İş inovasyonunu en üst düzeye çıkararak iş potansiyelinizi ortaya çıkarıyoruz.
Eposta GönderLaktik Asit, Hidroksipropanoik Asit, Rasemik Laktik, Lactic Acid, DL-Lactic acid, Milk Acid, Ethylidene Lactic Acid, Racemic Lactic, E270, 50-21-5, 598-82-3
LAKTİK ASİT (C₃H₆O₃, E270)
1. Kimlik ve Malzeme Sınıflandırması
-
Kimyasal Adı: Laktik Asit, 2-Hidroksipropanoik Asit, 2-Hidroksipropiyonik Asit
-
Eş Anlamlılar: Süt Asidi, Rasemik Laktik, Etiliden Laktik Asit, DL-Laktik Asit, α-Hidroksipropiyonik Asit, E270
-
CAS Numaraları:
-
L(+)-Laktik Asit: 79-33-4
-
DL-Laktik Asit (Rasemik): 50-21-5 (ayrıca 598-82-3)
-
Sodyum Laktat: 72-17-3
-
-
EC Numarası (EINECS): 200-018-0
-
Moleküler Formül: C₃H₆O₃ (CH₃–CHOH–COOH)
-
Moleküler Ağırlık: 90.08 g/mol
-
E Numarası: E270 (gıda katkı maddesi)
-
Kimyasal Sınıf: Alfa-hidroksi asit (AHA), karboksilik asit
-
HS Kodu: 2918.11
-
UN Numarası: 3265 (Aşındırıcı sıvı, asidik, organik, b.b.g.)
2. Fiziksel Özellikler
2.1 Genel Fiziksel Özellikler
| Özellik | L(+)-Laktik Asit (Saf) | DL-Laktik Asit (Ticari %88'lik Çözelti) |
|---|---|---|
| Görünüm | Renksiz ila soluk sarı, berrak viskoz sıvı veya kristal katı | Renksiz ila soluk sarı berrak şuruplu sıvı |
| Fiziksel durum (20°C) | Sıvı (viskoz) | Sıvı (viskoz) |
| Koku | Hafif, karakteristik (saf halde kokusuz) | Karakteristik, hafif asidik |
| Tat | Hafif asidik, ekşi | Hafif asidik, ekşi |
| Yoğunluk (20°C, %88 çözelti) | 1.209 g/cm³ | 1.20–1.21 g/cm³ |
| Yoğunluk (20°C, saf) | 1.249 g/cm³ | – |
| Erime noktası (saf) | 18°C (64°F) | – |
| Kaynama noktası (bozunur) | 122°C (252°F) - 15 mmHg'da | Bozunur |
| Parlama noktası | >110°C (yanıcı) | >110°C |
| Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı | 400°C | 400°C |
| Kırılma indisi (nD20, %88) | – | 1.439–1.441 |
| Viskozite (20°C, %88) | – | 40–80 cP |
| Buhar basıncı (20°C) | <1 mmHg | <1 mmHg |
2.2 Optik Aktivite
| Form | Optik Rotasyon [α]D20 | Bulunuşu |
|---|---|---|
| L(+)-Laktik Asit | +2.5° ila +3.5° | Doğal (fermantasyon – insanlar, hayvanlar, bakteriler tarafından üretilir) |
| D(-)-Laktik Asit | -2.5° ila -3.5° | Bakteriyel fermantasyon |
| DL-Laktik Asit (Rasemik) | 0° | Kimyasal sentez veya karışım |
2.3 Suda Çözünürlük
| Sıcaklık (°C) | Çözünürlük (g/100 mL su) |
|---|---|
| 20°C | Tamamen karışabilir (tüm oranlarda) |
| Tüm sıcaklıklar | Tam karışabilirlik |
2.4 Diğer Çözücülerde Çözünürlük
| Çözücü | Çözünürlük |
|---|---|
| Su | Tamamen karışabilir |
| Etanol | Tamamen karışabilir |
| Metanol | Tamamen karışabilir |
| Aseton | Çözünür |
| Gliserol | Çözünür |
| Dietil eter | Az çözünür |
| Kloroform | Çözünmez |
| Hidrokarbonlar | Çözünmez |
2.5 Sulu Çözelti Özellikleri
| Konsantrasyon | pH (20°C) |
|---|---|
| %0.1 çözelti | 2.8–3.0 |
| %1 çözelti | 2.3–2.5 |
