-12 yaş | 150-300 mg | 4-6 saatte bir |
| 2-6 yaş | 75-150 mg | 4-6 saatte bir |
| Bebekler | 25-75 mg | 4-6 saatte bir |
8. YAN ETKİLER
8.1. Yaygın Yan Etkiler
| Tip | Etkiler |
|---|---|
| Gastrointestinal | Mide bulantısı, epigastrik rahatsızlık, iştahsızlık |
| Nörolojik | Kulak çınlaması (tinnitus), baş dönmesi, baş ağrısı |
| Alerjik | Deri döküntüsü, ürtiker |
8.2. Ciddi Yan Etkiler
| Tip | Etkiler |
|---|---|
| Gastrointestinal | Mide kanaması, peptik ülser (aspirine göre daha az) |
| Nörolojik | Salisisizm (yüksek doz): tinnitus, konfüzyon, hiperventilasyon |
| Metabolik | Solunum alkalozu, metabolik asidoz (yüksek doz) |
| Alerjik | Anafilaksi (nadir) |
| Renal | Nefrotoksisite (yüksek doz) |
9. AŞIRI DOZ VE TOKSİSİTE
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Toksik Doz | > 200 mg/kg (çocuklar), > 300 mg/kg (yetişkinler) |
| Semptomlar | Tinnitus, baş dönmesi, bulantı, kusma, hiperventilasyon, konfüzyon, ateş, koma, solunum depresyonu |
| Salisisizm | Yüksek doz: tinnitus, işitme kaybı, konfüzyon, hiperventilasyon, metabolik asidoz |
| Tedavi | Gastrik lavaj, aktif kömür, sıvı-elektrolit tedavisi, alkalizasyon, hemodiyaliz (şiddetli) |
| Antidot | Spesifik antidot yok; semptomatik tedavi |
10. TARİHSEL KULLANIM
| Dönem | Uygulama |
|---|---|
| 1870'ler | İlk sentezlenen salisilat türevi |
| 1880'ler | Ateş düşürücü ve ağrı kesici olarak kullanımı |
| 1899 | Aspirinin (asetilsalisilik asit) piyasaya sürülmesi |
| 1900-1950 | Romatizmal ateş tedavisinde yaygın kullanım |
| Günümüz | Aspirin alternatifi, topikal kullanımlar |
11. KALİTE SPESİFİKASYONLARI (FARMASÖTİK SINIF)
| Parametre | Spesifikasyon (USP / Ph. Eur.) |
|---|---|
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya pullar |
| Tanımlama | Pozitif (Sodyum ve Salisilat testleri) |
| Tayin (kuru bazda) | %99.0 – 101.0 |
| pH (1:20 çözelti) | 6.0 – 7.5 |
| Kurutma Kaybı | ≤ %0.5 |
| Kızdırma Kalıntısı | ≤ %0.1 |
| Ağır Metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm |
| Arsenik (As) | ≤ 1 ppm |
| Klorür (Cl) | ≤ %0.02 |
| Sülfat (SO₄) | ≤ %0.02 |
| Serbest Salisilik Asit | ≤ %0.1 |
| İlgili Maddeler (Safsızlıklar) | Toplam ≤ %0.5 |
| Kalıntı Çözücüler | ICH Q3C gereksinimlerini karşılar |
| Mikrobiyal Limitler | TAMC ≤ 1000 CFU/g, TYMC ≤ 100 CFU/g |
12. DEPOLAMA VE RAF ÖMRÜ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Depolama Koşulları | Serin (15-25°C), kuru, iyi havalandırılmış alan |
| Kap Gereksinimleri | Sıkıca kapalı, orijinal ambalaj, ışıktan koruyun |
| Korunması Gerekenler | Işık, nem, kuvvetli asitler, demir tuzları |
| Raf Ömrü | 36-60 ay (açılmamış orijinal ambalajında) |
| Kararlılık Notu | Renk değişimi (sarılaşma) oksidasyonu gösterir; kullanmayın |
13. AMBALAJ SEÇENEKLERİ
| Ambalaj Tipi | Miktar | Malzeme |
|---|---|---|
| PE iç torbalı fiber varil | 25 kg | HDPE varil + PE torba |
| Alüminyum folyo torba | 1-5 kg | Lamine alüminyum |
| Cam şişe | 100-500 g | Kehribar cam |
| Big-Bag | 500-1000 kg | Polipropilen |
14. GÜVENLİK VE SAĞLIK BİLGİLERİ
GHS Sınıflandırması (Dökme toz için)
| Tehlike Sınıfı | Kategori |
|---|---|
| Akut Toksisite (Oral) | Kategori 4 (H302) |
| Cilt Tahrişi | Kategori 2 (H315) |
| Ciddi Göz Hasarı | Kategori 1 (H318) |
| Belirli Hedef Organ Toksisitesi | Kategori 3 (H335) |
