Climbazole, Klimbazol, Climbazol, 38083-17-9

Climbazole, Klimbazol, Climbazol, 38083-17-9

CLIMBAZOLE (C₁₅H₁₇ClN₂O₂)

1. Kimlik ve Malzeme Sınıflandırması

• Kimyasal Adı: Climbazole, 1-(4-Klorofenoksi)-1-(1H-imidazol-1-il)-3,3-dimetilbütan-2-on

• Eş Anlamlılar: Klimbazol, Climbazol, 1-(4-Klorofenoksi)-1-(1H-imidazol-1-il)-3,3-dimetilbütan-2-on

• CAS Numarası: 38083-17-9

• EC Numarası (EINECS): 253-775-4

• Moleküler Formül: C₁₅H₁₇ClN₂O₂

• Moleküler Ağırlık: 292.76 g/mol

• Kimyasal Sınıf: Azol antifungal, imidazol türevi, keton

• HS Kodu: 2933.29

• UN Numarası: Uygulanamaz (normal koşullar altında tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır)

2. Fiziksel Özellikler

2.1 Genel Fiziksel Özellikler

2.2 Çözünürlük Özellikleri

2.3 Partikül Karakterizasyonu

2.4 Higroskopiklik ve Kararlılık

3. Kimyasal Özellikler

3.1 Moleküler Yapı

• Yapı: 1-(4-klorofenoksi)-1-(1H-imidazol-1-il)-3,3-dimetilbütan-2-on

• Fonksiyonel gruplar: İmidazol halkası (azol antifungal farmakoforu), klorofenil eter, keton, tert-butil grubu

• Ana yapısal özellikler:

  • İmidazol halkası: Fungal sitokrom P450 (CYP51) – lanosterol 14α-demetilaza bağlanır

  • Klorofenil grubu: Antifungal aktiviteyi ve lipofilikliği artırır

  • tert-Butil keton grubu: Kararlılığa ve lipofilikliğe katkıda bulunur

  • Eter bağı: Klorofenili ana zincire bağlar

• İyonlaşma: Zayıf bazik (imidazol azotu pKa ~6.5–7.0)

• Kiralite: Bir kiral merkez içerir (hem imidazol hem de klorofenoksi grubunu taşıyan karbon). Ticari climbazole tipik olarak rasemik bir karışım olarak sağlanır (%50:50 R/S enantiyomer).

3.2 Termal Özellikler

3.3 Kimyasal Reaktivite

3.4 Antifungal Etki Mekanizması (Ergosterol Biyosentez İnhibisyonu)

4. Ticari Sınıflar ve Spesifikasyonlar

5. Kalite Spesifikasyonları (Kozmetik/Farmasötik Sınıf)

6. Üretim Yöntemleri

6.1 Kimyasal Sentez (Çok Adımlı Sentez – Endüstriyel Yöntem)

• Sentetik yol: 4-Klorofenol ve imidazolden başlayarak çok adımlı sentez

• Basitleştirilmiş reaksiyon şeması:

  1. Adım 1: 4-Klorofenol uygun bir reaktif ile reaksiyona sokularak bir klorofenoksi ara ürünü oluşturulur.

  2. Adım 2: Ara ürün, imidazol ile reaksiyona sokularak imidazol türevi oluşturulur.

  3. Adım 3: terc-Butil keton grubunun alkilasyon veya kondensasyon yoluyla eklenmesi.

  4. Adım 4: Yeniden kristallendirme ile saflaştırma (tipik olarak etanol veya izopropanolden).

• Verim: %40–60 (genel)

• Saflık: ≥%99.0

• Not: Kesin sentetik yol üreticilere özeldir.

6.2 Yeşil Sentez (Araştırma Ölçeği – Ticari Değil)

• Alternatif yöntemler: Enzimatik veya katalitik yollar rapor edilmiştir ancak ticari olarak kullanılmamaktadır.