| %10 çözelti | 1.8–2.0 |
| %88 çözelti (tedarik edildiği gibi) | 1.0–1.5 |
| pKa (25°C) | 3.86 |
3. Kimyasal Özellikler
3.1 Moleküler Yapı
-
Yapı: CH₃–CHOH–COOH
-
Alfa-hidroksi asit (alfa karbonunda hidroksil grubu)
-
Karboksilik asit grubu (-COOH) ve hidroksil grubu (-OH)
-
Kiral karbon → optik olarak aktif (L- ve D- izomerleri)
-
Bifonksiyonel molekül (asit ve alkol reaktivitesi)
-
Zayıf organik asit (pKa 3.86)
3.2 Optik İzomerler (Enantiyomerler)
| İzomer | Optik Rotasyon | Doğal Kaynak | Metabolizma |
|---|---|---|---|
| L(+)-Laktik Asit | +2.5° ila +3.5° | İnsanlar, hayvanlar, çoğu bakteri, fermantasyon | İnsanlar tarafından metabolize edilir (tercih edilen) |
| D(-)-Laktik Asit | -2.5° ila -3.5° | Bazı bakteriler (Lactobacillus, Leuconostoc), kimyasal sentez | İnsanlar tarafından zayıf metabolize edilir |
| DL-Laktik Asit (Rasemik) | 0° (inaktif) | Kimyasal sentez, karışım | Kısmen metabolize edilir |
Not: L(+)-Laktik Asit, insanlarda doğal olarak bulunan formdur ve gıda ile farmasötik uygulamalar için tercih edilen formdur.
3.3 Asit Ayrışma Sabiti (pKa)
| Parametre | Değer |
|---|---|
| pKa (25°C) | 3.86 |
| Asit kuvveti | Asetik asitten (pKa 4.76) daha güçlü, sitrik asitten (pKa 3.13) daha zayıf |
| Ayrışma | CH₃CHOHCOOH ⇌ CH₃CHOHCOO⁻ + H⁺ |
3.4 Dimerizasyon (Laktid Oluşumu)
| Reaksiyon | Açıklama |
|---|---|
| Laktik asit → Laktid | 2CH₃CHOHCOOH → C₆H₈O₄ (laktid) + 2H₂O (ısıtma, 150–200°C) |
| Laktid → PLA | Polimerizasyon → Polilaktik asit (biyobozunur plastik) |
3.5 Kimyasal Reaktivite
| Reaksiyon | Açıklama |
|---|---|
| Esterleşme | Alkoller ile → laktat esterleri (metil laktat, etil laktat, butil laktat) |
| Nötralizasyon | Bazlar ile → laktat tuzları (sodyum laktat, kalsiyum laktat, potasyum laktat, çinko laktat, demirli laktat) |
| Oksidasyon | Piruvik aside, ardından asetik asit, CO₂, H₂O'ya |
| Redüksiyon | Propilen glikole (1,2-propandiol) |
| Dehidrasyon | Akrilik aside (katalizör ile) |
| Polimerizasyon | Polilaktik aside (PLA) – biyobozunur polimer |
| Amidasyon | Amonyak ile → laktamid |
3.6 Termal Kararlılık
| Sıcaklık | Davranış |
|---|---|
| <18°C | Kristalleşir (saf asit) |
| 18–50°C | Kararlı sıvı |
| 50–100°C | Kararlı |
| 100–150°C | Yavaş bozunma; laktide dimerizasyon |
| 150–200°C | Laktid oluşumu; asetaldehit, CO, CO₂'ye bozunma |
| >200°C | Tamamen bozunma |
3.7 Kararlılık
| Parametre | Davranış |
|---|---|
| Kararlılık (%88 çözelti, 20°C) | Kararlı (12–24 ay) |
| Kararlılık (seyreltilmiş çözeltiler) | Kararlı |
| Işığa duyarlılık | Uzun süreli maruziyette renk bozabilir (sarıdan kahverengiye) |
| Higroskopiklik | Higroskopiktir (havadan nem emer) |
| Termal kararlılık | Isıtmayla bozunur (>100°C) |
3.8 Uyumsuzluklar
| Madde | Tehlike |
|---|---|