Zararlılık İfadeleri (H-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| H302 | Yutulması halinde zararlıdır |
| H315 | Cilt tahrişine neden olur |
| H318 | Ciddi göz hasarına neden olur |
| H335 | Solunum yolu tahrişine neden olabilir |
Önlem İfadeleri (P-Codes)
| Kod | İfade |
|---|---|
| P261 | Tozunu solumaktan kaçının |
| P280 | Koruyucu eldiven/gözlük kullanın |
| P301+P312 | Yutulduğunda: Kendinizi iyi hissetmiyorsanız ZEHİR MERKEZİNİ/DOKTORU arayın |
| P305+P351+P338 | Göz ile temasında: Su ile yıkayın; kontakt lensleri çıkarın; hemen tıbbi yardım alın |
İlk Yardım Önlemleri
| Maruziyet Yolu | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Soluma | Temiz havaya çıkarın. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın. |
| Cilt Teması | Bol su ve sabunla yıkayın. Kontamine giysileri çıkarın. |
| Göz Teması | En az 15 dakika bol su ile hemen durulayın. Tıbbi yardım alın. |
| Yutma | Ağızı çalkalayın. Kusmayı tetiklemeyin. Tıbbi yardım alın. |
| Aşırı Doz | Tinnitus, konfüzyon, hiperventilasyon; acil tıbbi müdahale gerekir |
15. KRİTİK UYUM BEYANLARI
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Helal/Koşer Uygunluğu | Sentetik bileşik; helal sertifikasyonu hammadde ve proses kontrolüne bağlıdır |
| GDO Durumu | Sentez kaynaklı; GDO ile ilgisi yoktur |
| Allerjen | İçermez; ancak aspirine alerjisi olanlarda çapraz reaksiyon nadirdir |
| Hamilelik (FDA) | Kategori C (risk göz ardı edilemez; kullanımından kaçının) |
| Emzirme | Geçer; süt ile atılır; dikkatli kullanım |
| Aspirin Alerjisi | Çapraz reaktivite riski düşük ancak mevcut |
| Astım | Bronkospazm riski (aspirin ile benzer) |
| Karaciğer Yetmezliği | Dikkatli kullanım |
| Böbrek Yetmezliği | Dikkatli kullanım |
16. DÜZENLEYİCİ MEVZUAT DURUMU
| Bölge / Kurum | Durum |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Onaylı tıbbi madde; OTC ve reçeteli formlar mevcuttur |
| ABD (FDA) | Onaylı OTC ve reçeteli ilaç |
| Türkiye (TİTCK) | Onaylı OTC ve reçeteli ilaç |
| İngiltere (MHRA) | Onaylı OTC ve POM |
| Kanada (Health Canada) | Onaylı OTC ilaç |
| Reçete Durumu | OTC (düşük doz), Reçeteli (yüksek doz) |
17. TAŞIMA BİLGİLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| UN Numarası | Düzenlenmemiştir (tehlikeli madde değil) |
| Tehlike Sınıfı | Uygulanamaz |
| Ambalaj Grubu | Uygulanamaz |
| ADR/RID | Düzenlenmemiştir |
| IMDG Kodu | Düzenlenmemiştir |
| IATA (Hava) | Düzenlenmemiştir |
| Deniz Kirletici | Hayır |
18. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Yangın Tehlikesi | Yanıcı değil (inorganik tuz) |
| Uygun Söndürücüler | Su sisi (buğu), CO₂, kuru kimyasal toz |
| Özel Tehlikeler | Isıtıldığında sodyum oksit (Na₂O), CO, CO₂ açığa çıkar |
| Bozunma Ürünleri | Na₂O, CO, CO₂ |
| Koruyucu Donanım | Basınçlı solunum cihazı (SCBA), tam koruyucu giysi |
19. KAZARA DÖKÜLME VE TEMİZLEME
| Parametre | Bilgi |
|---|---|
| Kişisel Koruma | Nitril eldiven, koruyucu gözlük, toz maskesi (N95) |
| Temizleme Yöntemleri | Mekanik olarak toplayın (süpürme veya spatül ile) |
| Çevresel Önlemler | Drenajlara, toprağa ve yüzey sularına girmesini önleyin |
| Atık Bertarafı | Yerel düzenlemelere göre; lisanslı bertaraf tesislerinde yakma veya gömme |
20. DİĞER İSİMLER VE EŞ ANLAMLILAR
| Türü | İsim |
|---|---|