7. Etki Mekanizması (Fonksiyonel Mekanizmalar)

7.1 Antifungal Mekanizma (Birincil Mekanizma – Kepek Önleyici Aktivite)

• Hedef: Malassezia türleri (eski adıyla Pityrosporum – M. globosa, M. restricta, M. furfur)

• Mekanizma: Ergosterol biyosentez inhibisyonu (bkz. bölüm 3.4)

• Malassezia 'ya karşı Minimum İnhibitör Konsantrasyon (MIC):

  • M. globosa: 0.5–4 µg/mL

  • M. restricta: 0.5–4 µg/mL

  • M. furfur: 1–8 µg/mL

• Fungistatik vs. Fungisidal: Düşük konsantrasyonlarda fungistatik (büyüme inhibisyonu), yüksek konsantrasyonlarda fungisidal (hücre ölümü)

• Sonuç: Saç derisinde Malassezia popülasyonunun azalması → kepek, pullanma ve kaşıntının azalması

7.2 Anti-inflamatuar Mekanizma (İkincil – Saç Derisi Tahrişinin Azaltılması)

• İnflamatuar medyatörlerin azaltılması: Climbazole, Malassezia metabolitlerine maruz kalan keratinositlerde pro-inflamatuar sitokinlerin (IL-1α, IL-1β, IL-6, TNF-α) üretimini azaltır.

• Oksidatif stresin azaltılması: Hafif antioksidan özelliklere sahip olabilir.

• Sonuç: Kepek ve seboreik dermatit ile ilişkili saç derisi kızarıklığının, kaşıntısının ve tahrişinin azalması.

7.3 Keratolitik/Deskuamasyon Mekanizması (Hafif – Saç Derisi Pulunun Azaltılması)

• Keratinosit döngüsünün normalleştirilmesi: Fungal yükü ve inflamasyonu azaltarak, Malassezia'nın neden olduğu hızlanmış keratinosit döngüsünü normalleştirmeye yardımcı olur.

• Hiperproliferasyonun azaltılması: Epidermal keratinositlerin proliferasyonunun azalması → görünür pul oluşumunun azalması.

• Sonuç: Saç derisinde ve saçta daha az görünür kepek pulu.

7.4 Saç Derisi ve Saçta Birikim Mekanizması

• Lipofilik yapı: Lipofilik karakteri (log P ~3.8–4.2) nedeniyle climbazole, saç derisinin lipid açısından zengin tabakalarına (stratum korneum) ve saç kütikülüne ayrışır.

• Yüzey aktif madde etkileşimleri: Şampuan formülasyonlarında climbazole, yüzey aktif madde misellerinde çözünür. Durulama sırasında su ile seyreltme üzerine miseller bozulur ve climbazole saç derisi ve saç üzerinde çökelir (birikim).

• Kalıcılık (substantivite): Climbazole, saç derisi ve saça iyi kalıcılık (bağlanma) göstererek yıkamalar arasında kalıntı antifungal aktivite sağlar.

• Sonuç: Uzun süreli antifungal etki (şampuan kullanımları arasında devam eder).

8. Uygulama Alanları

8.1 Kepek Önleyici Şampuanlar – En Büyük Uygulama (~%80–90)

Şampuanlar için formülasyon notu:

• Çözünürleştirme yöntemi: Climbazole'ü propilen glikol (USP) içinde 1:2 ila 1:4 oranında (climbazole:propilen glikol) ısıtarak (40–50°C) önceden çözün.

• Alternatif çözünürleştirme: Isıtma ile (40–50°C) yüzey aktif madde açısından zengin bir ön karışımda (örneğin sodyum lauret sülfat veya kokamidopropil betain ile) önceden çözün.

• Dahil etme sıcaklığı: Formülasyona 40–50°C'de ekleyin.

• Kararlılık için pH aralığı: 4–8 (optimal pH 5–6 – tipik şampuan pH'ı).