| Güçlü oksitleyici ajanlar (HNO₃, H₂O₂, permanganatlar, kromatlar) | Oksidasyon, yangın/patlama riski |
| Güçlü bazlar (NaOH, KOH) | Ekzotermik nötralizasyon |
| Demir, bakır, alüminyum, yumuşak çelik | Korozyon (asidik) |
| İndirgeyici ajanlar | Reaksiyona girebilir |
4. Ticari Sınıflar ve Konsantrasyonlar
| Sınıf | Konsantrasyon | Saflık | Form | Uygulamalar |
|---|---|---|---|---|
| Teknik Sınıf | %50, %80, %88 | ≥ %98 | Sulu çözelti | Endüstriyel temizlik, metal işleme, deri, tekstil |
| Gıda Sınıfı (E270) | %88 | ≥ %99.5 | Sulu çözelti | Gıda koruyucu, asitlendirici, pH düzenleyici |
| Farmasötik Sınıf | %88 | ≥ %99.5 | Sulu çözelti | İlaçlar, enjekte edilebilir ürünler, topikal ürünler |
| Kozmetik Sınıf | %88 | ≥ %99 | Sulu çözelti | Cilt bakımı, eksfoliyanlar, nemlendiriciler |
| L(+)-Yüksek Saflık | %88 | ≥ %99.5 | Sulu çözelti | Farmasötik, bebek formülü |
| Saf Kristal | %100 | ≥ %99 | Katı | Araştırma, polimerizasyon (PLA üretimi) |
5. Kalite Spesifikasyonları (Gıda/Farmasötik Sınıf – %88 Çözelti)
| Parametre | Spesifikasyon | Test Metodu |
|---|---|---|
| Tayin (C₃H₆O₃, a/a) | %87.5–88.5 | Titrasyon |
| Su içeriği (K. Fischer) | %11.5–12.5 | Karl Fischer |
| Optik saflık (L-izomer) | ≥ %98.5 (L(+) sınıfı için) | Polarimetri |
| Optik rotasyon [α]D20 (L(+)-sınıfı) | +2.5° ila +3.5° | Polarimetri |
| Klorürler (Cl) | ≤ %0.01 | Turbidimetrik |
| Sülfatlar (SO₄) | ≤ %0.01 | Turbidimetrik |
| Ağır metaller (Pb olarak) | ≤ 10 ppm | Kolorimetrik |
| Kurşun (Pb) | ≤ 1 mg/kg | Atomik absorpsiyon |
| Arsenik (As) | ≤ 1 ppm | Atomik absorpsiyon |
| Demir (Fe) | ≤ 10 ppm | Kolorimetrik |
| Kalsiyum (Ca) | ≤ 20 ppm | Atomik absorpsiyon |
| Sitrik asit | ≤ %0.01 | HPLC |
| Oksalik asit | ≤ %0.01 | HPLC |
| Tartarik asit | ≤ %0.01 | HPLC |
| İndirgeyici şekerler | ≤ %0.1 | Titrasyon |
| Renk (APHA) | ≤ 50 | Görsel |
| pH (tedarik edildiği gibi) | 1.0–1.5 | pH metre |
6. Üretim Yöntemleri
6.1 Fermantasyon (Doğal L(+)-Laktik Asit – En Yaygın)
-
Mikroorganizma: Lactobacillus türleri, Bacillus coagulans, Rhizopus oryzae (mantar)
-
Substrat: Şeker (glikoz, sükroz, mısır, şeker pancarı, melas, peynir altı suyundan laktoz)
-
İşlem: Substrat sterilize edilir → laktik asit bakterileri ile aşılama → 30–45°C'de fermantasyon, CaCO₃ veya NaOH ile pH kontrolü → kalsiyum laktat veya sodyum laktat oluşumu → H₂SO₄ ile asitlendirme → laktik asit + CaSO₄ (alçı) → filtrasyon, evaporasyon, aktif karbon, iyon değişimi ile saflaştırma.
-
Verim: %85–95
-
Ürün: L(+)-Laktik Asit (≥ %98–99 L-izomer)
6.2 Kimyasal Sentez (DL-Laktik Asit – Rasemik)
-
Reaksiyon: CH₃CHO (asetaldehit) + HCN → CH₃CHOHCN → hidroliz → CH₃CHOHCOOH + NH₃
-
İşlem: Asetaldehit, hidrojen siyanür (HCN) ile reaksiyona girer → sülfürik asit ile hidroliz → saflaştırma.