| Türkçe İsimler | Sodyum Salisilat, Monosodyum Salisilat, Salsonin, Diuratin, Sodyum o-hidroksibenzoat, Sodyum 2-hidroksibenzoat, Salisilik Asit Sodyum Tuzu |
| İngilizce İsimler | Sodium Salicylate, Monosodium Salicylate, Sodium o-hydroxybenzoate, Sodium 2-hydroxybenzoate, Salicylic Acid Sodium Salt, Monosodium 2-hydroxybenzoate |
| CAS Numarası | 54-21-7 |
| EC Numarası | 200-198-0 |
| PubChem CID | 516900 |
| DrugBank ID | DB01398 |
Ticari İsimler (Kısmi Liste):
-
Sodium Salicylate (Jenerik)
-
Salsonin
-
Diuratin
-
Çeşitli jenerikler
21. SODYUM SALİSİLAT VS ASPİRİN
| Özellik | Sodyum Salisilat | Aspirin (Asetilsalisilik Asit) |
|---|---|---|
| Kimyasal Yapı | C₇H₅NaO₃ | C₉H₈O₄ |
| COX İnhibisyonu | Daha zayıf | Daha güçlü |
| Anti-inflamatuar Etki | Orta | Güçlü |
| Antipiretik Etki | İyi | İyi |
| Analjezik Etki | Orta | Orta |
| Antiplatelet Etki | Yok | Evet |
| GI Tahriş | Daha az | Daha fazla |
| Tinnitus (Kulak Çınlaması) | Yaygın | Daha az yaygın |
| Çözünürlük (Suda) | Çözünür | Az çözünür |
| Tuz Formu | Sodyum tuzu | Asit |
| Uygulama Yolu | Oral, Topikal | Oral |
22. ÖZET VE KRİTİK UYARILAR
Ürün Özeti
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün | Sodyum Salisilat (Sodium Salicylate) |
| CAS | 54-21-7 |
| Görünüm | Beyaz, kristal toz veya pullar |
| Molekül Ağırlığı | 160.10 g/mol |
| Farmakolojik Sınıf | Analjezik, Antipiretik, NSAID |
Temel Özellikler
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Farmakolojik Sınıf | Analjezik, Antipiretik, NSAID |
| Etki Mekanizması | COX-1 ve COX-2 inhibisyonu |
| Yarı Ömür | ~2-4 saat (düşük doz) |
| Metabolizma | Karaciğer |
| Atılım | İdrar |
Kritik Uyarılar
| No | Uyarı |
|---|---|
| 1 | Sodyum salisilat, aspirin alternatifi olarak kullanılır; gastrointestinal sistem üzerinde aspirinden daha hafif etkiye sahiptir. |
| 2 | Tinnitus (Kulak Çınlaması): Yüksek dozlarda yaygındır; doz azaltımı gerektirir. |
| 3 | Aspirin Alerjisi: Aspirine alerjisi olan hastalarda çapraz reaksiyon nadirdir ancak dikkatli kullanım gerekir. |
| 4 | Astım: Aspirin ile benzer şekilde bronkospazm riski vardır. Astımlı hastalarda dikkatli kullanın. |
| 5 | Gastrointestinal: Aspirinden daha az GI tahrişine neden olur, ancak uzun süreli kullanımda ülser riski mevcuttur. |
| 6 | Hamilelik: FDA Kategori C; hamilelik sırasında kullanımından kaçının. |
| 7 | Emzirme: Anne sütüne geçer; dikkatli kullanın. |
| 8 | Çocuklar: Reye sendromu riski nedeniyle (aspirin gibi) çocuklarda viral hastalıklar sırasında kullanımından kaçının. |
| 9 | Salisilat İntoleransı: Nadir durumlarda alerjik reaksiyonlar görülebilir. |
| 10 | Aşırı Doz: Tıbbi acil durumdur; salisisizm (tinnitus, konfüzyon, hiperventilasyon, metabolik asidoz) gelişebilir. |
ÖNEMLİ BEYAN: Bu Teknik Veri Sayfası (TDS) yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve mevcut teknik verilere dayanarak hazırlanmıştır. Kullanıcı, ürünün kendi özel uygulamasına uygunluğunu belirlemek ve tüm yerel, ulusal ve uluslararası düzenlemelere uymakla yükümlüdür. Bu belge tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sodyum salisilat tıbbi rehberliğe göre kullanılmalıdır. Aşırı doz tıbbi bir acil durumdur ve derhal müdahale gerektirir. Tam güvenlik, depolama, kullanım, taşıma, atık ve mevzuat uyumluluğu bilgileri için üretici/tedarikçi tarafından sağlanan resmi Güvenlik Bilgi Formu'na (SDS/MSDS) başvurulmalıdır.