8.2 Saç Kremleri ve Saç Derisi Tedavileri

8.3 Topikal Antifungal Kremler, Losyonlar ve Merhemler (Farmasötik)

8.4 Diğer Kozmetik Ürünler

8.5 Veteriner Uygulamalar

9. Climbazole vs. Diğer Kepek Önleyici Aktif Bileşenler – Karşılaştırma

10. Toksikoloji ve Güvenlik

10.1 Akut Toksisite

10.2 Subkronik ve Kronik Toksisite

10.3 Özel Endişeler ve Değerlendirmeler

10.4 GHS Sınıflandırması

Sinyal kelimesi: DİKKAT (UYARI)

10.5 NFPA Derecelendirmesi

11. Güvenlik Önlemleri ve Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)

Tehlikeler:

• Yutulması halinde zararlıdır (H302).

• Ciddi göz tahrişine neden olur (H319).

• Sucul ortamda uzun süre kalıcı, çok toksik etkiler (H410).

• Yanıcı toz – yüksek konsantrasyonlarda hava ile patlayıcı toz karışımları oluşturabilir (tehlike düşük olmasına rağmen).

• Toz, gözlerde ve solunum yolunda mekanik tahrişe neden olabilir.

KKD (önerilir – toz elleçleme için):

• Solunum koruması: P1 veya P2 toz maskesi (büyük miktarlarda toz elleçlenirken).

• Göz koruması: Yan siperlikli emniyet gözlüğü (toz koruması). Büyük ölçekli kullanım için kimyasal sıçrama gözlüğü önerilir.

• Eldivenler: Nitril veya lateks eldivenler (konsantre tozun elleçlenmesi için).

• Koruyucu giysi: Laboratuvar önlüğü veya standart iş kıyafeti.

• Ayakkabı: Kapalı burunlu ayakkabı.

Mühendislik kontrolleri:

• Tartma ve karıştırma sırasında toz kontrolü için yerel egzoz havalandırması (LEV).

• Genel oda havalandırması.

• Büyük ölçekli kullanım için toz toplama sistemi.

Depolama koşulları:

Çevresel önlemler (çok önemli):

• Su kütlelerine, kanalizasyona veya çevreye deşarj etmeyin. Climbazole, sucul organizmalar (algler, balıklar, omurgasızlar) için çok toksiktir.

• Bertaraf: Tehlikeli atık (çevre için tehlikeli madde) olarak bertaraf edin. Yakma (baca gazı arıtımı ile) tercih edilir.

• Dökülme temizliği: Dökülen malzemeyi toz dereceli vakum veya ıslak süpürme ile toplayın (toz oluşumundan kaçının). Drenajlara yıkamayın. Tehlikeli atık olarak bertaraf edin.

İlk yardım:

• Soluma: Temiz havaya çıkarın. Özel bir tedavi gerekmez. Solunum tahrişi devam ederse tıbbi yardım alın.

• Cilt teması: Su ve sabunla yıkayın. Özel bir tedavi gerekmez.

• Göz teması: Göz kapaklarını kaldırarak birkaç dakika su ile yıkayın. Kontakt lensleri çıkarın. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alın.

• Yutma: Ağzı çalkalayın. Su için. KUSTURMAYIN. Büyük miktarlarda yutulduysa tıbbi yardım alın.

Yangın söndürme:

• Yangın sınıfı: Yanıcı toz (Sınıf A) – düşük yangın tehlikesi.

• Söndürme maddeleri: Su spreyi, kuru kimyasal toz (ABC), CO₂, köpük.

• Yangın söndürme talimatları: İtfaiyeciler SCBA ve tam koruyucu donanım giymelidir. Toksik bozunma ürünleri (HCl, CO, NOx) açığa çıkabilir.