-
Ürün: DL-Laktik Asit (rasemik karışım – %50 L, %50 D)
6.3 Karbonhidrat Fermantasyonu (Peynir Altı Suyu – Laktoz)
-
Kaynak: Peynir altı suyu (süt endüstrisi yan ürünü)
-
İşlem: Laktoz, Lactobacillus bulgaricus tarafından fermente edilir → L(+)-laktik asit.
7. Etki Mekanizması
7.1 Antimikrobiyal Mekanizma (Gıda Muhafazası)
-
Laktik asit pH'ı düşürür (ortamı asitlendirir)
-
İyonlaşmamış laktik asit (pKa 3.86) mikrobiyal hücre zarlarına nüfuz eder
-
Hücre içinde (pH ~5–6) ayrışır → H⁺ salar
-
Hücre içi pH'ı düşürür → enzim aktivitesini ve metabolizmayı bozar
-
Bakteri, maya ve küflerin büyümesini inhibe eder
-
Etkili olduğu: Listeria monocytogenes, E. coli, Salmonella, Clostridium botulinum (Lactobacillus dirençlidir)
7.2 Cilt Bakımı (Eksfoliyasyon – AHA)
-
Korneositler (ölü deri hücreleri) arasındaki hücrelerarası bağları koparır
-
Ölü deri hücrelerinin dökülmesini teşvik eder
-
Kollajen sentezini uyarır
-
Cilt hidrasyonunu iyileştirir (hyaluronik asidi artırır)
-
İnce çizgileri, kırışıklıkları ve hiperpigmentasyonu azaltır
8. Endüstriyel Uygulamalar
8.1 Gıda ve İçecek Endüstrisi (E270 – En Büyük Uygulama ~%85)
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Koruyucu (et, kümes hayvanları, balık) | Bakteriyel büyümeyi inhibe eder (Listeria, Salmonella) | %0.5–3 |
| Asitlendirici (meşrubatlar, meyve suları) | Hafif asidite sağlar, lezzeti artırır | %0.1–0.5 |
| Salamura (sebzeler, zeytin, lahana turşusu) | Asitlendirici, koruyucu, tekstür iyileştirici | %0.5–2 |
| Fırıncılık ürünleri (ekmek) | Koruyucu (küf inhibisyonu), lezzet artırıcı | %0.1–0.5 |
| Peynir üretimi | pH düzenleyici (lor oluşumu) | %0.1–0.5 |
| Şekerleme (şekerler, sakız) | Asitlendirici, lezzet artırıcı | %0.5–2 |
| Bira yapımı | pH ayarı, maya besin maddesi | %0.1–0.3 |
| Şarap yapımı | Malolaktik fermantasyon, pH kontrolü | %0.1–0.5 |
| Bebek formülü | Kalsiyum laktat, demirli laktat (mineral takviyesi) | Yönetmeliklere göre |
| Reçeller, jöleler, marmelatlar | pH düzenleyici, koruyucu | %0.1–0.5 |
| Gıda katkı kodu: E270 – dünya çapında izinlidir (AB, ABD, Codex) |
8.2 Farmasötik Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| İntravenöz çözeltiler (laktatlı Ringer) | Elektrolit yerine koyma, pH tamponu | %2.5–3.5 |
| Kalsiyum laktat (kalsiyum takviyesi) | Osteoporoz tedavisi | 500–1,500 mg Ca/gün |
| Demirli laktat (demir takviyesi) | Anemi tedavisi | 100–200 mg Fe/gün |
| Çinko laktat (çinko takviyesi) | Bağışıklık desteği | 15–50 mg Zn/gün |
| Sodyum laktat (IV hidrasyon) | Elektrolit kaynağı | %1.5–3 |
| Topikal kremler (eksfoliyanlar) | Keratolitik, nemlendirici | %5–10 |
| Laktik asit polimerleri (PLA) | Biyobozunur sütürler, ilaç taşıyıcı sistemler | – |
8.3 Kozmetik ve Kişisel Bakım
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Cilt eksfoliyanları (AHA'lar) | Kimyasal eksfoliyasyon, anti-aging | %5–15 |
| Nemlendiriciler | Nemlendirici, cilt koşullandırıcı | %1–5 |
| Anti-aging kremler | Kollajeni uyarır, kırışıklıkları azaltır | %5–10 |
| Akne tedavileri | Antibakteriyel, eksfoliyan | %2–5 |
| pH ayarlayıcılar | Tamponlama | %0.1–1 |
| Saç bakım ürünleri | pH ayarlayıcı, parlaklık artırıcı | %0.1–1 |
| Sabunlar ve temizleyiciler | Hafif eksfoliyan, nemlendirici | %1–5 |
8.4 Endüstriyel ve Teknik Uygulamalar
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Deri tabaklama | De-liming maddesi, pH kontrolü, salamura | %1–10 |
| Tekstil terbiyesi | Asitlendirici madde, boyama yardımcısı | %1–5 |
| Metal temizliği (kireç çözme) | Kalsiyum ve pası uzaklaştırır | %5–20 |
| Petrol kuyusu asitlendirmesi | Matris uyarımı, kireç giderme | %5–15 |
| Su arıtmada pH kontrolü | Nötralizasyon, tamponlama | %0.1–1 |
| Biyobozunur plastikler (PLA) | Polimer öncüsü | %100 (polimer) |
| Yeşil çözücüler (etil laktat, metil laktat) | Biyobozunur, toksik olmayan çözücüler | %1–100 |
8.5 Tarım ve Hayvan Yemi
| Uygulama | Fonksiyon | Tipik Konsantrasyon |
|---|---|---|
| Hayvan yemi koruyucu | Küf inhibisyonu, pH kontrolü | %0.1–1 |
| Silaj katkı maddesi | Yemi korur, bozulmayı inhibe eder | %0.1–0.5 |
| Büyüme teşvik edici (domuz, kümes hayvanları) | Mideyi asitlendirir, sindirimi iyileştirir | %0.1–0.5 |
| Gübre katkı maddesi | Mikro besinleri şelatlar | %0.01–0.1 |
8.6 Biyobozunur Polimerler (PLA – Polilaktik Asit)
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Monomer | Laktik asit (L(+)-izomer tercih edilir) |
| Polimer | Polilaktik asit (PLA) |
| Polimerizasyon | Laktidin halka açılımlı polimerizasyonu veya direkt polikondenzasyon |
| Özellikler | Biyobozunur, kompostlanabilir, biyo-bazlı |
| Uygulamalar | Biyoplastikler, sütürler, ilaç salınımı, ambalaj, 3D baskı filamentleri |
9. Laktat Tuzları – Karşılaştırma
| Tuz | Formül | CAS | Uygulamalar |
|---|---|---|---|
| Sodyum laktat | C₃H₅NaO₃ | 72-17-3 | IV çözeltiler (Ringer laktat), nemlendirici, koruyucu (E325) |
| Kalsiyum laktat | C₆H₁₀CaO₆ | 814-80-2 | Kalsiyum takviyesi, kabartma tozu (E327) |
| Potasyum laktat | C₃H₅KO₃ | 996-31-6 | Koruyucu, nemlendirici (E326) |
| Çinko laktat | C₆H₁₀O₆Zn | 16039-53-5 | Çinko takviyesi, diş bakımı |
| Demirli laktat | C₆H₁₀FeO₆ | 5905-52-2 | Demir takviyesi (anemi tedavisi) |
| Magnezyum laktat | C₆H₁₀MgO₆ | 18917-93-6 | Magnezyum takviyesi |
10. Toksikoloji ve Güvenlik
10.1 Akut Toksisite
| Parametre | Değer | Sınıflandırma |
|---|---|---|
| Oral LD₅₀ (sıçan) | 3,000–5,000 mg/kg | Akut Toks. 4 (H302) |
| Dermal LD₅₀ (tavşan) | >2,000 mg/kg | Sınıflandırılmamıştır |
| İnhalasyon LC₅₀ | Belirlenmemiştir (buhar tahriş edebilir) | Sınıflandırılmamıştır |
| Cilt aşınması | Kategori 1B – Şiddetli cilt yanıklarına neden olur (H314) – konsantre (%88) | |
| Göz hasarı | Kategori 1 – Şiddetli göz hasarına neden olur (H318) | |
| Cilt hassasiyeti | Hassasiyet oluşturmaz | Sınıflandırılmamıştır |
10.2 Özel Endişeler
-
Metal korozyonu: Alüminyum, yumuşak çelik, bakıra aşındırıcıdır.