12. Çevresel Akıbet

13. Depolama ve Raf Ömrü

13.1 Depolama Koşulları

13.2 Raf Ömrü ve Bozunma

14. Taşımacılık Bilgileri

Taşıma notu: Climbazole, UN Model Düzenlemeleri altında taşıma için tehlikeli madde olarak sınıflandırılmamıştır. Bununla birlikte, sucul toksisitesi nedeniyle, bazı ülkeler dökme sevkiyatlar için çevresel tehlike etiketlemesi gerektirebilir.

15. Eş Anlamlılar ve Yaygın İsimler

• Türkçe: Climbazole, Klimbazol, Climbazol, Kepek önleyici, Mantar önleyici, Antifungal

• İngilizce: Climbazole, Climbazol, 1-(4-Chlorophenoxy)-1-(1H-imidazol-1-yl)-3,3-dimethylbutan-2-one

• Almanca: Climbazol

• Fransızca: Climbazole

• İspanyolca: Climbazol

• Ticari isimler: Climbazole (jenerik), Climbazol (çeşitli), Crinipan® AD (BASF/Lonza – climbazole bazlı kepek önleyici aktif), Ketokonazol alternatifi (reçetesiz), jenerik climbazole

Not: Crinipan® AD, BASF/Lonza'nın climbazole bazlı bir kepek önleyici aktif bileşen için tescilli ticari markasıdır (genellikle propilen glikol içinde %20'lik çözelti olarak sağlanır).

16. Kepek Önleyici Şampuanlarda Climbazole – Formülasyon Kılavuzu

16.1 Ürün Tipine Göre Tipik Konsantrasyon

16.2 Formülatörler için Çözünürleştirme ve Dahil Etme Kılavuzu

17. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

S1: Climbazole nedir ve ne için kullanılır?
C1: Climbazole, öncelikle şampuanlarda ve saç derisi tedavilerinde kepek önleyici aktif bileşen olarak kullanılan bir imidazol antifungal ajandır. Kepek, seboreik dermatit ve tinea versikolordan sorumlu mantarlar olan Malassezia türlerine karşı etkilidir. Climbazole üretiminin yaklaşık %80–90'ı kepek önleyici şampuanlarda kullanılır.

S2: Climbazole kepeğe karşı nasıl çalışır?
C2: Climbazole, lanosterol 14α-demetilaz (CYP51) enzimini bloke ederek fungal hücre zarlarında ergosterol biyosentezini inhibe eder. Bu, ergosterolün (esansiyel bir membran bileşeni) tükenmesine ve toksik sterollerin birikmesine yol açarak membran bütünlüğünü bozar ve saç derisindeki Malassezia mantarlarını öldürür veya büyümelerini inhibe eder.

S3: Climbazole şampuanlarda günlük kullanım için güvenli midir?
C3: Evet, climbazole, %0.5'e kadar olan konsantrasyonlarda (AB maksimumu) şampuanlarda günlük veya sık kullanım için güvenli kabul edilir. Saç derisinden sistemik absorpsiyon çok düşüktür (<%0.1). Önerilen konsantrasyonlarda ciltte tahriş edici değildir ve çok düşük alerjik reaksiyon insidansına sahiptir. Gebelik ve emzirme döneminde kullanım için de güvenli kabul edilir.

S4: Climbazole ve ketokonazol arasındaki fark nedir?
C4: Her ikisi de aynı etki mekanizmasına sahip imidazol antifungallerdir (ergosterol sentez inhibisyonu). Temel farklar:

• Ketokonazol daha güçlü bir antifungal ajandır (daha düşük MIC değerleri) ancak birçok ülkede oral ve bazı topikal formları için reçete gerektirir. Sistemik yan etki riski daha yüksektir.

• Climbazole biraz daha zayıftır ancak kozmetiklerde OTC (reçetesiz) olarak kullanılabilir. Mükemmel bir güvenlik profiline sahiptir ve direnç geliştirme olasılığı daha düşüktür. Climbazole ayrıca daha lipofiliktir ve saç derisinde daha iyi birikim sağlar.

• Kepek önleyici şampuanlar için her ikisi de etkilidir. Climbazole genellikle OTC kozmetik ürünler için tercih edilir.