-
Cilt tahrişi: Seyreltilmiş çözeltiler (≤%10) hafiftir; konsantre (%88) yanıklara neden olur.
-
Göz tehlikesi: Konsantre çözelti şiddetli göz hasarına neden olur.
-
D-Laktik asit: İnsanlar tarafından zayıf metabolize edilir; bebeklerde yüksek seviyeler asidoza neden olabilir (L(+) form tercih edilir).
10.3 GHS Sınıflandırması (%88 Çözelti)
| Sınıflandırma | Kategori |
|---|---|
| Sinyal kelimesi | Tehlike |
| Tehlike ifadeleri | H302 – Yutulması halinde zararlıdır. H314 – Şiddetli cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur. H318 – Şiddetli göz hasarına neden olur. |
| Önlem ifadeleri | P260, P264, P280, P301+P330+P331, P303+P361+P353, P305+P351+P338, P310 |
10.4 NFPA Derecelendirmesi
| Sağlık | Yanıcılık | Reaktivite |
|---|---|---|
| 3 | 0 | 0 |
11. Güvenlik Önlemleri ve Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)
-
Tehlikeler:
-
Aşındırıcıdır – şiddetli cilt yanıklarına ve göz hasarına neden olur (H314)
-
Yutulması halinde zararlıdır (H302)
-
Higroskopiktir – havadan nem emer
-
Yanıcıdır (parlama noktası >110°C)
-
Metallere aşındırıcıdır
-
-
KKD (zorunludur – konsantre %88 çözelti için):
-
Kimyasallara dayanıklı eldivenler (nitril, neopren veya bütil kauçuk, EN 374)
-
Kimyasal sıçrama gözlükleri (EN 166) veya tam yüz siperliği
-
Koruyucu giysi (aside dayanıklı önlük veya tulum)
-
Solunum koruması: Sis için P2 filtresi
-
-
Mühendislik kontrolleri:
-
Sis kontrolü için yerel egzoz havalandırması (LEV)
-
Göz yıkama istasyonları ve güvenlik duşları
-
-
Depolama koşulları:
-
Orijinal kabında sıkıca kapalı tutun (HDPE, PP, paslanmaz çelik – KARBON ÇELİĞİ veya ALÜMİNYUM değil)
-
Serin, kuru, iyi havalandırılmış alanda saklayın (5–30°C)
-
Donmaya karşı koruyun (18°C altında kristalleşebilir – 20–30°C'ye ısıtın)
-
Işıktan koruyun (renk bozabilir)
-
Güçlü oksitleyici ajanlardan ve güçlü bazlardan uzak tutun
-
-
İlk yardım:
-
Soluma: Temiz havaya çıkarın.
-
Cilt teması: Kirlenmiş giysileri çıkarın; en az 15 dakika bol su ile yıkayın; derhal tıbbi yardım alın.
-
Göz teması: En az 15 dakika su ile yıkayın, göz kapaklarını kaldırın; kontakt lensleri çıkarın; derhal tıbbi yardım alın.
-
Yutma: Ağzı çalkalayın; KUSTURMAYIN; su veya süt için; derhal tıbbi yardım alın.
-
12. Çevresel Akıbet
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Biyobozunabilirlik | Kolayca biyobozunur (OECD 301) – 28 günde %90–100 |
| Sucul toksisite (balık, LC₅₀, 96 saat) | 100–500 mg/L (pH nedeniyle orta toksisite) |
| Daphnia magna (EC₅₀, 48 saat) | 50–200 mg/L |
| Alg toksisitesi (EC₅₀, 72 saat) | 10–100 mg/L |
| Biyobirikim | Düşük (log P = -0.72) |
| Toprak hareketliliği | Yüksek (yüksek su çözünürlüğü) |
| WGK Almanya | 1 (su için düşük tehlike) |
| Bertaraf yöntemi | Nötralizasyon → atık su arıtımı (biyobozunur) veya yakma |
13. Depolama ve Raf Ömrü
13.1 Depolama Koşulları
| Parametre | Gereklilik |
|---|---|
| Depolama sıcaklığı | 5–30°C (donmadan kaçının – 18°C altında kristalleşebilir) |
| Kap | HDPE, PP, paslanmaz çelik (KARBON ÇELİĞİ, ALÜMİNYUM, BAKIR değil) |
| Korunacaklar | Donma (kristalleşme), ışık (renk bozulması), nem (higroskopik), ısı (bozunma) |
| Ortam | Serin, kuru, iyi havalandırılmış alan |
13.2 Raf Ömrü
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Raf ömrü (%88 çözelti, kapalı) | 12–24 ay |
| Raf ömrü (seyreltilmiş çözeltiler) | 6–12 ay |
| Bozunma göstergeleri | Renk koyulaşması (sarıdan kahverengiye), kristalleşme (donma), düşük tayin değeri |
14. Taşımacılık Bilgileri
| Düzenleme | Sınıflandırma |
|---|---|
| UN Numarası | 3265 |
| Uygun sevkiyat adı | Aşındırıcı sıvı, asidik, organik, b.b.g. (laktik asit) |
| ADR/RID | Sınıf 8 (Aşındırıcı), Paketleme grubu II |
| IMDG | Sınıf 8, PG II |
| IATA | Sınıf 8, PG II |
| Tehlike etiketi | Aşındırıcı (8) |
15. Eş Anlamlılar ve Yaygın İsimler
-
İngilizce: Lactic Acid, 2-Hydroxypropanoic Acid, 2-Hydroxypropionic Acid, Milk Acid, Racemic Lactic, Ethylidene Lactic Acid, E270
-
Fransızca: Acide lactique
-
Almanca: Milchsäure
-
İspanyolca: Ácido láctico
-
Türkçe: Laktik Asit, Süt Asidi
-
Ticari isimler: Purac, Galacid, Lactic Acid 88%, L(+)-Lactic Acid
16. Laktik Asit vs. Diğer Asitler – Karşılaştırma
| Özellik | Laktik Asit | Sitrik Asit | Tartarik Asit | Asetik Asit |
|---|---|---|---|---|
| Formül | C₃H₆O₃ | C₆H₈O₇ | C₄H₆O₆ | C₂H₄O₂ |
| pKa | 3.86 | 3.13 | 3.04 | 4.76 |
| Asit kuvveti | Orta | Daha güçlü | Daha güçlü | Daha zayıf |
| Tat | Hafif, yumuşak | Keskin, ekşi | Çok ekşi, buruk | Sirke, keskin |
| Çözünürlük (20°C) | Tamamen karışabilir | 70 g/100 mL | 133 g/100 mL | Tamamen karışabilir |
| Doğal kaynak | Ekşi süt, fermantasyon | Narenciye meyveleri | Üzüm | Sirke |
| E numarası | E270 | E330 | E334 | E260 |
| Antimikrobiyal | İyi | İyi | Orta | Mükemmel |
17. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
S1: L-laktik asit ve DL-laktik asit arasındaki fark nedir?
C1: L-Laktik asit, doğal olarak oluşan formdur (insanlar, hayvanlar ve çoğu bakteri tarafından üretilir). Optik olarak aktiftir (+). DL-Laktik asit, sentetik bir rasemik karışımdır (%50 L, %50 D). L-Laktik asit, insanlar tarafından verimli bir şekilde metabolize edildiği için gıda ve farmasötik uygulamalar için tercih edilir. D-Laktik asit zayıf metabolize edilir.
S2: Laktik asit yemek güvenli midir?
C2: Evet, gıda sınıfı laktik asit (E270), FDA ve EFSA tarafından GRAS (Genel Olarak Güvenli Kabul Edilen) olarak kabul edilir. Birçok fermente gıdada (yoğurt, peynir, ekşi mayalı ekmek, turşular, lahana turşusu) doğal olarak bulunur ve koruyucu ve asitlendirici olarak kullanılır.
S3: Laktik asit glütensiz midir?
C3: Evet, laktik asit glütensizdir. Karbonhidratların (şeker, mısır, pancar) fermantasyonu veya kimyasal sentez ile üretilir – glüten içermez.
S4: Laktik asit vegan mıdır?
C4: Evet, fermantasyonla üretilen laktik asit vegan'dır (hayvan kökenli değildir). Bununla birlikte, bazı ticari laktik asit peynir altı suyundan (süt yan ürünü) elde edilebilir – kaynağını kontrol edin. Çoğu endüstriyel laktik asit mısır veya şeker fermantasyonundandır (vegan).