S5: Climbazole reçeteli bir ilaç mıdır?
C5: Konsantrasyona ve uygulamaya bağlıdır:

• Şampuanlar (≤%0.5): Çoğu ülkede reçetesiz (kozmetik/OTC) (AB, Japonya, Kore, diğerleri). ABD'de climbazole henüz FDA OTC monografına dahil edilmemiştir ancak bazı ürünlerde kullanılmaktadır.

• Topikal kremler (>%0.5): Ülkeye ve konsantrasyona bağlı olarak reçete gerektirebilir (%0.5–1.0).

• Oral formülasyonlar: Reçetelidir (climbazole tipik olarak güvenlik endişeleri nedeniyle oral olarak kullanılmaz).

S6: Climbazole yüzdeki seboreik dermatit için kullanılabilir mi?
C6: Evet, climbazole yüzdeki seboreik dermatit (kızarıklık, pullanma, kaşıntı) için etkilidir. Bazı kremlerde, losyonlarda ve yüz yıkamalarda %0.3–1.0 konsantrasyonlarında mevcuttur. Diğer bazı antifungal ajanlardan (örneğin ketokonazol kremi batmaya neden olabilir) daha az tahriş edicidir. Daima ürün talimatlarına uyun.

S7: Climbazole tinea versikolor (pityriasis versikolor) için etkili midir?
C7: Evet, climbazole, göğüs, sırt ve kollarda renk değişimi oluşturan yüzeysel bir mantar enfeksiyonu olan tinea versikolorun etken maddesi Malassezia furfur'a karşı etkilidir. Climbazole içeren vücut yıkamaları, şampuanlar (vücut yıkama olarak kullanılır) veya kremler tedavi ve önleme için kullanılabilir.

S8: Climbazole'ün potansiyel yan etkileri nelerdir?
C8: Önerilen konsantrasyonlarda (şampuanlarda <%0.5), yan etkiler çok nadirdir:

• Ürün göze kaçarsa hafif göz tahrişi (iyice yıkayın).

• Alerjik kontakt dermatit (son derece nadir – kullanıcıların <%0.01'i).

• Aşırı kullanımda cilt kuruluğu veya pullanma (nemlendirici veya saç kremi kullanarak azaltılır).

• Çok düşük absorpsiyon nedeniyle önemli sistemik yan etki yoktur.

S9: Climbazole kepek önleyici şampuanlarda nasıl formüle edilmelidir?
C9: Climbazole lipofiliktir (suda zayıf çözünür). Tipik olarak, 1:2 ila 1:4 oranında (climbazole:PG) propilen glikol (USP) içinde 40–50°C'ye ısıtılarak önceden çözülür. Bu çözelti daha sonra şampuan bazına 40–50°C'de eklenir. Nihai şampuan pH'ı kararlılık için 5–6 olmalıdır. AB'de maksimum konsantrasyon %0.5'tir.

S10: Climbazole çevre dostu mudur?
C10: Climbazole yüksek sucul toksisiteye sahiptir (algler, daphnia ve balıklar için çok toksiktir). Kolayca biyobozunur değildir. Bu nedenle, climbazole içeren ürünler su kütlelerine deşarj edilmemeli ve üretim atıkları uygun şekilde arıtılmalı veya yakılmalıdır. Düzenleyici onay için çevresel risk değerlendirmeleri gereklidir.

18. Özet Tablo – Tek Bakışta Temel Spesifikasyonlar

*Bu TDS, ISO 11014-1 formatına uygun olarak hazırlanmıştır ve kozmetik formülatörler, farmasötik bilimciler, dermatologlar, kepek önleyici ürün geliştiricileri, saç bakım ürünü üreticileri ve satın alma personeli için tasarlanmıştır. Analiz Sertifikaları (CoA), Güvenlik Bilgi Formları (SDS) ve numune doğrulama raporları talep üzerine temin edilebilir.*