S5: Laktik asit cildi eksfoliye eder mi?
C5: Evet, laktik asit bir alfa-hidroksi asittir (AHA) ve ölü deri hücreleri arasındaki bağları kopararak cildi eksfoliye eder. Ayrıca kollajen üretimini uyarır ve cilt hidrasyonunu iyileştirir.
S6: Laktik asit kireç çözme için kullanılabilir mi?
C6: Evet, laktik asit kireç (kalsiyum karbonat) ve pası temizlemek için etkili bir kireç çözücüdür. Güçlü mineral asitlerden (HCl, H₂SO₄) daha az aşındırıcıdır ve kahve makinelerinde, su ısıtıcılarında ve endüstriyel ekipmanlarda kullanılır.
18. Laktik Asit ve Polilaktik Asit (PLA)
| Parametre | Laktik Asit | Polilaktik Asit (PLA) |
|---|---|---|
| Monomer | Laktik asit (C₃H₆O₃) | Laktid (C₆H₈O₄ – siklik dimer) |
| Polimerizasyon | Polikondenzasyon veya halka açılımlı polimerizasyon | – |
| Özellikler | Monomer | Biyobozunur, kompostlanabilir termoplastik |
| Erime noktası | 18°C | 150–180°C |
| Camsı geçiş (Tg) | – | 55–60°C |
| Uygulamalar | Gıda, ilaç, kozmetik | Biyoplastikler, 3D baskı filamentleri, sütürler, ambalaj |
19. Laktik Asit Konsantrasyon Kılavuzu
| Konsantrasyon | Form | pH (yaklaşık) | Uygulamalar |
|---|---|---|---|
| %50 | Sulu çözelti | 1.5–1.8 | Endüstriyel temizlik, metal işleme |
| %80 | Sulu çözelti | 1.2–1.5 | Deri, tekstil, endüstriyel |
| %88 | Sulu çözelti (ticari standart) | 1.0–1.5 | Gıda, ilaç, kozmetik, genel endüstriyel |
| %100 (saf) | Kristal katı (eritmek için ısıtın) | – | Araştırma, polimerizasyon (PLA) |
| %10 | Seyreltilmiş çözelti (kozmetik) | 2.0–2.5 | Cilt bakımı, eksfoliyanlar |
20. Özet Tablo – Tek Bakışta Temel Spesifikasyonlar
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ürün Adı | Laktik Asit (E270) |
| CAS Numarası | 50-21-5 (DL); 79-33-4 (L(+)) |
| Moleküler Formül | C₃H₆O₃ (CH₃CHOHCOOH) |
| Moleküler Ağırlık | 90.08 g/mol |
| Görünüm (%88 çözelti) | Renksiz ila soluk sarı berrak viskoz sıvı |
| Yoğunluk (%88, 20°C) | 1.20–1.21 g/cm³ |
| Erime Noktası (saf) | 18°C |
| pKa (25°C) | 3.86 |
| pH (%88 çözelti) | 1.0–1.5 |
| Suda Çözünürlük | Tamamen karışabilir |
| Optik Rotasyon (L(+)-sınıfı) | +2.5° ila +3.5° |
| Tayin (gıda sınıfı) | %87.5–88.5 |
| E Numarası | E270 |
| Birincil Uygulamalar | Gıda koruyucu (E270), asitlendirici, cilt bakımı (AHA), farmasötik (laktat tuzları), endüstriyel temizlik, biyobozunur plastikler (PLA) |
| GHS Sinyal Kelimesi | Tehlike |
| Tehlike İfadeleri | H302, H314, H318 |
| UN Numarası | 3265 |
| Oral LD₅₀ (sıçan) | 3,000–5,000 mg/kg |
| Biyobozunabilirlik | Kolayca biyobozunur |
| Raf Ömrü (%88 çözelti) | 12–24 ay |
*Bu TDS, ISO 11014-1 formatına uygun olarak hazırlanmıştır ve gıda teknologları, farmasötik bilimciler, kozmetik formülatörler, endüstriyel temizlik uzmanları, tekstil kimyagerleri ve satın alma profesyonelleri için tasarlanmıştır. Analiz Sertifikaları (CoA), Güvenlik Bilgi Formları (SDS) ve numune doğrulama raporları talep üzerine temin edilebilir.*
